II SA/KE 60/25

II SA/Ke 60/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Renata Detka
Sylwester Miziołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 153, art. 200 w zw. z art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 10 § 1, art. 145 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 15 listopada 2024 r. znak SKO.OŚ.60/3193/105/2024 w przedmiocie określenia dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego do środowiska I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz T. Sp. z o.o. w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 15.11.2024 r. znak SKO.OŚ.60/3193/105/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania T. Sp. z o.o. w [...] (zwanej dalej "Spółką") od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty Jędrzejowskiego z 25.04.2024 r. znak: OŚRL.6241.2.2021, orzekającej o: [...]
I. określeniu dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego do środowiska w porze dziennej i nocnej z terenu zakładu produkcyjnego należącego do Spółki, zlokalizowanego w miejscowości [...] [...]:
1. pora dnia - 55 dB [LAeq D],
2. pora nocy - 45 dB [LAeqN],
gdzie LAeq D, oznacza dopuszczalny poziom hałasu dla pory dnia (rozumianej jako przedział czasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie postępującym), LAeqN, oznacza dopuszczalny poziom hałasu dla pory nocy (rozumianej jako przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy),
II. wyznaczeniu obszaru analizowanego w związku z oddziaływaniem hałasu emitowanego z zakładu produkcyjnego należącego do Spółki, zlokalizowanego w miejscowości [...] [...]:
1. teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - w kierunku zachodnim od zakładu, tereny należące do miejscowości [...];
2. teren zabudowy zagrodowej - w kierunku północnym od zakładu, tereny za drogą krajową nr [...]należące do miejscowości [...];
3. teren zabudowy zagrodowej - w kierunku wschodnim od zakładu, tereny miejscowości [...];
4. teren zabudowy zagrodowej - w kierunku południowym od zakładu, tereny miejscowości [...].
III. określeniu rodzaju terenu podlegającego ochronie przed hałasem, na który oddziałuje hałas z zakładu produkcyjnego należącego do Spółki, zlokalizowanego w miejscowości [...] [...] jako teren zabudowy zagrodowej.
IV. że źródłami hałasu na terenie zakładu są instalacje wykorzystywane do produkcji palet drewnianych:
1. w hali nr 1, gdzie prowadzone jest przetarcie surowca drzewnego oraz produkcja deski i kantówki paletowej - Linia Walter wyposażona w: tartak Walter, format Walter, wielopiła Strawis, oflisisiarka Walter, cyklon JKF, wentylator JKF 75 kW;
2. w hali nr 2, gdzie prowadzone jest przetarcie surowca drzewnego oraz produkcja deski i kantówki paletowej - Linia Walter, wyposażona w tartak Drew-Met, format Walter, wielopiła Walter, oflisisarka Walter, cyklon ISOVENT, wentylator JKF 75 kW, cyklon Nestro, wentylator DISA 37 kW;
3. w hali nr 3, gdzie prowadzona jest produkcja palet drewnianych z elementów wyprodukowanych w halach 1 i 2 - Linia Wektor wyposażona w: system odciągowy Politechnik, odciągi i cyklony firmy Nestro, ISOVENT, JKF, każdy z cyklonów wyposażony jest w odciągi do cyklonu, celkę i kontener zamknięty w szczelnym pomieszczeniu.
V. zobowiązaniu Spółki do:
1. wykonywania pomiarów poziomu hałasu z zakładu produkcyjnego należącego do Spółki, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska, wydanym na podstawie art. 148 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54), zwanej dalej "ustawą", - z częstotliwością pomiaru - raz na dwa lata, licząc od daty, w której niniejsza decyzja stała się ostateczna, z uwzględnieniem specyfiki pracy źródeł hałasu. W przypadku źródeł hałasu pracujących sezonowo, pomiary hałasu przeprowadza się w okresie pracy źródła;
2. dokonywania okresowych przeglądów technicznych najbardziej uciążliwych pod względem akustycznym urządzeń emitujących hałas, aby wyeliminować ewentualne zwiększenie poziomu emisji hałasu, które może wynikać z technicznych usterek urządzeń;
3. przekazywania wyników pomiarów wielkości emisji hałasu do środowiska z instalacji Staroście Jędrzejowskiemu oraz Świętokrzyskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w Kielcach, w formie pisemnej w terminie 30 dni od dnia zakończenia pomiaru;
4. przechowywania ewidencji pomiarów przez okres 5 lat od zakończenia roku kalendarzowego, którego dotyczą,
- uchyliło zaskarżoną decyzję w pkt IV i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu I instancji, w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.
Odnosząc się do podstawy prawnej zakwestionowanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na art. 115a ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy, powołując się ponadto na pismo ŚWIOŚ w Kielcach (data wpływu 31.05.2021 r.) wraz ze sprawozdaniem z badań nr 31/KL/2021 z pomiarów hałasu w środowisku pochodzącego z instalacji zakładu należącego do Grupy B Sp. z o.o. S.K.A, wykonanych 6.04.2021 r. przez akredytowane laboratorium. Z dokumentacji tej wynika, naruszenie dopuszczalnych wartości, jakie zostały określone przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14.06.2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Zgodnie z wynikami pomiarów poziom hałasu emitowanego do środowiska w porze dnia w trzech punktach kontrolnych wykazały, że poziomy dźwięku wyrażone powyższym wskaźnikiem wyniosły P-l -51,2 dB; P-2-56,4 dB, P-3-61,6 dB.
W związku z powyższym decyzją z 22.07.2021 r. organ I instancji określił dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska w porze dziennej i nocnej z terenu zakładu produkcyjnego należącego do Grupy B Sp. z o.o. Spółka Komandytowo-Akcyjna, zlokalizowanego w miejscowości [...] [...].
SKO, po rozpatrzeniu odwołania Spółki, decyzją z 17.12.2021 r. uchyliło w całości powyższą decyzję Starosty Jędrzejowskiego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji, ponownie ustalając brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla powyższych terenów, przeprowadził 5.05.2022 r. oględziny w terenie. W rezultacie stwierdzono, że na 13 z 19 działek znajduje się zabudowa, w tym na 9 działkach zabudowa ma charakter zagrodowy, wobec czego uznano, że przeważającym rodzajem terenu jest teren zabudowy zagrodowej. W związku z tym organ I instancji określił dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku, zgodnie z Tabelą 1, Lp. 3 lit. b załącznika do rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Spółki, SKO decyzją z 3.11.2022 r. uchyliło w całości ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Starosta Jędrzejowski, ponownie prowadząc postępowanie, wydał decyzję z 31.01.2023 r., stwierdzając, że źródło hałasu znajduje się w halach produkcyjnych nr 1, 2 i 3 zlokalizowanych na działkach o nr [...], [...] obręb [...] i [...] obręb [...]. Dane dotyczące opisu, charakterystyki źródeł hałasu, położenia źródeł hałasu i punktów pomiarowych pochodzą od przedstawiciela Grupy B oraz Wydziału Inspekcji WIOŚ w Kielcach. Organ podniósł także, że faktyczne oddziaływanie zakładu w zakresie emisji hałasu obejmuje obszar, na którym wykonano badania i udowodniono konkretne wartości poziomu hałasu, są to tereny określone w pkt II sentencji decyzji z dnia 31.03.2023r. Działki nr [...]znajdują się od południowej strony zakładu, przy miejscowości [...]. Teren określony w pkt II.1. sentencji decyzji należy do kategorii terenów podlegających ochronie przed hałasem, dla których określono dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14.06.2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Spółki SKO decyzją z 12.07.2023r. uchyliło w całości powyższą decyzję Starosty Jędrzejowskiego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Organ I instancji, ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, przystąpił do czynności mających na celu wyznaczenie obszaru analizowanego w związku z oddziaływaniem hałasu z ww. zakładu, aby następnie dokonać oceny, jaki rodzaj terenu podlegający ochronie przeważa na tym obszarze. Starosta Jędrzejowski wezwał pełnomocnika Grupy B Sp. z o.o. S.K.A. do przedłożenia informacji w zakresie aktualnego stanu prawnego spółki, wykazu działek na których zlokalizowany jest zakład i do których prowadzący posiada tytuł prawny, godzin pracy zakładu, wykazu źródeł hałasu na terenie zakładu. Pomimo tego nie udzielono organowi odpowiedzi na zadane pytania.
W dniu 31.08.2023 r. do organu I instancji wpłynął wniosek T. i K. R. o uznanie ich za strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W związku z powyższym wnioskiem organ I instancji ocenił, że przedmiotowe postępowanie w sprawie dotyczy interesu prawnego T. R. i K. R.– wobec czego pismem z 13.09.2023 r. zawiadomił te strony o toczącym się postępowaniu i o prawie do czynnego udziału w niniejszym postępowaniu.
W dniu 25.09.2023 r. wpłynął wniosek A. i P. J. o uznanie ich za strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W rezultacie, organ uznając A. i P. J. za strony pismem z 26.09.2023r. zawiadomił ich o toczącym się postępowaniu i o prawie do czynnego udziału w niniejszym postępowaniu.
W lutym 2024 r. organ I instancji powziął informację, że aktem notarialnym z 5.01.2023 r. Grupa B Sp. z o.o., Sp. komandytowo-akcyjna z siedzibą w [...] przeniosła na rzecz T. Sp. z o.o. w siedzibą w [...] wszystkie składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa Grupy B, przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej.
W opisanej na wstępie decyzji z 25 kwietnia 2024 r. Starosta Jędrzejowski wskazał, że zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dot. praw zbywalnych lub dziedziczonych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Dlatego też organ stwierdził, że T. (zwany dalej "Spółką") wstępuje jako następca prawny w miejsce dotychczasowej strony postępowania - Grupy B Sp. z o.o., S.K.A. – wobec czego pismem z 14.02.2024 r. powiadomiono T. Sp. z o.o. o toczącym się postępowaniu. Dalej organ wyjaśnił, że w celu wyznaczenia obszaru analizowanego w związku z odziaływaniem hałasu organ zlecił sporządzenie opinii akustycznej, która obejmowała opracowanie klasyfikacji akustycznej terenów otaczających zakład, ustalenie źródła emitującego hałas, przeprowadzenie pomiarów hałasu na terenach podlegających ochronie przed hałasem, porównanie wyników pomiarów z dopuszczalnymi poziomami hałasu tj. określenie rzeczywistego oddziaływania zakładu na środowisko. W ramach tych działań analizie poddano obszar potencjalnego zasięgu oddziaływania akustycznego zakładu, oszacowany na podstawie pomiarów hałasu jakie były przeprowadzone przez WIOŚ w Kielcach, tereny wskazane przez Burmistrza Miasta Jędrzejowa w piśmie z dnia 16.11.2023 r. na podstawie faktycznego i istniejącego zagospodarowania tereny, a następnie obszary zostały zwektoryzowane i przedstawione na mapie terenów akustycznie chronionych. W celu określenia rzeczywistego oddziaływania na środowisko zakładu produkcyjnego w zakresie emisji hałasu do środowiska, wykonano pomiary hałasu i analizę ich wyników. Pomiary hałasu wykonane zostały przez akredytowane laboratorium badawcze w porze dnia 31 stycznia 2024 r. w 5 wytypowanych punktach pomiarowych. Organ ustalił, że w wyznaczonym obszarze analizowanym określonym w pkt II sentencji decyzji, w trzech punktach pomiarowych P1, P2 i P5, wartości równoważonego poziomu dźwięku wyznaczone dla pory dnia przekraczają dopuszczalne poziomy hałasu. W punktach pomiarowych P1 i P5 - zlokalizowanych w kierunku zachodnim od zakładu, teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej należący do miejscowości [...], poziomy dźwięku wyrażone wskaźnikiem LAeqD wyniosły: PI - 52,7 dB; P5 - 57,4 dB. W punkcie pomiarowym P2 - zlokalizowanym w kierunku wschodnim od zakładu, teren zabudowy zagrodowej należący do miejscowości [...], poziom dźwięku wyrażony wskaźnikiem LAeq D wyniósł: P2 - 56,3 dB. W punkcie pomiarowym P3 - zlokalizowanym w kierunku południowym od zakładu, teren zabudowy zagrodowej należący do miejscowości [...], poziom dźwięku wyrażony wskaźnikiem LAeq D wyniósł: P3 - 49,5 dB. W punkcie pomiarowym P4 - zlokalizowanym w kierunku północnym od zakładu, teren zabudowy zagrodowej należący do miejscowości [...], poziom dźwięku wyrażony wskaźnikiem LAeq D wyniósł: P4 - 54,8 dB. Organ ustalił także, po analizie zebranych w sprawie dowodów, że na wyznaczonym w pkt II sentencji decyzji obszarze analizowanym, przeważającym rodzajem terenu podlegającego ochronie przed hałasem jest teren zabudowy zagrodowej.
Podsumowując, organ I instancji ustalił że:
1. stan faktyczny zagospodarowania i wykorzystania działek należących do Spółki, zgodnie z wyrysem i wypisem z ewidencji gruntów wskazuje, że na działkach od strony południowej o nr ewid. [...] , gdzie znajdują się hale produkcyjne, plac magazynowy i manewrowy - są to tereny przemysłowe, grunty rolne zabudowane, inne tereny zabudowane, środkową część zakładu stanowią działki o nr ewid. [...], gdzie znajduje się plac magazynowy - są to głównie tereny przemysłowe, od strony północnej na działkach o nr ewid. [...] znajduje się plac magazynowy, manewrowy, budynki biurowe, magazynowe - są to tereny przemysłowe, inne tereny zabudowane, tereny mieszkalne;
2. hale ww. zakładu produkcyjnego, w których znajdują się źródła hałasu, położone są w południowej części terenu zakładu; południowa część zakładu znajduje się z kolei od strony miejscowości [...] i [...], przez którą odbywają się również wjazdy i wyjazdy pojazdów z surowcami i produktami na teren zakładu; [...] i [...] posiadają zwartą zabudowę budynków o funkcji mieszkalnej i gospodarczej;
3. na obszarze analizowanym w związku z oddziaływaniem hałasu emitowanego z zakładu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a z oceny faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenów położonych w obszarze analizowanym wynika, że część terenów sąsiadujących z zakładem, posiada funkcję zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - tereny należące miejscowości [...], a część funkcję zabudowy zagrodowej - tereny należące do miejscowości [...] - zał. C opinii akustycznej;
4. po analizie zebranych w sprawie dowodów - że przeważającym rodzajem terenu podlegającym ochronie przed hałasem na obszarze analizowanym, jest teren zabudowy zagrodowej - zał. C opinii akustycznej.
5. teren zabudowy zagrodowej jest zaliczony do kategorii rodzajów terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy - na którym obowiązują dopuszczalne poziomy hałasu środowiska;
6. zgodnie z § 2 i załącznikiem - tab. 1, Lp. 3 lit. b rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, dla rodzaju terenu zabudowy zagrodowej, wartości dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku wynoszą: dla pory dnia - 55 dB [LAeq D] i dla pory nocy - 45 dB [LAeqN].;
7. przekroczono wartości dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego z zakładu produkcyjnego należącego do Spółki dla rodzaju terenu zabudowy zagrodowej, o czym świadczą: pomiary wykonane 26.04.2021 r. i 31.01.2024 r. przez akredytowane laboratoria; zatem szkoda w postaci ponadnormatywnego hałasu wystąpiła i została udowodniona przeprowadzonymi pomiarami.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie, wskazując że organ nie zastosował się do wytycznych wynikających z decyzji SKO z 12.07.2023r. i wobec tego nieprawidłowo przeprowadził ponowne postępowanie w sprawie. Organ nie ustalił i nie wyznaczył obszaru analizowanego istotnego dla przedmiotowej sprawy, w sposób prawidłowy. Wskazał, że ogólnie i nieprecyzyjnie zakreślony obszar, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek załącznika graficznego, jest bardzo ogólnikowy i nieścisły, w związku z czym zarówno Spółka, jak i SKO nie mają możliwości zweryfikowania zakresu czy zasięgu tego obszaru - organ I instancji nie dokonał oceny, jaki rodzaj terenu przeważa na tym obszarze. Ponadto, organ nie ustalił, jaki rodzaj terenów otacza zakład na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystania tego terenu. Powoływanie się przez organ I instancji przy ustaleniu obszaru analizowanego na punkty pomiarowe hałasu P1, P2, P3, P4, P5 jest całkowicie dowolne i nieprawidłowe. Tereny bezpośrednio przyległe i sąsiadujące do zakładu to w 90% tereny rolne i pola uprawne. Przeprowadzone pomiary są błędne i niedopuszczalne, ponieważ nie zostało zmierzone tzw. tło akustyczne, czyli hałas, jaki występuje w określonym miejscu pomiaru po wyłączeniu badanego źródła hałasu, zwłaszcza, że zakład znajduje się przy bardzo ruchliwej drodze krajowej nr [...]oraz otoczony jest obszarem terenów rolniczych, gdzie przez cały rok pracują maszyny rolnicze.
SKO, uzasadniając wydanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. opisanego na wstępie rozstrzygnięcia, stwierdziło – mając na uwadze treść art. 115a ustawy – brak podstaw do określenia w sentencji decyzji źródeł hałasu na terenie zakładu Spółki, wskazując że obowiązek taki nie wynika z treści tego przepisu. W konsekwencji zreformowano sentencję przedmiotowej decyzji organu I instancji, uchylając zaskarżoną decyzję w pkt IV i w tym zakresie umarzając postępowanie organu I instancji. Organ odwoławczy, odnosząc się do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałej części, stwierdził że Starosta Jędrzejowski:
- dokonał ustalenia w wystarczający sposób obszaru oddziaływania hałasu emitowanego z zakładu produkcyjnego należącego do Spółki;
- w toku ponownie prowadzonego postępowania uzyskał opinię akustyczną w odniesieniu do ww. zakładu, sporządzoną w lutym 2024r. przez akredytowane laboratorium.
W opinii tej wskazano, że na potrzeby sporządzenia opinii, wystąpiono, zgodnie z art.115 ustawy Prawo ochrony środowiska, do Urzędu Miejskiego o udostępnienie informacji dotyczących zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z obowiązującymi i aktualnymi planami miejscowymi, a w razie ich braku, wskazanie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów. Analizie poddano obszar potencjalnego zasięgu oddziaływania akustycznego zakładu, oszacowany na podstawie wyników pomiarów hałasu, jakie były przeprowadzone w 2021 r. przez WIOŚ. Z uzyskanej odpowiedzi wynika, że teren zakładu i tereny w jego otoczeniu nie są objęte ustaleniami planu miejscowego. Organ I instancji ocenił na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów, czy analizowane tereny należą do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy. Obszary te zostały zwektoryzowane i przedstawione na mapie terenów akustycznie chronionych, dołączonej do opracowania w zał. C. z mapy tej wynika, że przeważającym rodzajem zabudowy w sąsiedztwie zakładu są tereny zabudowy zagrodowej. Dalej wskazano, że tereny chronione akustycznie występujące na analizowanym obszarze, to: tereny zabudowy zagrodowej oraz tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zgodnie z klasyfikacją dokonaną przez Burmistrza Miasta Jędrzejowa, tereny podlegające ochronie akustycznej występujące wokół zakładu zlokalizowane są: w kierunku zachodnim od zakładu- tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, tereny należące do msc. [...] oraz [...]; w kierunku północnym od zakładu- tereny zabudowy zagrodowej, tereny za drogą krajową nr [...]należące do msc. [...]; w kierunku wschodnim od zakładu- tereny zabudowy zagrodowej, tereny msc. [...]; w kierunku południowym od zakładu- tereny zabudowy zagrodowej, tereny msc. [...]. Dodano, że w celu określenia aktualnego, rzeczywistego oddziaływania na środowisko zakładu w zakresie emisji hałasu do środowiska, wykonano pomiary hałasu i analizę ich wyników. Przeprowadzono bezpośrednie pomiary hałasu w porze dnia (pora pracy zakładu), w 5 wytypowanych punktach pomiarowych, w dniu 31.01.2024r. Po ich przeprowadzeniu stwierdzono, że w przypadku trzech punktów pomiarowych, wartości równoważnego poziomu dźwięku wyznaczone dla pory dnia przekraczają poziomy hałasu określone jako dopuszczalne. Wskazano, że przeprowadzone badania potwierdziły, że funkcjonowanie zakładu powoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
Powyższe uprawniało zatem – zdaniem SKO – do wydania decyzji określającej dopuszczalne poziomy hałasu przenikającego z ww. zakładu. Jeśli przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu zostało stwierdzone, choćby jednorazowo, aktualizuje się obowiązek organu wydania decyzji na podstawie art. 115a ust. 1 p.o.ś. Tym samym fakt, że od momentu stwierdzenia przekroczenia przez zakład dopuszczalnych poziomów emisji hałasu, do dnia wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, z powodu wydłużającej się procedury kontroli wydanej decyzji upłynął dłuższy czas, nie wpływa ani na ważność samego badania akustycznego, ani nie zmienia jego wyniku. Ponadto, przeprowadzone obecnie badania poziomu hałasu były kolejnymi, jakie zostały w sprawie wykonane i które po raz drugi wykazały przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu. W obszarze oddziaływania zakładu, czyli na terenach wyznaczonych przez Burmistrza Miasta Jędrzejowa, występują bowiem tereny chronione akustycznie tj. zarówno tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jak i tereny zabudowy zagrodowej, a z zebranej dokumentacji wynika, że przeważająca jest zabudowa zagrodowa (co potwierdza zał. C do sporządzonej opinii akustycznej), dla której dopuszczalny poziom akustycznego oddziaływania zakładu w porze dnia wynosi 55 dB. W rezultacie zasadnym było ustalenie Spółce dopuszczalnego poziomu hałasu na tym poziomie w porze dnia i 45 dB w porze nocy. Dodatkowo, w myśl art. 115a ust. 4 ustawy organ I instancji był uprawniony do nałożenia na skarżącego dodatkowych wymagań mających na celu nieprzekraczanie poza zakładem dopuszczalnych poziomów hałasu.
Organ odwoławczy, w odniesieniu do zarzutów odwołania, wskazał że znajdujące się w sąsiedztwie zakładu tereny rolne pozostają poza obszarem zainteresowania w niniejszej sprawie – gdyż nie podlegają ochronie przed hałasem, a - co za tym idzie - nie są brane pod uwagę przy ustalaniu obszaru analizowanego w zakresie oddziaływania hałasu z terenu zakładu. Organ I instancji, zdaniem SKO, w sposób właściwy i prawidłowy ustalił i wyznaczył obszar analizowany, mając na uwadze stanowisko Burmistrza Miasta Jędrzejowa wyrażone w piśmie z 16.11.2023 r. i zał. B do opinii oraz twierdzenia opinii akustycznej.
W uzasadnieniu decyzji z 15.11.2024 r. organ odwoławczy wskazał ponadto, że "w toku ponownego rozpatrywania sprawy organ uznał za strony postępowania: T. R., K. R. , A. J. i P. J. ".
Skargę na ww. rozstrzygnięcie organu odwoławczego skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Spółka, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów:
1. prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 115a ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, wydanej w stosunku Spółki, podczas gdy skarżąca nie jest podmiotem prowadzącym ww. zakład produkcyjny i podmiotem, który faktycznie emituje hałas;
- art. 115a ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy w ramach prowadzonego postępowania w ogóle nie przeprowadzono badań, czy ustaleń dotyczących poziomu hałasu w porze nocnej (przeprowadzono pomiary tylko w porze dnia);
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 w zw. art. 80 K.p.a. poprzez:
- brak wszechstronnego rozważenia zebrania w sprawie materiału dowodowego i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy Starosta Jędrzejowski ponownie nie zastosował się do zaleceń wynikających z decyzji SKO z 12 lipca 2023r. i wobec tego kolejny raz nieprawidłowo przeprowadził ponowne postępów przedmiotowej sprawie;
- brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy Starosta Jędrzejowski naruszył art. 10 § 1 K.p.a. poprzez pozbawienie Spółki możliwości czynnego udziału w postępowaniu, gdyż nie zawiadomił strony o konkretnym terminie przeprowadzenia pomiarów poziomu hałasu, jakie miało miejsce 31.01.2024 r. – co skutkowało brakiem możliwości dokonania prawidłowego pomiaru, w szczególności brakiem możliwości uwzględnienie w pomiarach tzw. tła akustycznego;
- brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie podjęcia wszelkich możliwych czynności niezbędnych dla wyjaśnienia zgłoszonego przez skarżącą zastrzeżenia dotyczącego błędnie wykonanych pomiarów hałasu z uwagi na niedokonanie pomiaru (tj. nieuwzględnienie) tzw. tła akustycznego.
Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji SKO, ewentualnie o jej uchylenie – podobnie jak decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", z uwagi na złożenie w tym zakresie przez SKO stosownego wniosku – któremu nie sprzeciwił się pełnomocnik strony skarżącej, prawidłowo zawiadomiony w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, chociaż nie z przyczyn w niej wymienionych.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem zaskarżenia była decyzja SKO, którą:
- uchylono pkt IV decyzji Starosty Jędrzejowskiego z 25.04.2024 r. – stwierdzający że źródłami hałasu na terenie zakładu Spółki są wyszczególnione instalacje wykorzystywane do produkcji palet drewnianych i w tym zakresie umorzono postępowanie organu I instancji;
- utrzymano w mocy – w pozostałej części – decyzję organu I instancji w przedmiocie określenia skarżącej Spółce dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego do środowiska w porze dziennej i nocnej z terenu ww. zakładu produkcyjnego.
Zarzuty obszernej skargi – dotyczące naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego i administracyjnego prawa materialnego, w tym stanowiącego podstawę prawną decyzji organu I instancji art. 115a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, Dz. U. z 2024 r. poz. 54, zmierzały do wykazania niezasadności określenia dopuszczalnych poziomów hałasu. Mianowicie, zgodnie z tym ostatnim przepisem:
- W przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, są przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N (ust. 1);
- W decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład (ust. 3).
Jednak rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd zostało zdeterminowane przez naruszenie prawa popełnione przy rozpoznawaniu odwołania od decyzji Starosty Jędrzejowskiego przez organ II instancji, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W tym miejscu, odwołując się do kart 186-200 akt administracyjnych organu I instancji, należy zauważyć, że:
1. pismem z 31.08.2023 r., skierowanym do organu I instancji, T. i K. R. wnieśli o uznanie ich za strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie określenia dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego do środowiska z zakładu produkcyjnego należącego do Spółki, powołując się na art. 28 K.p.a. i argumentując, że mieszkają w bezpośrednim sąsiedztwie ww. zakładu - na terenie zabudowy zagrodowej, gdzie ŚWIOŚ wykonał pomiary hałasu - przy czym obecny bardzo duży poziom hałasu powoduje znaczne ograniczenia korzystania z ich nieruchomości;
2. wniosek o niemal identycznej treści skierowali 25.09.2023 r. do organu A. i P. J.
- wobec czego:
4. ww. osobom, ujętym w wykazie jako "strony postępowania" (K-I-201) doręczono zawiadomienie o wszczęciu – z urzędu – postępowania w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu emitowanym do środowiska w porze dziennej i nocnej z terenu ww. zakładu;
5. dwukrotnie zawiadamiając je o przedłużeniu terminu wykonania pomiaru hałasu emitowanego z ww. zakładu oraz powiadamiając o treści wezwania skierowanego do pełnomocnika Spółki;
6. końcowo pouczając ww. strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy (K-I-260-266), zebraną dokumentacją i możliwością złożenia ewentualnych wniosków i zastrzeżeń (K-I-318-323) i doręczając wydaną w I instancji decyzję z 25.04.2024 r. (K-I-329-340), utrzymaną w mocy zaskarżoną obecnie decyzją SKO.
Wobec powyższego nie może budzić wątpliwości, że Starosta Jędrzejowski ocenił, że postępowanie w sprawie określenia dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego do środowiska z zakładu produkcyjnego należącego do Spółki dotyczy interesu prawnego T. R., K. R., A. J. i P. J., uznając te osoby za strony tego postępowania.
Tymczasem SKO obszernie opisując stan faktyczny niniejszej sprawy oraz odnosząc się w tym kontekście do problematyki określenia dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanego z terenu zakładu produkcyjnego Spółki – pomimo tak opisanej zawartości wyszczególnionych kart akt administracyjnych – nie ustrzegło się błędu, nie zawiadamiając stron postępowania: T. R., K. R., A. J. i P. J. o wydaniu ostatecznej decyzji z 15.11.2024r., która została doręczona jedynie pełnomocnikowi Spółki (k. 361).
W rezultacie, Sąd korzystając ze swych uprawnień określonych w art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a, wychodząc poza granice skargi, stwierdza, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż ww. strony bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). Zgodnie bowiem z art. 10 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Przechodząc do podstawy prawnej wydanego w niniejszej sprawie wyroku należy wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast w myśl powołanego wyżej art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z redakcji zacytowanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wynika, że tzw. podstawa wznowieniowa jest odrębną od naruszenia prawa materialnego i innego naruszenia przepisów postępowania, przesłanką do uchylenia zaskarżonego aktu i tak jak naruszenie prawa materialnego, jak też inne naruszenie przepisów postępowania, uwzględniana jest przez sąd administracyjny z urzędu, który jak wynika z wcześniej przytoczonych przepisów, zobowiązany jest z urzędu dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, w kontekście wszystkich obowiązujących przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, że w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., w przypadku naruszenia przez organ prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd administracyjny zobligowany jest do uchylenia zaskarżonego aktu bez konieczności dokonywania oceny, czy stwierdzone uchybienie miało i ewentualnie jaki wpływ na wynik postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze, że naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – polegające na niebraniu udziału przez strony tj. T. R., K. R., A. J. i P. J. w postępowaniu przed organem odwoławczym, zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, bez ich winy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił to rozstrzygnięcie (pkt I wyroku).
SKO, ponownie rozpatrując odwołanie Spółki, zawiadomi wszystkie strony o wydaniu ostatecznej decyzji, doręczając to rozstrzygnięcie (wraz z wymaganym pouczeniem), umożliwiając w ten sposób ewentualne złożenie skargi lub wyrażenia stanowiska w tym zakresie – co ma fundamentalne znaczenie dla realizacji przewidzianego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu.
Uzupełniająco należy wskazać, że Sąd, uchylając zaskarżoną decyzję, nie dokonał merytorycznej oceny zarzutów skargi i poglądów przedstawionych przez organ, gdyż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, które w myśl art. 153 p.p.s.a. wiązałyby organy i sąd w dalszym toku postępowania, wyrażona zostałaby bez udziału wszystkich stron postępowania, bez zapoznania się ze stanowiskiem pominiętych stron i w praktyce czyniłaby ich udział w sprawie czysto iluzorycznym.
O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku), Sąd orzekł, uwzględniając poniesione przez Spółkę koszty wpisu od skargi (200 zł), wynagrodzenie reprezentującego stronę skarżącą radcy prawnego (480 zł) – na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).