II SA/Ke 630/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie pożyczki na działalność gospodarczą, uznając, że organ nie zbadał merytorycznie wniosku o umorzenie części pożyczki.
Skarżący R.Ł. domagał się umorzenia części pożyczki na działalność gospodarczą, a następnie zwrotu kwoty spłaconej wraz z karnymi odsetkami. Organy administracji umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe po spłacie całości zobowiązania. WSA w Kielcach uchylił decyzje, uznając, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe i organy nie zbadały merytorycznie wniosku o umorzenie, co naruszało prawo materialne i procesowe.
Sprawa dotyczyła wniosku R.Ł. o umorzenie części pożyczki udzielonej na rozpoczęcie działalności gospodarczej ze środków Funduszu Pracy. Po odmowie umorzenia przez Powiatowy Urząd Pracy i utrzymaniu tej decyzji przez Wojewodę, WSA w Krakowie uchylił te decyzje, wskazując na konieczność zbadania przesłanek umorzenia wynikających z art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe z uwagi na spłatę całości zobowiązania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący R.Ł. wniósł skargę, zarzucając organom brak merytorycznego zbadania wniosku o umorzenie i zmuszenie go do spłaty pożyczki pod groźbą egzekucji. WSA w Kielcach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, a jego umorzenie przez organy było wynikiem błędnej wykładni art. 105 k.p.a. i naruszenia przepisów postępowania (art. 8, 9, 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że wadliwe działanie administracji nie może rodzić negatywnych skutków dla strony i że organy powinny były zbadać, czy za umorzeniem przemawiały szczególne względy gospodarcze lub społeczne, zgodnie z wytycznymi WSA w Krakowie. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe, jeśli spłata nastąpiła w wyniku wadliwego działania organów administracji, które nie zbadały merytorycznie wniosku o umorzenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wadliwe działanie administracji, które doprowadziło do spłaty pożyczki mimo nierozpatrzenia wniosku o umorzenie, nie może skutkować umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. Należy zbadać merytoryczne przesłanki umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
u.z.p.b. art. 18 § 4a
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Wskazuje na przesłanki umorzenia części pożyczki, w tym szczególne względy gospodarcze lub społeczne.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są w toku postępowania stać na straży praworządności i dążyć do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyrok sądu administracyjnego jest prawomocny i wiąże sąd oraz organy administracji, których działanie było przedmiotem zaskarżenia.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy są obowiązane podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe w wyniku spłaty pożyczki, ponieważ spłata nastąpiła po wadliwym działaniu organów administracji. Organy nie zbadały merytorycznie wniosku o umorzenie części pożyczki, co narusza prawo materialne i procesowe. Działanie organów narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Godne uwagi sformułowania
wadliwe działanie administracji nie może rodzić dla strony negatywnych skutków nie zbadały przesłanek z art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa
Skład orzekający
Beata Ziomek
przewodniczący sprawozdawca
Renata Detka
sędzia
Jacek Kuza
asesor (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w kontekście spłaty zobowiązania po wadliwym działaniu organów; obowiązek merytorycznego rozpoznania wniosku strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pożyczkami z Funduszu Pracy i umorzeniem części zobowiązania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak wadliwe działanie organów administracji może wpłynąć na prawa obywatela i jak sąd koryguje takie błędy, podkreślając znaczenie merytorycznego rozpoznania wniosków.
“Sąd: Spłata pożyczki nie zawsze oznacza koniec sprawy, gdy organ działał wadliwie.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 630/05 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2006-04-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Beata Ziomek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6336 Pożyczki na sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie dodatkowych miejsc pracy oraz podjęcie działaln Hasła tematyczne Bezrobocie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.145 par.1 pkt 1c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art.8, art.9, art.105 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 58 poz 514 art.18 ust.4 Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu Sentencja Sygnatura akt: II SA/Ke 630/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant: referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi R. Ł. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadnienie II SA/Ke 630/05 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Wojewoda utrzymał w mocy decyzję wydaną w dniu [...] z upoważnienia Starosty W. , w sprawie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania dotyczącego pozostałej do spłaty części pożyczki udzielonej R. Ł. ze środków Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że w dniu [...] została zawarta pomiędzy Powiatowym Urzędem Pracy we W. a R.Ł. umowa dotycząca udzielenia pożyczki w kwocie 10.000 zł. na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Urząd Pracy we W. odmówił wnioskowanego przez R. Ł. umorzenia niespłaconej części pożyczki, z uwagi na niespełnienie warunków umowy dotyczących udokumentowania wydatkowania pożyczki w terminie określonym umową i terminowej spłaty zobowiązań. Na skutek skargi R. Ł. od decyzji Wojewody utrzymującej w mocy tę decyzję Starosty W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2004 r. uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku WSA w Krakowie stwierdził, że organy administracji przy rozstrzyganiu wniosku nie zbadały przesłanek z art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity - Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, ze. zm.)bowiem nie wyjaśniły, czy za umorzeniem części pożyczki przemawiały szczególne względy gospodarcze lub społeczne. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji stwierdził, że R.Ł. w dniu 7 lipca 2003 r. spłacił całość zobowiązania, co stało się podstawą umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji uznał, że ponieważ w związku ze spłatą reszty pożyczki przestał istnieć przedmiot umorzenia, postępowanie w jego sprawie stało się bezprzedmiotowe. W skardze na tę decyzję R. Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz o umożliwienie mu umorzenia 30 % pobranej kwoty pożyczki, a w związku z jej spłatą w całości, o zwrot wpłaconej kwoty, a także kwoty 598 zł. uiszczonej przez skarżącego tytułem karnych odsetek. Skarżący zarzucił, że organ I instancji wbrew wytycznym Wojewódzkie-go Sądu Administracyjnego w Krakowie nie zbadał przesłanek umorzenia niespłaconej części pożyczki ograniczając się do stwierdzenia faktu jej spłacenia w całości. Zarzucił też, że spłaty pozostałej części pożyczki wraz z karnymi odsetkami dokonał mimo nie rozstrzygnięcia sprawy przez WSA w Krakowie, ponieważ został do tego zmuszony przez Powiatowy Urząd Pracy we W., który zagroził, że w razie niespłacenia pożyczki wypełni weksel i skieruje sprawę do sądu, co narazi skarżącego na dalsze koszty i odsetki. Skarżący wyjaśnił, że pieniądze na spłatę pozostałych 30 % pożyczki uzyskał z pożyczek jakie zaciągnął u rodziny i znajomych. Ponadto dodał, że jego sytuacja materialna jest w dalszym ciągu trudna. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził też, że wniosek skarżącego o umorzenie niespłaconej części pożyczki nie został rozpatrzony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni przepisu art. 105 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji również naruszenia przepisów postępowania, polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i naruszeniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego wskazanych w art. 8 i 9 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) ustawy o p.p.s.a.). W związku z treścią i podstawą prawną decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją należy stwierdzić, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy było jedynie to, czy postępowanie administracyjne było rzeczywiście bezprzedmiotowe, w znaczeniu zaprezentowanym przez organy administracji. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W niniejszej sprawie postępowanie wszczęte na skutek wniosku o umorzenie niespłaconej części pożyczki nie stało się, zdaniem sądu, bezprzedmiotowe. Za takim wnioskiem przemawiają istotne argumenty. Jak wynika z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wykonanie przez R. Ł. zawartej w dniu 20 lipca 1999 r. umowy pożyczki w części dotyczącej spłaty nie umorzonej części pożyczki udzielonej mu z Funduszu Pracy, nastąpiło w wyniku wadliwego, niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o umorzenie tej części pożyczki. Ta wadliwość działania administracji nie może, zdaniem sądu, rodzić dla strony negatywnych skutków, polegających na zaniechaniu merytorycznego rozpoznania jej wniosku o umorzenie niespłaconej części pożyczki na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. Nr 58/2003 poz. 514 ze zm.). Przyjęcie przeciwnego poglądu było by sprzeczne ze wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Krakowie, które z mocy art. 153 popsa wiążą w sprawie zarówno sąd jak i organy administracji, których działanie było przedmiotem zaskarżenia. Dopuszczenie interpretacji zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji naruszało by również ogólną zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 8 kpa. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Nie do pogodzenie z tą zasadą byłoby zaakceptowanie sytuacji, gdy na skutek wadliwego, sprzecznego z prawem działania administracji, nie mogło by dojść do merytorycznego rozpoznania wniosku strony. Przy ocenie sprawy należy mieć również na uwadze, że skarżący nie miał możliwości uniknięcia skutków decyzji o odmowie umorzenia części udzielonej mu pożyczki, przez złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzji Wojewody z dnia [...] . ze względu bowiem na negatywną treść tej decyzji (odmowa umorzenia pozostałej do spłacenia części pożyczki), nie podlegała ona wykonaniu, a więc i nie mogła być wstrzymana. Wadliwe przyjęcie, że postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe spowodowało, że organy obu instancji, z naruszeniem art. 7 kpa zaniechały podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności nie ustaliły okoliczności wskazanych w wyroku WSA w Krakowie tj. nie zbadały, czy za umorzeniem niespłaconej przez R. Ł. części pożyczki przemawiały szczególne względy gospodarcze lub społeczne, o czym mowa w art. 18 ust. 4a pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wskazane wyżej naruszenia prawa miały istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ pozbawiły stronę możliwości skonkretyzowania jej praw i obowiązków wynikających z mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w drodze merytorycznej decyzji administracyjnej. Uchybienia prawa, o jakich mowa wyżej, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Starosty W., o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.