II SA/Ke 626/24

II SA/Ke 626/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza /przewodniczący/
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6260 Statut
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147 § 1, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 713
art. 36 ust. 2, art. 91 ust. 1 i 4, art. 35 ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2025 r. sprawy ze skargi Z. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Bodzentynie z dnia 7 października 2024 r. nr VIII/31/2024 w przedmiocie rozpatrzenia protestu mieszkańców sołectwa odnośnie wyborów sołtysa I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Gminy Bodzentyn na rzecz Z. K. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 7 października 2024 r. Rada Miejska w Bodzentynie, działając na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1465), zwanej dalej "u.s.g.", oraz § 24 ust. 2 i 3 Statutu Sołectwa Celiny, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr LXIII/521/2022 Rady Miejskiej w Bodzentynie z 19 lipca 2022 r., podjęła uchwałę nr VIII/31/2024, stanowiąc że:
"§ 1. Odrzuca się protest mieszkańców sołectwa Celiny z dnia 14 września 2024 r. dotyczący wyborów sołtysa wsi Celiny przeprowadzonych w dniu 12 września 2024 r.
§ 2. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Miasta i Gminy Bodzentyn.
§ 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia."
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że 12 września 2024 r. zostały przeprowadzone w miejscowości Celiny wybory Sołtysa i Rady Sołeckiej dla sołectwa Celiny, a w proteście od ww. uchwały mieszkańcy sołectwa podnieśli, że wybory na Sołtysa sołectwa Celiny zostały przeprowadzone z naruszeniem przepisów art. 23 ust. 2 i art. 21 ust. 1 Statutu Sołectwa Celiny (zwanego dalej "Statutem") – poprzez jednoczesne przeprowadzenie wyborów Sołtysa i Rady Sołeckiej z pominięciem kolejności przewidzianej w tych przepisach i dopuszczeniem do głosowania osób nieuprawnionych – co miało wpływ na wynik wyborów. Przytoczono regulacje:
- § 24 ust. 3 Statutu, zgodnie z którym Rada Miejska może protest odrzucić, przyjąć i nakazać powtórzenie wyborów lub uznać za zasadny, ale nie mający wpływu na wynik wyborów,
- § 24 ust. 1, 2 Statutu, zgodnie z którym mieszkańcy sołectwa mogą składać protest dotyczący wyborów sołeckich w terminie 7 dni od dnia przeprowadzenia wyborów, a Rada Miejska rozpatruje protest na najbliższej sesji, po zasięgnięciu opinii przez właściwą Komisję,
- § 35 ust. 3 Statutu, zgodnie z którym nadzór i kontrolę nad działalnością Sołectwa sprawuje Rada Miejska przy pomocy Komisji Rewizyjnej.
W tym kontekście prawnym powołano się na wynik posiedzenia Komisji Rewizyjnej, która stwierdziła brak podstaw do uwzględnienia protestu. Do protestu odniósł się także przewodniczący ww. zebrania wiejskiego, oświadczając że wybory odbyły się zgodnie ze statutem sołectwa, a uwagi dotyczące całego zebrania zostały zapisane w protokole. Dalej stwierdzono, że wybory sołeckie w miejscowości Celiny odbyły się 12 września 2024 r. zgodnie z porządkiem obrad określonym w § 24 ust. 4 Statutu. Mieszkańcy zostali poinformowani o zebraniu wiejskim i porządku obrad we wskazanym w Statucie terminie, tj. co najmniej na 7 dni przez wyznaczoną datą zebrania. Jak wynika z protokołu zebrania porządek obrad zaproponowany w zawiadomieniu został w całości przyjęty jednogłośnie przez zabranie wiejskie bez jakichkolwiek zmian, a następnie przeprowadzono wybory zgodnie z tym porządkiem obrad. W związku z powyższym, powoływany w proteście jako "właściwy", alternatywny w stosunku do określonego w porządku obrad, sposób głosowania naruszałby przyjęty przez zebranie porządek. Jak wynika z uwag do protokołu zgłoszonych przez Przewodniczącego Zebrania, na początku zebrania wiejskiego, przed rozpoczęciem procedury wyborów, osoba pełniąca dotychczas przez kilka kadencji funkcję Sołtysa sołectwa Celiny dokonała weryfikacji listy mieszkańców pod kątem sprawdzenia, czy wszyscy obecni wpisali się na listę, nikt z obecnych nie wnosił uwag co do osób znajdujących się na zebraniu, nie podważając tym samym ich czynnego i biernego prawa wyborczego. Tym samym, w czasie wyborów nikt z obecnych, w tym osoby podpisane pod protestem, nie miał zastrzeżeń co do uprawnienia do wzięcia udziału w głosowaniu osób wskazanych w proteście.
Skargi na ww. uchwałę z 7 października 2024 r. – zawarte w jednym piśmie –skierowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach K. J., W. S. , E. D. , H. M. , E. J. , L. B. , B. D. , M. B. , I. L. , J. D. , M. R. , K. R. , E. D. , W. D. , M. G. , B. G. , W. K. i Z. K. , podnosząc zarzuty obrazy przepisów:
I. § 23 ust. 2 Statutu - poprzez uznanie ważności wyborów sołtysa, pomimo równoczesnego zgłoszenia i głosowania wyboru Sołtysa i Rady Sołeckiej z pominięciem wymaganej tym przepisem kolejności zgłoszeń i wyborów;
II. § 21 ust. 1 Statutu - poprzez uznanie ważności wyborów Sołtysa, pomimo braku precyzyjnego pouczenia, kto jest uprawniony do głosowania, niesprawdzenia tych uprawnień i w efekcie dopuszczenia do głosowania wielu osób nieuprawnionych -zamieszkałych poza sołectwem.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zakwestionowana uchwała jest oczywiście wadliwa, gdyż przyjęto w niej odnośnie zarzutu I, że porządek obrad zebrania sołeckiego określony w § 21 ust. 4 Statutu Sołectwa jest równoznaczny ze sposobem wyboru Sołtysa i Rady Sołeckiej. Jest to rozumowanie błędne, gdyż sposób wyboru określa § 23 ust. 2 Statutu. O ile bowiem § 21 ust. 4 Statutu określa, co winno znaleźć się w porządku zebrania wyborczego, to § 23 ust. 2 określa, jak ten porządek zrealizować. Ten ostatni przepis obliguje do przeprowadzenia w pierwszej kolejności zgłaszania kandydatów i głosowania dla dokonania wyboru sołtysa, a dopiero w drugiej kolejności wyborów członków Rady Sołeckiej. Tymczasem na zebraniu wyborczym czynności te przeprowadzono równocześnie. Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik wyborów, gdyż w wyborach do Rady Sołeckiej można było bez uchybienia ważności głosować na wszystkich kandydatów (gdyż ich liczba była równa obsadzie Rady Sołeckiej - § 23 ust. 11 pkt 1 Statutu), a w głosowaniu na sołtysa dla ważności głosu można było zakreślić tylko jednego kandydata (§ 23 ust. 7 pkt 1 i 2 Statutu). Równoczesne głosowanie doprowadziło do błędów, polegających na tym, że w trzech przypadkach głosowania na sołtysa głosujący postawili znak X przy obu kandydatach (jak przy wyborze Rady Sołeckiej), co skutkuje nieważnością głosów, a to – przy wyborze przewagą jednego głosu – mogło mieć rozstrzygające znaczenie. W odniesieniu do tego zarzutu istotne jest, że m.in. z powodu takiego równoczesnego głosowania na sołtysa i członków Rady Sołeckiej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 10 października 2023 r. o sygn. III SA/Lu 214/23 stwierdził nieważność uchwały w tym zakresie.
Odnośnie zarzutu II wskazano, że w zaskarżonej uchwale przyjęto, iż skoro ustępująca sołtys dokonała wglądu do listy obecnych i nie kwestionowała – ani ona, ani nikt z obecnych uprawnień osób znajdujących się na liście – to niejako konwalidowała oczywiste uchybienie w tym zakresie. Tymczasem takie rozumowanie jest z gruntu wadliwe. Po pierwsze, dlatego że dotychczasowa sołtys nie weryfikowała listy obecności, a jedynie sprawdziła kworum – jako, że w ciągu kilku sekund dysponowania listą obecności nic innego nie była w stanie uczynić. Ten krótkotrwały epizod nie został nawet odnotowany w protokole zebrania, gdyż każdy, kto wpisywał się na listę obecności dysponował nią w podobnym zakresie. Po drugie, dotychczasowa sołtys nie była członkiem komisji skrutacyjnej i nie miała żadnych uprawnień w tym zakresie. Po trzecie, rozstrzygające jest to, czy osoby nieuprawnione głosowały – a nie to, czy ktokolwiek w czasie tego głosowania podniósł taki zarzut. Tymczasem bezsporne jest, że głosowało siedem – wskazanych z imienia i nazwiska – osób nieuprawnionych, co do których skarżący wnieśli o wezwanie ich, celem przesłuchania w charakterze świadków. Potwierdzenie odbioru wezwań będzie bowiem wskazówką, gdzie te osoby faktycznie mieszkają, a przesłuchanie rozstrzygnie, gdzie przebywają z zamiarem stałego pobytu (co przesądza o czynnym prawie wyborczym). Podobnie, skarżący złożyli wnioski o przesłuchanie radnych głosujących za przyjęciem uchwały oraz prawnika Urzędu Miasta i Gminy Bodzentyn.
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, nakazanie powtórzenia wyborów Sołtysa Sołectwa Celiny i zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Prawomocnym postanowieniem z 16 stycznia 2025 r. tut. Sąd odrzucił skargi K. J., W. S. , E. D. , H. M. , E. J. , L. B. , B. D. , M. B. , I. L. , J. D. , M. R. , K. R. , E. D. , W. D. , M. G. , B. G. , W. K.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak legitymacji po stronie skarżących, ewentualnie o jej oddalenie gdyby Sąd doszedł do przekonania, że skarżący posiadają legitymację do wniesienia skargi. W uzasadnieniu podniesiono, że sam protest mieszkańców był mocno kontrowersyjny z uwagi na uzasadnioną możliwość popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 K.k., polegającego na podrobieniu dokumentu w postaci protestu poprzez podpisanie go za inne osoby. Wybory odbyły się zgodnie z zatwierdzonym porządkiem obrad. Po raz kolejny próbuje się zakłamywać rzeczywistość poprzez stwierdzenie, że wpisana jest osoba, która rzekomo brała udział w głosowaniu – oględziny listy obecności jasno pokazują, że taka osoba nie była obecna na zebraniu sołeckim. Pośród osób wskazanych jako "nieuprawnione" do brania udziału w wyborach sołeckich została wskazana m.in. córka kandydatki na sołtysa T. B. – J. B. Wątpliwym jest, by córka kandydatki nie głosowała na swoją mamę, z drugiej zaś strony dziwi fakt, że T. B. piastująca funkcję sołtysa od 25 lat wyraziła zgodę i nie podniosła braku legitymacji czynnego prawa wyborczego w przedmiotowym głosowaniu swojej córki. Poza tym na żadnym etapie wyborów nie było podnoszone, że kandydat nie może startować zarówno w wyborach na sołtysa jak i do rady sołeckiej. Wybory w takiej formie odbyły się we wszystkich sołectwach. Na żadnym etapie zebrania nikt nie podnosił rzekomej wadliwości trybu wyborów, sposobu przeprowadzenia zebrania, jak i niedopuszczalności uczestniczenia w nim poszczególnych osób. Podniesiono również, że autorzy skargi powołując się na wyrok WSA w Lublinie z 10 października 2023 r., sygn. III SA/Lu 214/23, nie dostrzegli że osoba składająca protest i skarżąca uchwałę była tą samą osobą, tj. kandydatką w skarżonych wyborach na sołtysa, a zatem miała legitymację do wniesienia skargi z uwagi na fakt, że interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę zostały naruszone stosownie do wskazań przepisu szczególnego. Skarżący w niniejszym przypadku w żadnym miejscu nie wykazali się legitymacją do wniesienia skargi.
Na rozprawie sądowej 26 marca 2024 r.:
- Z. K. poparł swoją skargę;
- pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, alternatywnie o jej oddalenie, jak również o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w Starachowicach Wydział Karny o udzielenie informacji, czy wpłynął akt oskarżenia (sprawa o sygn. akt 4129-4.Ds.111.2025 Prokuratury Rejonowej w Starachowicach) o przestępstwo podrobienia dokumentów z art. 270 § 2a K.k. przeciwko osobie, która podpisała protest wyborczy będący przedmiotem zaskarżonej uchwały, wyjaśniając, że osobą tą nie jest skarżący, jednak sprawa ta mogła mieć pośredni wpływ na ocenę protestu złożonego przez skarżącego;
- Z. K. wniósł o oddalenie ww. wniosku, podnosząc że dowód ten nie ma żadnego wpływu na niniejsza sprawę, ponieważ oskarżenie nie dotyczy jego osoby;
- Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy pełnomocnika organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga Z. K. zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 wskazanej ustawy, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Skarga w sprawie została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 u.s.g. jest jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis. Na podstawie tego przepisu prawo do zaskarżenia przysługuje tylko tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem.
W ocenie Sądu wbrew twierdzeniu organu w przypadku skarżącego Z. K. na skutek podjęcia zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia jego interesu prawnego. Po pierwsze jego legitymację do zaskarżenia uchwały należy wywodzić ze statusu członka wspólnoty sołeckiej oraz dysponowania czynnym i biernym prawem wyborczym. Skarżący w związku z tym – w świetle art. 36 ust. 2 i art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. oraz postanowień Statutu – miał prawo oczekiwać przeprowadzenia wyborów w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami określającymi tryb ich przeprowadzenia. Po drugie, przedmiotowa uchwała narusza interes prawny skarżącego skoro uznaje zgłoszony przez niego protest wyborczy za niezasadny. Regulacja § 24 ust. 1 Statutu wyznacza materialnoprawne uprawnienie do wniesienia takiego protestu, którego celem jest weryfikacja ważności wyborów. Zgodnie z powołanym przepisem protest może wnieść mieszkaniec sołectwa. Tak więc skarżący miał prawo do wniesienia protestu, a co za tym idzie posiadał legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę podjętą w przedmiocie (negatywnego) rozpoznania protestu (por. też wyrok WSA w Rzeszowie z 13 lutego 2025 r., sygn. II SA/Rz 1400/24). Tym samym nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek organu o odrzucenie skargi.
W ocenie Sądu dla oceny legitymacji procesowej skarżącego i skuteczności wniesienia skargi nie ma znaczenia podnoszony przez organ fakt prowadzenia postępowania karnego w kierunku możliwości popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 K.k., polegającego na podrobieniu dokumentu w postaci protestu poprzez podpisanie go za inne osoby. Wnosząc na rozprawie sądowej o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w Starachowicach Wydział Karny o udzielenie informacji, czy wpłynął akt oskarżenia (sprawa o sygn. akt 4129-4.Ds.111.2025 Prokuratury Rejonowej w Starachowicach) o przestępstwo podrobienia dokumentów z art. 270 § 2a K.k. (wypadek mniejszej wagi w stosunku do przestępstwa z art. 270 § 1 K.k.) przeciwko osobie, która podpisała protest wyborczy będący przedmiotem zaskarżonej uchwały, pełnomocnik organu wyjaśnił zarazem, że osobą tą nie jest skarżący. Z odpowiedzi na skargę można wywnioskować, że wśród podpisów, które miały zostać podrobione, nie ma podpisu skarżącego (chodzi bowiem o podpisy wymienione pod poz. 17, 18, 31, 32 i 33, podczas gdy skarżący podpisał się pod nr 3). Tym samym należy uznać, że protest skarżącego został wniesiony skutecznie. Brak jest bowiem wymogu wniesienia protestu przez określoną liczbę osób – wywiera on skutek w przypadku gdy wnosi go choćby jedna osoba. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika organu, że ww. sprawa karna mogła mieć jakikolwiek – także pośredni – wpływ na ocenę protestu złożonego przez skarżącego.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały należy podnieść, że z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, iż przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu samorządu gminnego jest ich istotna sprzeczność z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały bądź zarządzenia organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., IV SA/Wa 821/05). Z nieistotnym naruszeniem prawa, które nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały (zarządzenia), mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty można postawić tezę, że również przy ich zachowaniu zostałaby podjęta uchwała (zarządzenie) o treści identycznej, co zaskarżona (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2013 r. o sygn. IV SA/Gl 314/13, z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. IV SA/Gl 546/16).
Stosownie do treści art. 36 ust. 2 u.s.g. sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Art. 35 ust. 3 pkt 2 stanowi, że statut jednostki pomocniczej określa w szczególności m.in. zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej. W związku z tym w rozdziale V Statutu uregulowano tryb wyboru sołtysa i Rady Sołeckiej. Zgodnie z § 23 ust. 1 Statutu wybory odbywają się przy nieograniczonej liczbie kandydatów, zgłoszonych bezpośrednio przez uprawnionych uczestników zebrania ustnie do protokołu lub na piśmie. Wymagana jest przy tym zgoda kandydata, która może być wyrażona ustnie do protokołu lub na piśmie. § 23 ust. 2 Statutu stanowi z kolei, że w pierwszej kolejności należy przeprowadzić zgłoszenie kandydatów i głosowanie dla dokonania wyboru Sołtysa. W drugiej kolejności przeprowadza się wybory członków Rady Sołeckiej. Z protokołu zebrania mieszkańców Sołectwa Celiny w sprawie przeprowadzenia wyborów sołtysa i Rady Sołeckiej, odbytego w dniu 12 września 2024 r., wprost wynika że głosowanie odbyło się z pominięciem § 23 ust. 2 Statutu. Jak stwierdzono, "Zgodnie z przepisami, w pierwszej kolejności należało przeprowadzić głosowanie dla dokonania wyboru Sołtysa, zaś w drugiej kolejności wybory członków Rady Sołeckiej. Obecnym na zebraniu mieszkańcom Komisja Skrutacyjna wydała równocześnie obie karty do głosowania. Z tego powodu głosowano bez zachowania kolejności etapów - na sołtysa i na członków rady sołeckiej. Głosujący po dokonaniu wyboru wrzucali karty do przygotowanej wcześniej urny". W sposób ewidentny doszło zatem do niedochowania wymogu przewidzianego w przepisie § 23 ust. 2 Statutu. Nie można się przy tym zgodzić z twierdzeniem, wyrażonym choćby w uwagach do ww. protokołu, że jednoczesne zgłoszenie kandydatów na sołtysa i członków Rady Sołeckiej, a następnie jednoczesne głosowanie w tych dwóch sprawach, zostało przesądzone zatwierdzonym przez mieszkańców porządkiem obrad zebrania, zaś głosowanie według innego porządku byłoby złamaniem ich podstawowych praw. Uczestnicy zebrania wiejskiego nie mogą poprzez przyjęcie określonego porządku obrad zmieniać trybu wyborów ustalonego w statucie sołectwa. Statut taki jest uchwalany na podstawie delegacji ustawowej przewidzianej w art. 35 u.s.g. przez radę gminy i stanowi akt prawa miejscowego. Jego zapisy nie mogą być zatem dowolnie korygowane przez uczestników zebrania, choćby w sposób jednogłośny. Zarazem naruszenie § 23 ust. 2 Statutu należy uznać za mające charakter istotnego naruszenia prawa. Nie tylko bowiem – jak zauważono w skardze – połączenie obu głosowań mogło mieć wpływ na ważność oddanych głosów (co przy różnicy w wyniku ograniczającej się do jednego głosu mogło mieć ważkie znaczenie), ale także przyjęty sposób głosowania mógł uniemożliwić jednoczesne (ewentualne) ubieganie się o stanowisko sołtysa i członka rady sołeckiej. Celem rozwiązania przyjętego w § 23 ust. 2 Statutu mogło być właśnie zapobieżenie tego rodzaju sytuacjom.
Poza tym skarga podlegała uwzględnieniu również z powodu braku szczegółowego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały do podniesionej w proteście wyborczym kwestii istnienia czynnego prawa wyborczego po stronie osób wymienionych w tym proteście z imienia i nazwiska. Wskazano tam mianowicie – odnośnie każdej z tych osób – na okoliczności mogące powodować wątpliwość, w świetle przytoczonego wyżej art. 36 ust. 2 u.s.g. i przewidzianej tam zasady udziału w głosowaniu wyłącznie przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania, co do tego czy rzeczywiście w omawianym przypadku ta przesłanka została spełniona. Podniesiono zatem, że B. J. zamieszkuje u teścia M. K. w Bodzentynie, K. D. w ogóle nie jest znana mieszkańcem Celin, M. G., M. R. i J. B. mieszkają w Kielcach, J. G. mieszka poza granicami Kielc od wielu lat, zaś E. K. mieszka w Krajnie u męża, gdzie jej dziecko chodzi do szkoły. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały odwołując się do tego zagadnienia wskazano, że na początku zebrania wiejskiego, przed rozpoczęciem procedury wyborów, osoba pełniąca dotychczas przez kilka kadencji funkcję sołtysa sołectwa Celiny dokonała weryfikacji listy mieszkańców pod kątem sprawdzenia, czy wszyscy obecni wpisali się na listę (a zatem tylko w tym zakresie), nikt z obecnych nie wnosił uwag co do osób znajdujących się na zebraniu, nie podważając tym samym ich czynnego i biernego prawa wyborczego, z czego należy wnioskować, że w czasie wyborów nikt z obecnych, w tym osoby podpisane pod protestem, nie miały zastrzeżeń co do uprawnienia do wzięcia udziału w głosowaniu osób wskazanych w proteście. W ocenie Sądu takie odniesienie się do omawianego zarzutu jest dalece niewystarczające. Fakt, że w czasie zebrania wiejskiego nikt nie zgłaszał uwag co do uprawnień ww. osób do głosowania w wyborach nie oznacza, że wątpliwości takie nie istnieją, choćby pojawiły się później. Rozstrzygnięciu takich wątpliwości służy właśnie procedura protestu wyborczego, zaś skoro zgłoszone zostały tak konkretne zastrzeżenia co do imiennie wskazanych osób, zadaniem Rady było odniesienie się do nich w sposób indywidualny. W rozpatrywanym przypadku ma to znaczenie niebagatelne biorąc pod uwagę fakt, że o wyniku wyborów na stanowisko sołtysa przesądził jeden głos. Jeżeli organ uznał, że nie doszło do uchybienia w procedurze wyborów, to powinien wykazać i szczegółowo uzasadnić, iż do takiego naruszenia nie doszło. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały brak jest natomiast jakiegokolwiek wyjaśnienia, w jaki sposób organ ustalił, że wszystkie osoby biorące udział w przedmiotowym głosowaniu legitymowały się prawem do głosowania w świetle wymogów wynikających z art. 36 ust. 2 u.s.g., w sposób umożliwiający poddanie kontroli sądowej prawidłowość wniosków organu. Powyższe powoduje, że przedwczesne jest stanowisko organu, że nie nastąpiło naruszenie procedury wyborczej określonej w statucie sołectwa i protest skarżącego był niezasadny w omawianym zakresie. Uzasadnienie uchwały nie spełnia gwarancji rzetelnego przedstawienia przez organ racji, które legły u podstaw rozpatrzenia protestu. Kompetencją rady gminy jest zaś kontrola w zakresie prawidłowości przebiegu i wyników wyboru do organów sołectwa (art. 18 ust. 1 u.s.g.), następuje ona w formie uchwały, który to akt powinien spełniać wymogi prawidłowego uzasadnienia wskazującego przebieg dokonanej przez organ oceny faktów i dowodów je potwierdzających, które w świetle przesłanek materialnoprawnych stanowią powód i sposób rozstrzygnięcia sprawy w sposób pozytywny lub negatywny. Konieczność prawidłowego uzasadnienia uchwały można wyprowadzić z ogólnych zasad ustrojowych zawartych w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP (por. m.in. wyrok WSA w Szczecinie z 20 lutego 2020 r., sygn. II SA/Sz 869/19, wyrok WSA w Lublinie z 10 października 2023 r., sygn. III SA/Lu 214/23).
Mając na uwadze całość powyższej argumentacji, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził w pkt I wyroku nieważność zaskarżonej uchwały.
O zwrocie stronie skarżącej kosztów postępowania sądowego – wpisu sądowego (300 zł) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt II wyroku).