II SA/Ke 638/18

II SA/Ke 638/18 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2018-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Chobian /sprawozdawca/
Dorota Pędziwilk-Moskal
Krzysztof Armański /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
I OSK 1108/19 - Wyrok NSA z 2020-04-30
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 2101
art. 32, art. 39
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 1034
art. par. 35, par. 36
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją [...], po rozpatrzeniu odwołania S.S. od decyzji Starosty z [...], orzekającej o zaktualizowaniu z urzędu informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w obrębie 0001 B., miasto B. polegającym na ujawnieniu nowych punktów granicznych, zgodnie z protokołem wyznaczenia i okazania punktów granicznych, spisanym 30 listopada 2017 r. oraz na zmianie powierzchni działki nr [...], z dotychczasowej wynoszącej 0, 1038 ha na powierzchnię 0,1020 ha, zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych, wchodzącym w skład operatu geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 19 kwietnia 2018 r., pod identyfikatorem ewidencyjnym [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2101), dalej przywoływanej jako "ustawa", uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor podał, że 19 kwietnia 2018 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został włączony operat techniczny pod identyfikatorem ewidencyjnym [...], dotyczący "Wyznaczenia i okazania punktów granicznych", w zakresie działki nr [...],położonej w obrębie B. Dokumentacja ta zawierała spisany 30 listopada 2017 r. protokół wyznaczenia i okazania punktów granicznych oraz wykaz zmian danych ewidencyjnych.
W związku z powyższym, Starosta miał obowiązek aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w oparciu o dokumentację zawierającą wykaz zmian danych ewidencyjnych. Wobec braku wniosku o aktualizację ewidencji gruntów i budynków ze strony zainteresowanych podmiotów ewidencyjnych, w oparciu o powyższą dokumentację, Starosta nie mógł wprowadzić zmiany w ewidencji na jej podstawie w drodze czynności materialno-technicznej, lecz musiał podjąć działania w celu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego też pismem z 14 maja 2018 r., zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a następnie w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy wydał zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podniósł, że celem opracowania geodezyjnego o identyfikatorze ewidencyjnym [...] , było wyznaczenie i okazanie punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków w obrębie 0001 B., w zakresie działki nr [...]. stanowiącej drogę, z działkami sąsiednimi, w tym między innymi z działką nr [...]. Zaznaczył, że wyznaczenie punktów granicznych, o którym mowa w art. 39 ust. 5 ustawy, jest jedynie czynnością materialno-techniczną, dokonaną na gruncie przez wykonawcę pracy geodezyjnej, w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, dotyczące położenia punktów granicznych. Zatem w trakcie czynności polegających na wyznaczeniu punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków, nie może dojść do zmiany danych zawartych w tej ewidencji, dotyczących położenia punktów granicznych działek ewidencyjnych.
Jak wynika z materiału dowodowego, stan ujawniony aktualnie w ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do przebiegu granic działki nr [...], został wykazany na podstawie danych zawartych w operacie pomiarowym, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 14 sierpnia 1996 r., pod numerem ewidencyjnym [...]. Przedmiotem tego opracowania była "aktualizacja i modernizacja" istniejącego operatu ewidencji gruntów obrębu B., bez gruntów Parku Narodowego. Do wykonania modernizacji wykorzystano materiał źródłowy, zgromadzony w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, w tym dokumentację sporządzoną przy założeniu ewidencji. Jednym z warunków technicznych, założonym dla wykonania dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 14 sierpnia 1996 r., było ustalenie prawnego stanu władania w wyniku spisania "Protokołu ustalenia i ogłoszenia stanu władania". Z punktu nr 8 sprawozdania technicznego zawartego w tym opracowaniu wynika, że warunek ten został spełniony poprzez spisanie "Uzupełniającego protokołu ustalenia i ogłoszenia stanu władania".
Wykonawca opracowania geodezyjnego [...] , przystępując do wyznaczenia punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków w obrębie 0001 B., w zakresie działki nr [...],z działkami sąsiednimi, powinien wykorzystać dane pochodzące z opracowania o numerze ewidencyjnym [...], to jest aktualne dane dotyczące położenia punktów granicznych przedmiotowej działki, ujawnione w ewidencji gruntów i budynków.
Ze sprawozdania technicznego znajdującego się w opracowaniu geodezyjnym [...] wynika, że wykonawca pozyskał z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej materiały z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym między innymi materiały pochodzące z operatu dotyczącego założenia ewidencji gruntów o numerze ewidencyjnym [...], z operatów o numerach ewidencyjnych: [...], i dokonał ich analizy. Poza tym wykonawca dokonał również badania ksiąg wieczystych oraz aktów notarialnych dotyczących nieruchomości sąsiadujących z działką nr [...].
W wyniku analizy materiałów geodezyjnych, badania stanu prawnego i przeprowadzonego wywiadu w terenie wykonawca stwierdził, że wykazany aktualnie w ewidencji przebieg granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi, jest niezgodny ze stanem prawnym odnoszącym się w części do działek sąsiednich, w tym do działki nr [...], jak i stanem zagospodarowania na gruncie. Poza tym wykonawca stwierdził, że taka sytuacja powstała w wyniku błędnej interpretacji szkiców "I Fazy", wykonanych do założenia ewidencji gruntów miasta B., a przez to błędnego określenia położenia punktów granicznych ww. działek, w ramach dokonanej modernizacji ewidencji gruntów miasta B. ,gdyż treść mapy z założenia ewidencji gruntów takich rozbieżności nie wskazuje. Zdaniem wykonawcy, wytłumaczeniem tego błędu jest fakt bardzo małej czytelności zachowanego archiwalnego szkicu z operatu "I Fazy" z założenia ewidencji gruntów. Jak wyjaśnił w wyniku dokonanych, jego zdaniem, prawidłowych obliczeń współrzędnych punktów załamania granic, uzyskano przebieg granic działek objętych opracowaniem, zgodny z mapą sporządzoną w ramach założenia ewidencji gruntów oraz z zagospodarowaniem na gruncie w postaci starego ogrodzenia wzdłuż działki nr [...],co wskazuje na błędy powstałe w czasie aktualizacji ewidencji po jej modernizacji i potwierdza prawidłowość określenia przebiegu granic w oparciu o dane pochodzące z operatu "I Fazy" z założenia ewidencji gruntów, w oparciu o który zostały wydane tytuły prawne do działek objętych opracowaniem
Wykonawca wykorzystując dane pochodzące z operatu "I i II Fazy" z założenia ewidencji gruntów dla miasta B., dokonał własnych obliczeń współrzędnych punktów załamania granic wspólnych dla działek nr [...] i nr [...], korygując według niego błędy wykazane w aktualnej ewidencji gruntów i budynków.
Zatem, w ocenie organu odwoławczego, wykonawca opracowania geodezyjnego o identyfikatorze ewidencyjnym [...], zakwestionował dane pochodzące z ewidencji gruntów i przystąpił do ustalenia innego przebiegu granic działki nr [...],czyli w rzeczywistości nie wykonał czynności wyznaczenia punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji gruntów.
W dniu 30 listopada 2017 r. po zawiadomieniu stron, geodeta przystąpił do czynności dotyczących wyznaczenia punktów granicznych określających przebieg granic działki nr [...], z sąsiednimi działkami, w tym z działką nr [...]. Z czynności wyznaczenia punktów granicznych wykonawca spisał "Protokół z wyznaczenia i okazania punktów granicznych (ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów' i budynków)". Jak wynika z punktu 5 tego protokołu, wyznaczenie punktów granicznych wykonano w oparciu o dane pochodzące z operatu "I Fazy" ewidencji gruntów miasta B. o numerze ewidencyjnym [...], operatu "II Fazy" ewidencji gruntów o numerach ewidencyjnych: [...], operatu modernizacji ewidencji gruntów o numerze ewidencyjnym [...] i danych z operatu jednostkowego o numerze ewidencyjnym [...]. Protokół podpisali uczestnicy biorący udział w czynnościach podjętych w celu wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...], którzy oświadczyli, że bez zastrzeżeń akceptują wskazany przebieg granic działki nr [...] z ich działkami. Ponadto jak wynika z punktu 7 protokołu, osoby te oświadczyły, że wskazany przebieg granic potwierdza stan pierwotnie ujawniony w ewidencji gruntów w dacie jej założenia w latach 60 ubiegłego wieku i droga w tych granicach była użytkowana jako droga dojazdowa do cmentarza i pól stanowiących ich własność oraz, że obecne ogrodzenie działki nr [...] zostało posadowione na ówczesnym skraju tej drogi. S.S., będący właścicielem działki nr [...], odmówił podpisania protokołu oświadczając, że wskazany przebieg granicy działki nr [...]nie pokrywa się z przebiegiem granicy tej działki według aktualnej ewidencji gruntów.
Integralną częścią spisanego 30 listopada 2017 r. protokołu ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków, jest "Szkic graniczny", na którym wykonawca przedstawił przebieg granic pomiędzy działką nr [...]a działkami nr: [...]. W skład opracowania geodezyjnego [...] wchodzi również wykaz współrzędnych punktów granicznych, z którego wynika, że wykonawca wyznaczył dwa nowe punkty graniczne, a pozostałe punkty opisał jako "punkty z bazy modyfikowane". Natomiast z wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...],stanowiącej drogę wynika, że w wyniku czynności podjętych przez wykonawcę opracowania geodezyjnego [...], zmianie uległa powierzchnia działki nr [...].
Organ II instancji podkreślił, że dokumenty zgromadzone w opracowaniu o identyfikatorze ewidencyjnym [...] potwierdzają, że wykonawca tego opracowania zakwestionował dane pochodzące z ewidencji gruntów i przystąpił do ustalenia innego przebiegu granic działki nr [...],a nie do czynności wyznaczenia punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. Wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 5 ustawy, na gruncie wyznacza się punkty graniczne ujawnione uprzednio w ewidencji gruntów. Zatem czynność ta nie może prowadzić do wyznaczenia nowych punków granicznych, ani do zmiany przebiegu granic działek ewidencyjnych. Natomiast z dokumentacji o identyfikatorze ewidencyjnym [...] wynika, że geodeta uznał dane istniejące w ewidencji gruntów za niewiarygodne z powodu błędnego przeliczenia danych w trakcie modernizacji tej ewidencji w 1996 r. Nie wiadomo, na jakiej podstawie wykonawca ten ustalił położenie dwóch nowych punktów granicznych.
Organ odwoławczy zauważył, że procedura ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych została uregulowana w § 37-39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.), dalej rozporządzenia. Wykonawca opracowania geodezyjnego [...] nie przeprowadził tej procedury i nie sporządził dokumentów mogących stanowić podstawy ustalenia innego przebiegu granic działek ewidencyjnych i wprowadzenia stosownej zmiany w ewidencji. W konsekwencji, zdaniem organu II instancji, dokumentacja o identyfikatorze ewidencyjnym [...], nie może stanowić podstawy do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Inspektor Wojewódzki stwierdził, że prowadząc postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji Starosta miał obowiązek oceny dokumentacji o identyfikatorze ewidencyjnym [... ]jako środka dowodowego mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany w ewidencji. Ponieważ podstawą do wszczęcia postępowania z urzędu przez Starostę Kieleckiego w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków była powyższa dokumentacja, to stwierdzenie, że dokumentacja ta nie może stanowić podstawy do aktualizacji, czyni to postępowanie od samego początku bezprzedmiotowym. Dlatego też zaskarżoną decyzję jako wadliwą należało uchylić, a postępowanie umorzyć.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, Gmina B. zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, mianowicie: obrazę art. 39 ust. 1 - 5 ustawy, poprzez uznanie, że cyt. "Zatem w trakcie czynności polegających na wyznaczeniu punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków, nie może dojść do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących położenia punktów granicznych działek ewidencyjnych", i zupełnie błędną interpretacje, że ujawnione w ewidencji dane geodezyjne określające położenie punktów granicznych, w dacie wyznaczenia ich na gruncie przez geodetę uprawnionego, to zawsze dane prawidłowe, czyli, że w ewidencji gruntów zawsze, w każdej dacie są ujawnione dane określające położenie punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji gruntów, gdy w rzeczywistości w tej ewidencji są ujawnione dane o różnej wiarygodności tj. zarówno prawidłowe jak i błędne, a powstałe w wyniku czy modernizacji lub aktualizacji ewidencji gruntów czy też np. w wyniku błędnych wpisów, a także zwykłych pomyłek komputerowych. Zatem twierdzenie, że eliminacja błędów w ewidencji gruntów i budynków jest niedopuszczalna przed wyznaczeniem punktów granicznych na gruncie w ramach pracy geodezyjnej o treści "wyznaczenie punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków" - jest daleko idącym nieporozumieniem i równie daleko odbiegającym od prawidłowej interpretacji pojęcia "punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków", albowiem punkty takie to punkty, których położenie zostało w tej ewidencji gruntów ujawnione i które na datę wykonania czynności wyznaczenia na gruncie - winno być ujawnione. W generaliach to punkty, których położenie zostało określone na podstawie pomiaru bezpośredniego na gruncie w ramach założenia ewidencji gruntów (operat I Fazy), co miało miejsce w latach 60 ubiegłego wieku. W niektórych przypadkach położenie tych punktów uległo w terminie późniejszym korekcie, w wyniku rozgraniczenia, określenia przebiegu granicy w związku z nabyciem prawa własności w wyniku zasiedzenia czy w wyniku ustalenia przebiegu granic. W innym, położenie punktów granicznych określają dane z operatu scaleniowego. Do ewidencji gruntów wprowadzane są również punkty nowe, powstałe np. w wyniku podziału nieruchomości lub rozgraniczenia. Stąd w rzeczywistości geodeta, w ramach realizowanych czynności wyznaczenia punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji gruntów, jest bezwzględnie zobowiązany do poprzedzenia tych czynności sprawdzeniem prawidłowości w zakresie wykazanych danych geodezyjnych w ewidencji, w oparciu o pierwotną dokumentację z założenia ewidencji gruntów i następujących po tym zmian, o ile zmiany takie nastąpiły zgodnie z procedurami zakreślonymi przepisami prawa i w swym wymiarze skutecznie zmieniły położenie punktów granicznych określonych według danych z operatu z założenia ewidencji gruntów lub w odniesieniu do punktów nowych, powstałych już po założeniu ewidencji np. w wyniku podziału działek, w oparciu o dokumentację, na podstawie której punkty te zostały w ewidencji gruntów i budynków ujawnione co dowodzi, że geodeta realizujący wyznaczenie punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków:
- jest zobowiązany do sprawdzenia zgodności wykazanych w ewidencji gruntów i budynków danych określających położenie punktów granicznych, w oparciu o właściwą dokumentacje geodezyjno- kartograficzną,
- w przypadku stwierdzenia błędów obliczeniowych (matematycznych, błędnej interpretacji miar lub związków geometrycznych ze szkicu z operatu z założenia ewidencji gruntów i innych), geodeta przed wyznaczeniem na gruncie położenia punktów granicznych, jest bezwzględnie zobowiązany do dokonania prawidłowego określenia danych geodezyjnych tj. eliminacji błędów i w konsekwencji do wyznaczenia na gruncie prawidłowego położenia punktów granicznych, gdyż:
- ewidencja gruntów jest rejestrem ciągłym od daty jej założenia co miało miejsce w latach 60 ubiegłego wieku do nadal,
- dane określające położenie punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji, to dane określające położenie punktów granicznych zawarte w operacie z założenia ewidencji gruntów (operat I Fazy), z uwzględnieniem późniejszych zmian w tym zakresie, o ile takie nastąpiły w oparciu o obowiązujące procedury zakreślone odrębnymi przepisami prawa jak np. rozgraniczenie czy ustalenie przebiegu granic lub w odniesieniu do punktów nowych wprowadzonych do ewidencji gruntów i budynków już po założeniu ewidencji np. w wyniku podziału działek - to dane określające położenie punktów granicznych zawarte w operacie jednostkowym,
- do skutecznych i zgodnych z prawem zmian w zakresie położenia punktów granicznych, niewątpliwie nie zalicza się spisanie protokołu ustalenia i ogłoszenia stanu władania, zaś powołanie się na taki protokół przez organ odwoławczy w tej sprawie dowodzi pomylenia pojęć i braku podstawowej wiedzy merytorycznej,
- obrazę § 37 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez uznanie, że w sytuacji gdy w ewidencji gruntów i budynków ujawnione zostały błędne dane geodezyjne odnoszące się do przebiegu granic, to pomimo zachowania się jednoznacznych i wiarygodnych danych geodezyjnych określających położenie punktów granicznych, nie tylko dopuszczalnym ale obowiązującym jest ustalenie przebiegu granic na podstawie wymienionych przepisów rozporządzenia, gdy w rzeczywistości eliminacja danych błędnych następuje zgodnie z § 45 ust. pkt 3 tego rozporządzenia w oparciu o prawidłowe dokonanie obliczeń danych określających położenie punktów granicznych, a nie w wyniku ustalenia przebiegu granic, a ponadto przepisy rozporządzenia jednoznacznie i bez wyjątku warunkują zastosowanie procedury ustalenia przebiegu granic wystąpieniem jednej z okoliczności: braku danych w ogóle, braku wiarygodności danych istniejących, zachowania się różnych wzajemnie sprzecznych dokumentacji - co w sposób bezsporny zaprzecza dopuszczalności ustalenia przebiegu granic w sytuacji istniejącej wiarygodnej i jednoznacznej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, określającej położenie punktów granicznych,
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, 9, art. 75 § 1, 77§ 1 i art 80 kpa, poprzez naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgromadzenia w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, rzetelnego rozpatrzenia odwołania i dokonania merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji.
Wskazując na powyższe naruszenia prawa strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte przez organ I instancji z urzędu, w związku z przyjęciem do zasobu geodezyjnego operatu technicznego [...] sporządzonego w 2018 r. Jak wynika z zawartego w tym operacie protokołu, dotyczył on "wyznaczenia i okazania punktów granicznych (ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków), sporządzonego na podstawie art. 32 i 39 ustawy oraz § 35 i § 36 rozporządzenia. Art. 32 ustawy dotyczy czynności geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym, co świadczyłby o tym, że geodeta wykonywał czynności rozgraniczenia. Jednakże nie jest sporne, że nie zostało wszczęte ani nie toczyło się żadne postępowanie rozgraniczeniowe, w ramach którego takie prace zostałyby zlecone. Zgodnie natomiast z drugim powołanym w protokole przepisem ustawy – art. 39 – reguluje on czynności materialno – techniczne, do jakich należy wznowienie znaków granicznych oraz wyznaczanie punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów. Zgodnie z art. 39 ust. 5 ustawy, przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio przy wyznaczaniu punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków.
W niniejszej sprawie spór faktycznie sprowadza się do wykładni art. 39 ust. 5 ustawy oraz kwestii, co należy rozumieć pod pojęciem "wyznaczania punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów": czy chodzi tu o granicę ewidencyjną wynikającą z aktualnej ewidencji gruntów – w tym konkretnym przypadku ustalonej w czasie pomiarów do modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w 1996 r. (stanowisko organu), czy też o granice ewidencyjno – prawne jakie wynikają z wszelkich dokumentów, w tym pomiarów wykonanych w latach 60-tych do założenia ewidencji gruntów, tytułów prawnych itp (stanowisko skarżącej).
Zdaniem Sądu, nie ma racji autor skargi twierdząc, że wyznaczenie i okazanie punktów granicznych wiąże się z uprawnieniem geodety do prawidłowego ustalenia przebiegu granicy ewidencyjno - prawnej i obowiązkiem usunięcia ewentualnych błędnych danych, jeśli takie występują w operacie ewidencyjnym. Faktycznie ze stanowiska zawartego w skardze można wnosić, że zdaniem jej autora geodeta wyznaczający punkty graniczne ujawnione uprzednio w ewidencji gruntów na podstawie art. 39 ustawy, ma prawo dokonać ustalenia innego przedbiegu granicy, niż wynikający z operatu ewidencyjnego, a wręcz dokonania rozgraniczenia.
Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy, który stosuje się odpowiednio do wyznaczania punktów granicznych, przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na pokreślenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygniecie sprawy. Zarówno ust. 1 jak i ust. 5 ustawy posługuje się pojęciem "uprzednio", które w tych przepisach oznacza stan ujawniony w operacie ewidencyjnym i istniejący bezpośrednio przed dokonywaniem czynności, o których mowa w art. 39 ustawy, nie zaś znaki graniczne ustalone kiedykolwiek w przeszłości i punkty graniczne ujawnione kiedykolwiek w przeszłości w ewidencji gruntów.
W niniejszej sprawie nie jest sporne to, że przebieg granicy zaproponowany przez autora opracowania geodezyjnego [...] , na który nie wyraził zgody S.S. (właściciel działki nr [...], graniczącej z działką nr [...],stanowiącą drogę) różni się od dotychczasowego przebiegu granicy ewidencyjnej, ustalonego w operacie pomiarowym sporządzonym dla potrzeb aktualizacji i modernizacji istniejącego operatu ewidencji gruntów, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 14 sierpnia 1996 r. Jak wynika z odwołania S.S. od decyzji organu I instancji, różnica jeśli chodzi o granicę jego działki wynosi od 1 do 3 metrów. Tak więc opracowanie nr [...] przyjęte do zasobu w 2018 r., faktycznie nie stanowiło dokumentacji z wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków, dokonanej na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy, gdyż jego autor przedstawił przebieg granicy bazując nie na wynikach modernizacji gruntów, ale głównie na niektórych dokumentach z założenia ewidencji gruntów sporządzonych w latach 60-tych ub. wieku. W sprawozdaniu technicznym autor operatu nr [...] wskazał, że "Na podstawie przeprowadzonej analizy danych wykazanych w aktualnej ewidencji gruntów, badania stanu prawnego i przeprowadzonego wywiadu w terenie stwierdzono, że wykazany przebieg granicy działki nr [...] z działkami sąsiednimi, jest niezgodny zarówno ze stanem prawnym odnoszącym się do działki nr [...] i w części do działek nr [...], jak i stanem zagospodarowania na gruncie. Jak stwierdzono dalej, taka sytuacja powstała w wyniku błędnej interpretacji szkiców Fazy I ewidencji gruntów dla m. B., a przez to błędnego określenia położenia punktów granicznych w/wymienionych działek ewidencyjnych, w ramach dokonanej modernizacji ewidencji gruntów." Dalej autor opracowania wskazał, że w wyniku dokonanych prawidłowych obliczeń współrzędnych załamania granic uzyskano przebieg granic zgodnie z mapą sporządzoną w ramach założenia ewidencji gruntów.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że tak sporządzony operat nie może stanowić podstawy do dokonania zmiany w ewidencji gruntów, jakiej dokonał Starosta, polegającej na ujawnieniu nowych punktów granicznych, a więc de facto i nowych granic działek (które nawet nie zostały wymienione w samym rozstrzygnięciu decyzji, a jedynie w jej uzasadnieniu), ani też zmiany powierzchni działki [...]. Pomijając bowiem to, że sam brak zgody jednego z właścicieli nieruchomości graniczącej z działką nr [...]powoduje, że nie jest dopuszczalne wyznaczenie w trybie art. 39 ustawy punktów granicznych, to przede wszystkim autor opracowania, pomimo, że określił rodzaj wykonanych przez siebie robót jako "wyznaczenie i okazanie punktów granicznych" a więc robót, o których mowa w art. 39 ustawy, faktycznie dokonał ustalenia przebiegu granic w innym miejscu niż przebiegały one uprzednio w rozumieniu art. 39 ustawy.
Zauważyć w tym miejscu należy, że operat z robót geodezyjnych polegających na "wyznaczeniu i okazaniu punktów granicznych" nie może stanowić podstawy ani do aktualizacji polegającej na wyeliminowania błędnych danych (art. 45 § 1 pkt 3) ani też do rozgraniczenia. Pomijając to, że w niniejszej sprawie zarzucany przez autora opracowania [...] błąd jakiego rzekomo dopuścili się wykonawcy operatu sporządzonego dla celów aktualizacji i modernizacji ewidencji gruntów w latach 90 tych ub. wieku przy odczytaniu szkiców I Fazy ewidencji gruntów z lat 60-tych ub. wieku, nie jest błędem oczywistym, to ponadto nie jest sporne między stronami to, że operat, na podstawie którego w niniejszej sprawie Starosta dokonał "aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków" nie spełnia wymogów § 37-39 rozporządzenia. Autor skargi przyznaje zresztą, że odnośnie granic działki nr [...]brak jest podstaw do zastosowania § 37 rozporządzenia.
Mając powyższe na uwadze, prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że opracowanie nr [...] nie mogło stanowić podstawy do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na "ujawnieniu nowych punktów granicznych wyznaczonych protokołem z wyznaczenia i okazania punktów granicznych spisanym w dniu 30.11.2017 r." i zmiany powierzchni działki nr [...]. W taki sposób sporządzony operat jak wskazano wyżej, nie może stanowić podstawy do dokonania zmiany w przebiegu dotychczasowych granic ewidencyjnych działek i powierzchni jednej z nich, zwłaszcza przy istniejący sporze co do przebiegu granicy. Co za tym idzie, organ ten prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i wszczęte z urzędu postępowanie umorzył.
Zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów procesowych, a mianowicie art. 7, 9, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa są zupełnie nieuzasadnione. Skoro jedyną podstawą do wszczęcia postępowania z urzędu przez Starostę było przyjęte do zasobu ewidencji opracowanie nr [...] , co do którego organ odwoławczy prawidłowo uznał, że nie może ono stanowić podstawy do aktualizacji ewidencji gruntów, organ ten nie miał obowiązku poszukiwania dalszych dowodów, dokonana zaś przez ten organ ocena tego opracowania jest wszechstronna i wnikliwa. Jak już wskazano na wstępie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego w sposób prawidłowy dokonał także wykładni art. 39 ustawy.
Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302).