II SA/Ke 650/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania pomocy w formie posiłku. Skarżący, osoba długotrwale chora i niepełnosprawna, utrzymująca się z renty inwalidzkiej obciążonej potrąceniami komorniczymi, domagał się przyznania jednego gorącego posiłku dziennie, z którego korzystał od wielu lat. Organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia na kryteriach dochodowych programu "Posiłek w szkole i w domu", uznając, że dochód skarżącego przekracza ustalone limity. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał jednak, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania, nie dokonując ustaleń w ramach przesłanek ustawowych przyznania świadczenia niepieniężnego w postaci posiłku, zgodnie z art. 48 i 48b ustawy o pomocy społecznej. Sąd podkreślił, że program rządowy nie może ograniczać możliwości korzystania ze świadczeń przewidzianych w ustawie, a w przypadku braku środków z dotacji, organ gminy powinien rozważyć przyznanie świadczenia z własnych środków, opierając się na kryteriach ustawowych. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przyznawania świadczeń niepieniężnych z pomocy społecznej, w szczególności posiłków, oraz relacji między przepisami ustawowymi a programami rządowymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby niepełnosprawnej i chorej, ale zasady interpretacji przepisów mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kryteria dochodowe ustalone w ramach rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" mogą ograniczać możliwość przyznania świadczenia w postaci posiłku na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, program rządowy nie może wprowadzać kryteriów ograniczających możliwość korzystania ze świadczeń społecznych ponad to, co przewiduje ustawa o pomocy społecznej. W przypadku braku środków z dotacji, organ gminy powinien rozważyć przyznanie świadczenia w oparciu o kryteria ustawowe, w ramach posiadanych środków własnych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że program rządowy jest źródłem finansowania dla gmin, ale nie może modyfikować ustawowych przesłanek przyznawania świadczeń. Ustawa o pomocy społecznej przewiduje świadczenie w postaci posiłku (art. 48b ust. 2) i organ powinien zbadać sprawę w oparciu o te przepisy, a nie wyłącznie kryteria programu, które mogą być zawężone.
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, odmawiając przyznania pomocy w formie posiłku, opierając się wyłącznie na kryteriach programu rządowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły przepisy prawa postępowania (art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.) nie dokonując ustaleń w ramach przesłanek ustawowych przyznania świadczenia niepieniężnego w postaci posiłku.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie zbadały istoty sprawy w kontekście ustawowych przesłanek przyznania świadczenia niepieniężnego w postaci posiłku, skupiając się jedynie na kryteriach dochodowych programu rządowego. Brak ten miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 39
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 36 § 2 lit. j
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 48
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 48b § 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 7
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 115
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.f.p. art. 136 § 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.s.o. art. 90u § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy obu instancji nie zbadały sprawy w oparciu o właściwe przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące świadczeń niepieniężnych w postaci posiłku (art. 48b ust. 2 u.p.s.), a jedynie kryteria programu rządowego. • Program rządowy "Posiłek w szkole i w domu" nie może ograniczać możliwości korzystania ze świadczeń przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej. • W przypadku braku środków z dotacji, organ gminy powinien rozważyć przyznanie świadczenia z własnych środków, opierając się na kryteriach ustawowych.
Odrzucone argumenty
Dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe ustalone w ramach programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu", co uzasadnia odmowę przyznania świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). • Wniosek taki jest jednak nieprawidłowy. Wydana uchwała nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. • Nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że przedmiotowy program może wprowadzić kryteria ograniczające możliwość korzystania ze świadczeń społecznych ponad to, co przewiduje u.p.s. • Rozstrzyganie w ramach uznania administracyjnego nie może jednakże nosić cech dowolności.
Skład orzekający
Jacek Kuza
przewodniczący
Krzysztof Armański
sprawozdawca
Agnieszka Banach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania świadczeń niepieniężnych z pomocy społecznej, w szczególności posiłków, oraz relacji między przepisami ustawowymi a programami rządowymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby niepełnosprawnej i chorej, ale zasady interpretacji przepisów mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest stosowanie przepisów ustawowych, a nie tylko wytycznych programów rządowych, w kontekście pomocy społecznej. Podkreśla ludzki wymiar sprawiedliwości i potrzebę humanitarnego podejścia organów.
“Sąd przypomina: program rządowy nie zastąpi ustawy! Jak walczyć o należny posiłek?”
Sektor
pomoc społeczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.