II SA/Ke 68/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2025-04-10
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówgranice nieruchomościrozgraniczenieprawo geodezyjneoperat geodezyjnypostanowienie sąduaktualizacja danychnieruchomości

WSA w Kielcach oddalił skargę na decyzję odmawiającą aktualizacji ewidencji gruntów, uznając, że prawomocne postanowienie sądu o rozgraniczeniu nieruchomości ma pierwszeństwo przed starszym operatem geodezyjnym.

Skarga dotyczyła odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy działki skarżącej. Skarżąca twierdziła, że pierwotny operat geodezyjny z 2017 r. zawierał błędne współrzędne graniczne, które przesunęły granicę na jej niekorzyść. Organ odwoławczy i sąd administracyjny uznały jednak, że kluczowe znaczenie ma późniejsze, prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego o rozgraniczeniu nieruchomości z 2020 r., które ustaliło ostateczny przebieg granicy i zostało uwzględnione w ewidencji. W związku z tym, starszy operat nie mógł stanowić podstawy do aktualizacji.

Skarżąca J. P. wniosła skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy jej działki nr [...]. Skarżąca podnosiła, że operat geodezyjny z 2017 r. zawierał błędne współrzędne punktów granicznych, co skutkowało przesunięciem granicy na jej niekorzyść i uniemożliwiło wjazd na nieruchomość. Organ odwoławczy, analizując dokumentację, ustalił, że pierwotne ustalenie granic w 2017 r. nastąpiło na podstawie zgodnych wskazań właścicieli, a następnie działka została podzielona. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miało prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z 2020 r. o rozgraniczeniu nieruchomości, które ustaliło ostateczny przebieg granicy między działką skarżącej a działkami sąsiednimi. Sąd administracyjny, podzielając stanowisko organów, podkreślił zasadę aktualności ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którą wpisy muszą odzwierciedlać aktualny stan prawny i faktyczny. Prawomocne orzeczenie sądu stanowiło najpóźniej wydany dokument źródłowy, na podstawie którego prawidłowo wprowadzono zmiany do ewidencji. Starszy operat z 2017 r., nawet jeśli zawierał błędy, miał jedynie walor historyczny i nie mógł stanowić podstawy do aktualizacji po wydaniu prawomocnego postanowienia sądowego. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy nie naruszyły przepisów postępowania ani prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie może być uwzględniony na podstawie starszego operatu, jeśli istnieje późniejsze prawomocne orzeczenie sądu ustalające przebieg granicy, ponieważ ewidencja musi odzwierciedlać aktualny stan prawny.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił zasadę aktualności ewidencji gruntów i budynków. Prawomocne postanowienie sądu o rozgraniczeniu nieruchomości stanowi najpóźniej wydany dokument źródłowy, który prawidłowo odzwierciedla stan prawny i jest podstawą wpisu do ewidencji, nawet jeśli starszy operat geodezyjny zawierał inne dane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.g.k. art. 24 § ust. 2a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.g.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 24 § ust. 2b

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. MRRiB art. 36-39

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. RM art. 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne postanowienie sądu o rozgraniczeniu nieruchomości stanowi podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, mając pierwszeństwo przed starszymi operatami geodezyjnymi. Ewidencja gruntów i budynków musi odzwierciedlać aktualny stan prawny i faktyczny, a zasada aktualności wyklucza wprowadzanie danych historycznych, jeśli istnieją nowsze, prawomocne rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Operator geodezyjny z 2017 r. zawierał błędne współrzędne graniczne, które przesunęły granicę na niekorzyść skarżącej, co powinno być podstawą do aktualizacji ewidencji. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.

Godne uwagi sformułowania

ewidencja ma charakter wtórny w stosunku do tych dokumentów, odzwierciedla jedynie ich treść i nie kreuje nowych stanów prawnych, niepotwierdzonych w dokumentacji podstawową zasadą, którą należy mieć na uwadze, jest zasada aktualności nie dokonuje się wpisów, które mają walor historyczny w oparciu o historyczne dokumenty, w sytuacji gdy na skutek zmiany okoliczności faktycznych, czy prawnych utraciły swoją aktualność podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi zatem najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu operat ten ma już tylko walor historyczny wobec późniejszego prawomocnego postanowienia sądowego ustalającego przebieg granicy

Skład orzekający

Renata Detka

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Armański

sędzia

Agnieszka Banach

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie pierwszeństwa prawomocnych orzeczeń sądowych nad starszymi dokumentami geodezyjnymi w kontekście aktualizacji ewidencji gruntów i budynków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie istnieje rozbieżność między starszym operatem geodezyjnym a późniejszym prawomocnym postanowieniem sądu o rozgraniczeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy częstego problemu rozbieżności w danych ewidencyjnych nieruchomości i pokazuje, jak prawomocne orzeczenia sądowe kształtują stan prawny.

Granica działki ustalona przez sąd jest ważniejsza niż stara mapa geodezyjna.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 68/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Krzysztof Armański
Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 2 pkt 8, art. 24 ust. 2a,
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Agnieszka Banach Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] grudnia 2024 r. [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 17 grudnia 2024 r., [...], Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania J. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 21 października 2024 r. orzekającą o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu W. gmina P. w odniesieniu do działki nr [...], zgodnie z wnioskiem z 23 lipca 2024 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że wnioskiem z 23 lipca 2024 r., J. P. zwróciła się do Starosty [...] o zmianę danych
w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr [...] położonej w obrębie W. gmina P.. Podniosła, że 3 października 2017 r. geodeta uprawniony M. S. dokonał czynności przyjęcia granic nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie W. gmina P. z działkami sąsiednimi. Z czynności tych został sporządzony protokół przyjęcia granic nieruchomości, włączony do dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 20 października 2017 r., pod identyfikatorem ewidencyjnym [...] Punkty graniczne zostały oznaczone przez geodetę uprawnionego drewnianymi palikami. Paliki te zostały wbite zgodnie
z katastrem nieruchomości w punktach o współrzędnych: [...]. Geodeta sporządził 11 października 2017 r., wykaz współrzędnych punktów granicznych (ponad tydzień po sporządzeniu protokołu), wskazując w nich współrzędne punktów granicznych: 13-[...].83. Dane
z tego dokumentu zostały uwidocznione na mapach prowadzonych przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej w S. w lutym 2018 r. (po czterech miesiącach od sporządzenia protokołu). Współrzędne punktów granicznych
w wykazie punktów granicznych nie były jednak zgodne z punktami granicznymi
z katastru nieruchomości.
Wnioskodawczyni podniosła także, że w związku z przesunięciem punktów granicznych, zmianie uległ przebieg granicy działki nr [...] od strony działki nr [...] na jej niekorzyść o około 2,5 m. W wyniku tej zmiany dotychczasowy zjazd z drogi powiatowej nr 1842T na działkę nr [...], obecnie prowadzi na działkę nr [...], pozbawiając ją tym samym możliwości wjazdu na swoją nieruchomość.
W związku z powyższym, J. P. wniosła o dokonanie zmian
w ewidencji gruntów i budynków odnośnie do przebiegu granicy działki nr [...]
z działką nr [...] z uwzględnieniem danych zgodnych z katastrem nieruchomości właściwym na 3 października 2017 r.
Po wszczęciu postępowania i przeanalizowaniu dokumentacji zebranej
w sprawie Starosta [...] wydał 21 października 2024 r. opisaną na wstępie decyzję, którą orzekł o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.
Od decyzji z 21 października 2024 r. odwołanie złożyła J. P. zarzucając naruszenie art. 10 § 1 i art. 81 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Zdaniem skarżącej, nieprawidłowe zawiadomienie jej jako strony postępowania
o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji przez Starostę Staszowskiego pozbawiło ją możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do ich treści, co doprowadziło do braku prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego i dokonania jego dowolnej, a nie swobodnej oceny, która to ocena przejawia się nieuzasadnionym uznaniem, iż na podstawie dokumentów m.in z operatu [...] wpis został dokonany poprawnie. Doprowadziło to także do nie odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów formułowanych we wniosku, a dotyczących naniesienia innych punktów granicznych, niż miało to miejsce w rzeczywistości na gruncie.
Skarżąca podniosła także, że organ nie odniósł się do jej zarzutu, że geodeta sporządzając 11 października 2017 r. wykaz współrzędnych punktów granicznych, wskazał inne punkty, niż te, które zostały ustalone na gruncie w dacie ich utrwalenia palikami. Ustalenie granicy nastąpiło według katastru nieruchomości i te rozbieżności zdaniem skarżącej nie zostały wyjaśnione.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ustalił, że opracowanie zawarte w opisanym przez odwołującą operacie dotyczyło podziału działki nr [...] położonej
w obrębie W. gmina P., stanowiącej własność M. P..
Z załączonego sprawozdania technicznego wynika, że wykonawca prac dokonał analizy materiałów otrzymanych z zasobu PODGiK i stwierdził, że zawarte w nich dane nie są wiarygodne i nie można na ich podstawie wyznaczyć z wymaganą dokładnością granic działki nr [...]. W związku z tym wykonawca zawiadomił właścicieli dzielonej działki oraz działek sąsiednich o konieczności ustalenia granic zewnętrznych działki nr [...] w oparciu o przepisy § 36, 37, 38 i 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Z protokołu ustalenia granic działek ewidencyjnych sporządzonego
3 października 2017 r., załączonego do operatu nr [...], wynika, że granice pomiędzy działką nr [...] stanowiącą własność M. P., a działką nr [...] stanowiącą własność J. P., ustalono na podstawie zgodnych wskazań właścicieli nieruchomości. Strony oświadczyły, że przyjmują granice uwidocznione na szkicu polowym stanowiącym załącznik do protokołu ustalenia granic bez zastrzeżeń i nie wnoszą żadnych uwag co do ich przebiegu. W wyniku tego opracowania geodeta określił współrzędne punktów nr [...] X[...], które zawarł w wykazie współrzędnych punktów granicznych.
Po ustaleniu granic zewnętrznych działki nr [...], wykonawca przystąpił do drugiego etapu prac podziałowych wynikających z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Stosując się do wymogu wynikającego z § 6 ww. rozporządzenia sporządził protokół przyjęcia granic, w którym wpisał, że nastąpiło to według stanu uwidocznionego w katastrze nieruchomości uznając, że dane z wcześniej spisanego protokołu ustalenia granic działek ewidencyjnych sporządzonego 3 października 2017 r., po włączeniu sporządzonej dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zostaną uwidocznione w katastrze nieruchomości.
Operat z podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...] został pozytywnie zweryfikowany przez Starostę Staszowskiego i przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 20 października 2017 r., pod identyfikatorem ewidencyjnym [...], a zmiany wynikające z tego operatu technicznego zostały ujawnione w operacie ewidencyjnym.
Następnie działka nr [...] została podzielona na działki nr [...], [...]
i [...], a operat z tego podziału został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 12 kwietnia 2018 r., pod identyfikatorem ewidencyjnym [...] W operacie tym znajduje się również protokół przyjęcia granic nieruchomości, z którego wynika, że ustalenie granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi nastąpiło według stanu prawnego uwidocznionego w księdze wieczystej nr [...]
Kluczową, zdaniem organu, sprawą dla rozstrzygnięcia postępowania jest fakt, że J. P. wniosła o rozgraniczenie działki nr [...] stanowiącej jej własność z powstałymi po podziale działkami nr [...] i [...], co zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w S.
I Wydział Cywilny z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt I Ns [...], którym Sąd orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w obrębie W. stanowiących działkę nr [...], będącą własnością J. P., z działkami nr [...], będącą współwłasnością M. P. oraz A. i R. małż. W. i nr [...], stanowiącą własność M. P., według linii koloru czerwonego łączącego punkty: 13-345 - 13-88 - 13-347, zgodnie z mapą z rozgraniczenia nieruchomości sporządzoną przez uprawnionego geodetę J. K., przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 1 kwietnia 2019 r. za numerem [...]
Zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych, zawartym w opracowaniu nr [...], współrzędne punktów nr [...] są następujące: [...] X[...] Takie dane ujawnione są w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu W. gmina P., co potwierdza dokumentacja geodezyjna przesłana przez Starostę Staszowskiego przy piśmie z 3 grudnia 2024 r., zawierająca dane z operatu technicznego [...] oraz mapę ewidencyjną obrębu W. .
Organ odwoławczy wskazał na art. 24 ust. 2a i 2b ustawy Prawo geodezyjne
i kartograficzne i podniósł, że prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego
w S. z 13 listopada 2020 r. sygn. akt I Ns [...] w sprawie rozgraniczenia, ukształtowało w sposób trwały granice pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...] oraz pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...], a zmiany wynikające z tego postanowienia zostały wprowadzone do operatu ewidencyjnego. W aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu W. gmina P. w odniesieniu do granic działki nr [...] z działką nr [...] na podstawie danych z operatu technicznego, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 20 października 2017 r. pod identyfikatorem ewidencyjnym [...], dotyczącego podziału działki nr [...], po którym nastąpiło rozgraniczenie nieruchomości zakończone prawomocnym orzeczeniem sądu.
Z kolei odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego niezawiadomienia jej przez Starostę Staszowskiego jako strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, organ II instancji wskazał na art. 40 § 1 k.p.a. i podniósł, że z akt sprawy wynika, że Starosta skierował zawiadomienie z art. 10 k.p.a. do pełnomocnika skarżącej radcy prawnego R. K..
W postępowaniu odwoławczym zawiadomienie z art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się aktami sprawy przed wydaniem decyzji otrzymali obaj pełnomocnicy J. P., w tym Z. P. - jej syn, który 3 grudnia 2024 r. zapoznał się z aktami sprawy.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze J. P. zaskarżyła decyzję z 17 grudnia 2024 r. w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:
1. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów polegające na całkowitym pominięciu okoliczności wynikających z informacji przekazywanych przez J. P.,
2. art. 7 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy z pominięciem interesu społecznego
i słusznego interesu obywatela,
3. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia tj. okoliczności, w jakich doszło do błędnego wyznaczenia punktów granicznych nieruchomości,
4. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji, podczas gdy organ powinien wydać rozstrzygnięcie reformacyjne bądź kasatoryjne,
5. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy doszło do błędnego określenia przebiegu granicy działek.
Skarżąca zarzuciła także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że granica pomiędzy działkami została wytyczona w sposób prawidłowy.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podkreśliła, że organ w ogóle nie odniósł się do zarzutu, że geodeta sporządzając 11 października 2017 r. wykaz współrzędnych punktów granicznych wskazał inne punkty, niż te, które zostały ustalone na gruncie w dacie ich oznaczenia palikami. Powyższe jednoznacznie świadczy, że podczas wytyczenia granic doszło do błędu, który winien zostać wyeliminowany oraz niepowielany
w przeszłości.
Organ prowadzący postępowanie przyjął więc błędny stan faktyczny, że granica działek została w sposób prawidłowy ustalona, a w konsekwencji w sposób prawidłowy odzwierciedlona w ewidencji gruntów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zapadło w oparciu o regulacje zawarte w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1159 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy przez ewidencję gruntów należy rozumieć system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie,
w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W orzecznictwie podkreśla się, że ewidencja jest rejestrem obejmującym dane wynikające ze stosownej dokumentacji i podlegające aktualizacji na podstawie dokumentów wyszczególnionych w art. 24 ust. 2a ustawy (por. przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1044/08, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Oznacza to, że ewidencja ma charakter wtórny
w stosunku do tych dokumentów, odzwierciedla jedynie ich treść i nie kreuje nowych stanów prawnych, niepotwierdzonych w dokumentacji, na podstawie której dokonuje się wpisu do ewidencji.
Zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów
i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Stosownie do art. 24 ust. 2b ustawy aktualizacja informacji zawartych
w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Jedną z podstawowych zasad dotyczących ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności wpisów, stąd też rejestr ewidencji gruntów i budynków ma być odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego i faktycznego dotyczącego gruntu, czy budynku. Stąd też dokonując wpisu w ewidencji gruntów i budynków, jak również dokonując aktualizacji istniejących wpisów, zarówno tych dotyczących stanu prawnego, jak i tych dotyczących danych faktycznych, które ujawniane są
w ewidencji, podstawową zasadą, którą należy mieć na uwadze, jest zasada aktualności. Dlatego też w ewidencji gruntów i budynków nie dokonuje się wpisów, które nie mają waloru aktualności, czyli nie dokonuje się wpisów, które mają walor historyczny w oparciu o historyczne dokumenty, w sytuacji gdy na skutek zmiany okoliczności faktycznych, czy prawnych utraciły swoją aktualność. Procedura aktualizacji ewidencji gruntów i budynków ma charakter sformalizowany zarówno
w zakresie zasad, jak i określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 9 października 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 422/24, dostępny j.w.).
Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
w przywołanym w zaskarżonej decyzji wyroku z 17 stycznia 2024 r. II SA/Ke 649/23 (publikowanym w CBOSA), dokumenty określające wcześniejszy stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów
i budynków. Nie ma bowiem możliwości "cofania się" w ewidencji po przyjęciu kolejnych dokumentów dotyczących zmiany właściciela jako podstawy kolejnych (nowych) wpisów. Aktualizacji danych ewidencyjnych dokonuje się na podstawie przedłożonych dokumentów ilustrujących stan odmienny od stanu już uwidocznionego w operacie ewidencji gruntów. Podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi zatem najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu. Zmiany w ewidencji mogą być wprowadzane na podstawie dokumentów,
o których mowa w art. 23 ust. 1-4 ustawy, ale wydanych po ostatnim wpisie
w ewidencji, a to oznacza, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkunastu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone w ewidencji. Dokumenty określające poprzedni stan działek nie mogą stanowić podstawy do zarejestrowania tego stanu, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentami wprowadzonymi do ewidencji.
Zaprezentowane wyżej poglądy orzecznictwa Sąd orzekający w tej sprawie podziela w całości i przyjmuje jako własne.
Stan faktyczny ustalony w zaskarżonej decyzji wynika z akt administracyjnych
i Sąd przyjął go jako podstawę rozważań prawnych. Nie ulega wątpliwości, że
3 października 2017 r. nastąpiło geodezyjne przyjęcie granic działki nr [...], stanowiącej własność J. P., z działką nr [...], będącą własnością M. P., w związku z podziałem tej ostatniej. Jak wynika z treści wniosku,
w wykazie współrzędnych punktów granicznych, sporządzonym 11 października
2017 r., geodeta ujawnił inne punkty graniczne niż utrwalone palikami na gruncie, co spowodowało przesunięcie granicy na niekorzyść skarżącej.
Następnie działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] i [...], zaś
w wyniku kolejnego podziału drugiej wymienionej działki, powstały działki nr [...], [...] i [...]. Działka J. P. graniczy z działką nr [...] i [...], zaś stan prawny tej granicy ujawniony został w ewidencji gruntów na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w S. z 13 listopada 2020 r. sygn. akt I Ns [...]. W postanowieniu tym Sąd rozgraniczył działkę nr [...]
z działkami: nr [...], będącą współwłasnością M. P. oraz A.
i R. małż. W. , i nr [...], będącą własnością M. P., wg linii koloru czerwonego łączącego punkty [...] zgodnie z mapą
z rozgraniczenia nieruchomości sporządzoną przez uprawnionego geodetę J. K., przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – ewidencji zasobu Powiatu Staszowskiego w dniu 1 kwietnia 2019 r. za nr ewid. [...]
Zgodnie z omówioną wyżej zasadą aktualności ewidencji, dane wynikające
z tego postanowienia oraz z dokumentacji geodezyjnej będącej jego integralną częścią, stanowią ostatnie, tj. najpóźniej wydane materiały źródłowe, w oparciu
o które prawidłowo przedstawiony został w ewidencji gruntów stan prawny, w tym dotyczący granicy działki nr [...] z działkami nr [...] i [...]. Skarżąca nie przedłożyła żadnych nowych dokumentów, powstałych po uprawomocnieniu się opisanego wyżej postanowienia rozgraniczeniowego, które mogłyby stanowić podstawę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.
Z tego powodu brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej. Dane wynikające z operatu wykonanego w październiku 2017 r., dotyczące przyjęcia granicy pomiędzy działką skarżącej a działką nr [...], nie mogły stanowić podstawy wpisu do ewidencji z uwagi na swą nieaktualność i to bez względu na to, czy ujawnione wówczas przez geodetę współrzędne punktów granicznych odpowiadały tym, które zostały utrwalone na gruncie, czy też nie – jak twierdzi skarżąca. Różnica pomiędzy współrzędnymi utrwalonych znaków granicznych i przyjętych przez geodetę w operacie nie wynika zresztą z żadnej dokumentacji znajdującej się
w aktach sprawy. Nie ulega jednocześnie wątpliwości, że współrzędne graniczne ujawnione w operacie wykonanym w październiku 2017 r., przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod identyfikatorem [...], są tożsame ze współrzędnymi zawartymi w opracowaniu nr [...], w oparciu o które zapadło postanowienie Sądu Rejonowego w S. z 13 listopada 2020 r.
o rozgraniczeniu. Jeśli skarżąca kwestionowała przebieg granicy wedle tych współrzędnych, mogła tę okoliczność podnosić w toku postępowania sądowego
o rozgraniczenie, którego wynik ustalił granicę prawną działki nr [...] z sąsiednimi działkami i prawidłowo został ujawniony w ewidencji gruntów.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że w toku postępowania administracyjnego organy nie dopuściły się naruszenia powołanych w niej przepisów k.p.a. (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80), albowiem w sposób właściwy zebrały dowody, na ich podstawie ustaliły stan faktyczny, a następnie dokonały oceny złożonego wniosku zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego. Przywołany na wstępie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy nie został – wbrew zarzutom skargi – naruszony, gdyż w stanie faktycznym sprawy nie miał zastosowania. Nawet jeśli przyznać rację skarżącej co do błędnego wykazania współrzędnych granicznych w operacie z października 2017 r., to i tak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż operat ten ma już tylko walor historyczny wobec późniejszego prawomocnego postanowienia sądowego ustalającego przebieg granicy działki nr [...] i z działkami nr [...] i [...].
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI