II SA/Ke 695/21

II SA/Ke 695/21 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2021-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /sprawozdawca/
Krzysztof Armański
Renata Detka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 396/22 - Wyrok NSA z 2024-11-20
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1065
par. 29
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2021 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2021 r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. znak: [...] 30.2021 Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie "[...]WINB"), po rozpoznaniu odwołania J. P., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. (dalej "PINB") z dnia [...] maja 2021 r. znak: [...], którą umorzono w całości postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie podniesienia poziomu terenu na działce nr ewid. [...] w obrębie 0024 przy ul. [...] w K., ponieważ z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji stało się ono bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu pojętego rozstrzygnięcia wydanego na skutek odwołania J. P. od decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy wskazał, że budynek mieszkalny na ww. działce wybudowany został na postawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] znak: [...] Po zakończeniu budowy inwestorka - D. M. złożyła do PINB zawiadomienie z dnia 14 września 2017 r. o zakończeniu budowy tego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami wewnętrznymi wod.-kan., co. i elektryczną, zaś organ nadzoru budowlanego nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji od dokonanego zgłoszenia. Proces budowy ww. budynku został zatem pod względem prawnym zakończony.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że D. M. w dniu 14 czerwca 2019 r. dokonała zgłoszenia zamiaru budowy pierwszej wiaty - usytuowanej od strony północnej - o powierzchni 28 m2 na swojej działce o powierzchni 772 m2 i wiata ta zrealizowana została legalnie. Nadto inwestorka zgłosiła w dniu 19 lipca 2019 r. budowę drugiej wiaty o powierzchni mniejszej niż 35 m2, usytuowanej po południowej stronie budynku mieszkalnego.
Jak wskazał [...]WINB, z pisma skarżącego z dnia 8 marca 2021 r. wynika, że w czasie budowy wiaty od strony północnej wykonane zostało podniesienie poziomu terenu po północnej stronie budynku mieszkalnego i wykonano utwardzenie terenu, na którym wykonana została wiata. Organ odwoławczy uznał zatem, że podniesienie terenu działki nr ewid. [...] w części północnej nastąpiło razem z wykonywaniem utwardzenia terenu i stanowiło jeden z elementów składowych robót budowlanych polegających na utwardzeniu terenu.
W powyższym stanie faktycznym [...]WINB powołał się na treść art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 4 pkt 4 Prawa budowlanego (w skrócie "P.b.") oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 3 października 2016r. sygn. akt II OPS 1/16 przesądzającą, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 ustawy.
Zdaniem [...]WINB, w badanym przypadku nie istniały podstawy do wydania postanowienia opartego o art. 50 P.b., ponieważ w toku postępowania nie były już prowadzone żadne roboty budowlane. [...]WINB wyjaśnił nadto, że z przepisów art. 51 P.b. i ustalonego orzecznictwa wynika łącznie, że jeśli efekt wykonanych robót budowlanych narusza przepisy techniczno - budowlane i nie można tego stanu zmienić w drodze przeróbek, to należy stosować art. 51 ust .1 pkt 1 P.b., natomiast jeżeli wykonane roboty budowlane mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z przepisami techniczno - budowlanymi w drodze przeróbek to należy nakazać wykonanie tych przeróbek na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.
Organ odwoławczy zauważył jednak, że z ukształtowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika także, iż w przypadku gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że efekt wykonanych robót budowlanych w ogóle nie narusza przepisów techniczno - budowlanych i nie trzeba nakładać obowiązku wykonania jakichkolwiek robót budowlanych w celu doprowadzenia efektu robót do zgodności z przepisami techniczno budowlanymi, to należy umorzyć postępowanie.
W ocenie organu drugiej instancji w omawianym przypadku PINB przeprowadził analizę dowodów i stwierdził, że wykonane utwardzenie terenu połączone z podniesieniem terenu działki nie wymaga żadnych zmian i przeróbek oraz nie narusza przepisów techniczno - budowlanych, a zatem nie stwierdzono podstaw do wydania decyzji opartej o art. 51 P.b. Wnioski zawarte w wywodach PINB, wskazujące na spadek terenu w kierunku północnym czyli w kierunku ulicy [...], potwierdza wykonana analiza punktów wysokościowych na mapach zawartych w aktach sprawy.
Przepis § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2019 r. poz. 1065) stanowi, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.
Jednak podniesienie terenu działki nr ewid. [...] w żaden sposób nie zmieniło sytuacji, wody opadowe przepływały z terenu działki nr ewid [...] w sposób naturalny na działkę sąsiednią jeszcze przed podniesieniem terenu. Natomiast obecnie przepływ wody po powierzchni terenu na działkę sąsiednią uniemożliwia pełne betonowe ogrodzenie. Ponadto pas naturalnego nieutwardzonego terenu przy północnej granicy działki na odcinku za wiatą jest w stanie przejąć wody z terenu utwardzonego płynące w kierunku wschodnim wzdłuż ogrodzenia.
Dlatego też, w związku ze stwierdzonym w wyniku postępowania brakiem podstaw do nakazania wykonania jakichkolwiek robót doprowadzających utwardzenie terenu połączone z podniesieniem poziomu terenu na działce nr ewid [...] w K. do odpowiedniego stanu, dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie organ odwoławczy ocenił jako bezprzedmiotowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wywiódł J. P..
Zarzucił on w szczególności brak w uzasadnieniu decyzji ważnych informacji, logicznej interpretacji faktów w odniesieniu do Prawa budowlanego, niedociągnięć merytorycznych. Podniósł, że nie ustalono przeznaczenia obiektu zwanego "wiatą" a przylegającego do granicy, na której skokowo podniesiono poziom terenu o 33 cm. Według wiedzy skarżącego, ma to być garaż samochodowy, co sugeruje lokalizacja bramy wjazdowej i co potwierdza fotografia samochodu parkującego w "wiacie". Pominięcie takich ustaleń, jest, w ocenie skarżącego, istotnym niedopatrzeniem ze strony organu. W uzasadnieniach obu decyzji brak jest sensownej analizy tego, czym tak naprawdę jest dobudowany obiekt do budynku jednorodzinnego. Organ, jak wskazał skarżący, nie odniósł się do rzędnej terenu, jaka była w projekcie wykonawczym. Nie porównano jej z istniejącą obecnie rzędną.
Skarżący zarzucił także, że podniesienie terenu uniemożliwia mu wymianę ogrodzenia na innego typu niż obecne. Ogrodzenie z typowych paneli betonowych jest "brzydkie", a postawienie takiego ogrodzenia spowoduje obniżenie estetyki posesji i wpłynie na jej wartość.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Przedmiotem skargi J. P. jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. umarzającą postępowanie w sprawie podniesienia poziomu terenu na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w K., albowiem postępowanie to uznane zostało za bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Podkreślenia wymaga, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia, gdy organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 października 2012 r. o sygn. akt II SA/Bk 620/12, lex nr 1248719).
Nie było w sprawie kwestionowane to, że pomiary poziomu terenu w stosunku do ogrodzenia na działce nr ewid. [...] oraz na działce sąsiedniej wykazały podniesienie poziomu terenu na działce nr ewid. [...] w stosunku do dawnego poziomu terenu o około 5 cm w punkcie przy ogrodzeniu od strony drogi dojazdowej, i o około 15 cm w punkcie przed wiatą, natomiast wzdłuż wiaty w kierunku zachodnim stwierdzono podniesienie terenu o około 33 cm, natomiast w południowej części działki nr ewid. [...] poziom terenu sięga do spodu dolnej płyty betonowego ogrodzenia tej działki. Bezspornie również podniesienie terenu działki nr ewid. [...] w części północnej nastąpiło razem z wykonywaniem utwardzenia terenu i stanowiło jeden z elementów składowych robót budowlanych polegających na utwardzeniu terenu.
Prawidłowo materialnoprawną podstawę wydanych w tej sprawie decyzji stanowiły przepisy prawa budowlanego ustawy z dnia 7 lipca 2021 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na datę wykonania opisanych wyżej robót budowlanych na działce nr ewid. [...], podwyższenie terenu jak również utwardzenie terenu nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ustawy), ani też zgłoszenia w rozumieniu art. 30 tej ustawy, to jednak organy inspekcji nadzoru budowlanego są uprawnione do przeprowadzenia postępowania administracyjnego celem ustalenia, czy wykonane podwyższenie terenu wymaga wdrożenia któregoś z trybów przewidzianych w Prawie budowlanym dla oceny legalności wykonanego podwyższenia terenu nieruchomości (zob. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2020 r., II OW 92/20, lex nr 3089455).
Zgodnie z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065), dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Paragraf 29 ww. rozporządzenia w ogólności odnosi się do takich rozwiązań technicznych, które zapewniają odpowiednie, tj. zgodne z prawem odprowadzenie wód opadowych. Z charakteru warunków technicznych wynika, że celem oceny tego, czy wykonane roboty budowlane zapewniają prawidłowy odpływ wody, organ nadzoru budowlanego musi dokładnie wyjaśnić (zob. wyrok NSA z 26 stycznia 2016 r., II OSK 1375/14, lex nr 2034079 w cyt. postanowienie NSA, sygn. II OW 92/20).
Jak ustaliły organy nadzoru budowlanego, a ustaleń tych skarżący skutecznie nie podważył, podniesienie terenu działki nr ewid. [...] w żaden sposób nie zmieniło sytuacji w zakresie odpływu wód na działkach nr ewid. [...] i [...], to znaczy, że wody opadowe przepływały z terenu działki nr ewid. [...] w sposób naturalny na działkę sąsiednią jeszcze przed podniesieniem terenu. Analiza rzędnych wysokościowych na mapach przeprowadzona przez organy nadzoru budowlanego, a oparta o mapę terenu obu działek obrazującą stan zagospodarowania tych nieruchomości jeszcze przed wybudowaniem domu mieszkalnego i wiat na działce nr ewid. [...] (kI-24 akt adm.), doprowadziła do ustalenia, że działka nr ewid. [...] od początku charakteryzowała się nieznacznym podwyższeniem w stosunku do rzędnych wysokościowych działki nr ewid. [...], a naturalny spływ wód opadowych z obydwu tych działek odbywał się w kierunku północnym, to jest w stronę ul. [...]. Zastana przez pracowników inspekcji nadzoru budowlanego w trakcie kontroli nieruchomości przeprowadzonej w toku postępowania różnica poziomu terenu pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...] wpisuje się zatem w istniejące naturalne nachylenie terenu w kierunku północnym, czyli w kierunku ul. [...].
Powyższe ustalenia skutkują oceną, że nie doszło w analizowanym przypadku do zmiany naturalnego spływu wód opadowych, a tylko takie działanie uprawnia organy nadzoru budowlanego do reakcji prawnej opisanej dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2, pkt 4 i ust. 7 ustawy - Prawo budowlane. Bez znaczenia zatem pozostaje to, z jakich materiałów wykonane zostało podwyższenie terenu. Poza tym na nieruchomości należącej do uczestniczki pozostał fragment nieutwardzonego terenu, który odbiera część wód opadowych.
Powyższe powoduje, że brak jest w sprawie podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co uzasadniało umorzenie postępowania administracyjnego.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w sposobie sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również uzasadnienia decyzji wydanej w pierwszej instancji. Uzasadnienia te zawierają wymagane przepisami prawa elementy.
Za całkowicie chybione należało ocenić zarzuty skargi związane z powstaniem wiaty przy budynku mieszkalnym uczestniczki postępowania i jej przeznaczeniem.
W odrębnym postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym były one analizowane. Również zgłaszane przez skarżącego zarzuty dotyczące przewidywanego spadku wartości jego nieruchomości, czy obawy o uszkodzenie ogrodzenia (przed i po jego wymianie) dzielącego obie nieruchomości nie były wystarczające do uwzględnienia skargi. Wyjaśnić należy, że brak możliwości podjęcia oczekiwanych przez skarżącego działań w trybie przepisów prawa budowlanego przez organy nadzoru budowlanego nie wyklucza oczywiście możliwości dochodzenia przez skarżącego swoich roszczeń na gruncie prawa cywilnego czy prawa wodnego.
Z tych wszystkich powodów, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.