III SA/Kr 568/23

III SA/Kr 568/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-01-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /przewodniczący/
Katarzyna Marasek-Zybura
Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
Art.7 , art. 80 , art. 262-264
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi M. R. i G. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 9 lutego 2023 r. nr SKO.GN/4160/10/2023 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata W. H., tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę 391 zł (trzysta dziewięćdziesiąt jeden złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 9 lutego 2023 r., nr SKO.GN/4160/10/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy L. z 19 grudnia 2022 r., znak: B.6830.5.2022 w przedmiocie:
ustalenia kosztów związanych z postępowaniem rozgraniczeniowym przeprowadzonym w obrębie P., gm. L., którego celem było ustalenie przebiegu granicy działki nr [...] z działka nr [...] w kwocie 1968 zł,
zobowiązania do uiszczenia kosztów określonych w ust. 1 w następujący sposób:
a/ kwotę 984 zł do zapłaty przez M. D. (dalej: uczestniczka) - właścicielkę działki nr [...] objętej księgą wieczystą nr [...],
b/ kwotę 984 zł do zapłaty przez M. i G. R. (dalej: skarżący) - właścicieli działki [...] na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej objętej księgą wieczystą nr [...].
Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Pismem z 3 sierpnia 2022 r. uczestniczka wniosła o rozgraniczenie nieruchomości stanowiącej jej własność tj. działki nr [...] obr. P. z działką nr [...] obr. P. stanowiącej własność skarżących.
Pismem z 8 września 2022 r. skarżący wnieśli o umorzenie niniejszego postępowania twierdząc, że granica między działkami nie jest sporna i wynika z dokumentacji geodezyjnej będącej w zasobie (operaty [...] i [...]), przy powstawaniu której zainteresowane strony nie wyrażały sprzeciwu co do jej przebiegu.
Decyzją z 19 grudnia 2022 r., znak: B.6830.5.2022 Wójt Gminy L. orzekł o zatwierdzeniu ustalonego w toku postępowania rozgraniczeniowego przebiegu granicy działki nr [...] z działka nr [...] położonymi w obrębie P., gmina L. Przebieg granicy został przedstawiony na szkicu granicznym, który stanowi integralną część protokołu granicznego. Ustalona granica jest określona przez punkty graniczne oznaczone na szkicu numerami 1337 i 6801.
Następnie postanowieniem z tej samej daty (19 grudnia 2022 r., znak: B.6830.5.2022) Wójt Gminy L. dokonał ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 1968 zł i zobowiązał do ich uiszczenia uczestniczkę i skarżących po połowie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucili:
art. 7 i 9 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do całościowego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz poprzez należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W ocenie skarżących działania te przejawiły się w braku chociażby analizy
przesłanek do umorzenia postępowania,
art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazali, że przebieg przedmiotowej granicy został ustalony na podstawie dokumentacji geodezyjnej nr [...]. Dokumentacja ta zawiera między innymi protokół podpisany przez zainteresowane strony i nie został wniesiony żaden sprzeciw na gruncie. Granica działki jest ich zdaniem bezsporna, a w terenie istnieją graniczniki naniesione w tym samym czasie. Dodatkowo w dokumentacji geodezyjnej nr [...] znajduje się protokół ustalenia przebiegu przedmiotowej granicy, według którego przebieg granicy pokrywa się z ustaleniami zawartymi w protokole z operatu [...], w tym istniejące graniczniki. Sposób ustalenia przebiegu granicy i sposób stabilizacji punktów granicznych został sporządzony i podpisany w obecności byłej właścicielki działki nr [...] A. W., która nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń.
Zaskarżonym postanowieniem SKO w Tarnowie utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano min., że w protokole granicznym z 3 listopada 2022 r. wskazano, że podstawę ustalenia przebiegu granicy stanowił operat pomiarowy nr [...], w którym przedmiotowa granica została ustalona w ramach dokonywanego podziału działki nr [...] i wyznaczenia m.in. działki nr [...], a punkty graniczne określające jej przebieg zostały jednoznacznie określone poprzez wyznaczenie ich współrzędnych geodezyjnych. Przebieg tejże granicy został potwierdzony podpisami złożonymi do protokołu ustalenia granic sporządzonego w ramach operatu pomiarowego nr [...], którym została wydzielona m.in. działka nr [...]. Strony nie zgłosiły żadnych oświadczeń do protokołu granicznego. Geodeta stwierdził także, że w terenie brak jest jednoznacznych śladów i znaków granicznych określających przebieg przedmiotowej granicy. Przebieg granicy na odcinkach oznaczonych na szkicu granicznym został wyznaczony na podstawie wznowionych znaków granicznych nr 1337 i 6801. Dla ustalonych bezspornie punktów granicznych wykonano w obecności stron stabilizację.
Kolegium stwierdziło, że w niniejszym przypadku w terenie brak było jednoznacznych śladów i znaków granicznych określających przebieg przedmiotowej granicy. To że geodeta opierał się na wcześniejszej dokumentacji geodezyjnej nie oznacza, że granica ta nie była sporna. Dokumentacja ta dotyczyła bowiem wyłącznie podziału nieruchomości, a nie wznowienia granic, czy też rozgraniczenia nieruchomości.
W ocenie Kolegium nie można uznać aby w przedstawianym wyżej stanie sprawy na skutek sporządzenia operatu pomiarowego nr [...] oraz operatu pomiarowego nr [...] granica działek [...] i [...] nie była sporna. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że w przypadku sporności granic, ich ustalenie powinno nastąpić w pierwszej kolejności według stanu prawnego, a więc stanu wynikającego przede wszystkim z dokumentów w postaci: map, wyrysów map, operatów geodezyjnych, wyników pomiarów geodezyjnych będących podstawą ewidencji gruntów i wpisów w księgach wieczystych (tak postanowienie SN z 8.09.2016 r., II CSK 836/15). W niniejszej sprawie geodeta słusznie zatem ustalił przebieg granicy na podstawie dotychczas sporządzonych operatów pomiarowych, wykonując przy tym pomiary kontrolne. Ustalenia dokonane w toku postępowania jednoznacznie świadczą jednak o tym, że granica ta nie była wyznaczona w terenie. W takiej sytuacji w postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może skutecznie wywodzić, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży bowiem w interesie prawnym wszystkich właścicieli. Już sam fakt braku rozgraniczenia nieruchomości lub zaistnienia innej podstawy do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego prowadzi do konstatacji, że w interesie każdego z właścicieli nieruchomości, które nie są prawidłowo rozgraniczone, jest dokonanie rozgraniczenia (tak wyrok WSA w Krakowie z 30.01.2017 r., III SA/Kr 1332/16, tak również wyrok NSA z 15.12.2020 r., l OSK 1563/20).
Powołując się na treść art. 152 i art. 153 k.c. oraz treść uchwały podjętej w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006r, sygn. akt: l OPS 5/06 stwierdzono, że koszty powinny zostać rozdzielone pomiędzy właścicieli rozgraniczanych działek.
Co do wysokości kosztów wskazano, że za wykonane czynności geodezyjne na rzecz geodety R. K. pobrane zostało wynagrodzenie w kwocie 1968 zł. Jak wskazano, stanowi o tym wprost faktura nr [...] z 28 listopada 2022 r.
Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Działania te w ocenie skarżących przejawiły się w braku chociażby analizy przesłanek do uchylenia w całości zaskarżonego j postanowienia organu I instancji;
2. naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia, a w szczególności niewyjaśnianie w sposób czytelny przyczyn konkretnego rozstrzygnięcia sprawy, co winno sprowadzać się m.in. do zaznaczenia i wyakcentowania okoliczności, które miały zasadniczy i decydujący wpływ na treść decyzji. Brak odniesienia się do niektórych, mniej istotnych zarzutów, nie może w ocenie skarżących oznaczać, że organ nie rozpoznał sprawy, a jego postanowienie powinno być uchylone;
3. naruszenie art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji o kosztach;
4. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia z 19 grudnia 2022 r. w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie postanowienia i umorzenie niniejszego postępowania w całości.
Uzasadnienie skargi sprowadzało się do stwierdzenia, że uczestniczka bezzasadnie zainicjowała postępowanie rozgraniczeniowe z uwagi na brak sporu co do przebiegu granicy. Zdaniem skarżących organ I instancji, po zbadaniu przesłanek i uzasadnienia wniosku uczestniczki powinien obciążyć kosztami postępowania w całości i wyłącznie wnioskodawcę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W dniu 10 stycznia 2024 r. wpłynęło pismo skarżących stanowiące uzupełnienie skargi, w którym wskazano, że postanowienia organów obu instancji naruszają: art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144, art. 262 § 1 pkt 2, art. 263 § 1 i art. 264 § 1 k.p.a., art. 152 k.c. i art. 153 k.c. oraz art. 29 – 33 i art. 39 ust. 1 i ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak określonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 z późn. zm.), a także przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu granic nieruchomości (art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony – stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ww. ustawy – jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic – zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy – wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości.
Z powołanych przepisów wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, a zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego.
Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia. W tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy działu IX kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 263 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji (§ 1). Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2). Przepis art. 262 § 1 k.p.a. stanowi natomiast, że stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Na mocy art. 262 § 2 k.p.a. w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.
Gramatyczna wykładnia przepisu art. 262 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony), a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. Na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety.
Występujące w orzecznictwie rozbieżności dotyczące zagadnienia czy organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może kosztami tymi obciążyć każdą ze stron postępowania, czy też koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponieść tylko wnioskodawca, zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., podjętej w sprawie o sygn. akt I OPS 5/06, w której Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania.
Zdaniem Sądu, powyższa teza uchwały NSA nie oznacza jednak, że w każdym przypadku organ, prowadząc postępowanie rozgraniczeniowe, musi jego kosztami obciążyć wszystkie osoby, biorące w nim udział, tak jak uczynił to organ I instancji. NSA przewidując bowiem możliwość obciążenia właścicieli sąsiadujących nieruchomości takimi kosztami, nie stwierdził kategorycznie, że rozstrzygnięcie obciążające właścicieli nieruchomości po połowie musi zostać wydane w każdym wypadku, niezależnie od okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy. Tak jednoznaczna wykładnia art. 262 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie uwzględniałaby w pełni treści takich wyrażeń jak "wina strony" czy "w interesie strony". Dlatego orzeczenie o kosztach postępowania winno następować zawsze na podstawie oceny stanu faktycznego, okoliczności sprawy i zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego. Postanowienie dotyczące kosztów postępowania powinno także uwzględniać rozstrzygnięcie organu co do meritum sprawy. W rezultacie, wydając orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania, organ powinien zawsze brać pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich czy wszystkie a w tym ostatnim przypadku - w jakim stosunku. Określenie, w jakich częściach każda ze stron poniesie te koszty jest uzależnione od wyważenia interesów stron postępowania. Tak więc, rozważenie interesów stron winno nastąpić indywidualnie w każdej sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchwała NSA, jak i przepis art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. pozwala też na przyjęcie, iż możliwe jest obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego wyłącznie jednego właściciela rozgraniczanych nieruchomości, a zwłaszcza tego, który żądał wszczęcia postępowania (tak słusznie NSA w wyroku z 29 stycznia 2015 r., o sygn. I OSK 2211/14, w wyroku z dnia 29 sierpnia 2019 r. o sygn. I OSK 2688/18, a także w wyroku z 7 czerwca 2017 r., sygn. I OSK 2158/15; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne na www.cboisa. nsa.gov.pl).
Potrzeba przeprowadzenia postępowania rozgraniczającego zachodzi nie tylko w sytuacji istnienia sporu (konfliktu) co do przebiegu granicy, ale także w razie przesunięcia, uszkodzenia lub zniszczenia znaków granicznych uprzednio ustalonych, jeżeli brak jest dokumentów pozwalających na określenie ich pierwotnego położenia (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1230/16). Do okoliczności, które powinny zostać przez organ zbadane należy również ustalenie czy istniały podstawy potwierdzające konieczność prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, którego kosztami obciąża się właścicieli nieruchomości. Jeżeli bowiem nie było podstaw do rozgraniczenia nieruchomości, to nie można przyjąć, że koszty postępowania rozgraniczeniowego mają zostać poniesione przez tych właścicieli nieruchomości, którzy nie żądali rozgraniczenia i że rozgraniczenie zostało przeprowadzone w ich interesie. Jeśli stan sprawy będzie przedstawiał się w ten sposób, że wniosek o rozgraniczenie okaże się całkowicie lub częściowo nieuzasadniony, to brak będzie podstaw, aby strona postępowania niebędąca wnioskodawcą została obciążona kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek strony, w której subiektywnym i nieuzasadnionym mniemaniu przebieg granicy w całości lub w części jest sporny lub niepewny. Stan sporności (niepewności) przebiegu granic ma bowiem charakter obiektywny i niezależny od subiektywnych ocen jednostki. W takiej sytuacji rozkład kosztów postępowania rozgraniczeniowego musi uwzględniać powyższe okoliczności, odzwierciedlając rzeczywisty zakres sporności lub niepewności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 413/23.
W kontekście powołanych wyżej orzeczeń Sąd nie podziela stanowiska wyrażonego przez organ w zaskarżonym postanowieniu, że w przypadku złożenia wniosku o rozgraniczenie nieruchomości granice gruntów sąsiadujących automatycznie stają się sporne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 417/13).
W okolicznościach faktycznych sprawy Sąd nie doszukał się żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że granica między rozgraniczanymi działkami była sporna lub niepewna.
Przede wszystkim uczestniczka będąca wnioskodawcą postępowania rozgraniczeniowego ani we wniosku z 3 sierpnia 2022 r., ani w żadnym innym momencie postepowania nie twierdziła, że granica między działką [...] i [...] jest sporna lub niepewna.
Następnie, jak konsekwentnie podnosili skarżący (k. 12 a.a., k. 13 pkt 15 protokołu granicznego, k. 24, k. 1) przebieg przedmiotowej granicy został ustalony na podstawie dokumentacji geodezyjnej nr [...]. Dokumentacja ta zawiera między innymi protokół podpisany przez zainteresowane strony i nie został wniesiony żaden sprzeciw na gruncie. Dodatkowo w dokumentacji geodezyjnej nr [...] znajduje się protokół ustalenia przebiegu przedmiotowej granicy, według którego przebieg granicy pokrywa się z ustaleniami zawartymi w protokole z operatu [...]. Sposób ustalenia przebiegu granicy i sposób stabilizacji punktów granicznych został sporządzony i podpisany w obecności byłej właścicielki działki nr [...] A. W., która nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń.
Okoliczności te potwierdził geodeta R. K. W protokole granicznym w pkt. 9.1. stwierdza, że podstawę ustalenia przebiegu granicy stanowił operat pomiarowy nr [...], w którym przedmiotowa granica została ustalona w ramach dokonywanego podziału działki nr [...] i wyznaczenia min. działki [...], a punkty graniczne określające jej przebieg zostały jednoznacznie określone poprzez wyznaczenie ich współrzędnych geodezyjnych. Przebieg tejże granicy został potwierdzony podpisami złożonymi do protokołu ustalenia granic, sporządzonego w ramach operatu pomiarowego nr [...], którym została wydzielona min. działka nr [...]. Dalej geodeta w pkt 11.1 stwierdza, że przebieg przedmiotowej granicy ustalono na podstawie wznowionych znaków granicznych wyznaczonych operatem nr [...]. Następnie w pkt 12 stwierdza, że dla ustalonych bezspornie punktów granicznych wykonano w obecności stron stabilizację.
Organ odwoławczy natomiast w treści swojego postanowienia prezentuje sprzeczną argumentację. W jednym miejscu powołuje przywołane wyżej twierdzenia geodety o uprzednim ustaleniu przedmiotowej granicy, których w żadnym stopniu nie kwestionuje (pierwszy akapit str. 6 postanowienia), by w kolejnym akapicie (trzeci akapit str. 6 postanowienia) stwierdzić, że ustalenia dokonane w toku postępowania jednoznacznie świadczą o tym, że przedmiotowa granica nie była wyznaczona w terenie.
Organ stwierdza też w postanowieniu, że z okoliczności sprawy nie wynika, że granica między stronami nie była sporna. W ocenie Sądu zaś nie ujawniono przede wszystkim żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to żeby była sporna. Wręcz przeciwnie, zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na brak sporu, co do przebiegu przedmiotowej granicy, jej zgodność z materiałami znajdującymi się w zasobie geodezyjnym i jednoznaczne stanowisko skarżących w tej kwestii manifestowane konsekwentnie w toku całego postępowania oraz brak twierdzenia uczestniczki o sporności granicy.
Okoliczność, że nie było jednoznacznych śladów i znaków określających przebieg przedmiotowej granicy, nie decyduje o zasadności rozgraniczenia w tym znaczeniu aby odpowiadało to interesowi prawnemu skarżących. Możliwe jest bowiem wznowienie i odtworzenie znaków granicznych na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, co jest procedurą nie generującą tak dużych kosztów. Tym bardziej, że jak już wyżej wspomniano, geodeta w protokole granicznym stwierdził, że przebieg przedmiotowej granicy ustalono na podstawie wznowionych znaków granicznych wyznaczonych operatem nr [...].
Zdaniem składu orzekającego organy administracji obu instancji zbyt mechanicznie przeniosły na grunt niniejszego postępowania tezę uchwały NSA z 11.12.2006 r. I OPS 5/06, bagatelizując fakt, że wywód prawny uchwały został wyprowadzony na tle sprawy, w której spór graniczny wystąpił. Uzasadnienia postanowień organów obu instancji nie nawiązują należycie do okoliczności wynikających z treści protokołu granicznego oraz końcowego wyniku postępowania, akceptowanego przez wszystkie strony, w tym nie podważanego przez inicjatora postępowania rozgraniczeniowego. W konsekwencji ocena zaistnienia podstaw do obciążenia skarżących połową kosztów postępowania rozgraniczeniowego jest oceną błędną.
Reasumując Sąd doszedł do przekonania, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie mieli żadnego interesu w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego, żadnej potrzeby ochrony prawnej swej własności, jak również nie wynikły one z ich winy, jak przewiduje to art. 262 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni zaprezentowane wyżej stanowisko.
Mając na uwadze powyższe w związku z naruszeniem przez organy art. 262 § 1 pkt 1 i 2, art. 7 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd orzekł w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Na podstawie art. 250 p.p.s.a. Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżących – koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości wynikającej z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r., poz. 2631), orzekając, jak w punkcie II sentencji wyroku. Sąd uwzględnił przy tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. w sprawie SK 66/19 i uznał, że analiza statusu adwokata oraz jego roli w postępowaniu, w którym występuje jako podmiot powołany i zobowiązany do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie jego wynagrodzenia, tj. obniżenie pełnomocnikom z urzędu wynagrodzenia, względem tego które otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia.