II SA/Ke 598/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę N. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A. P. Organ administracji argumentował, że skarżąca utraciła status UKR i legalny pobyt w Polsce z uwagi na zarejestrowanie w systemie zabezpieczenia społecznego innego państwa członkowskiego UE, co wynikało z danych Straży Granicznej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że decyzja uchylająca prawo do świadczenia wychowawczego ma charakter konstytutywny i działa na przyszłość (ex nunc), a nie wstecz. Organ nie mógł zatem uchylić prawa do świadczenia za okres, który już minął i w którym świadczenie zostało pobrane, gdyż takie działanie narusza art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Pozbawienie strony prawa do już wypłaconego świadczenia mogłoby nastąpić jedynie w trybie instytucji świadczenia nienależnie pobranego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wstecznego uchylania świadczeń wychowawczych oraz charakteru decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy i świadczeń wychowawczych, ale zasada dotycząca ex nunc działania decyzji jest uniwersalna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji może wstecznie uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, które zostało już wypłacone i skonsumowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie może wstecznie uchylić prawa do świadczenia wychowawczego, które zostało już wypłacone i skonsumowane. Decyzja uchylająca prawo do świadczenia ma charakter konstytutywny i działa na przyszłość (ex nunc).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci pozwala na zmianę lub uchylenie prawa do świadczenia wychowawczego, ale decyzja ta działa na przyszłość. Pozbawienie strony prawa do już wypłaconego świadczenia może nastąpić jedynie w trybie instytucji świadczenia nienależnie pobranego.
Czy utrata statusu UKR i legalności pobytu w Polsce przez obywatela Ukrainy, spowodowana zarejestrowaniem w systemie zabezpieczenia społecznego innego państwa UE, skutkuje utratą prawa do świadczenia wychowawczego za okres wsteczny?
Odpowiedź sądu
Utrata statusu UKR i legalności pobytu może wpływać na prawo do świadczenia, ale nie pozwala na wsteczne uchylenie już wypłaconego świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd skupił się na procedurze uchylenia świadczenia, stwierdzając naruszenie prawa materialnego w postaci wstecznego działania decyzji, niezależnie od kwestii legalności pobytu.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.w.d. art. 27 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Decyzja uchylająca prawo do świadczenia wychowawczego ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem ex nunc (na przyszłość od daty wydania decyzji), nie może być stosowana wstecznie do okresu, w którym świadczenie zostało już skonsumowane.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.w.d. art. 27 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
u.p.p.w.d. art. 25
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Dotyczy nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, które podlega zwrotowi.
u.p.o.u. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.u. art. 26 § ust. 3i
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja uchylająca prawo do świadczenia wychowawczego ma charakter konstytutywny i działa na przyszłość (ex nunc), a nie wstecz. • Organ nie może wstecznie uchylić prawa do świadczenia, które zostało już wypłacone i skonsumowane.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu oparta na utracie legalności pobytu przez skarżącą z powodu rejestracji w systemie zabezpieczenia społecznego innego państwa UE.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja uchylająca prawo do świadczenia wychowawczego (...) ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem ex nunc tj. z mocą na przyszłość od daty wydania decyzji • W trybie art. 27 ustawy nie podlega uchyleniu lub zmianie prawo do świadczenia wychowawczego już wcześniej skonsumowane, czyli świadczenie już pobrane.
Skład orzekający
Krzysztof Armański
przewodniczący
Jacek Kuza
sprawozdawca
Agnieszka Banach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstecznego uchylania świadczeń wychowawczych oraz charakteru decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy i świadczeń wychowawczych, ale zasada dotycząca ex nunc działania decyzji jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i prawa pobytu obywateli Ukrainy, a sądowa interpretacja kluczowego przepisu dotyczącego działania decyzji administracyjnych ma istotne znaczenie praktyczne.
“Czy ZUS może cofnąć świadczenie wychowawcze za przeszłość? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.