II SA/Ke 626/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2020-09-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo miejscowesamorząd terytorialnyzespół interdyscyplinarnyprzeciwdziałanie przemocy w rodzinieuchwałakontrola legalnościnaruszenie prawadelegacja ustawowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy Łoniów dotyczącej oświadczenia o poufności i przekazania kompetencji w zakresie regulaminu zespołowi, oddalając skargę w pozostałej części.

Prokurator Okręgowy w Kielcach zaskarżył uchwałę Rady Gminy Łoniów w sprawie zespołu interdyscyplinarnego, zarzucając istotne naruszenie prawa. Sąd uznał skargę za zasadną w części dotyczącej § 2 ust. 2 (oświadczenie o poufności) i § 4 (przekazanie kompetencji w zakresie regulaminu). Stwierdzono nieważność tych części uchwały, uznając je za przekraczające delegację ustawową lub naruszające zasady techniki prawodawczej. Skarga została oddalona w pozostałej części, w tym w zakresie dotyczącym składu zespołu.

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy Łoniów z dnia 3 marca 2011 r. w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie zakresu delegacji ustawowej poprzez określenie w § 2 ust. 1 i 2 uchwały katalogu podmiotów wchodzących w skład zespołu, modyfikację treści przepisu ustawowego w zakresie oświadczenia o poufności (§ 2 ust. 3) oraz przekazanie kompetencji do określenia regulaminu organizacyjnego zespołowi (§ 4). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał skargę za zasadną w części dotyczącej § 2 ust. 2 (dotyczącego pisemnego oświadczenia o zachowaniu poufności) oraz § 4 uchwały. Sąd stwierdził, że postanowienie dotyczące oświadczenia o poufności było wadliwie sformułowane w stosunku do art. 9c ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, nie precyzując obowiązku złożenia oświadczenia o znajomości przepisów o odpowiedzialności karnej. Ponadto, Sąd uznał, że przekazanie przez radę gminy kompetencji do określenia szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu w regulaminie organizacyjnym opracowywanym przez sam zespół stanowiło przekroczenie delegacji ustawowej z art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów dotyczących składu zespołu interdyscyplinarnego (§ 2 ust. 1 i 2), uznając, że rada gminy nie przekroczyła delegacji ustawowej w tym zakresie. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 2 ust. 2 i § 4, a w pozostałej części oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, rada gminy nie może określać katalogu podmiotów wchodzących w skład zespołu interdyscyplinarnego, jeśli został on wyczerpująco uregulowany w ustawie.

Uzasadnienie

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie wyczerpująco określa skład zespołu interdyscyplinarnego, a rada gminy nie ma kompetencji do modyfikowania tego katalogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (11)

Główne

u.p.p.r. art. 9a § 15

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.

Pomocnicze

u.s.g. art. 40 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych.

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

u.p.p.r. art. 9a § 3-5

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Określa podmioty, których przedstawiciele wchodzą w skład zespołu interdyscyplinarnego.

u.p.p.r. art. 9c § 3

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Członkowie zespołu interdyscyplinarnego składają oświadczenie o zachowaniu poufności informacji i danych oraz o znajomości przepisów o odpowiedzialności karnej.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 137

W uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw oraz przepisów innych aktów normatywnych.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja RP art. 94 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie delegacji ustawowej poprzez określenie w § 2 ust. 1 i 2 uchwały katalogu podmiotów wchodzących w skład Zespołu Interdyscyplinarnego, podczas gdy ustawa wyczerpująco reguluje tę kwestię. Przekroczenie delegacji ustawowej i naruszenie zasad techniki prawodawczej poprzez powtórzenie i zmodyfikowanie w § 2 ust. 3 uchwały treści przepisu ustawowego dotyczącego oświadczenia o poufności. Przekroczenie delegacji ustawowej w § 4 uchwały poprzez określenie, że szczegółowy zakres prac zespołu i kompetencje określi regulamin organizacyjny opracowany przez zespół, zamiast przez radę gminy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące składu zespołu interdyscyplinarnego (§ 2 ust. 1 i 2), w tym pominięcie udziału przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz możliwości udziału prokuratorów i innych podmiotów.

Godne uwagi sformułowania

Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Na ustawodawcy ciąży zatem obowiązek tworzenia przepisów prawa możliwie najbardziej określonych w danym wypadku, zarówno pod względem ich treści, jak i formy. Za niedopuszczalne należy w świetle tego przepisu uznać "oddelegowanie" tej kompetencji na rzecz samego zespołu interdyscyplinarnego i zawarcie szczegółowych regulacji w tym zakresie w regulaminie organizacyjnym, opracowywanym przez tenże zespół.

Skład orzekający

Agnieszka Banach

sprawozdawca

Beata Ziomek

przewodniczący

Krzysztof Armański

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tworzenia prawa miejscowego przez rady gmin, w szczególności w zakresie zespołów interdyscyplinarnych i przekraczania delegacji ustawowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii przeciwdziałania przemocy w rodzinie i funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z tworzeniem prawa miejscowego i kontrolą jego legalności przez sądy administracyjne, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem samorządowym i administracyjnym.

Rada Gminy przekroczyła uprawnienia? Sąd administracyjny analizuje legalność uchwały o zespole interdyscyplinarnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 626/20 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2020-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /sprawozdawca/
Beata Ziomek /przewodniczący/
Krzysztof Armański
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III OSK 3847/21 - Wyrok NSA z 2024-06-28
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 40 ust. 1, art. 91 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Dz.U. 2005 nr 180 poz 1493
art. 9a ust. 2 i ust. 15, art. 9c ust. 3
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 119 pkt 2, art. 147 par. 1 i art. 151.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Gminy Łoniów z dnia 3 marca 2011 r. Nr V/21/11 w przedmiocie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części: - § 2 ust. 2 dotyczącego pisemnego oświadczenia o zachowaniu poufności, - § 4; II. oddala skargę w pozostałej części.
Uzasadnienie
Dnia 3 marca 2011 r. Rada Gminy Łoniów, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001r. nr 142 poz.1591 z późn. zm.) w związku z art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. nr 180 poz. 1493 z późn. zm.), podjęła uchwałę nr V/21/11 w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania.
W § 2 ust. 1 i ust. 2 uchwały postanowiono, że w skład zespołu wchodzą przedstawiciele: Ośrodka Pomocy Społecznej w Łoniowie, Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Łoniowie, Komisariatu Policji w Koprzywnicy Komendy Powiatowej Policji w Sandomierzu, Szkół z terenu Gminy Łoniów, Zakładów Opieki Zdrowotnej z terenu Gminy Łoniów oraz kuratorzy sądowi imiennie wskazani przez osoby kierujące tymi jednostkami.
W § 2 uchwały zawarto jeszcze jedno postanowienie, również w jednostce redakcyjnej oznaczonej jako ustęp 2, o brzmieniu: "Każdy członek zespołu interdyscyplinarnego przed udziałem w pierwszym posiedzeniu składa pisemne oświadczenie o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w zespole".
Zgodnie z § 4 uchwały, szczegółowy zakres prac zespołu w tym kompetencje Przewodniczącego, Zastępcy Przewodniczącego oraz Sekretarza określony zostanie w regulaminie organizacyjnym opracowanym przez zespół i zatwierdzonym przez Wójta Gminy Łoniów.
Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiódł Prokurator Okręgowy w Kielcach, który zarzucił temu aktowi istotne naruszenie prawa tj.:
- art. 9a ust. 3-5 i art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 218, zwanej dalej w skardze "u.p.p.r.") w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, polegającym na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez określenie w § 2 ust. 1 i 2 uchwały katalogu podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład Zespołu Interdyscyplinarnego, podczas gdy ww. przepisy wskazanej ustawy nie upoważniają rady gminy do określania katalogu tych podmiotów, gdyż został on wyczerpująco określony w art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r., a dodatkowo zmodyfikowanie treści przepisu ustawowego poprzez pominięcie udziału przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz możliwości udziału prokuratorów oraz przedstawicieli podmiotów innych niż określone w art. 9a ust. 3 u.p.p.r., działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie;
- art. 9c ust. 3 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 283) w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie oraz zmodyfikowanie w § 2 ust. 3 uchwały dotyczącego składania przez członków Zespołu Interdyscyplinarnego oświadczenia o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w zespole, treści zapisu ustawowego zawartego w art. 9c ust. 3 u.p.p.r.;
- art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez określenie w
§ 4 uchwały, że szczegółowy zakres prac zespołu w tym kompetencje Przewodniczącego, Zastępcy Przewodniczącego oraz Sekretarza określony zostanie w regulaminie organizacyjnym opracowanym przez zespół i zatwierdzonym przez Wójta Gminy Łoniów w sytuacji, gdy to Rada Gminy została upoważniona do określenia, w drodze uchwały, trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania.
W związku z powyższymi zarzutami Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały we wskazanej w tych zarzutach części.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że przedmiotowa uchwała jest aktem prawa miejscowego, organy samorządu terytorialnego stanowią akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze ich działania na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. W uchwale nie powtarza się zapisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Naruszenie tego zakazu i wprowadzenie do uchwały przepisów ustawowych powoduje nieważność tych zapisów. Tym bardziej sprzeczne z prawem jest, zdaniem skarżącego, dokonywanie zmian w zapisach ustawowych i regulowanie niektórych kwestii w sposób odmienny niż w ustawie. Powszechnie obowiązujący porządek prawny narusza w stopniu istotnym nie tylko uregulowanie przez gminę raz jeszcze tego co zostało już zamieszczone w źródle powszechnie obowiązującego prawa, lecz także modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego. Uregulowania zawarte w zaskarżonej uchwale – te wskazane przez skarżącego - przekraczają zakres delegacji ustawowej, istotnie naruszają normę kompetencyjną wskazaną w art. 9a ust. 15 u.p.p.r., jak również § 137 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP.
W § 2 ust. 1 i 2 zaskarżonej uchwały organ określił katalog podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład Zespołu Interdyscyplinarnego, tymczasem, jak podkreślił skarżący, art. 9a ust. 15 u.p.p.r. nie przewiduje dla rady gminy kompetencji do określania podmiotów wchodzących w skład zespołu interdyscyplinarnego, gdyż kwestia ta została wyczerpująco uregulowana w ustawie. Nadto Rada Gminy zmodyfikowała treść przepisu ustawowego poprzez pominięcie udziału przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz możliwości udziału prokuratorów i przedstawicieli podmiotów innych niż określone w art. 9a ust. 3 u.p.p.r., działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
W § 2 ust. 3 uchwały organ ustalił, że przed udziałem w pierwszym posiedzeniu każdy członek Zespołu Interdyscyplinarnego składa pisemne oświadczenie o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w zespole. Zapis ten stanowi niedosłowne przytoczenie treści art. 9c ust. 3 u.p.p.r., co narusza istotnie prawo, tj. ten przepis, a nadto § 137 ww. rozporządzenia.
Organ w świetle § 4 uchwały przekroczył także, jak zarzucił Prokurator, delegację ustawową, albowiem zgodnie z treścią art. 9a ust. 15 u.p.p.r. to Rada Gminy została upoważniona do określenia, w drodze uchwały, trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinamego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Przytoczona regulacja więc, w ocenie autora skargi, narusza prawo w sposób istotny.
Organ w odpowiedzi na powyższą skargę zajął stanowisko, że skargę pozostawia do uznania Sądu.
Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, albowiem zarówno skarżący jak i organ wyrazili zgodę na taki tryb rozpoznania sprawy (pisma z dnia 27 lipca 2020 r. i z dnia 24 lipca 2020 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Skarga Prokuratora Okręgowego w Kielcach jest zasadna.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie uchwała nr V/21/11 Rady Gminy Łoniów z dnia 3 marca 2011 r. w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego.
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (na datę podjęcia uchwały - Dz. U. z 2005 r., Nr 180, poz. 1493 ze zm., dalej jako "u.p.p.r."). Zgodnie z tym przepisem rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.
Na wstępie zauważyć należy, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. z 2020 r. poz. 713 ze zm., w brzmieniu obowiązującym na datę podjęcia uchwały - Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o samorządzie gminnym" lub "u.s.g.", na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Akty prawa miejscowego jako akty prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) mają charakter generalny i abstrakcyjny i obejmują swoim zasięgiem wszystkie podmioty funkcjonujące na obszarze swojego obowiązywania (w tym przypadku na terenie gminy). Ponieważ zaskarżona uchwała - bez wątpienia mająca charakter generalno-abstrakcyjny - jest aktem prawa miejscowego, treść art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie sprzeciwia się stwierdzeniu nieważności tej uchwały w całości lub części przez sąd administracyjny w razie stwierdzenia, że jest sprzeczna z prawem – niezależnie od czasu, jaki upłynął od daty jej uchwalenia.
W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały.
Zasadnie zarzucił Prokurator, że z istotnym naruszeniem prawa podjęto zaskarżoną uchwałę w części dotyczącej § 2 ust. 2 (oznaczonym w zarzutach skargi jako § 2 ust. 3 uchwały), zgodnie z którym: "Każdy członek zespołu interdyscyplinarnego przed udziałem w pierwszym posiedzeniu składa pisemne oświadczenie o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w zespole". Otóż słusznie skarżący, formułując analizowany zarzut skargi, zwrócił uwagę na treść art. 9c ust. 3 u.p.p.r. W myśl tego przepisu, przed przystąpieniem do wykonywania czynności, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3, członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych składają organowi, o którym mowa w art. 9a ust. 2, oświadczenie o następującej treści: "Oświadczam, że zachowam poufność informacji i danych, które uzyskałem przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie oraz, że znane mi są przepisy o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym.".
Z treści przytoczonego oświadczenia uregulowanego ww. ustawą wynika, że oświadczenie składane przez każdego członka zespołu interdyscyplinarnego ma dotyczyć nie tylko zachowania poufności informacji i danych, które członek zespołu interdyscyplinarnego uzyska przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie, ale także że znane mu są przepisy o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym. Tymczasem z treści analizowanego postanowienia uchwały wynika, że członek tego zespołu ma złożyć oświadczenie o zachowaniu poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w zespole, bez wskazania, że takie oświadczenie powinno również dotyczyć znajomości przepisów o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym. Treść analizowanego postanowienia uchwały w kontekście art. 9c ust. 3 u.p.p.r., nie wskazuje zatem tego, czy i w jakiej formie (pisemnej czy ustnej) ma zostać złożone przez członka zespołu interdyscyplinarnego oświadczenie co do znajomości przepisów o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym. Obowiązek złożenia oświadczenia w zakresie znajomości przepisów o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym wynika rzecz jasna z ustawy, co powoduje, że uchwała określająca tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania nie powinna zawierać regulacji takiej jak w art. 9c ust. 3 u.p.p.r. Co do zasady bowiem - zgodnie z zasadami techniki prawodawczej - w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw oraz przepisów innych aktów normatywnych (§ 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 100 poz. 908), nie jak w skardze – art. 137 tego rozporządzenia). Tym bardziej powtórzenie zapisów ustawowych z ich modyfikacją należy uznać za niedopuszczalne. Prawdopodobnie w analizowanym postanowieniu uchwały lokalnemu prawodawcy chodziło o uregulowanie formy, w jakiej oświadczenie, o którym mowa w art. 9c ust. 3 u.p.p.r., ma zostać złożone - zgodnie z zaskarżoną uchwałą wymagana jest forma pisemna (i w tej części Sąd nie dopatrzył się sprzeczności z prawem). Jeżeli jednak rada gminy wskazuje na obowiązek złożenia oświadczenia, o którym mowa w ustawie, w określonej formie, to musi to czynić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości z interpretacją uchwały przez adresatów tego aktu.
Należy w tym miejscu odwołać się do uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt Kp 3/09, w którym zwrócono uwagę na zasadę konstruowania przepisów z zachowaniem odpowiedniej określoności regulacji prawnych, która ma charakter zasady prawa. Wprawdzie w wyroku tym mowa o tworzeniu przepisów ustaw i rozporządzeń, jednakże opisana reguła ma charakter uniwersalny, a wynikające z niej wnioski mogą stanowić podstawę ocen w zakresie formy tworzenia prawa miejscowego. Na ustawodawcy ciąży zatem obowiązek tworzenia przepisów prawa możliwie najbardziej określonych w danym wypadku, zarówno pod względem ich treści, jak i formy. Na oba wymiary określoności prawa składają się kryteria, które były wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, mianowicie: precyzyjność regulacji prawnej, jasność przepisu oraz jego legislacyjna poprawność. Kryteria te składają się na tzw. test określoności prawa, który każdorazowo powinien być odnoszony do badanej regulacji. Precyzyjność przepisu przejawia się w konkretności regulacji praw i obowiązków, tak by ich treść była oczywista i pozwalała na ich wyegzekwowanie. Jest to możliwe pod warunkiem skonstruowania przez prawodawcę precyzyjnych norm prawnych. Z kolei jasność przepisu gwarantować ma jego komunikatywność względem adresatów. Innymi słowy, chodzi o zrozumiałość przepisu na gruncie języka powszechnego. Niejasność przepisu w praktyce oznacza niepewność sytuacji prawnej adresata normy i pozostawienie jej ukształtowania organom stosującym prawo.
Z tych powodów Sąd uwzględnił skargę w zakresie § 2 ust. 2 uchwały z doprecyzowaniem, że chodzi o przepis dotyczący pisemnego oświadczenia o zachowaniu poufności z uwagi na oznaczenie jako ustęp 2. dwóch postanowień paragrafu 2.
Skarga okazała się zasadna również w zakresie § 4 uchwały. Otóż rację ma Prokurator, że zawarte w § 4 uchwały postanowienie stanowi przekroczenie delegacji wynikającej z art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Treść normy kompetencyjnej zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. "rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania" nie pozostawia wątpliwości co do tego, że do wyłącznej kompetencji organu uchwałodawczego gminy, wykonywanej w formie aktu prawa miejscowego, należy ustalenie zarówno szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego, jak i trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków tego zespołu. Za niedopuszczalne należy w świetle tego przepisu uznać "oddelegowanie" tej kompetencji na rzecz samego zespołu interdyscyplinarnego i zawarcie szczegółowych regulacji w tym zakresie w regulaminie organizacyjnym, opracowywanym przez tenże zespół. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym takie działanie nie znajduje oparcia w przepisach prawa (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 244/20 lex nr 3037348 i powołane tam: wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 14 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Go 10/18, wyroki WSA we Wrocławiu z 10 lipca 2019r., sygn. akt III SA/Wr 137/19 oraz z 24 lutego 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 593/09).
Natomiast nie podziela Sąd zarzutu i argumentacji na jego poparcie dotyczącego § 2 ust. 1 i 2 uchwały odnośnie składu zespołu interdyscyplinarnego. Rację ma skarżący, że skład tego zespołu został wyczerpująco uregulowany w ustawie. Rada Gminy Łoniów nie pominięła jednak udziału przedstawicieli organizacji pozarządowych w takim zespole oraz możliwości udziału w nim prokuratorów i przedstawicieli podmiotów innych niż określone w art. 9a ust. 3 u.p.p.r. działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w
§ 1 uchwały wskazano, iż zespół interdyscyplinarny powinien składać się z minimum 8 osób, co powoduje że w skład tego zespołu może wchodzić więcej niż 8 osób, a więc nie tylko podmioty wskazane w § 2 ust. 1 i 2 uchwały. Z kolei wymienione w § 2 ust. 1 uchwały podmioty i wskazani w § 2 ust. 2 tej uchwały kuratorzy sądowi obligatoryjnie mają być powoływani do składu zespołu interdyscylinarnego w Gminie Łoniów. W § 2 ust. 1 uchwały lokalny prawodawca wskazał, z jakich konkretnie działających na terenie Gminy Łoniów bądź współpracujących z Gminą jednostek będą pochodzić przedstawiciele zespołu interdyscyplinarnego. Powyższe zapisy uchwały nie wykraczają więc poza zakres delegacji ustawowej zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r.
W świetle powyższych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na zasadzie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku, zaś w punkcie II wyroku orzeczono w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI