II SA/Ke 630/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2006-04-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
pożyczkaFundusz Pracydziałalność gospodarczabezrobocieumorzenie postępowaniauchwała sądukontrola administracjiprawa obywatelskie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie pożyczki na działalność gospodarczą, uznając, że organ nie zbadał merytorycznie wniosku o umorzenie części pożyczki.

Skarżący R.Ł. domagał się umorzenia części pożyczki na działalność gospodarczą, a następnie zwrotu kwoty spłaconej wraz z karnymi odsetkami. Organy administracji umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe po spłacie całości zobowiązania. WSA w Kielcach uchylił decyzje, uznając, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe i organy nie zbadały merytorycznie wniosku o umorzenie, co naruszało prawo materialne i procesowe.

Sprawa dotyczyła wniosku R.Ł. o umorzenie części pożyczki udzielonej na rozpoczęcie działalności gospodarczej ze środków Funduszu Pracy. Po odmowie umorzenia przez Powiatowy Urząd Pracy i utrzymaniu tej decyzji przez Wojewodę, WSA w Krakowie uchylił te decyzje, wskazując na konieczność zbadania przesłanek umorzenia wynikających z art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe z uwagi na spłatę całości zobowiązania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący R.Ł. wniósł skargę, zarzucając organom brak merytorycznego zbadania wniosku o umorzenie i zmuszenie go do spłaty pożyczki pod groźbą egzekucji. WSA w Kielcach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, a jego umorzenie przez organy było wynikiem błędnej wykładni art. 105 k.p.a. i naruszenia przepisów postępowania (art. 8, 9, 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że wadliwe działanie administracji nie może rodzić negatywnych skutków dla strony i że organy powinny były zbadać, czy za umorzeniem przemawiały szczególne względy gospodarcze lub społeczne, zgodnie z wytycznymi WSA w Krakowie. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe, jeśli spłata nastąpiła w wyniku wadliwego działania organów administracji, które nie zbadały merytorycznie wniosku o umorzenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wadliwe działanie administracji, które doprowadziło do spłaty pożyczki mimo nierozpatrzenia wniosku o umorzenie, nie może skutkować umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. Należy zbadać merytoryczne przesłanki umorzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

u.z.p.b. art. 18 § 4a

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Wskazuje na przesłanki umorzenia części pożyczki, w tym szczególne względy gospodarcze lub społeczne.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są w toku postępowania stać na straży praworządności i dążyć do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyrok sądu administracyjnego jest prawomocny i wiąże sąd oraz organy administracji, których działanie było przedmiotem zaskarżenia.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy są obowiązane podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe w wyniku spłaty pożyczki, ponieważ spłata nastąpiła po wadliwym działaniu organów administracji. Organy nie zbadały merytorycznie wniosku o umorzenie części pożyczki, co narusza prawo materialne i procesowe. Działanie organów narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Godne uwagi sformułowania

wadliwe działanie administracji nie może rodzić dla strony negatywnych skutków nie zbadały przesłanek z art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa

Skład orzekający

Beata Ziomek

przewodniczący sprawozdawca

Renata Detka

sędzia

Jacek Kuza

asesor (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w kontekście spłaty zobowiązania po wadliwym działaniu organów; obowiązek merytorycznego rozpoznania wniosku strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pożyczkami z Funduszu Pracy i umorzeniem części zobowiązania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak wadliwe działanie organów administracji może wpłynąć na prawa obywatela i jak sąd koryguje takie błędy, podkreślając znaczenie merytorycznego rozpoznania wniosków.

Sąd: Spłata pożyczki nie zawsze oznacza koniec sprawy, gdy organ działał wadliwie.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 630/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.8, art.9, art.105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
art.18 ust.4
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Sentencja
Sygnatura akt: II SA/Ke 630/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant: referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi R. Ł. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadnienie
II SA/Ke 630/05
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Wojewoda utrzymał w mocy decyzję wydaną w dniu [...] z upoważnienia Starosty W. , w sprawie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania dotyczącego pozostałej do spłaty części pożyczki udzielonej R. Ł. ze środków Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że w dniu [...] została zawarta pomiędzy Powiatowym Urzędem Pracy we W. a R.Ł. umowa dotycząca udzielenia pożyczki w kwocie 10.000 zł. na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Urząd Pracy we W. odmówił wnioskowanego przez R. Ł. umorzenia niespłaconej części pożyczki, z uwagi na niespełnienie warunków umowy dotyczących udokumentowania wydatkowania pożyczki w terminie określonym umową i terminowej spłaty zobowiązań. Na skutek skargi R. Ł. od decyzji Wojewody utrzymującej w mocy tę decyzję Starosty W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2004 r. uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku WSA w Krakowie stwierdził, że organy administracji przy rozstrzyganiu wniosku nie zbadały przesłanek z art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity - Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, ze. zm.)bowiem nie wyjaśniły, czy za umorzeniem części pożyczki przemawiały szczególne względy gospodarcze lub społeczne.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji stwierdził, że R.Ł. w dniu 7 lipca 2003 r. spłacił całość zobowiązania, co stało się podstawą umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji uznał, że ponieważ w związku ze spłatą reszty pożyczki przestał istnieć przedmiot umorzenia, postępowanie w jego sprawie stało się bezprzedmiotowe.
W skardze na tę decyzję R. Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz o umożliwienie mu umorzenia 30 % pobranej kwoty pożyczki, a w związku z jej spłatą w całości, o zwrot wpłaconej kwoty, a także kwoty 598 zł. uiszczonej przez skarżącego tytułem karnych odsetek.
Skarżący zarzucił, że organ I instancji wbrew wytycznym Wojewódzkie-go Sądu Administracyjnego w Krakowie nie zbadał przesłanek umorzenia niespłaconej części pożyczki ograniczając się do stwierdzenia faktu jej spłacenia w całości. Zarzucił też, że spłaty pozostałej części pożyczki wraz z karnymi odsetkami dokonał mimo nie rozstrzygnięcia sprawy przez WSA w Krakowie, ponieważ został do tego zmuszony przez Powiatowy Urząd Pracy we W., który zagroził, że w razie niespłacenia pożyczki wypełni weksel i skieruje sprawę do sądu, co narazi skarżącego na dalsze koszty i odsetki. Skarżący wyjaśnił, że pieniądze na spłatę pozostałych 30 % pożyczki uzyskał z pożyczek jakie zaciągnął u rodziny i znajomych. Ponadto dodał, że jego sytuacja materialna jest w dalszym ciągu trudna.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził też, że wniosek skarżącego o umorzenie niespłaconej części pożyczki nie został rozpatrzony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że
w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni przepisu art. 105 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji również naruszenia przepisów postępowania, polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i naruszeniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego wskazanych w art. 8 i 9 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) ustawy o p.p.s.a.).
W związku z treścią i podstawą prawną decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją należy stwierdzić, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy było jedynie to, czy postępowanie administracyjne było rzeczywiście bezprzedmiotowe, w znaczeniu zaprezentowanym przez organy administracji.
Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.
W niniejszej sprawie postępowanie wszczęte na skutek wniosku o umorzenie niespłaconej części pożyczki nie stało się, zdaniem sądu, bezprzedmiotowe. Za takim wnioskiem przemawiają istotne argumenty.
Jak wynika z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wykonanie przez R. Ł. zawartej w dniu 20 lipca 1999 r. umowy pożyczki w części dotyczącej spłaty nie umorzonej części pożyczki udzielonej mu z Funduszu Pracy, nastąpiło w wyniku wadliwego, niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o umorzenie tej części pożyczki. Ta wadliwość działania administracji nie może, zdaniem sądu, rodzić dla strony negatywnych skutków, polegających na zaniechaniu merytorycznego rozpoznania jej wniosku o umorzenie niespłaconej części pożyczki na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. Nr 58/2003 poz. 514 ze zm.). Przyjęcie przeciwnego poglądu było by sprzeczne ze wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Krakowie, które z mocy art. 153 popsa wiążą w sprawie zarówno sąd jak i organy administracji, których działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Dopuszczenie interpretacji zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji naruszało by również ogólną zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 8 kpa. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Nie do pogodzenie z tą zasadą byłoby zaakceptowanie sytuacji, gdy na skutek wadliwego, sprzecznego z prawem działania administracji, nie mogło by dojść do merytorycznego rozpoznania wniosku strony.
Przy ocenie sprawy należy mieć również na uwadze, że skarżący nie miał możliwości uniknięcia skutków decyzji o odmowie umorzenia części udzielonej mu pożyczki, przez złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzji Wojewody z dnia [...] . ze względu bowiem na negatywną treść tej decyzji (odmowa umorzenia pozostałej do spłacenia części pożyczki), nie podlegała ona wykonaniu, a więc i nie mogła być wstrzymana.
Wadliwe przyjęcie, że postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe spowodowało, że organy obu instancji, z naruszeniem art. 7 kpa zaniechały podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności nie ustaliły okoliczności wskazanych w wyroku WSA w Krakowie tj. nie zbadały, czy za umorzeniem niespłaconej przez R. Ł. części pożyczki przemawiały szczególne względy gospodarcze lub społeczne, o czym mowa w art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Wskazane wyżej naruszenia prawa miały istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ pozbawiły stronę możliwości skonkretyzowania jej praw i obowiązków wynikających z mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w drodze merytorycznej decyzji administracyjnej.
Uchybienia prawa, o jakich mowa wyżej, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Starosty W., o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.