II SA/Ke 62/07

II SA/Ke 62/07 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2007-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Danuta Kuchta /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Kuza
Renata Detka
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi A.C na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A.C. 772 (siedemset siedemdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] udzielającą W.W. pozwolenia na użytkowanie wybudowanego budynku garażu na działce nr 1255 położonej przy ulicy W. w O., stanowiącej w okresie budowy współwłasność W.W., A.C. i A.W..
W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż pismem z dnia 04.01.2005r. skierowanym do organu I instancji A.C. wniosła o udzielenie jej informacji dotyczących tego, czy W.W. otrzymał pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego tj. budynku garażowego położonego na działce nr ewid. 1255/2 (w piśmie podano nr ewid. 1254) przy Placu O. (z dojazdem od ulicy W.) w O. oraz czy przedmiotowy garaż jest wybudowany zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną.
Ze względu na powyższe pismo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. skierował do W.W. pismo z dnia [..] znak: [...] z prośbą o przedłożenie w terminie 7 dni pozwolenia na użytkowanie wybudowanego budynku garażu zgodnie z zaleceniem zawartym w uzasadnieniu decyzji Nr [...] z dnia [...] wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w O., jak również w piśmie organu I instancji z dnia [...] znak: [...].
Następnie pismem z dnia 11.02.2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w O., Wydział Budownictwa, Zagospodarowania Przestrzennego z prośbą o przekazanie całości akt sprawy dotyczącej samowolnie wybudowanego garażu przez W.W., które to akta zostały przekazane w dniu 14.02.2005r.
Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 24.02.2005r. A.C. (ani żadna osoba przez nią upoważniona) nie brała w nich udziału. Brak jest natomiast zapisów dotyczących jakichkolwiek nieprawidłowości związanych ze sposobem wykonania obiektu garażu, który został ukończony i był wówczas użytkowany.
Pismem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. zawiadomił A.C. oraz inwestora W.W. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanego budynku garażu na działce nr 1254 przy Placu O. w O. stanowiącą własność W.W..
Skierowanym do organu I instancji pismem z dnia 21.03.2005r., do którego załączono ocenę stanu technicznego budynku garażu oraz jego inwentaryzację, W.W. wniósł o wydanie pozwolenia na użytkowanie w/w garażu.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. udzielił W.W. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu.
Odwołaniem z dnia 27.04.2005r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 09.05.2005r., A.C. zaskarżyła w/w rozstrzygnięcie.
Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy wydaną uprzednio decyzję organu I instancji z dnia [...] znak: [...].
Organ odwoławczy ocenił, iż stosując ustawę z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane stwierdzić należy, iż A.C. pozostaje stroną w sprawie, ponieważ działka, na której powstał przedmiotowy garaż stanowiła wówczas jej współwłasność. Natomiast po wyjściu ze współwłasności tej działki, wynikającym z postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 18 grudnia 2001r. sygn. akt I Ns 54/99, A.C. nadal pozostaje stroną w sprawie z uwagi na przysługującą jej własność sąsiedniej działki.
Inspektor Nadzoru Budowlanego przytaczając treść art. 42 ust.3 w/w ustawy, zgodnie z którym podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu, stwierdził jednocześnie, iż przedmiotowy budynek garażowy może być w całości użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Wynika to bowiem z wniosków zawartych w przedłożonej przez inwestora ocenie stanu technicznego tego obiektu budowlanego, zgodnie z którymi posadowienie budynku dla istniejących warunków gruntowych jest prawidłowe, układ konstrukcyjny budynku nie odbiega od powszechnie stosowanych rozwiązań technicznych, zaś wszystkie elementy budynku zostały wykonane poprawnie, zgodnie ze sztuką budowlaną, z materiałów dobrej jakości, które nie zagrażają bezpieczeństwu i zdrowiu przyszłych użytkowników.
Skargę na decyzję organu II instancji z dnia [...] znak: [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła A.C. domagając się jej uchylenia i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła:
- naruszenie prawa przez niewłaściwą interpretację art. 42 ustawy z 24.10.1974r. Prawo budowlane przez uznanie, iż spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego samowolnie budynku garażu z pominięciem zastosowania art. 37 cyt. ustawy oraz przepisów Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03.07.1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62),
- naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 6, 8 k.p.a. w związku z art. 62., art. 7, 77 i art. 107 § 3 k.p.a.
A.C. wskazała także na fakt prowadzenia w przedmiotowej sprawie dwóch tożsamych postępowań, które pomimo występowania tych samych podmiotów oraz przedmiotu sprawy, jak również jej stanu nie zostały połączone do wspólnego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Organ II instancji podniósł nadto, iż obecnie miasto O. nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem bezprzedmiotowe byłoby rozważanie, czy obiekt narusza ustalenia planu obowiązujące w dacie jego budowy, bowiem naruszenie takie winno być również wykazane w stosunku do ustaleń obecnie obowiązującego planu, którego przecież nie ma. Natomiast przedmiotowy obiekt nie powoduje swoim usytuowaniem niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, co wynika z oceny jego stanu technicznego. Odnosząc się do kwestii naruszenia przepisów warunków technicznych obowiązujących w dacie budowy obiektu, w szczególności usytuowania przy granicy działki dwóch otworów okiennych, spadku dachu i brak ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki skarżącej organ odwoławczy wyjaśnił, iż działka nr 1255 w dacie budowy garażu, tj. w 1992r. stanowiła jedną całość i należała do trzech współwłaścicieli. Nieruchomość ta została następnie podzielona dopiero w 2001r. na dwie odrębne działki 1255/1 i 1255/2 w ten sposób, że granica działki nr 1255/2 przebiega przy ścianie budynku, w której znajdują się otwory okienne. Dlatego też przedmiotowy budynek nie naruszał w dacie budowy przepisów warunków technicznych wówczas obowiązujących, tj. rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 8 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Z kolei stosownie do art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej właściwości sądu administracyjnego stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego oraz prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana w trybie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, dotycząca obiektu budowlanego zrealizowanego w 1992r. w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa jest w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r.r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z r. Nr38, poz. 229z późn. zm.).
Kontrolowaną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu
I instancji z uwagi na to, iż uznał, że organ ten zastosował właściwie przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., a mianowicie przepis art. 42 ust.3 przyjmując, że budynek garażowy będący przedmiotem oceny technicznej może być w całości użytkowany zgodnie z przeznaczeniem.
W ocenie Sądu pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest nietrafny.
Stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane, przepis art. 48 obecnie obowiązującej ustawy nie ma zastosowania do obiektów zrealizowanych przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., a więc przed
1 stycznia 1995 r. Do obiektów tych stosuje się przepisy dotychczasowe, a zatem przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).
W sprawie niniejszej mają zatem zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., umożliwiające legalizację obiektu, jednakże dopiero po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tego Prawa - sprzeczność z planem oraz niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia). Tak też wyrok NSA z dnia 17.05.1999 r., sygn. akt IV SA 783/97, Lex nr 47283.
Przyjąć należy, iż do przedmiotowego obiektu - garażu całkowicie wybudowanego w 1992r. a zatem w czasie obowiązywania ustawy - prawo budowlane z 1974 r., w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie stosuje się również unormowania tej samej ustawy. Pozwolenie na użytkowanie jest bowiem jednym z etapów (końcowych) legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Sprawa podlega zatem ocenie na podstawie unormowań zawartych w art. 37 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz art. 40 i 42 ust.1, 3 prawa budowlanego z 1974r.
Jak wynika z akt W.W. nie uzyskał pozwolenia na budowę przedmiotowego garażu, a jedynie wyrażoną pisemnie w czerwcu 1992r. zgodę Burmistrza Miasta O. na lokalizację obiektu tymczasowego z przeznaczeniem na budynek gospodarczy. Czasookres niniejszej zgody określono na 5 lat. Stwierdziwszy fakt, iż obiekt ten został wybudowany niezgodnie z przepisami, a zatem samowolnie organ winien w pierwszej kolejności rozważyć, czy zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt. 1 i 2 prawa budowlanego i w zależności od tego wszcząć postępowanie na podstawie tegoż przepisu bądź przepisu art. 40. W przypadku ustalenia, iż nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 i 2 prawa budowlanego z 1974r. należałoby wydać decyzję nakazującą, na podstawie art. 40 prawa budowlanego, wykonanie w oznaczonym terminie zmian i przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia garażu do stanu zgodnego z przepisami.
Z niekwestionowanych ustaleń organu I i II instancji wynika, iż garaż ten zbudowany został na działce oznaczonej nr ewidencyjnym 1255 stanowiącej współwłasność między innymi W.W. i A.C. W wyniku sądowego działu spadku, działka na której usytuowany jest przedmiotowy garaż oznaczona została numerem ewidencyjnym 1255/2 i przyznana na własność W.W.
Z ustaleń organu wynika ponadto, iż garaż usytuowany jest przy granicy działki sąsiedniej stanowiącej własność skarżącej, ze spadkiem dachu i wykonanymi otworami okiennymi na jej działkę. W związku z powyższym należałoby rozważyć czy obiekt ten w dacie budowy naruszał obowiązujące wówczas przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki - (Dz. U. Nr 17, poz. 62) oraz czy narusza obecne przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - (Dz.U.02.75. poz. 690).
Z obowiązku badania czy tak usytuowany garaż narusza wymogi określone w/w rozporządzeniach, nie zwalnia organu okoliczność, iż współwłaściciele działki nr 1255 w wyniku jej podziału na dwie odrębne działki już po wybudowaniu garażu nie uwzględnili podziału działki tak aby usytuowanie budynku było zgodne z zachowaniem warunków technicznych.
W tak ustalonym stanie faktycznym w ocenie Sądu dopiero po wykonaniu niezbędnych zmian i przeróbek nakazanych decyzją, wydaną na podstawie art. 40 prawa budowlanego z 1974r., może być wydane pozwolenie na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego - garażu z uwzględnieniem wymogów z art. 42 ust. 1 i 3 w/w ustawy.
W rozpatrywanej sprawie z uwagi na fakt, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję pozwalającą na użytkowanie samowolnie zbudowanego garażu, istotna jest kontrola czy takie działanie o którym mowa w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy prawo budowlane z 1974r. organ I instancji podjął w stosunku do przedmiotowego obiektu. Jak wynika z akt organ I i II instancji w ogóle nie rozważał wykonania nakazanych w trybie art. 40 prawa budowlanego z 1974r. zmian i przeróbek oraz efektów, jakie działania mogłyby przynieść. W.W. - właściciel garażu dostarczył natomiast opinię o stanie technicznym budynku garażu z marca 2005r. w oparciu o którą organy obu instancji rozstrzygnęły sprawę uznając za spełniony wymóg z art. 42 ust. 3 prawa budowlanego. Decyzje organów obu instancji odwołują się zatem wyłącznie do ustaleń zawartych w opinii technicznej sporządzonej przez biegłego S.J., przyjmując, że posadowienie budynku dla istniejących warunków gruntowych jest prawidłowe. Układ konstrukcyjny budynku nie odbiega od powszechnie stosowanych rozwiązań technicznych, a wszystkie elementy budynku wykonane poprawnie, zgodnie ze sztuką budowlaną, z materiałów dobrej jakości, nie zagrażają bezpieczeństwu i zdrowiu przyszłych użytkowników.
Jakkolwiek brak podstaw do kwestionowania wniosków wynikających z przedłożonej oceny stanu technicznego budynku garażu to należy stwierdzić, iż ustalenia zawarte w tej ocenie są nieadekwatne do wymogów z art. 40 prawa budowlanego, a tym samym wskazany w decyzjach obu instancji przepis art. 42 ust. 3 prawa budowlanego z 1974r. zdaniem Sądu nie może być wyłączną materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wszystko wskazuje, a taki wniosek Sąd wyprowadza z analizy akt sprawy, że decyzje obu instancji zostały wydane przed dokonaniem ustaleń, których zakres określa art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 40 prawa budowlanego z 1974r.
Sąd Administracyjny w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdził, że zaskarżona decyzja organu II instancji i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 kpa oraz prawa materialnego jak słusznie podnosi skarżąca art. 37, 40 i 42 ustawy prawo budowlane 1974r.
Z powyższego wynika, że zarzuty zawarte w skardze znajdują potwierdzenie w dowodach zgromadzonych w sprawie.
Rozpoznając sprawę ponownie organ uzupełni materiał dowodowy przede wszystkim przeprowadzi postępowanie wyjaśniające celem ustalenia okoliczności przewidzianych w art. 37 ust. 1 i 2 prawa budowlanego z 1974r. z uwzględnieniem przepisu art. 5 ust. 1 pkt. 6 tegoż prawa, stanowiącego, że obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane w sposób zapewniający m.in. ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi i normami.
Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, organ I instancji wyeliminuje stwierdzone naruszenie przepisów art. 7, 77, 80 k.p.a. ustalając prawidłowo okoliczności wymagane wyżej przytoczonymi przepisami prawa i da wyraz swemu rozstrzygnięciu w uzasadnieniu spełniającym wymogi z art. 107 § 3 kpa.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349).