III SA/GL 692/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-02-15
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowazespół cieśni nadgarstkaKodeks pracyinspekcja sanitarnapostępowanie administracyjneorzecznictwo lekarskienarażenie zawodowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki na decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej pracownicy, uznając, że spełnione zostały przesłanki do jej stwierdzenia.

Spółka zaskarżyła decyzję o stwierdzeniu u pracownicy choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Zarzucała naruszenie przepisów postępowania i brak pełnego materiału dowodowego, w tym nieuwzględnienie czynników pozazawodowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że orzeczenie lekarskie było prawidłowe, a warunki pracy mogły z wysokim prawdopodobieństwem spowodować chorobę zawodową, zgodnie z definicją z Kodeksu pracy.

Sprawa dotyczyła skargi L. Sp. z o.o. w T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu u pracownicy choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy (zespół cieśni w obrębie nadgarstka). Spółka zarzucała organom obu instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, zaniechanie kontroli orzeczenia lekarskiego oraz stwierdzenie choroby zawodowej mimo braku bezspornego lub wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego z pracą, a także nieuwzględnienie czynników pozazawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej kluczowe jest rozpoznanie schorzenia z wykazu oraz ustalenie związku przyczynowego z narażeniem zawodowym, przy czym nie jest wymagane bezsporne wykazanie tego związku. Sąd uznał, że orzeczenie lekarskie było prawidłowe, a warunki pracy pracownicy (monotypowe ruchy nadgarstków przy pracy szwaczki) mogły z wysokim prawdopodobieństwem spowodować zespół cieśni nadgarstka. Sąd zaznaczył, że organy inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają obowiązku poszukiwania czynników pozazawodowych, jeśli orzeczenie medyczne wskazuje na zawodową etiologię schorzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo stwierdził chorobę zawodową, ponieważ orzeczenie lekarskie wskazało na wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego między pracą a schorzeniem, a organy inspekcji sanitarnej nie mają obowiązku badania czynników pozazawodowych, jeśli orzeczenie medyczne jest kompletne i wskazuje na zawodową etiologię.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest orzeczenie lekarskie wskazujące na związek schorzenia z pracą, a organy inspekcji sanitarnej są nim związane. Nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego, a organy nie mają obowiązku analizowania czynników pozazawodowych, jeśli orzeczenie medyczne nie budzi wątpliwości co do zawodowej etiologii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

K.p. art. 235¹

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Definicja choroby zawodowej, wymagająca rozpoznania schorzenia z wykazu i ustalenia związku przyczynowego z narażeniem zawodowym (bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem).

Pomocnicze

K.p. art. 237 § § 1 pkt 3-6

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

K.p. art. 237 § § 11

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

K.p. art. 235²

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Okres, w którym może nastąpić rozpoznanie choroby zawodowej.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Granice swobodnej oceny dowodów.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądów administracyjnych nad aktami administracyjnymi.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 8 § ust. 1

Podstawa wydania decyzji o chorobie zawodowej.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 8 § ust. 3 pkt 2

Zakres odpowiedzialności organów inspekcji sanitarnej.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 2 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 6 § ust. 1 i 2

Wymagania dotyczące orzeczenia lekarskiego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 8 § ust. 2

Tryb uzupełniania opinii lekarskiej.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 5 § ust. 1

Wymagania kwalifikacyjne dla lekarzy orzeczników.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 7 § ust. 1

Prawo pracownika do odwołania od orzeczenia lekarskiego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § § 8

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie lekarskie stwierdzające chorobę zawodową jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej. Organy inspekcji sanitarnej nie mają obowiązku analizowania czynników pozazawodowych, jeśli orzeczenie lekarskie wskazuje na zawodową etiologię schorzenia. Warunki pracy (monotypowe ruchy nadgarstków) mogły z wysokim prawdopodobieństwem spowodować chorobę zawodową.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Zaniechanie kontroli orzeczenia lekarskiego. Stwierdzenie choroby zawodowej pomimo nie ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego z pracą. Niezbadanie ewentualnych pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby.

Godne uwagi sformułowania

nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego nie ma konieczności w sprawach chorób zawodowych udowadniać, iż w danym przypadku to warunki pracy spowodowały taką chorobę decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy spowodowały wystąpienie u pracownika choroby zawodowej nie można organowi zatem skutecznie zarzucić dokonania błędnej wykładni art. 235¹ K.p. organy inspekcji sanitarnej nie są zobowiązane do udowodnienia, że praca u konkretnego pracodawcy chorobę tę spowodowała nie ma obowiązku poszukiwania ewentualnych pozazawodowych przyczyn wystąpienia schorzenia

Skład orzekający

Barbara Brandys-Kmiecik

sprawozdawca

Barbara Orzepowska-Kyć

przewodniczący

Magdalena Jankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności roli orzeczeń lekarskich i obowiązku badania czynników pozazawodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki chorób zawodowych związanych z pracą fizyczną i powtarzalnymi ruchami, a także procedury administracyjnej w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia chorób zawodowych i interpretacji przepisów, co jest istotne dla pracodawców i pracowników. Pokazuje, jak sądy rozpatrują spory dotyczące związku schorzeń z wykonywaną pracą.

Czy praca szwaczki może być przyczyną zespołu cieśni nadgarstka? Sąd wyjaśnia zasady stwierdzania chorób zawodowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 692/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1320
art. 235 ze znaczkiem 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2023 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 22 lipca 2022 r. nr NS-HP.2332.2.28.2022 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) zaskarżoną decyzją z 22 lipca 2022 r., nr NS-HP.2332.2.28.2022, po rozpatrzeniu odwołania L. Spółka z o.o. z/s w T.(dalej: strona, skarżąca, Spółka) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. (dalej: organ I instancji, PPIS) z 21 kwietnia 2022 r., nr [...], o stwierdzeniu u Z. P. (dalej: pracownicy) choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.
W podstawie prawnej decyzji organ przywołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 235¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320, dalej: K.p.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2013 poz. 1367, dalej: rozporządzenie).
W uzasadnieniu decyzji przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Wskazał, że decyzją z 21 kwietnia 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził u pracownicy Spółki, chorobę zawodową obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Podstawą do wydania decyzji było orzeczenie lekarskie z 18 marca 2022 r., nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej, wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., Poradnię Chorób Zawodowych w S. oraz karta oceny narażenia zawodowego pracownicy zatrudnionej u strony na stanowiskach szwaczki, krawcowej i operatora linii automatycznej, od 1999 r. w warunkach, które uznane zostały za przyczynę powstałej choroby zawodowej.
W odwołaniu od decyzji PPIS w T. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz § 2 ust. 1 i 2 i § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych wskazując na niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownicy oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego schorzenia i chwili jego powstania, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się zaniechaniem kontroli orzeczenia lekarskiego, stwierdzenie choroby zawodowej pomimo nie ustalenia, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na jej powstanie.
W konkluzji wniosła o uchylenie decyzji PPIS w T. i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, bądź uchylenie decyzji I instancji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Zaskarżoną decyzją, organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 235¹ K.p. Stwierdził, że przeprowadzone przez PPIS w T. postępowanie wyjaśniające wykazało, że pracownica pracowała w narażeniu na powstanie przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka m.in. od 1999 w L. Sp. z o.o. w T. (zakład zlikwidowany) na stanowisku krawcowej, szwaczki, operatora linii automatycznej. Pracownica była badana na podstawie przepisów rozporządzenia R.M. z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w WOMP w K. PChZ w S., co potwierdza orzeczenie lekarskie z dnia 18 marca 2022 r., nr [...]. W ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzono badanie ogólnolekarskie, badanie neurologiczne, badania laboratoryjne, badania neurograficzne. Stwierdzono wydłużoną latencję końcową przy stymulacji obu nerwów pośrodkowych i zwolnienie szybkości przewodzenia włókien czuciowych obu nerwów pośrodkowych wraz z niską amplitudą odpowiedzi. Biorąc pod uwagę, że opis sposobu wykonywania pracy, która wykazywała cechy monotypii w zakresie stawów nadgarstkowych oraz ocenę narażenia zawodowego wskazująca na wykonywanie w trakcie czynności zawodowych na stanowisku pracownika fizycznego ogólnego - szwaczki i krawcowej, seryjnych ruchów zginania i prostowania nadgarstków, które wymagały długotrwałej powtarzalności i spełniały kryteria ruchów monotypowych, lekarze WOMP rozpoznali u pracownicy chorobę zawodową pod postacią zespołu cieśni nadgarstka.
Organ wskazał, iż kluczowa dla wyniku niniejszej sprawy, jest treść orzeczenia lekarskiego, z którego wynika, że analiza czynności zawodowych wykonywanych przez pracownicę podczas zatrudnienia w zakładzie skarżącej Spółki pozwala przyjąć, iż była ona narażona na sposób wykonywania pracy nadmiernie obciążający kończyny górne w obrębie nadgarstków, nadto wskazano, że objawy chorobowe ze strony nadgarstków pojawiły się u ww. podczas zatrudnienia w tym zakładzie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rozpoznana u niej choroba tj. zespół cieśni w obrębie nadgarstka jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwała przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Zatem zostały spełnione przesłanki pozwalające wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej. Organ nie dokonał uzupełninia materiału dowodowego w zakresie wnioskowanym przez stronę, bowiem uznał, iż orzeczenie lekarskie WOMP jest kompletne i wewnętrznie niesprzeczne, co więcej wyjaśnia istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Brak jest podstaw w ocenie organu do uznania, że budzi ono istotne wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Spółka podtrzymała zarzuty odwołania i zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na jego wynik, a w szczególności:
1) art. 77 § 1 K.p.a. i art. 7 K.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownicy oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego wyżej schorzenia i chwili jego powstania, wyrażające się zaniechaniem ustalenia przyczyn powstania stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a także ustalenia czy były one związane wyłącznie z wykonywaną pracą;
2) art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w zaniechaniu kontroli orzeczenia lekarskiego Poradni Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. pod względem formalnym, podczas gdy orzeczenie to zostało sporządzone w sposób ogólnikowy, lakoniczny i nie zawiera nawet podstawowych danych o badaniach przeprowadzonych w ramach rozpoznania choroby zawodowej, a następnie diagnostyki różnicowej, co powoduje, że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu u pracownicy zespołu cieśni nadgarstka o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem;
3) § 2 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych (...), poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo nie ustalenia, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy, lub sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na jej powstanie;
4) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – dalej: P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając w zakreślonych wyżej ramach zaskarżoną decyzję wskazać trzeba, że jest ona zgodna z prawem.
Istota sporu w kontrolowanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organ prawidłowo stwierdził chorobę zawodową u pracownicy Spółki w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 K.p.
Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Z powyższego wynika, że dla stwierdzenia choroby zawodowej muszą zostać spełnione dwie przesłanki: rozpoznanie schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych, którego to rozpoznania dokonuje lekarz orzecznik właściwej medycznej jednostki orzeczniczej oraz ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma wątpliwości, że na gruncie art. 2351 Kodeksu pracy nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym") a stwierdzonym schorzeniem. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (patrz wyroki NSA: z dnia 5 lutego 2020 r., II OSK 1111/19, z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 1408/18, z dnia 22 lutego 2022 r. II OSK 567/19). Zatem wbrew stanowisku skarżącej Spółki nie ma konieczności w sprawach chorób zawodowych udowadniać, iż w danym przypadku to warunki pracy spowodowały taką chorobę. Nadto wyjaśnić należy również, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy spowodowały wystąpienie u pracownika choroby zawodowej, gdyż nie taka jest jej rola. Organy inspekcji sanitarnej nie są zobowiązane do udowodnienia, że praca u konkretnego pracodawcy chorobę tę spowodowała (§ 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia RM). Chodzi o zatrudnienie w warunkach, które mogły spowodować określone skutki zdrowotne, a nie o zatrudnienie w warunkach, które te skutki spowodowały. Ewentualna odpowiedzialność pracodawcy będąca następstwem stwierdzenia choroby zawodowej u jego pracownika, który wykonuje pracę w warunkach narażenia zawodowego stanowi odrębną kwestię, zaś spory na jej tle należą do właściwości sądu cywilnego. Nie można organowi zatem skutecznie zarzucić dokonania błędnej wykładni art. 235¹ K.p.
Dalej należy zauważyć, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 235² Kodeksu pracy. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Zgodnie z § 8 ust. 1 powyższego rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Z powyższej regulacji wynika związanie organów inspekcji sanitarnej treścią opisanego wyżej orzeczenia w zakresie poczynionych w nim ustaleń dotyczących stwierdzonego u strony schorzenia i jego przyczyn. Organ nie ma zatem prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Jest bowiem niesporne, że orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku podstaw do tego rozpoznania są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki NSA: z 3 marca 2015 r., II OSK 1872/13 i z dnia 28 stycznia 2015 r., II OSK 1567/13).
Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia RM, rolą orzeczenia lekarskiego jest rozpoznanie choroby zawodowej, jego podstawą są wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2020 r. II OSK 3615/19). Zatem organ inspekcji sanitarnej, co do zasady, nie powinien wypowiadać się na temat diagnozy, wynikającej z orzeczenia lekarskiego, weryfikować zawartych tam konkluzji, np. poprzez własną interpretację wyników badań czy zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej. Wkraczałby przez to w dziedzinę wiedzy specjalistycznej i w istocie podważał fachowość lekarza, którego rola procesowa polega właśnie na pomocy w dokonaniu ustaleń faktycznych, jakie tej wiedzy wymagają. Jednak związanie organu orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie, jak każdy dowód w postępowaniu. Jeżeli zatem taki dowód w postaci opinii właściwej jednostki orzeczniczej (uznawany za opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a.) nie został należycie uzasadniony i zawiera sprzeczne ze sobą informacje, bądź gdy organ dostrzeże, że opinia ta została wydana w stanie faktycznym, który nie został należycie wyjaśniony, to wówczas powinien zwrócić się do tej jednostki (w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia) o uzupełnienie wydanej opinii, wskazując, jakie jej elementy budzą wątpliwości, bądź jakie jeszcze elementy stanu faktycznego powinny zostać przez tę jednostkę uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia.
W rozpoznawanej sprawie uprawnieni lekarze Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. orzeczeniem z dnia 18 marca 2022 r. nr [...] rozpoznali u pracownicy chorobę zawodową – przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy- zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Jak wynika z akt sprawy orzecznicy tego Ośrodka Medycyny Pracy wskazali, że pracownica w wywiadzie zgłosiła mrowienie i drętwienie wszystkich palców obu rąk, osłabienie czucia w palcach, dolegliwości bólowe nadgarstków od ok. 7 lat. Obustronny zespół cieśni nadgarstka rozpoznano badaniem 24 lipca 2014r.; 17 maja 2018r. przeprowadzono zabieg uwolnienia nerwu. Stwierdzono wydłużoną latencję końcową przy stymulacji obu nerwów pośrodkowych wraz z niską amplitudą odpowiedzi. Biorąc pod uwagę, że opis sposobu wykonywania pracy, która wykazywała cechy monotypii w zakresie stawów nadgarstkowych, a także uwzględniając przeprowadzoną diagnostykę różnicową lekarze orzecznicy z WOMP uznali, że istnieją podstawy do uznania z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii schorzenia i rozpoznali chorobę zawodową: przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. W tych warunkach w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe oraz o ww. orzeczenie lekarskie z dnia 18 marca 2022 r. nr [...] organ pierwszej instancji stwierdził u strony przedmiotową chorobę zawodową.
W ocenie sądu i wbrew zarzutom skargi, orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej z 18 marca 2022 r. szczegółowo odnosi się do miejsca zatrudnienia i rodzaju pracy wykonywanej przez pracownicę, karty oceny narażenia zawodowego, danych z wywiadu i dokumentacji medycznej, w tym wyników aktualnych badań laboratoryjnych.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia, prawem pracownika lub byłego pracownika jest w razie nie zgadzania się z treścią orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia wystąpienie o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie. Uprawnienie to nie przysługuje pracodawcy.
Lekarze z WOMP podkreślili, że obowiązujące przepisy w zakresie orzecznictwa chorób zawodowych nie nakładają również na jednostkę orzeczniczą obowiązku wskazywania czynników pozazawodowych, a jedynie wykazanie bezspornego lub wysoce prawdopodobnego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpatrywanym schorzeniem, a narażeniem zawodowym. W trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego wykonano badanie ogólnolekarskie, konsultację neurologiczną oraz diagnostykę pod kątem schorzeń najczęściej dających objawy zespołu cieśni nadgarstka. Wyniki przeprowadzonych badań w ramach diagnostyki różnicowej nie wskazywały na istnienie u pracownicy czynników pozazawodowych zespołu cieśni nadgarstka. Tym samym biorąc pod uwagę wieloletnie narażenie zawodowe (sposób wykonywania pracy obciążający stawy nadgarstkowe) uznano z wysokim prawdopodobieństwem związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy schorzeniem, a sposobem wykonywania pracy.
W ocenie Sądu, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie zostało poddane prawidłowej ocenie organów, które nie dopuściły się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Decyzje organów uwzględniają pełny materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym. Organy słusznie uznały, że pracownica była zatrudniona w warunkach narażenia zawodowego na chorobę zawodową. Poza sporem jest, że w czasie zatrudnienia w Spółce szyła; wykonywała przy tym czynności powtarzalne przy których zginała nadgarstki Tym samym przesłanka niezbędna dla stwierdzenia choroby zawodowej tj. sposób wykonywania pracy, który z wysokim prawdopodobieństwem spowodował chorobę zawodową została spełniona.
Wbrew stanowisku strony organ, przy braku jakichkolwiek przesłanek, nie miał obowiązku poszukiwania ewentualnych pozazawodowych przyczyn wystąpienia schorzenia. Zaakcentować należy, że wydane w kontrolowanej sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, którą organ prowadzący postępowanie jest związany. Zaś skarżąca, oprócz sformułowania zarzutów nie przedstawiła żadnych konkretnych faktów lub okoliczności podważających kompletność i spójność orzeczenia lekarskiego. W kontrolowanej sprawie organ oceniał pracę związaną z narażeniem zawodowym oraz dysponował orzeczeniem lekarskim, które poddał prawidłowej ocenie. Wbrew postawionym zarzutom nie przekroczono granic swobodnej oceny dowodów. W orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej I stopnia, jednoznacznie stwierdzono podstawy do rozpoznania u pracownicy co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy na stanowisku krawcowej, szwaczki. Praca ta polegała na wykonywaniu wielokrotnie powtarzanych w krótkich odstępach czasu czynności obciążających w sposób nadmierny stawy nadgarstkowe o charakterze monotypii. Materiał dowodowy został zebrany w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, a organy dokonały pełnej i wnikliwej analizy zebranych dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera konieczne elementy przewidziane w art. 107 § 3 K.p.a. W szczególności wyjaśnia podstawę prawną i zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne. Zaś dokonana przez ograny inspekcji sanitarnej ocena zgromadzonych środków dowodowych nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów.
Wbrew postawionym przez skarżącą zarzutom, domniemanie związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym a wystąpieniem choroby zawodowej nie zostało skutecznie podważone, orzeczenie lekarskie odnosi się do aktualnych badań. Okres zatrudnienia pracownicy u skarżącej od 1999 r., fakt ujawnienia się pierwszych objawów ok. 7 lat temu, po co najmniej 16 latach pracy u skarżącej na stanowisku szwaczki pozwalają na wniosek, że to właśnie praca u skarżącej, jej czasokres i powtarzalne czynności były tymi czynnikami w środowisku pracy, które spowodowała wystąpienie u pracownicy choroby zawodowej.
Wątpliwości zgłaszane wobec orzeczenia z 18 marca 2022 r. przez skarżącą Spółkę należy w okolicznościach tej sprawy uznać wyłącznie za polemikę z nim. W ocenie Sądu, brak jest podstaw, by poddawać w wątpliwość konstatację przedmiotowego orzeczenia lekarskiego, odwołującego się ogólnie do wiedzy medycznej, skoro posiadanie wiadomości specjalnych zaliczających się do tej dziedziny jest oczywistą i konstytutywną cechą lekarza właściwego do orzekania w zakresie chorób zawodowych, który zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia musi spełniać specjalistyczne wymagania kwalifikacyjne. Zatem wbrew wywodom skargi w sprawie nie doszło także do naruszenia § 6 ust. 1 i 2 oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia RM, w sposób opisany w petitum skargi.
Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił jako niezasadną.
-----------------------
4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI