II SA/Ke 647/20

II SA/Ke 647/20 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2020-11-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący/
Dorota Pędziwilk-Moskal
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III OSK 4701/21 - Wyrok NSA z 2024-11-27
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1355
art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. M., S. M., J. M. i A. M. na zarządzenie pokontrolne Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia 4 marca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządzeniem pokontrolnym z[...] 2020 r. znak: [...], na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1355 ze zm.) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w okresie od 24 października 2019 r. do 30 stycznia 2020 r. w "[...]" M. Sp. j. z siedzibą w N. - działalność prowadzona na terenie składowiska odpadów oraz na działce [...]/3 w S., udokumentowanych protokołem kontroli z 30 stycznia 2020 r., zarządził:
"1. Zaprzestać zbierania odpadów na działce [...]/3 w S.
termin realizacji: na bieżąco po otrzymaniu zarządzeń.
2. Podjąć działania mające na celu uporządkowaniem terenu działki [...]/3 w S. z nagromadzonych odpadów - odpady przekazywać do uprawnionych podmiotów posiadających uregulowany stan formalno-prawny w zakresie gospodarowania odpadami
termin realizacji: na bieżąco po otrzymaniu zarządzeń.
3. Zaprzestać przetwarzania odpadów na czaszy składowiska odpadów tj. unieszkodliwiania odpadów na składowisku odpadów po uzyskaniu zgody na zamknięcie składowiska
termin realizacji: na bieżąco po otrzymaniu zarządzeń.
4. Prowadzić na bieżąco ilościową i jakościową ewidencję odpadów zgodną ze stanem faktycznym
termin realizacji: na bieżąco po otrzymaniu zarządzenia.
5. Prowadzić wizyjny system kontroli miejsca składowania odpadów zgodnie z przepisami art. 25 ust. 6a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 701 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów (Dz. U. z2019r. poz. 1755)
termin realizacji: na bieżąco po otrzymaniu zarządzeń.
6. Monitoring składowiska odpadów prowadzić zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz. U. z 2013r. poz. 523). Wyniki monitoringu składowiska przekazywać wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska w terminie do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego po zakończeniu roku, którego te wyniki dotyczą
termin realizacji: na bieżąco po otrzymaniu zarządzeń".
Termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń wyznaczono na 29 maja 2020 r.
W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w okresie 24 października 2019 - 30 stycznia 2020 r. w "[...]" M. Sp. j. z siedzibą w N. - działalność prowadzona na terenie składowiska odpadów i działce [...]/3 w S., stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z powyższym zarządzono ich usunięcie.
Ad. 1. W trakcie działań kontrolnych polegających m.in. na przeprowadzeniu oględzin działki [...]/3 stwierdzono, że powyższa Spółka na wskazanym terenie prowadzi działalność w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia. Zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 701 ze zm.), prowadzenie zbierania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia w tym zakresie. Fakt prowadzenia zbierania odpadów został potwierdzony w trakcie przeprowadzonych oględzin działki, które wykazały zmiany nagromadzenia odpadów w okresie trwania kontroli, co udokumentowano na zdjęciach zamieszczonych w protokołach oględzin. Tym samym w świetle obowiązujących przepisów prawa Spółka powinna niezwłocznie zaprzestać zbierania odpadów na przedmiotowym terenie. Jednocześnie organ zaznaczył, że prowadzenie działalności w powyższym zakresie bez wymaganego zezwolenia sankcjonowane będzie administracyjną karą pieniężną wymierzoną w trybie art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach.
Ad. 2. Oględziny działki wykazały, że na przedmiotowym terenie zostały nagromadzone odpady typu: zmieszane odpady opakowaniowe, opakowania z tworzyw sztucznych, opakowania szklane, odpady wielkogabarytowe, odpady budowlane, zużyte opony, odpady zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, frakcja podsitowa. Część z tych odpadów stanowi pozostałość po prowadzonej przez Spółkę działalności w zakresie zbierania odpadów, jednakże część odpadów stanowią odpady nowo dowiezione. Zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o odpadach, magazynowanie odpadów może być prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. Tym samym Spółka magazynuje odpady w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym i zgodnie z art. 26 ust. 1 tej ustawy, jako posiadacz odpadów, jest obowiązana do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Organ zaznaczył, że magazynowanie odpadów niezgodnie z art. 25 ust. 1-6 ustawy o odpadach jest sankcjonowane administracyjną karą pieniężną wymierzaną w trybie art. 194 ust. 1 pkt 2b tej ustawy.
Ad. 3. W trakcie kontroli ustalono, że poziom nagromadzenia odpadów na czaszy składowiska odpadów wizualnie zwiększył się w stosunku do ustaleń z poprzedniej kontroli WIOŚ przeprowadzonej w marcu 2018 r., szczególnie w części wschodniej czaszy tj. od strony bramy wjazdowej na teren składowiska. W trakcie dokonanych oględzin obiektu stwierdzono, że odpady na czaszy to wizualnie różnego rodzaju frakcje tworzyw sztucznych. W części północnej oraz północno-zachodniej na krańcu składowiska znajdowały się nagromadzone pryzmy odpadów, w tej lokalizacji odpady były również nagromadzone w czasie kontroli w marcu 2018 r. Skarpa składowiska od strony północnej została wybrana, jednak prace te w większości były wykonane już w marcu 2018 r. Skarpa zachodnia została uformowana, a wybrane odpady rozprowadzone po czaszy. Poziom nagromadzenia odpadów był najwyższy w części północnej składowiska, natomiast zgodnie z projektem rekultywacji składowiska poziom nagromadzenia odpadów ma być najwyższy w części południowo-zachodniej. Czasza ma zostać uformowana ze spadkiem w kierunku północno-wschodnim. Odpady w części południowej czaszy nie były wyrównane oraz właściwie zagęszczone. W trakcie kontroli przeanalizowano zapis obrazu z monitoringu wizyjnego udostępniony przez Spółkę i ustalono, że czasza składowiska nie jest objęta jego zasięgiem. W związku z tym, w oparciu o zarejestrowany zapis obrazu nie było możliwości weryfikacji, czy odpady na czaszy są jedynie przemieszczane w obrębie kwatery, czy też trafiają na czaszę z sąsiedniej działki [...]/3 przy użyciu koparki ustawionej w północnej części kwatery składowiska. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę zmiany w poziomie nagromadzenia odpadów na czaszy jak i również, że koparka ustawiona na kwaterze posiada możliwości techniczne przemieszczenia odpadów zgromadzonych u podnóża skarpy na czaszę składowiska, a także dowożenie nowych odpadów w rejon skarpy składowiska uznano, że ustalenia kontroli potwierdzają, że dochodziło do deponowania odpadów na składowisku, tj. unieszkodliwiania odpadów na składowisku po wydaniu zgody na jego zamknięcie. Tego rodzaju proceder jest niedopuszczalny, gdyż Spółka nie posiada wymaganego przepisami prawa zezwolenia na przetwarzanie odpadów poprzez ich unieszkodliwianie na czaszy składowiska. Opisane praktyki skutkują pozbywaniem się odpadów z naruszeniem przepisów ustawy o odpadach, co sankcjonowane jest administracyjną karą pieniężną wymierzaną w trybie art. 194 ust. 4 tej ustawy.
Organ podkreślił, że Marszałek Województwa decyzją z [...] 2016 r. ze zmianami wyraził zgodę na zamknięcie składowiska oraz określił zakres prac, które mają być zrealizowane w ramach prowadzonej rekultywacji składowiska. W związku z tym Spółka może podejmować jedynie działania w ramach rekultywacji składowiska odpadów w Sielcu Biskupim.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe zarządzenie pokontrolne, [...] M. Spółka Jawna z siedzibą w N., domagała się jego uchylenia w części dotyczącej punktów 1, 2 i 3. Zaskarżonemu w tej części zarządzeniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne wydanie zarządzenia pokontrolnego w sytuacji, gdy ustalenia kontroli przeprowadzonej przez organ nie dają podstaw do uznania, że: na działce nr [...]/3 dokonywane są czynności zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia, teren działki nie jest porządkowany po zakończonej już działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów i na terenie zamkniętego składowiska nadal prowadzony jest proces unieszkodliwiania odpadów poprzez ich przetwarzanie na czaszy składowiska.
W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że ustalenia organu w oparciu, o które zostało wydane zaskarżone zarządzenie są sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy. Zaznaczył, że z chwilą kiedy decyzja z [...] 2017 r. o cofnięciu decyzji na zbieranie odpadów stała się ostateczna, niezwłocznie zostały podjęte działania mające na celu wywiezienie wszystkich nagromadzonych odpadów. Jednak wywiezienie odpadów i uporządkowanie działki wymagało rozłożenia tych czynności w czasie z uwagi na napotykane bariery rynkowe. Proces ten nie mógł się odbyć "z dnia na dzień", tym bardziej, że ilość nagromadzonych odpadów była bardzo duża.
Wnoszący skargę nie zgodził się z wynikami kontroli, szczególnie z wynikami wizji lokalnej terenu z 5 listopada 2019 r. kiedy przeprowadzono szacowanie ilości poszczególnych odpadów, które doprowadziły organ do wniosku, że odpady zostały dowiezione. Obmiarów tych nie można porównać do stanu z wcześniejszych kontroli, kiedy organ nie przeprowadzał takich czynności. Ponadto wizualnie teren musi ulegać zmianie, bowiem odpady podlegają przesunięciom lub prozaicznemu sortowaniu przed załadunkiem na pojazd, który transportuje następnie daną frakcję odpadów do instalacji. Z kolei kontenery na których znajdują się odpady służą ich wywożeniu, a nie dowożeniu, jak bezrefleksyjnie uznali kontrolujący.
Zdaniem autora skargi o fakcie porządkowania terenu działki nr [...]/3 świadczy również prowadzona na bieżąco ewidencja odpadów, z której jednoznacznie wynika, że odpadów ubywa, a nie przybywa. Z kart przekazania odpadów przedstawionych podczas kontroli wynikało, że jako miejsce prowadzenia działalności wpisano gminę Kazimierza Wielka, a nie S. Powodem tego był wyłącznie fakt, że instalacja ZGOK w Rzędowie nie przyjmowała odpadów z terenu gminy Skalbmierz i żądała wpisania miejsca faktycznego pochodzenia odpadów - z gminy, z której zostały one faktycznie odebrane od mieszkańców.
Ponadto w skardze zarzucono, że zawarte w protokole wnioski wzajemnie się wykluczają, gdyż z jednej strony organ twierdzi, że odpadów znacznie ubyło w stosunku do poprzednich kontroli, a z drugiej zarzuca, że odpady są dowożone.
Odnosząc się do działań Policji, strona skarżąca stwierdziła, że działka nr [...]/3 stanowi bazę transportową na potrzeby realizacji działalności gospodarczej związanej z odbiorem i zagospodarowaniem odpadów od mieszkańców lokalnych gmin. Posiadanie takiej bazy jest konieczne celem uzyskania wpisu do rejestru działalności regulowanej. Baza transportowa nie wymaga uzyskania stosownej decyzji administracyjnej. Zatem sam ruch pojazdów poprzez ich wjazd na bazę jest czymś normalnym. Zarówno organ jak i Policja nie wzięły tego aspektu pod uwagę, z góry zakładając, że skoro taki pojazd wjeżdża na bazę to musi to oznaczać, że przywozi na ten teren odpady celem ich magazynowania bez zezwolenia.
W zakresie zarządzenia pokontrolnego pkt 3, skarżąca Spółka podkreśliła, że na terenie składowiska znajdują się maszyny służące do przeprowadzenia prac rekultywacyjnych, a nie dowożących odpady spoza składowiska. Wizualnie składowisko ulega i ulegnie dalszej zmianie do czasu uformowania ostatecznego kształtu czaszy. Obecnie są przeprowadzane m.in. obwałowania czaszy składowiska. Wynika to przede wszystkim z decyzji z [...] 2016 r. (oraz z decyzji zmieniających) wyrażającej zgodę na zamknięcie składowiska. Z decyzji tych wynika jednoznacznie, że obowiązkiem zarządzającego składowiskiem jest m.in. bezpieczne ukształtowanie powierzchni kwatery (ze spadkiem ok. 1%) w sposób umożliwiający powierzchniowy spływ wód w kierunku północnym. Wykonanie prac porządkowych i zabezpieczających przed erozją wodną i wietrzną - warstwa wyrównująca w tym przemieszczenie i zagęszczenie odpadów, ma nastąpić do 31 października 2020 r. Organ w ogóle jednak nie wziął tego faktu pod uwagę, jak również nie przeanalizował tych zapisów decyzji pod kątem wykonywanych działań na składowisku.
Wnoszący skargę zwrócił uwagę, że składowisko posiada podwójny monitoring: należący do spółki [...] oraz monitoring założony przez gminę Skalbmierz. Spółka utrzymuje cały monitoring na własny koszt i ryzyko. Organ prawdopodobnie nie dokonał analizy monitoringu należącego do gminy Skalbmierz.
Ponadto Spółka zarzuciła, że organ nie wziął pod uwagę aktualnej rzędnej składowiska, która w poprzednich okresach była badana w ramach kontroli. Rzędna ta nie uległa zmianie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Jej przedmiotem jest zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] 2020 r., wydane na postawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. Zgodnie z tym pierwszym przepisem, na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Z kolei w myśl art. 12 ust. 2 tej ustawy, kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.
W orzecznictwie wskazuje się, że celem zarządzenia pokontrolnego jest oficjalne stwierdzenie, jakie naruszenia obowiązków prawnych wykryto w toku kontroli i zwrócenie – w sposób urzędowy – właściwej osobie uwagi na konieczność podjęcia działań w celu wyeliminowania tych naruszeń. Zarządzenie takie stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Badanie jego legalności oznacza konieczność sprawdzenia, czy istniały podstawy do wydania zarządzenia, a to z kolei rodzi potrzebę zbadania, czy naruszenia zostały w prawidłowy sposób stwierdzone, określone i dostatecznie wykazane (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 20 czerwca 2018 r., II SA/Go 207/18, dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). Do zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a., gdyż jest to postępowanie odrębne (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., II OSK 723/12, dostępne j.w.), co nie oznacza, że w tym postępowaniu nie obowiązują zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego, ale reżim tego postępowania realizuje się w trybie szczególnym, który nie obejmuje wszystkich wymogów kodeksowych. W orzecznictwie wskazuje się, że treść zarządzenia powinna być tak zredagowana, aby jego adresat mógł dowiedzieć się, jakie naruszenie jest mu zarzucane oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu, o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do ustalenia występowania naruszeń. Te dwa wymogi powinny być spełnione w zarządzeniu pokontrolnym jednocześnie (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 24 kwietnia 2019 r., II SA/Gd 14/19, dostępny j.w.).
Przechodząc do oceny merytorycznej kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego wskazać należy, że wydane zostało ono na podstawie protokołu kontroli przeprowadzonej w okresie od 24 października 2019 r. do 30 stycznia 2020 r. na terenie składowiska odpadów i działce nr [...]/3 w S. Sąd uznał, że wszystkie objęte skargą zarządzenia (nr 1, 2, 3) miały oparcie w ustaleniach protokołu kontroli z 30 stycznia 2020 r.
W trakcie powyższej kontroli zostały przeprowadzone czterokrotne oględziny terenu działki nr [...]/3, które miały miejsce: 24 i 30 października 2019 r., 5 listopada 2019 r. oraz 10 stycznia 2020 r.
W trakcie pierwszych oględzin stwierdzono, jakiego typu odpady znajdują się na działce. Kontrolujący uznali, że wizualnie ilość nagromadzonych odpadów się zmniejszyła. W tym miejscu odnosząc się do zarzutu skargi, że zawarte w protokole kontroli wnioski wzajemnie się wykluczają, gdyż z jednej strony organ twierdzi, że odpadów znacznie ubyło w stosunku do poprzednich kontroli, a z drugiej strony zarzuca, że Spółka odpady dowozi, należy stwierdzić, że nie jest on trafny. Z protokołu bowiem jasno wynika, że zmniejszyła się jedynie ilość zmieszanych odpadów opakowaniowych oraz odpadów wielkogabarytowych. Tymczasem na działce znajdowały się również opakowania z tworzyw sztucznych, opakowania szklane, odpady budowlane, zużyte opony, bioodpady stanowiące odpady komunalne z selektywnej zbiórki, obudowy zużytych sprzętów elektrycznych i elektronicznych oraz frakcja podsitowa. Ponadto kontrolujący stwierdzili, że na dzień oględzin czyli 24 października 2019 r. ilość zmieszanych odpadów opakowaniowych oraz odpadów wielkogabarytowych znacznie się zmniejszyła w stosunku do stanu ustalonego w trakcie kontroli w marcu 2018 r., zatem stwierdzenie to nie wyklucza, że później ten rodzaj odpadów został dowieziony i jego ilość się powiększyła.
W dniu wspomnianych oględzin z 24 października 2019 r. ustalono również, że na teren działki podjechał samochód dostawczy, z którego rozładowano opakowania ze szkła do jednego z trzech kontenerów ustawionych przed bramą wjazdową. Natomiast w trakcie kolejnych oględzin 30 października 2019 r. ustalono, że ilość opakowań ze szkła znacznie się zwiększyła, gdyż mieściły się one w trzech kontenerach znajdujących się przed bramą wjazdową. W tej sytuacji trudno zgodzić się z twierdzeniem skargi, że kontenery służyły do wywożenia odpadów. Nic w takiej ocenie nie mogło zmienić wyjaśnienie J. M. a z dnia 5 grudnia 2019 r., w którym napisał, że "Zbiórki szkła u źródła dokonujemy, samochodem z kontenerem w dniu 24.10.2019 samochód ten był na wymianie opon, dlatego też szkło z samochodu marki sprinter zostało przeładowane do kontenera" (załącznik nr 3 do protokołu kontroli [...]). Pomijając jego lakoniczność i niejasność potwierdza ono tylko, że skarżąca spółka jesienią 2019 r. dalej zbierała odpady, które deponowała na przedmiotowym składowisku, na co nie miała zezwolenia nawet, gdyby takie deponowanie miało być tylko czasowe.
W trakcie oględziny w dniu 5 listopada 2019 r. kontrolujący przeprowadzili szacowanie ilości poszczególnych odpadów nagromadzonych na działce nr [...]/2 w S. Skarżąca Spółka nie zgadza się z wynikami szacowania uważając, że skoro takie czynności nie miały miejsca w trakcie poprzednich kontroli, to nie można uznać, że odpady zostały dowiezione, bo nie ma danych do porównania.
W opinii Sądu zarzut ten nie jest trafny, gdyż szacowanie z 5 listopada 2019 r., nie miało służyć wyłącznie porównaniu stanu składowiska do stanu z 2018 r., lecz miało również stanowić materiał porównawczy do przyszłych oględzin. Szacowanie miało też na celu uniknięcie zarzutu, że inspektorzy ustaleń dokonywali jedynie wzrokowo co, jak zresztą podniesiono w skardze, przy rozległym terenie i znacznej ilości odpadów istotnie mogło być obarczone ryzykiem błędnej oceny ilości odpadów.
O słuszności przedstawionego wyżej poglądu świadczy fakt, że w trakcie ostatnich oględzin z 10 stycznia 2020 r. kontrolujący stwierdzili, że zwiększyła się ilość nagromadzonych obudów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w stosunku do ustaleń właśnie z 5 listopada 2019 r. W trakcie oględzin z tego dnia stwierdzono również, że na teren działki [...]/3 zostały dowiezione odpady. W rejonie leja załadunkowego sortowni stwierdzono nowo dowiezione odpady: pryzmę zmieszanych odpadów opakowaniowych w workach, pryzmę połamanych płyt meblowych, kontener z odpadami z rozbiórek i remontów, kilka sztuk opon.
Poza tym stwierdzono, że ilość odpadów zużytych opon zwiększyła się w stosunku do stanu ustalonego w trakcie oględzin przeprowadzonych 24 października 2019 r. oraz, że przy sortowni znajdowała się pryzma dowiezionych opakowań szklanych. Skarżąca Spółka w żaden sposób nie odniosła się do ustaleń organu z tych ostatnich oględzin z 10 stycznia 2020 r.
Nie do zaakceptowania jest pogląd strony skarżącej, że ewidencja odpadów była prowadzona na bieżąco i jednoznacznie z niej wynika, że odpadów ubywało. Jest wręcz przeciwnie, gdyż Spółka nie przedstawiła dokumentacji stanowiącej potwierdzenie wywiezienia odpadów z działki nr [...]/3. Jak bowiem stwierdzono w protokole, kontrolującym przedstawiono karty przekazania odpadów za rok 2019. Na kartach przekazania odpadów o kodach 150106 i 200307 z okresu I-IX 2019 r. nie wpisano, że odpady pochodzą z S., tylko z gminy Kazimierza Wielka. Natomiast kart przekazania za rok 2018, w ogóle nie przedstawiono. Okoliczność, że - jak twierdzi Spółka - jako miejsca prowadzenia działalności nie wpisano S., gdyż instalacja w Rzędowie nie przyjmowała odpadów z gminy Skalbmierz, nie może mieć żadnego znaczenia. To bowiem na Spółce spoczywał obowiązek takiego prowadzenia kart przekazania, aby w razie ewentualnej kontroli mogły być uznane za potwierdzenie wywiezienia odpadów z działki [...]/3 i przekazania ich do zagospodarowania.
Podsumowując tę część rozważań należy stwierdzić, że ustalenia poczynione w protokole kontroli niewątpliwie wykazały, że na działce nr [...]/3 dochodziło do zbierania odpadów, a ponieważ zbieranie odpadów wymaga zezwolenia (art. 41 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r. poz. 701 ze zm.), którego skarżąca Spółka nie posiada, prawidłowo w punkcie pierwszym zarządzenia pokontrolnego organ nakazał Spółce niezwłoczne zaprzestania zbierania odpadów.
Idąc dalej skoro w wyniku kontroli ustalono, że część nagromadzonych na działce odpadów stanowią odpady nowo dowiezione, a zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o odpadach, magazynowanie odpadów może być prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, to oznacza to, że Spółka magazynuje odpady w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym i zgodnie z art. 26 ust. 1 tej ustawy, jako posiadacz odpadów, jest obowiązana do niezwłocznego ich usunięcia z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W tej sytuacji zarządzenie z punktu drugiego skarżonego rozstrzygnięcia jest również zasadne.
Nie mógł przy tym odnieść skutku zarzut, że wywiezienie i uporządkowanie działki wymagało rozłożenia tych czynności w czasie z uwagi na napotykane bariery rynkowe. Z ostatecznej decyzji z [...] 2019 r. o zamknięciu składowiska, wynika bowiem harmonogram prac przy jego zamknięciu. Spółka była więc zobowiązana do usunięcia odpadów w ustalonych w tej decyzji terminach, jak również w tych z terminów przewidzianych w decyzji z [...] 2016 r., które do czasu tej zmiany już upłynęły, bądź nie uległy zmianie.
Wyniki przeprowadzonej kontroli dawały też podstawę do nakazania Spółce w punkcie trzecim zaskarżonego zarządzenia zaprzestania przetwarzania odpadów na czaszy składowiska. Z protokołu kontroli wynika, że poziom nagromadzenia odpadów na czaszy składowiska wizualnie zwiększył się w stosunku do ustaleń poprzedniej kontroli z marca 2018 r. - szczególnie w części wschodniej czaszy. W części północnej oraz północno-zachodniej na krańcu składowiska znajdują się pryzmy odpadów. Skarpa zachodnia została uformowana, a wybrane odpady ze skarpy rozprowadzone po czaszy. Poziom nagromadzenia odpadów był najwyższy w części północnej składowiska, a zgodnie z projektem rekultywacji składowiska poziom ten powinien być najwyższy w części południowo-zachodniej. Czasza miała zostać uformowana ze spadkiem w kierunku północno-wschodnim.
Strona skarżąca twierdzi, że zmiany w kształcie (wyglądzie) czaszy wynikają z decyzji z [...] 2019 r., w której wskazano, że obowiązkiem zarządzającego składowiskiem jest bezpieczne ukształtowanie powierzchni kwatery (ze spadkiem ok. 1%) w sposób umożliwiający powierzchniowy spływ w kierunku północnym. Wykonanie prac porządkowych i zabezpieczających przed erozją wodną i wietrzną - warstwa wyrównująca w tym przemieszczanie i zagęszczanie odpadów.
Z powyższym zarzutem nie można się jednak zgodzić. Biorąc bowiem pod uwagę zmiany nagromadzenia odpadów na czaszy, fakt dowożenia nowych odpadów w rejon skarpy składowiska (10 stycznia 2020 r. stwierdzono, że odpady wielkogabarytowe z pryzmy znajdującej się w części północno-wschodniej działki przewożone są przy pomocy ładowarki w pobliże sortowni i skarpy składowiska), zgłoszenia dotyczące przerzucania odpadów przez koparkę z terenu działki [...]/3 na teren składowiska (w aktach znajduje się płyta ze zdjęciami oraz nagrania, na których widać pracującą koparkę) oraz nagrania, na których widać samochód ciężarowy z kontenerem wyrzucający odpady w hali magazynowej oraz pracującą na krańcu skarpy koparkę, należy uznać, że dochodziło do deponowania na składowisku nowych odpadów. Natomiast dozwolone w decyzji z [...] 2019 r., przemieszczanie i zagęszczenie odpadów mogło dotyczyć tylko takich odpadów, które zostały nagromadzone na czaszy składowiska przed wydaniem zgody na jego zamknięcie.
Skarżąca Spółka twierdzi, że na terenie składowiska znajdują się maszyny służące do przeprowadzenia prac rekultywacyjnych, a nie dowożenia odpadów spoza składowiska. Twierdzeniu temu przeczy jednak materiał fotograficzny oraz filmowy zebrany w sprawie. Z materiału tego przykładowo wynika, że pracująca koparka przerzucała odpady na czaszę składowiska, czego nie można uznać za prace rekultywacyjne.
Nie jest zrozumiały zarzut, że organ prawdopodobnie nie dokonał analizy monitoringu należącego do gminy Skalbmierz, skoro na podstawie art. 25 ust. 6a ustawy o odpadach to na skarżącej, jako zarządzającej składowiskiem odpadów spoczywał obowiązek prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca składowania odpadów. Z obowiązku tego spółka się zresztą nie wywiązała.
Trudno się ustosunkować do zarzutu, że organ nie wziął pod uwagę aktualnej rzędnej składowiska, która była badana w ramach poprzednich kontroli i która nie uległa zmianie, ponieważ autor skargi nie wyciąga z tych okoliczności żadnych wniosków, które mogłyby ewentualnie mieć wpływ na ustalenia wynikające z protokołu kontroli.
Wobec powyższego skoro w czasie kontroli stwierdzono, że po zamknięciu składowiska odpadów dochodziło do deponowania odpadów na czaszy składowiska poprzez ich unieszkodliwianie, a Spółka nie posiada wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów poprzez ich unieszkodliwianie na czaszy składowiska, zarządzenie pokontrolne z punktu 3 jest również zasadne.
Podsumowując wskazać należy, że w ocenie Sądu, pomiędzy zarządzeniem pokontrolnym, a ustaleniami kontroli, utrwalonymi w protokole kontroli, istnieje w niniejszej sprawie logiczny i spójny związek, wskazujący na powiązanie wyników kontroli ze skierowanym do podmiotu kontrolowanego zarządzeniem. Istotą zarządzenia pokontrolnego jest bowiem zakwalifikowanie określonego stanu faktycznego jako stanu niezgodnego z przepisami prawa, pozostającymi w zakresie oceny organu kontrolnego. Sąd nie miał wątpliwości, że prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne potwierdziły nieprawidłowości w zakresie gospodarowania odpadami i uzasadniały nałożenie obowiązków sformułowanych w zarządzeniu pokontrolnym.
Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.