II SA/Ke 632/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2022-12-28
NSAbudowlaneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnenakaz rozbiórkiprawo budowlanezarzuty w egzekucjinieistnienie obowiązkuniewymagalność obowiązkuFundacjaCOVID-19legalizacja obiektu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Fundacji na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy decyzję o nakazie rozbiórki hali, uznając, że zarzuty nieistnienia lub niewymagalności obowiązku nie są zasadne.

Fundacja zaskarżyła postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy decyzję o nakazie rozbiórki hali. Skarżąca podnosiła zarzuty nieistnienia lub niewymagalności obowiązku, powołując się m.in. na toczące się postępowanie dotyczące legalizacji obiektu na podstawie przepisów COVID-owych. Sąd administracyjny uznał jednak, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest ostateczna i prawomocna, a zarzuty nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne nie może być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę Fundacji na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), które utrzymało w mocy postanowienie PINB oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nakazu rozbiórki hali. Skarżąca Fundacja podnosiła, że obowiązek rozbiórki nie istnieje lub nie jest wymagalny, wskazując na toczące się postępowanie dotyczące legalizacji obiektu na podstawie przepisów związanych z COVID-19. Fundacja argumentowała, że rozbiórka hali wywoła nieodwracalne skutki i wnioskowała o wstrzymanie egzekucji. Sąd administracyjny, analizując sprawę, stwierdził, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest ostateczna i prawomocna, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane. Sąd podkreślił, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie służą do weryfikacji merytorycznej decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę tytułu wykonawczego. Uznał, że nie zaistniały przesłanki do uznania nieistnienia lub niewymagalności obowiązku rozbiórki. Sąd oddalił skargę, wskazując na brak podstaw prawnych do wstrzymania postępowania egzekucyjnego w tej sytuacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Obowiązek rozbiórki wynikający z ostatecznej i prawomocnej decyzji jest wymagalny, a jego nieistnienie lub niewymagalność nie zostało wykazane.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczą wad tytułu wykonawczego lub samego postępowania egzekucyjnego, a nie merytorycznej zasadności decyzji, która się w nim legitymizuje. W analizowanej sprawie decyzja nakazująca rozbiórkę była ostateczna i prawomocna, a skarżąca nie wykazała, aby obowiązek nie istniał lub nie był wymagalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nieistnienie obowiązku jako podstawa zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b jako podstawa zarzutu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako niezasadnej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 35 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa w przypadku wniesienia zarzutu.

u.p.e.a. art. 2 § 1 pkt 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja obowiązków o charakterze niepieniężnym podlegających egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 3 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zakres stosowania egzekucji administracyjnej.

pr. bud. art. 83 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji przez organ odwoławczy.

p.p.s.a. art. 61 § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przez sąd.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

ustawa epidemiologiczna art. 46c § 3

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Wniosek o odstąpienie od stosowania przepisów Prawa budowlanego w celu realizacji przedsięwzięć związanych z COVID-19.

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia odwołania.

k.p.a. art. 127 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Odwołanie przysługuje od decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja nakazująca rozbiórkę jest ostateczna i prawomocna. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie służą do weryfikacji merytorycznej decyzji administracyjnej. Skarżąca nie wykazała nieistnienia lub niewymagalności obowiązku rozbiórki. Postępowanie dotyczące legalizacji obiektu na podstawie przepisów COVID-owych nie wpływa na wymagalność obowiązku rozbiórki. Brak podstaw prawnych do wstrzymania postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w niniejszej sprawie.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieistnienia obowiązku rozbiórki z uwagi na toczące się postępowanie o legalizację obiektu na podstawie przepisów COVID-owych. Zarzut braku wymagalności obowiązku rozbiórki z uwagi na toczące się postępowanie o legalizację obiektu na podstawie przepisów COVID-owych. Wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy sądowo-administracyjnej lub postępowania o legalizację.

Godne uwagi sformułowania

zarzuty [...] nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest ostateczna i prawomocna i nie została wykonana, zatem obowiązek rozbiórki nadal istnieje. postanowienie o zawieszeniu postępowania w razie wniesienia w terminie zarzutu ma charakter deklaratoryjny i potwierdza stan rzeczy zaistniały z mocy art. 35 § 1.

Skład orzekający

Renata Detka

przewodniczący sprawozdawca

Beata Ziomek

sędzia

Jacek Kuza

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście decyzji ostatecznych i prawomocnych nakazujących rozbiórkę oraz wpływu innych postępowań (np. związanych z COVID-19) na egzekucję."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie decyzja ostateczna nakazująca rozbiórkę jest kwestionowana w postępowaniu egzekucyjnym przez nowego właściciela obiektu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o rozbiórkę samowolnie wybudowanej hali, która miała być adaptowana na cele związane z pandemią COVID-19. Pokazuje złożoność postępowań egzekucyjnych i konflikt między prawem budowlanym a przepisami nadzwyczajnymi.

Czy hala zbudowana na potrzeby walki z pandemią może uniknąć rozbiórki? Sąd administracyjny rozwiewa wątpliwości.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 632/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza
Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 2 pkt 1, art. 33 par. 2 pkt 6 lit. c, art. 33 par. 1, art. 2 par. 1 pkt 10,
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 61 par. 2 i 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi F. K. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2022 r., [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 23 września 2022 r., [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) po rozpatrzeniu zażalenia F. K., zwanej dalej skarżącym, na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z 3 sierpnia 2022 r., którym postanowiono oddalić zarzut wniesiony przez skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wszczętej tytułem wykonawczym Nr [...] z 28 czerwca 2022 r. dotyczącym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z 14 grudnia 2016 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w złożonym zażaleniu na ww. postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę poprzez uwzględnienie zarzutów
i zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu w związku z treścią art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do Fundacji. Ewentualnie skarżący wniósł o wstrzymanie się z realizacją obowiązku co najmniej do momentu prawomocnego zakończenia postępowania o legalizację kortu w oparciu o przepisy COVlD-ove, które zawisło przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt VII SA/Wa 321/22 - ze względu na nieodwracalne skutki, jakie wywoła rozbiórka hali.
W kolejnej opcji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Fundacja wyraziła pogląd, że organ I instancji winien wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czego nie uczynił, ponieważ wobec braku wydania takiego postanowienia skarżący nie legitymuje się de facto żadnym dokumentem, z którego wynika, że postępowanie zostało zawieszone, mógłby powoływać się jedynie na samo wniesienie zarzutów (np. przedstawić pismo
z zarzutami wraz z potwierdzeniem nadania). Również problemy praktyczne istniałyby na gruncie ustalenia daty, od której postępowanie jest ponownie podjęte - organ winien z chwilą, gdy rozstrzygnięcie ma walor prawomocności, wydać stosowne postanowienie o podjęciu postępowania, a nie uznawać, że wystarczające jest stwierdzenie, że takie podjęcie następuje z mocy samego prawa.
Ponadto, zdaniem skarżącego, organ nie rozważył w sposób wyczerpujący zarzutu nieistnienia obowiązku rozbiórki, względnie - jego przedwczesności.
Odwołujący się wskazał, że 29 czerwca 2021 r. Fundacja złożyła wniosek
o odstąpienie od stosowania przepisów Prawa budowlanego, ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz aktów planistycznych na podstawie art. 46c ust. 3 ustawy epidemiologicznej w celu realizacji przedsięwzięcia mającego na celu działalność leczniczą polegającą na przeciwdziałaniu COVID-19, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, to jest o dostosowanie do potrzeb walki z pandemią COVID-19 hali nad kortem tenisowym o wymiarach 35,76 m x 15,02 m. Postępowanie to cały czas toczy się i nie zakończyło się prawomocnie, gdyż decyzją z 24 sierpnia 2021 r. Wojewoda [...] odmówił wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązujących przepisów. Fundacja w ustawowym terminie wniosła odwołanie od decyzji Wojewody Ś. do Ministra Infrastruktury jako organu właściwego do rozpoznania sprawy. Odwołanie to zostało przekazane do rozpoznania Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego (GINB), który postanowieniem z 6 grudnia 2021 r. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania, argumentując, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie przysługuje wyłącznie od decyzji administracyjnej, natomiast pismo Wojewody Ś. z 24 sierpnia 2021 r. taką decyzją nie jest. Ponadto organ wskazał, że w myśl art. 46c ust. 3 ustawy epidemiologicznej wyrażenie zgody lub odmowa wyrażenia zgody na odstąpienie od stosowania przepisów budowlanych
i planistycznych nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej lub postanowienia.
Od decyzji GINB Fundacja złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który rozpoznał ją w sprawie VII SA/Wa 321/22. Na chwilę obecną oczekiwane jest uzasadnienie tego wyroku, a od wyroku Fundacja będzie wnosić skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Czas oczekiwania obecnie na rozstrzygnięcie sprawy przed tymże Sądem wynosi od pół roku do dwóch lat.
Skarżący wniósł o wstrzymanie się z egzekucją nakazu rozbiórki, który jest najbardziej drastycznym środkiem i wywołuje nieodwracalne skutki - nie da się bowiem przywrócić funkcjonowania rozebranego budynku, względnie - wymaga to ogromnych kosztów i dużego nakładu pracy.
Skarżący wskazał ponadto, że cały czas trwa postępowanie w przedmiocie "legalizacji rzekomej samowoli budowlanej", a Fundacja liczy na to, że Sąd, będący w pełni niezawisłym organem, rzetelnie podejdzie do sprawy i uwzględni jej racje.
Ponadto jako jedną z podstaw wniosku wskazał fakt, że budynek bardzo dobrze nadaje się do zrealizowania celów statutowych Fundacji polegających m. in. na przeciwdziałaniu C0VID-19, a także innym epidemiom. Zdaniem skarżącego epidemia nie ustąpiła i coraz częściej w mediach wspomina się o tym, że jesienią możemy spodziewać się uderzenia kolejnej fali. Jest zatem prawdopodobne, że za niedługi czas znów będą potrzebne wielopowierzchniowe budynki, z dużymi przestrzeniami, zapewniające utrzymanie dystansu społecznego.
Rozpatrując sprawę w trybie zażaleniowym ŚWINB przedstawił szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego.
Organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. (PINB) wydał decyzję z 14 grudnia 2016 r., nakazującą A. C.
i Z. C., jako inwestorom, wykonać rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego - hali nad kortem tenisowym, o konstrukcji stalowej, o wymiarach zewnętrznych w rzucie poziomym około 35,76 x 15,02 m na działce nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] nr [...] w K..
Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego z 24 lipca 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 658/17 oddalił skargi inwestorów na powyższą decyzję.
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 1380/18 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 10 stycznia 2018 r.
Pomimo prawomocnych wyroków obowiązek rozbiórki nie został wykonany.
PINB dla Miasta K. przesłał zobowiązanym A. C. i Z. C. odrębne upomnienia z 25 maja 2021 r., którymi wezwał zobowiązanych do wykonania w terminie 7 dni obowiązku rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu. Upomnienia zostały doręczone zobowiązanym w dniu 31 maja 2021 r.
Pismem z 4 czerwca 2021 r. Fundacja [...] w K., reprezentowana przez Prezesa Zarządu P. C., wystąpiła do organu I instancji informując, że od 7 czerwca 2021 r. jest nowym właścicielem obiektu budowlanego - hali nad kortem tenisowym objętej nakazem rozbiórki i wnosząc o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Do pisma załączone zostały dowody potwierdzające, że Fundacja rzeczywiście została powołana i jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego oraz, że aktem notarialnym z 7 czerwca 2021 r. A. i Z. C. przenieśli na rzecz Fundacji [...] w K. własność działki nr ewid [...], na której znajduje się hala objęta obowiązkiem rozbiórki.
Po przesłaniu A. C. i Z. C. odrębnych tytułów wykonawczych, zobowiązani złożyli zarzuty do wszczętych postępowań egzekucyjnych.
Postanowieniem z 23 lipca 2021 r. PINB dla Miasta K. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione, zaś ŚWINB postanowienie to uchylił wskazując, że wobec zmiany właściciela obiektu dalsze postępowanie egzekucyjne organ obowiązany jest prowadzić w stosunku do Fundacji [...] w K. (postanowienie z 17 września 2021 r.).
Następnie PINB postanowieniem z 7 października 2021 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec inwestorów i byłych właścicieli działki nr ewid. [...]. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowienie to utrzymał w mocy (postanowienie z 29 listopada 2021 r.).
Upomnieniem z 7 października 2021 r. organ egzekucyjny wezwał nowego właściciela obiektu, to jest Fundację [...] w K., do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego - hali nad kortem tenisowym, zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 26 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 912/21 uchylił postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z 17 września 2021 r. Powodem uchylenia było to, że organ II instancji nie uzasadnił rozstrzygnięcia i nie odniósł się do zarzutów i twierdzeń zawartych w zażaleniu. W szczególności organ odwoławczy nie wyjaśnił, jaki wpływ na sytuację procesową dotychczasowych współwłaścicieli obiektu ma wydanie postanowienia uchylającego postanowienie organu I instancji.
Rozpoznając sprawę ponownie na skutek tego wyroku, ŚWINB wydał postanowienie z 30 maja 2022 r., którym umorzył postępowanie zażaleniowe z uwagi na fakt, że postępowanie egzekucyjne wobec A. i Z. C. zostało umorzone.
Po otrzymaniu akt sprawy organ I instancji przesłał zobowiązanej do wykonania obowiązku Fundacji [...] tytuł wykonawczy z 28 czerwca 2022 r., który doręczony został w dniu 5 lipca 2022 r.
W piśmie z 8 lipca 2022 r. Fundacja [...] złożyła w terminie zarzuty do tytułu wykonawczego, oparte o przepisy art. 33 ust. 2 pkt 1 i art. 33 ust. 2 pkt 6 lit. d ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniosła również o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia
w przedmiocie zgłoszonego zarzutu w związku z treścią art. 35 § 1, umorzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do Fundacji, względnie wstrzymanie się
z egzekucją obowiązku do momentu prawomocnego zakończenia postępowania
o legalizację kortu w oparciu o przepisy COVID-owe.
Rozpatrując zarzuty PINB dla Miasta K. wydał opisane na wstępie postanowienie z 3 sierpnia 2022 r.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 33 § 1 i 2 oraz art. 34 § 1-4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji i wyjaśnił, że wniesiony zarzut nieistnienia obowiązku wywiedziony został z faktu, że Fundacja złożyła wniosek o odstąpienie od stosowania przepisów na podstawie art. 46c ust. 3 ustawy epidemiologicznej w celu realizacji przedsięwzięcia mającego na celu działalność leczniczą polegającą na przeciwdziałaniu COVID-19, to jest o dostosowanie do potrzeb walki z pandemią COVID-19 hali nad kortem tenisowym i wniosek ten wywołał pismo Wojewody, potraktowane jako decyzja, po czym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania, a skarga na to postanowienie nie została zakończona wyrokiem prawomocnym.
Ponadto skarżący wniósł zarzut oparty o przepis art. 33 § 2 pkt 6 lit. d - brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona
w pkt 6 litera a. Jako inną przyczynę wskazano fakt, że cały czas trwa postępowanie w przedmiocie "legalizacji rzekomej samowoli budowlanej".
Organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu uznał, że żadna
z wymienionych w treści zarzutów przesłanek nie zachodzi. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest ostateczna i prawomocna i nie została wykonana, zatem obowiązek rozbiórki nadal istnieje, a postępowanie egzekucyjne prowadzone jest względem nowego właściciela obiektu.
Organ I instancji stwierdził także, że wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku z treścią przepisu art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest w tym wypadku zbędny, bowiem już sama konstrukcja i brzmienie tego przepisu z mocy prawa powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego i wyklucza prowadzenie postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie wniesionego zarzutu.
Organ II instancji przytoczył treść art. 35 § 1 ww. ustawy i wskazał, że stanowisko organu I instancji odnośnie do braku konieczności wydawania postanowienia o zawieszeniu postępowania w razie wniesienia w terminie zarzutu jest oparte na starym brzmieniu przepisów i jest niewłaściwe. Jednak należy stwierdzić, że postanowienie o zawieszeniu postępowania w razie wniesienia w terminie zarzutu ma charakter deklaratoryjny i potwierdza stan rzeczy zaistniały z mocy art. 35 § 1. Ponadto na postanowienie o zawieszeniu nie służy w tym przypadku zażalenie. Należy zatem stwierdzić, że organ I instancji formalnie nie wydał postanowienia o zawieszeniu postępowania, ale nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie.
ŚWINB zgodził się natomiast ze stanowiskiem organu I instancji w kwestii oddalenia zarzutów nieistnienia obowiązku czy braku wymagalności obowiązku.
Decyzja pierwszoinstancyjna nakazująca rozbiórkę została utrzymana w mocy decyzją drugoinstancyjną, skarga na decyzję drugoinstancyjną została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, a skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Obowiązek rozbiórki orzeczony został zatem decyzją ostateczną i prawomocną.
Sprawa rozstrzygnięta nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 maja 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 321/22 dotyczy postanowienia o niedopuszczalności odwołania od pisma Wojewody Ś. wydanego na wniosek oparty o przepis art. 46c ust 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
Zatem postanowienie uznać za zasadne.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze F. K. zaskarżyła postanowienie z 23 września
2022 r. wnosząc o uchylenie jego oraz postanowienia organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie administracyjnego postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania nakazu rozbiórki do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy sądowo-administracyjnej względnie – co najmniej do momentu prawomocnego zakończenia postępowania o legalizację kortu w oparciu o przepisy COVID-owe, która to obecnie zawisła przed WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 321/22 ze względu na nieodwracalne skutki, jakie wywoła rozbiórka hali.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:
- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy w sposób mający na celu uwzględnienie słusznego interesu strony, tj. skarżącego, który wniósł o zalegalizowanie obiektu (hali) powołując się na przepis art. 46c ust. 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;
- naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przesłanek zasadności nakazu rozbiórki hali nad kortem tenisowym w sytuacji, gdy toczy się postępowanie dotyczące zalegalizowania tegoż obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ odwoławczy – podobnie jak organ I instancji – nie rozważył w sposób wyczerpujący zarzutu nieistnienia obowiązku rozbiórki, względnie – jego przedwczesności. Ponadto powtórzono argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu I instancji oraz w zarzutach zawartych w piśmie z 8 lipca 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane m.in. w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą.
Wniesione przez skarżącą Fundację zarzuty oparte zostały o art. 33 § 2 pkt 1 oraz art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy (w zarzucie omyłkowo wskazano art. 33 § 2 pkt 1 lit. d, której to jednostki redakcyjnej art. 33 § 2 pkt 1 nie zawiera).
Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy, zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Podstawą zarzutu jest m.in.:
- nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1);
- brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art. 33 § 2 pkt 6 lit. a-c).
Ponieważ bezspornym jest, że w stanie sprawy nie wystąpiła żadna
z przesłanek wymienionych w art. 33 § 2 pkt 6 lit. a i b, słusznie organ rozpatrywał drugi z wniesionych zarzutów w ramach podstawy z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c (brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b), aczkolwiek w zaskarżonym postanowieniu błędnie – za skarżącym – przywołał art. 33 § 2 pkt 6 lit. d ustawy.
Podkreślenia wymaga, że zarzuty (tak samo jak inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego) nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy zasadnie organ ocenił, że nie ma podstaw do uznania, że obowiązek o charakterze niepieniężnym, którego wykonania dotyczy postępowanie egzekucyjne, nie istnieje. Pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 ustawy oznacza sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku
z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów.
Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy do czynienia w sprawie.
Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 ustawy egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków o charakterze niepieniężnym pozostających we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazanych do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej (art. 3 § 1 ustawy).
Z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że decyzją z 14 grudnia 2016 r. PINB dla Miasta K. nakazał A. C. i Z. C., jako inwestorom, wykonać rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego – hali nad kortem tenisowym, o konstrukcji stalowej, o wymiarach zewnętrznych w rzucie pionowym około 35,76 m x 15,02 m na działce nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] nr [...] w K.. Nie budzi również wątpliwości, że decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna (nie służy już od niej skarga do sądu administracyjnego, gdyż droga ta została wyczerpana).
Niekwestionowana jest także prawidłowość skierowania egzekucji do aktualnego właściciela gruntu, na którym znajduje się budynek objęty nakazem rozbiórki, czyli do Fundacji [...] w K.. Skarżąca nie zgłosiła zresztą zarzutu opartego o przesłankę z art. 33 § 2 pkt 3 ustawy (błąd co do osoby zobowiązanego).
Skoro zatem wydana została ostateczna decyzja obejmująca obowiązek
o charakterze niepieniężnym (nakaz rozbiórki obiektu budowlanego) podlegający egzekucji administracyjnej, nie może być zasadny zarzut oparty o art. 33 § 2 pkt 1 ustawy.
Prawidłowo również organ uznał za niezasadny drugi ze zgłoszonych zarzutów, czyli brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku
i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.
Obowiązek wynikający z decyzji (aktów indywidualnych) staje się wymagalny
w dwóch sytuacjach: jeżeli decyzja, którą został nałożony, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania (przy założeniu, że decyzja nie określa terminu wykonania obowiązku) albo jeżeli decyzja, którą został nałożony, wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa (P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne
w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 33).
Jak wynika ze stanowiska Fundacji [...] prezentowanego zarówno
w postępowaniu egzekucyjnym, jak i w skardze, braku wymagalności obowiązku zobowiązany upatruje w fakcie złożenia wniosku o "odstąpienie od stosowania przepisów Prawa budowlanego, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz aktów planistycznych" na podstawie art. 46c ust. 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r., poz. 1657 ze zm.) w celu realizacji przedsięwzięcia mającego na celu działalność leczniczą polegającą na przeciwdziałaniu COVID-19 tj. dostosowania hali nad kortem tenisowym do potrzeb walki z pandemią. W ramach argumentacji mającej przemawiać za wystąpieniem przesłanki z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy skarżący powołuje się na sprawę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 321/22, w której zapadł nieprawomocny wyrok z 6 maja 2022 r. oddalający skargę Fundacji [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania (orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Przedmiot kontroli sądowej w tej sprawie nie dotyczył jednak wymagalności obowiązku rozbiórki nałożonego decyzją PINB dla Miasta K. z 14 grudnia 2016 r., lecz tego, czy od pisma Wojewody Ś., w którym nie wyraził on zgody na odstąpienie od stosowania przepisów, o których mowa w art. 46c ust. 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. Okoliczność dotycząca postępowania przed WSA w Warszawie, zakończonego zresztą negatywnie dla skarżącego, nie wpływa więc w żaden sposób na ocenę wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Skarżący nie przedłożył także żadnego dowodu świadczącego o tym, że wykonanie obowiązku rozbiórki zostało wstrzymane w trybie art. 61 § 2 lub § 3 p.p.s.a.
Tym samym nie zaistniały w kontrolowanej sprawie żadne przesłanki pozwalające organowi egzekucyjnemu na przyjęcie, że obowiązek podlegający egzekucji nie jest wymagalny.
Powyższe rozważania prowadzą także do wniosku, że w toku postępowania administracyjnego organy nie dopuściły się naruszenia przepisów k.p.a. przywołanych w skardze (art. 7 i art. 11).
Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego "do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sądowo-administracyjnej, względnie – co najmniej do momentu prawomocnego zakończenia postępowania o legalizację kortu w oparciu o przepisy COVID-owe, która to obecnie zawisła jest przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie sygnatura akt VII SA/Wa 321/22 - ze względu na nieodwracalne skutki, jakie wywoła rozbiórka hali", wyjaśnić należy, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości uwzględnienia tego wniosku. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może w określonych w tym przepisie przypadkach wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu. W tej sprawie przedmiotem skargi nie była decyzja rozbiórkowa z 14 grudnia 2016 r., ale postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, mającym na celu przymuszenie do wykonania obowiązku nałożonego w tej decyzji. Nie ma więc prawnej podstawy do wstrzymania przez sąd administracyjny, na podstawie powołanego wyżej przepisu, całego toczącego się postępowania egzekucyjnego, a do tego właśnie zmierza wniosek zawarty w skardze.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę jako niezasadną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI