II SA/KE 600/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany zgodnie z prawem.
Sprawa dotyczyła skargi E.J. i A.B. na decyzję Wojewody odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod budowę parkingu. Skarżące zarzucały m.in. brak ustalenia faktycznego celu wywłaszczenia i niewłaściwe ustalenie daty budowy parkingu. Sąd uznał, że cel wywłaszczenia został jednoznacznie określony w decyzji wywłaszczeniowej i zrealizowany w terminie, a późniejsze zmiany w sposobie użytkowania nieruchomości nie mają znaczenia dla odmowy zwrotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę E.J. i A.B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej od M. P. pod budowę parkingu samochodowego. Wcześniejsze orzeczenie NSA uchyliło poprzednie decyzje z powodu nieprawidłowego ustalenia celu wywłaszczenia. W ponownym postępowaniu organy administracji ustaliły, że parking został wybudowany i przekazany do eksploatacji w 1985 r. i nadal jest wykorzystywany jako parking. Wojewoda utrzymał odmowę zwrotu, uznając cel wywłaszczenia za prawidłowo określony w decyzji wywłaszczeniowej i zrealizowany w terminie. Skarżące podnosiły zarzuty dotyczące braku analizy kluczowej decyzji planistycznej, wątpliwych dowodów na datę budowy, zmiany sposobu użytkowania terenu oraz różnic w powierzchni. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że cel wywłaszczenia został jednoznacznie określony w decyzji wywłaszczeniowej i zrealizowany w terminie. Podkreślono, że późniejsze zmiany w sposobie użytkowania nieruchomości nie mają znaczenia dla odmowy zwrotu, jeśli cel został pierwotnie zrealizowany. Sąd uznał również, że dowody pośrednie potwierdzają datę budowy parkingu, a różnice w powierzchni nie były wystarczająco sprecyzowane.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminie określonym w ustawie, późniejsze zmiany w sposobie użytkowania nieruchomości nie mają znaczenia dla odmowy zwrotu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jeśli tak, późniejsze zmiany w sposobie użytkowania nieruchomości nie wpływają na obowiązek zwrotu. W tej sprawie parking został wybudowany i oddany do użytku w terminie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
u.g.n. art. 137 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od ostateczności decyzji wywłaszczeniowej nie rozpoczęto prac lub pomimo upływu 10 lat cel nie został zrealizowany.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczalność dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel wywłaszczenia został prawidłowo określony w decyzji wywłaszczeniowej. Cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminie określonym w ustawie. Późniejsze zmiany w sposobie użytkowania nieruchomości nie mają znaczenia dla odmowy zwrotu, jeśli cel został pierwotnie zrealizowany. Dowody pośrednie wystarczające do ustalenia daty budowy parkingu.
Odrzucone argumenty
Niewystarczające ustalenie faktycznego celu wywłaszczenia z powodu braku decyzji planistycznej. Wątpliwe dowody na datę budowy parkingu. Parking przestał istnieć po 1989 r. i teren jest wykorzystywany na inne cele. Różnica w powierzchni wywłaszczonej nieruchomości i obecnej działki.
Godne uwagi sformułowania
nie powstaje obowiązek zwrotu w sytuacji, gdy nieruchomość została użyta na cel jej przejęcia, mimo że w późniejszym okresie zmienił się sposób jej użytkowania. nie może być mowy o naruszeniu konstytucyjnej zasady poszanowania własności, jeżeli wywłaszczenie a także odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, znajduje oparcie we wskazanych przepisach Konstytucji i ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skład orzekający
Jacek Kuza
sprawozdawca
Renata Detka
przewodniczący
Sylwester Miziołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zwłaszcza w kontekście realizacji celu wywłaszczenia i późniejszych zmian w sposobie użytkowania terenu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i stanu faktycznego sprawy. Może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii własności i wywłaszczenia, a także interpretacji przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie celu wywłaszczenia i jego realizacja.
“Czy parking z lat 80. nadal uniemożliwia zwrot wywłaszczonej nieruchomości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 600/05 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2006-04-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Jacek Kuza /sprawozdawca/ Renata Detka /przewodniczący/ Sylwester Miziołek Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 46 poz 543 art.136 ust.3, art.137 ust.1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Sentencja Sygnatura akt: II SA/Ke 600/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie: Asesor WSA Jacek Kuza (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: ref stażysta Katarzyna Mrozicka Bąbel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi E.J. i A.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej w B. przy ulicy G. i M., oznaczonej w dacie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jako działka nr 195 o pow. 0,1808 ha, a obecnie jako część działki nr 423 o pow. 0,5205 ha, wywłaszczonej od M. P. decyzją Naczelnika Miasta i Gminy B. z dnia [...] jako niezbędnej dla realizacji narodowych planów gospodarczych, a mianowicie pod budowę parkingu samochodowego. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona od M. P. decyzją Naczelnika Miasta i Gminy B.z dnia [...] znak [...]z przeznaczeniem pod budowę parkingu samochodowego. Na skutek wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jako nie wykorzystanej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, złożonego przez spadkobierczynie M. P. – E. J. i A. B., , Starosta B. decyzją z dnia [...] orzekł o odmowie zwrotu tej nieruchomości uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Decyzja ta oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody z dnia [...], zostały następnie uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjne-go w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2003 r. NSA stwierdził bowiem, że orzekające w sprawie organy nie ustaliły w sposób prawidłowy celu wywłaszczenia, a więc i w konsekwencji nie mogły ustalić, czy zaistniały przewidziane w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. Nr 46/2000 poz. 543, (zwanej dalej ugn), przesłanki zbędności tej nieruchomości uzasadniające jej zwrot na podstawie art. 136 ust. 3 tej ustawy. Brak prawidłowego ustalenia celu wywłaszczenia wynikł stąd, że organy administracji nie odnalazły i nie przeprowadziły dowodu z decyzji Nr [...]z dnia [...]. wydanej przez Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego w K., zgodnie z którą to decyzją miał być określony cel, na który nastąpiło wywłaszczenie. Ponadto organy administracji nie ustaliły prawidłowo, czy prace prowadzone na wywłaszczonej nieruchomości dla realizacji celu wywłaszczenia, zostały podjęte przed, czy po upływie 7 lat od dnia ostateczności decyzji wywłaszczeniowej, co ma rozstrzygające znaczenie z punktu widzenia określonych w art. 137 ust. 1 pkt. 1 ugn przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organ II instancji ustalił następnie w zaskarżonej decyzji, że Starosta B., rozpoznając sprawę ponownie i wykonując wskazania zawarte w wyroku NSA, podjął szereg działań zmierzających do odszukania decyzji Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego w K., Nr [...]z dnia [...]jak i wszelkich dokumentów dotyczących budowy przedmiotowego parkingu. Ponieważ mimo tego, decyzji Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego w K. nie udało się odnaleźć, a jedyną odnalezioną dokumentacją dotyczącą budowy parkingu okazała się nadesłana przez Urząd Miasta i Gminy w B., dokumentacja projektowo-kosztorysowa, organ I instancji, decyzją z dnia [...]., orzekł ponownie o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Na skutek uchylenia tej decyzji w całości przez Wojewodę, Starosta B. przeprowadził ponownie postępowanie dowodowe ustalając, w oparciu o ponowne oględziny przedmiotowej nieruchomości i przesłuchanie świadków, że przedmiotowy parking został wybudowany i przekazany do eksploatacji Rejonowemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w B. w 1985 r. oraz w dalszym ciągu jest wykorzystywany jako parking, obecnie niestrzeżony. W konkluzji organ I instancji decyzją z dnia [...]ponownie odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Rozpoznając sprawę po raz trzeci, Wojewoda stwierdził, że organ I instancji prawidłowo i jednoznacznie określił cel wywłaszczenia, do czego nie była potrzebna nieodnaleziona decyzja Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w K., gdyż cel ten został jednoznacznie określony w decyzji wywłaszczeniowej, jako " pod budowę parkingu samochodowego przy ulicy G. w B.". Odnośnie daty wybudowania parkingu organ II instancji stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż budowa parkingu została rozpoczęta przed upływem 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna i cel ten został zrealizowany przed upływem l0 1at od daty ostateczności decyzji wywłaszczeniowej. W związku z zarzutami odwołujących się, iż jeśli nawet parking na wywłaszczonej nieruchomości powstał, to był użytkowany bardzo krótko, organ zauważył, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie powstaje obowiązek zwrotu w sytuacji, gdy nieruchomość została użyta na cel jej przejęcia, mimo że w późniejszym okresie zmienił się sposób jej użytkowania. W skardze na tę decyzję A. B. i E. J. wniosły o jej uchylenie a także o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty B. z dnia [...] Skarżące zarzuciły, że: 1. wbrew zdaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz stron, organ nie odnalazł i nie poddał analizie decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w K. Nr [...]z dnia [...]bez której nie jest możliwe ustalenie faktycznego celu wywłaszczenia, a więc i rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść skarżących, 2. ustalenie daty wybudowania przedmiotowego parkingu zostało oparte jedynie na wątpliwych dowodach pośrednich, podczas gdy nie przedstawiono dowodów niewątpliwych jakimi były by: decyzja lokalizacyjna, decyzja o pozwoleniu na budowę, protokół odbioru prac, dziennik budowy, książka obiektu budowlanego oraz inne nieokreślone w skardze dokumenty, których przechowywanie jest obowiązkiem właściciela obiektu budowlanego, 3. jeżeli nawet przedmiotowy parking został wybudowany przed 1987 rokiem, to przestał istnieć przed rokiem 1989, a obecnie teren ten jest wykorzystywany jako skład materiałów budowlanych, miejsce skupu zwierząt, przedmiot dzierżawy, a więc na zupełnie inne cele niż ten, któremu miało służyć wywłaszczenie; ponadto istnienie parkingu w tym miejscu nie miało nigdy sensu, a obecnie gmina B. planuje urządzenie na tym terenie targowiska, 4. zaskarżona decyzja narusza konstytucyjną zasadę poszanowania własności, 5. powierzchnia wywłaszczonej nieruchomości nie zgadza się z powierzchnią przedmiotu postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Wbrew zarzutom skargi organy administracji publicznej nie dopuściły się w zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów prawa. Zgodnie z art. 21 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia, a wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Z przytoczonej normy konstytucyjnej wynika, że konstytucyjna zasada poszanowania własności doznaje ograniczeń, których cel , zasady i zakres jest wyznaczony przez przytoczony przepis i uściślony przez przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Należy stąd wywieść, że jeżeli wywłaszczenie a także odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, znajduje oparcie we wskazanych przepisach Konstytucji i ustawy o gospodarce nieruchomościami, to nie może być mowy o naruszeniu konstytucyjnej zasady poszanowania własności. Cytowany przepis Konstytucji pozwala, co do zasady, na wywłaszczenie nieruchomości, jeżeli jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Konstytucja nie reguluje wprost problematyki zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Dlatego konieczne jest w tym zakresie sięgnięcie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwanej dalej ugn (tekst jednolity Dz. U. Nr 261/2004 poz. 2603, zm. Dz. U. Nr 281/2004 poz.2782), Zgodnie z art. 136 ust. 3 ugn, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Według art. .137 ust. 1 ugn, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W związku z treścią przytoczonych przepisów niewątpliwym jest, że ocena zasadności żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zależna jest od dokładnego wyjaśnienia celu na jaki została wywłaszczona nieruchomość, a to w celu porównania z celem, jaki na tej nieruchomości został zrealizowany. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w swym wyroku z dnia 10 kwietnia 2003 r. wydanym w niniejszej sprawie, a nadto wynika to z licznych innych orzeczeń NSA ( wyrok NSA z 28 listopada 2000 r., I SA 1650/99, LEX nr 54429, wyrok NSA z dnia 17 lutego 2000 r., I SA 491/99, LEX nr 54431) Nie jest jednak prawdą, że bez odnalezienia i przeanalizowania decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w K. Nr [...] z dnia [...]., nie jest możliwe ustalenie celu dla którego wywłaszczono przedmiotową nieruchomość. Wbrew twierdzeniom skarżących, również Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie orzekający w niniejszej sprawie, nie sformułował takiego kategorycznego wniosku i wskazania co do dalszego toku postępowania. Z orzeczenia tego sądu wynika jedynie, że jedną z przyczyn uchylenia decyzji organów administracji było nie ustalenie w sposób prawidłowy celu wywłaszczenia oraz to, że organy nie podjęły wskazanych w uzasadnieniu wyroku NSA działań, w celu odszukania i poddania analizie decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w K., która prawdopodobnie była by pomocna przy ustaleniu celu wywłaszczenia. Nie oznacza to jednak, że brak tej decyzji uniemożliwia ustalenie tego celu. Ponieważ wskazane w uzasadnieniu wyroku NSA działania zmierzające do odszukania tej decyzji zostały dokonane i nie przyniosły rezultatu, organ zasadnie ustalił cel wywłaszczenia na podstawie dostępnych dokumentów. Cel ten został również, zdaniem sądu, określony prawidłowo i jednoznacznie. Należy zwrócić uwagę, że art. 136 ust. 3, a także ust. 1 ugn, nie operuje ogólnym sformułowaniem celu wywłaszczenia, ale uściśla, że chodzi o "cel określony w decyzji o wywłaszczeniu". Można stąd wywodzić, że jeżeli cel ten jest określony w decyzji wystarczająco konkretnie i jednoznacznie, to sięganie do innych dokumentów czy dowodów dla ustalenia celu wywłaszczenia, jest zbyteczne, a nawet niedopuszczalne. Odnosząc taką wykładnię do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że cel określony w przedmiotowej decyzji o wywłaszczeniu z dnia [...] został określony w sposób jednoznaczny i konkretny. Sformułowanie użyte w tej decyzji (cele związane z realizacją narodowych planów gospodarczych a mianowicie pod budowę parkingu samochodowego przy ulicy G. w B.), w pełni pozwala na realizację hipotezy normy zawartej w art. 136 ust. 1 zd. 1 ugn. Przyczyną bowiem, dla której ustawodawca nakazuje dociekać celu wywłaszczenia jest to, aby możliwe było jednoznaczne stwierdzenie, czy cel ten został zrealizowany. W niniejszej sprawie natomiast, taka ocena jest w pełni możliwa. Nie może zmienić oceny sądu w omawianej kwestii, powołany przez skarżące w odwołaniu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2000 r., I S.A. 491/99 Lex 54431. W stanie faktycznym tamtej sprawy bowiem, cel wywłaszczenia został określony jako "na realizację narodowych planów gospodarczych ". Stwierdzenie takie nie może być oczywiście uznane za określenie celu wywłaszczenia nieruchomości, gdyż bez skonkretyzowania celu wywłaszczenia nieruchomości nie można mówić o tym, że został on zrealizowany. W ramach narodowych planów gospodarczych realizowanych było wiele różnych zadań i o tym, czy plan został w określonym zakresie wykonany, decydowało dopiero zrealizowanie ujętego w nim przedsięwzięcia. W niniejszej sprawie jednak, taka sytuacja nie zachodziła, co czyniło zbytecznym sięganie do planu. Należy również pamiętać o tym, że decyzja o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości, nie została jak dotychczas zaskarżona. Ma więc do niej zastosowanie, jako do decyzji ostatecznej, zasada ochrony trwałości decyzji wywodzona z art. 16 § 1 kpa. Zasada trwałości decyzji administracyjnej służy realizacji takich wartości, jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, zaufanie do organów państwa, zaufanie do prawa. Oznacza to, że dopóki decyzja ostateczna nie zostanie wzruszona, to co w niej stwierdzono korzysta z przymiotu wiarygodności. Skoro tak, to dopóki decyzja wywłaszczeniowa z [...] nie zostanie wzruszona, nie można w niniejszej sprawie kwestionować prawdziwości wskazanego w niej wyraźnie i konkretnie celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi dotyczącego nie dość jednoznacznego wykazania przez organy administracji daty wybudowania przedmiotowego parkingu należy stwierdzić, że już z treści tego zarzutu wynika, iż parking samochodowy, został na przedmiotowej nieruchomości wykonany, a tylko wątpliwe dla skarżących jest, kiedy to nastąpiło. Z punktu widzenia przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu , wskazanych w art. 137 ust .1 ugn, istotne są trzy daty; dzień w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, dzień rozpoczęcia prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia oraz dzień, w którym cel wywłaszczenia zrealizowano. Ponieważ w art. 137 ust. 1 ugn mamy do czynienia z alternatywą rozłączną, należy stwierdzić, że o zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu z dnia [...]. można by mówić tylko wtedy, gdyby przed dniem 9 grudnia 1987 r. budowa przedmiotowego parkingu nie została rozpoczęta, ani przed dniem 9 grudnia 1990 r. parking ten nie został wykonany. Niesłusznie więc zarówno strony, jak i organy administracji rozpatrujące sprawę, przywiązywały decydującą wagę do daty rozpoczęcia prac związanych z budową parkingu i 7-letniego terminu o jakim mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 ugn. Ponieważ bowiem skarżące w istocie nie kwestionowały faktu wykonania parkingu przed 1989 rokiem, a tylko twierdziły, że w tym właśnie roku przestał on istnieć, to należy stwierdzić, że przesłanka zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, nie została spełniona bez względu na to, kiedy prace związane z budową parkingu zostały rozpoczęte. Na marginesie więc tylko można dodać, że również ustalona w zaskarżonej decyzji data rozpoczęcia i zakończenia tych prac, (tj. rok 1985), nie budzi wątpliwości. Aczkolwiek bowiem istotnie w toku postępowania administracyjnego nie zostały przedstawione dokumenty świadczące w sposób bezpośredni o dacie rozpoczęcia robót budowlanych przy tym parkingu, to jednak przedstawione w sprawie dowody pośrednie, w tym również dowody z dokumentów, w sposób nie budzący wątpliwości wskazują, że budowa parkingu została rozpoczęta przed 1987 rokiem. Należy tu wspomnieć w szczególności o umowach o pracę z czerwca i lipca 1985 r., zawartych z parkingowymi zatrudnionymi na parkingu strzeżonym w B.(k. 26-30), zeznaniach tych osób przesłuchanych w charakterze świadków, o uchwale Ogólnego Zebrania Rejonowego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w B. z dnia 19 kwietnia 1985 r., którą uzupełniono statut tego przedsiębiorstwa o zadanie prowadzenia parkingu strzeżonego na terenie miasta B. (k. 22) i o postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia [...]o dokonaniu w rejestrze wpisu wynikającego z powyższej uchwały(k. 24). Godzi się dodać, że przepisy kpa nie ograniczają sposobu dowodzenia okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wyłącznie do dowodów bezpośrednich. Art. 75 § 1 kpa mówi natomiast, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Niezasadny okazał się również następny zarzut skarżących, dotyczący faktu domniemanej likwidacji parkingu po 1989 r. i niecelowości jego istnienia w tym miejscu. Na wstępie należy stwierdzić, że przepisy art. 137 ust. 1 ugn zdają się sugerować, że w razie zrealizowania celu wywłaszczenia w terminie o jakim mowa w tym przepisie, późniejsze zmiany w sposobie wykorzystywania wywłaszczonej nieruchomości – nie mają prawnego znaczenia z punktu widzenia negatywnych przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości określonych w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ugn. Taką wykładnię potwierdza, również Naczelny Sąd Administracyjny ( por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2001, I SA 241/00, LEX nr 54436, zgodnie z którym, w aktualnym stanie prawnym o zbędności nieruchomości przesądza art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie zaś wyłącznie ocena dokonana przez organ, oparta na ustaleniach wynikających w zasadzie z oceny stanu faktycznego, w jakim znajdowała się nieruchomość w dniu złożenia wniosku o jej zwrot oraz wyrok z dnia 6 września 1994 r., IV SA 1041/93 ONSA 1996/2/61, w którym na gruncie poprzedniego, analogicznego stanu prawnego ale nie zawierającego odpowiednika art. 137 ust. 1 ugn stwierdzono, że obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie powstaje, jeżeli nieruchomość została wykorzystana (użyta) zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, choćby następnie była wykorzystywana na inne cele. Nie rozstrzygając tego dyskusyjnego poglądu ( dyskusyjnego choćby z punktu widzenia podstawowej zasady wywłaszczenia wyrażonej w art. 136 ust. 1 ugn, mówiącej, że nieruchomość nie może być użyta na inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu), należy stwierdzić, że nie miał on przesądzającego znaczenia w niniejszej sprawie. Jako datę według której należy oceniać czy cel wskazany w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany, można bowiem niewątpliwie przyjąć datę złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Późniejsze zdarzenia nie mogą mieć znaczenia choćby dlatego, że po zgłoszeniu wniosku o zwrot nieruchomości zobowiązany do zwrotu może podjąć czynności zmierzające do udaremnienia zwrotu (por. pogląd Jana Szachułowicza Gospodarka nieruchomościami. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2003, str. 521 teza 8). O tym, że w dacie złożenia przez skarżące wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości tj. dnia 6 kwietnia 2000 r. nieruchomość ta była wykorzystywana jako parking samochodowy, świadczy treść tego wniosku, gdzie nie ma mowy o tym aby nieruchomość nie była wykorzystywana jako parking ( k. 143-144) oraz treść protokołu oględzin przeprowadzonych z udziałem skarżącej E. J. już na początku postępowania, bo w dniu 6 czerwca 2000 r. Stwierdzono wówczas m. in., że na nieruchomości znajduje się strzeżony, oświetlony parking samochodowy, ogrodzony ogrodzeniem trwałym, z urządzonymi zatokami postojowymi i z drogami dojazdowymi, utwardzony asfaltem, a w zatokach ustawione jest kilkadziesiąt samochodów (k. 125-126). Racjonalność wskazanego w decyzji o wywłaszczenia celu nie jest istotna z punktu widzenia przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Również przyszłe zamierzenia dysponenta wywłaszczonej nieruchomości, dopóki nie zostaną zrealizowane, nie mogą być przedmiotem oceny legalności decyzji wydanej w 2005 roku. Dlatego te zarzuty skarżących również nie mogły odnieść skutku. Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi dotyczącego domniemanej różnicy w powierzchni wywłaszczonej nieruchomości w porównaniu z powierzchnią przedmiotowej działki należy stwierdzić, że nie został on sprecyzowany w sposób pozwalający na jego ocenę. Przedmiotem wywłaszczenia w decyzji z dnia [...]. była nieruchomość oznaczona jako działka numer 195 o pow. 1808 m ². Przedmiotem niniejszego postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości była również ta sama działka nr 195 o pow. 0,1808 ha, która w obowiązującej ewidencji gruntów miasta B., odpowiada części działki nr 423 o pow. 5205 m². Tak właśnie była oznaczana przedmiotowa nieruchomość we wniosku o jej zwrot oraz we wszystkich decyzjach wydawanych w toku postępowania administracyjnego, w tym również w zaskarżonej decyzji. Jeżeli w omawianym zarzucie chodziło o brak mapy wyodrębniającej przedmiotową działkę według nowego stanu ewidencyjnego, to należy stwierdzić, że w związku z treścią zaskarżonej decyzji odmawiającej zwrotu tej nieruchomości, sporządzanie takiej mapy było co najmniej przedwczesne. Przedstawione, niewadliwe ustalenia organów administracji publicznej wskazują na to, że odmowa zwrotu stronom wywłaszczonej decyzją z dnia [...]. nieruchomości, była uzasadniona powołanymi w zaskarżonej decyzji i w poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI