II SA/KE 592/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na budowę, uznając, że planowana rozbudowa i nadbudowa garażu nie narusza praw sąsiada.
Skarżąca E. T. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę rozbudowy i nadbudowy budynku garażowego oraz gospodarczego. Zarzucała naruszenie przepisów dotyczących zacieniania i oddziaływania na działkę sąsiednią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły zgodność projektu z przepisami, w tym analizę zacieniania i nasłonecznienia dla potencjalnej zabudowy na działce skarżącej, która wykazała brak naruszenia jej uzasadnionych interesów.
Sprawa dotyczyła skargi E. T. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy pozwolenie na budowę rozbudowy i nadbudowy budynku garażowego oraz gospodarczego, zmienianego na warsztat elektromechaniczny. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa budowlanego, w szczególności w zakresie zacieniania i oddziaływania inwestycji na jej działkę sąsiednią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpoznając sprawę po raz drugi, odniósł się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku z 23 sierpnia 2023 r. Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, w tym analizę zacieniania i nasłonecznienia dla potencjalnej zabudowy na działce skarżącej. Analiza ta wykazała, że projektowana inwestycja nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności w zakresie naturalnego oświetlenia pomieszczeń. Sąd podkreślił, że pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości może być wydane wyjątkowo, ale w tym przypadku organy wykazały, że istnieją ku temu szczególne okoliczności i że interesy stron zostały należycie wyważone. W związku z tym, Sąd oddalił skargę, uznając decyzję Wojewody za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, projektowana inwestycja nie narusza prawa sąsiada do naturalnego oświetlenia i zacieniania, ponieważ analiza wykazała, że potencjalna zabudowa na działce sąsiedniej będzie spełniać wymogi dotyczące nasłonecznienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że analiza zacieniania i nasłonecznienia, uwzględniająca potencjalną zabudowę na działce sąsiedniej, wykazała zgodność projektu z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Projektowana nadbudowa nie ograniczy możliwości korzystania z działki sąsiedniej ponad przeciętną miarę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (31)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.P.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.P.b. art. 32 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.P.b. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.P.b. art. 35 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.P.b. art. 35 § ust. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 179a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 144
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie art. 12 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 12 § ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 13 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 13 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 40
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 57 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 57 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 60 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 271
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 272 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 273
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie art. 232 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo oceniły zgodność projektu z przepisami Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Analiza zacieniania i nasłonecznienia wykazała, że projektowana inwestycja nie narusza prawa sąsiada do naturalnego oświetlenia. Istnieją szczególne okoliczności uzasadniające wydanie pozwolenia na budowę przy granicy nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów dotyczących zacieniania i oddziaływania na działkę sąsiednią. Brak należytego wyważenia interesów stron postępowania. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Decyzje organów oparto na materiale dowodowym zgromadzonym przed poprzednim wyrokiem WSA.
Godne uwagi sformułowania
nie jest wykluczone zbadanie wpływu planowanej zabudowy – przy uwzględnieniu jej usytuowania i wysokości – na zacienianie działki sąsiedniej, w tym ewentualnego budynku realizowanego w przyszłości. pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości (w zbliżeniu do granicy) może być wydane wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny. Ocena dopuszczalności lokalizacji budynku względem działki sąsiedniej nie może więc ograniczać się wyłącznie do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie odległości minimalnych, lecz powinna obejmować cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem obiektu na otoczenie.
Skład orzekający
Renata Detka
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Armański
sędzia
Agnieszka Banach
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pozwolenia na budowę przy granicy działki, oceny wpływu inwestycji na zacienienie i nasłonecznienie działki sąsiedniej, oraz zasady związania organów wskazaniami sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy i nadbudowy istniejących budynków przy granicy działki, w kontekście braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu sąsiedzkiego związanego z inwestycją budowlaną i jej wpływem na sąsiednią nieruchomość, co jest częstym problemem. Wyrok pokazuje, jak sądy analizują przepisy dotyczące zacieniania i nasłonecznienia.
“Rozbudowa garażu przy granicy działki – czy sąsiad może blokować słońce?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 592/24 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2025-04-10 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-11-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Agnieszka Banach Krzysztof Armański Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 2096/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-01 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 418 art. 3 pkt 6, Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz.U. 2022 poz 1225 par. 12 ust. 4, par. 13 ust. 1 pkt 1, par. 57 ust. 2, par. 60 ust. 1 i 2, par. 40, Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1061 art. 140, art. 144 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Agnieszka Banach Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2024 r. [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 20 sierpnia 2024 r., [...], Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania E. T., na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 16 kwietnia 2024 r. zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki wraz z projektem architektoniczno-budowlanym i udzielającą P. Ś. [...], pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę i nadbudowę budynku garażowego oraz rozbudowę i nadbudowę części budynku gospodarczego wraz z ich zmianą sposobu użytkowania na rozbudowę warsztatu elektromechanicznego naprawy samochodów oraz rozbudowę budynku gospodarczego na cele gospodarcze, na działce nr [...] przy ul. [...] w S.-K.. W uzasadnieniu Wojewoda ustalił, że w uwzględnieniu wniosku P. Ś. z 11 stycznia 2022 r. Starosta [...] decyzją z 8 czerwca 2022 r. zatwierdził projekt zagospodarowania działki wraz z projektem architektoniczno - budowlanym i udzielił P. Ś. pozwolenia na budowę obejmującego wskazaną wyżej inwestycję. Decyzją z 12 października 2022 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, zaś wyrokiem z 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 662/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. uchylił ww. decyzję Wojewody oraz decyzję Starosty [...] z 8 czerwca 2022 r. Załatwiając sprawę ponownie Starosta [...] postanowieniem z 19 stycznia 2024 r. nałożył na inwestora obowiązek wyjaśnienia szczególnych okoliczności i przyczyn przemawiających za rozwiązaniem projektowym proponowanym w projektach załączonych do wniosku. 8 lutego 2024 r. i 22 lutego 2024 r. do Starostwa Powiatowego w Skarżysku -Kamiennej wpłynęły wyjaśnienia inwestora, do których załączono analizę zacieniania i oddziaływania inwestycji na działki sąsiednie po rozbudowie i nadbudowie. 28 marca 2024 r. wpłynęły zastrzeżenia E. T., która wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia zacieniania jej działki oraz o dokonanie oględzin. Opisaną na wstępie decyzją z 16 kwietnia 2024 r. Starosta [...] zatwierdził projekt zagospodarowania działki wraz z projektem architektoniczno-budowlanym i udzielił wnioskowanego pozwolenia na budowę. W złożonym odwołaniu E. T. zarzuciła: - naruszenie art. 7, 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak rzetelnego zebrania całości materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji w sposób zgodny z prawem oraz swobodną ocenę wiarygodności dowodów polegającą na zignorowaniu wniosków dowodowych złożonych w piśmie z 26 marca 2024 r., a zmierzających do dopuszczenia przez organ I instancji dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa i architektury celem bezstronnego ustalenia wielkości i zgodności z prawem budowlanym zacieniania działki E. T. przez budynki należące do P. Ś., posadowione i mogące być posadowione na jego działce w przyszłości, oraz celem ustalenia, czy budynki gospodarcze posadowione w przyszłości przez P. Ś. nie spowodują nieodwracalnych skutków dla zagospodarowania działki przez E. T., a także nieprzeprowadzenie oględzin działek inwestora i skarżącej przy udziale biegłego, - naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na naruszeniu praw skarżącej poprzez pominięcie uwzględnienia jej słusznego interesu jako strony postępowania zważywszy, że organ w skarżonej decyzji w sposób pobieżny, bez szczegółowego wyjaśnienia, czy wniosek jest zasadny ze względów optymalnego zagospodarowania działki inwestora, bez szczegółowego wyjaśnienia, czy usprawiedliwione jest wyjątkowe, a co za tym idzie priorytetowe potraktowanie tego wniosku w sposób tak bardzo ingerujący w uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej, - pominięcie przez organ I instancji interesu skarżącej, która na skutek decyzji ograniczającej jej prawo własności w sposób drastyczny i ingerujący w jej działkę w stopniu bardzo dużym powoduje naruszenie żywotnego prawa do korzystania z jej własności, - pominięcie przez organ I instancji powierzchni działki inwestycyjnej 1285 m2, przy powierzchni zabudowy warsztatu 118 m2, i niewyjaśnienie, że rozbudowa i nadbudowa na granicy z działką nr [...] jest rzeczywiście uzasadniona, zważywszy na oddziaływanie na działkę sąsiednią i czy nie istnieje alternatywna możliwość rozbudowy warsztatu, bez tak znacznej ingerencji w uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej, - naruszenie art. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez niedostateczne wyważenie interesów inwestora oraz skarżącej, czego organ I instancji nie uczynił, a co wymaga uwzględnienia istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działki skarżącej w przyszłości, przy uwzględnieniu choćby ogólnego jej zamiaru w tym zakresie. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda wskazał na art. 32 ust. 4, art. 35 Prawa budowlanego i podniósł, że dla terenu, na którym znajduje się działka nr [...] w S.-K., brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor uzyskał decyzję Prezydenta Miasta S.-K. z 25 października 2019 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji p.n. "Rozbudowa i nadbudowa budynku garażowego oraz rozbudowa i nadbudowa części budynku gospodarczego w granicy sąsiedniej nieruchomości wraz z ich zmianą sposobu użytkowania na rozbudowę warsztatu elektromechanicznego naprawy samochodów oraz rozbudowa budynku gospodarczego na cele gospodarcze. Docelowa liczba stanowisk naprawczych - dwa; docelowa liczba miejsc postojowych - cztery", na działce nr [...] przy ul. [...] w S.-K.. Decyzją z 23 stycznia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło ww. decyzję i orzekło o nowym rozstrzygnięciu w przedmiocie nazwy inwestycji: "Rozbudowa i nadbudowa budynku garażowego oraz rozbudowa i nadbudowa części budynku gospodarczego wraz z ich zmianą sposobu użytkowania na rozbudowę warsztatu elektromechanicznego naprawy samochodów oraz rozbudowa budynku gospodarczego na cele gospodarcze", zaś w pozostałej części utrzymało decyzję I instancji w mocy. W decyzji o warunkach zabudowy organ określił szczegółowo warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu, w tym jego zabudowy, w zakresie parametrów garażu i części budynku gospodarczego po rozbudowie i nadbudowie na warsztat oraz parametry budynku gospodarczego po rozbudowie na cele gospodarcze. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji co do zgodności projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy. Wskazał także, że inwestycja nie jest ujęta w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. w sprawie rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z tym nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie wymaga również ustalenia warunków w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków. Wypełniając dyspozycję kolejnych punktów przepisu art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ odwoławczy sprawdził zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi. Projekt zagospodarowania działki sporządzony został na kopii mapy do celów projektowych w skali 1:500, opracowanej w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny, wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty [...] 16 kwietnia 2020 r. Wskazując na § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Wojewoda podniósł, że organy nie rozstrzygają w tym przypadku o nowej budowie bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią, lecz o nadbudowie budynków istniejących na działce nr [...] przy ul. [...] w Skarżysku -Kamiennej bezpośrednio przy granicy z działką nr [...]. Inwestor zamierza nadbudować ściany budynków garażu i gospodarczego usytuowane bezpośrednio przy granicy. Po nadbudowie ściana budynku garażowego i część ściany budynku gospodarczego, będzie miała wysokość 5,40 m, a budynku gospodarczego 3,0 m. Wysokość ściany bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] zwiększy się o 1,80 m na długości ok. 6,78 m. Dach ma być jednospadowy o kącie nachylenia 15°, ze spadkiem na teren działki nr [...]. Oceniając, czy w analizowanym przypadku zaistniały szczególne okoliczności do udzielenia pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę istniejących budynków znajdujących się bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią organ wziął pod uwagę: 1. Rozstrzygając o możliwości rozbudowy i nadbudowy istniejących budynków w decyzji o warunkach zabudowy stwierdzono, że w obszarze objętym analizą występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, mieszkaniowa wielorodzinna, mieszkaniowo-usługowa i usługowa. Organ przywołał treść § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który dopuszcza możliwość nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 tego przepisu od granicy z działką budowlaną 2. Na analizowanym terenie budynki mieszkalne lokalizowane są we frontowej części działek, pozostałe budynki zlokalizowane są w głębi nieruchomości. 3. W decyzji o warunkach zabudowy stwierdzono, że w obszarze objętym analizą występuje zabudowa o wysokości w przedziale od 2,0 m do 12,0 m. Analizowane budynki będą miały wysokość 5,40 m i 3,0 m. 4. W decyzji tej stwierdzono także, że w obszarze objętym analizą budynki mają mieć dach jednospadowy o kącie nachylenia połaci od 15° do 25°, ze spadkiem na teren własnej działki. Analizowane budynki będą miały dach jednospadowy o kącie nachylenia połaci 15°. 5. Rozbudowa budynków nastąpi w kierunku własnej działki, z zachowaniem dotychczasowych wymiarów w granicy z działką nr [...]. 6. W dokumentacji projektowej znajduje się analiza nasłonecznienia i zacieniania oraz analiza przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt w budynku, który może być wybudowany na działce nr [...] ścianą z otworami okiennymi w odległości 4,0 m od granicy z działką nr [...], opracowana przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane, legitymującego się przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego. Zgodnie z analizą nasłonecznienia, pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi w budynku na działce nr [...] miałyby zapewnione oświetlenie dzienne oraz czas nasłonecznienia od godziny 7:00 do 13:00 w dniach równonocy (6 godzin). Wskazując na § 57 ust. 1 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z analizą przesłaniania w analizowanym przypadku odległość między budynkami wyniosłaby 4,0 m + 0,40 m = 4,40 m, a wysokość przesłaniania wyniosłaby 5,40 m - 1,25 m = 4,15 m > 4,40 m odległości między budynkami, więc przesłanianie nie występuje. Standardowo dolna krawędź okien parteru znajduje się na wysokości ok. 0,85 m od posadzki, minimalna warstwa podłoża na gruncie, tj. wylewki betonowej, warstw izolacji cieplnej i paraizolacji, wylewki pod posadzkę wynosi 40 cm i więcej, w sumie 1,25 m. Grubość ściany zewnętrznej do obliczeń przyjęto 40 cm, co jest grubością przegrody zewnętrznej z 8 cm warstwą ocieplenia, uwzględnionej w analizie stosownie do § 13 ust. 1 lit. a ww. rozporządzenia. 7. Budynki od strony sąsiedniej działki Nr [...] mają ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej REI 60, bez otworów. Budynek zaprojektowano w klasie odporności pożarowej "E". Wojewoda zacytował § 272 ust. 3 i § 232 ust. 4 ww. rozporządzenia, przedstawił tabelę wymaganej klasy odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego oraz zamknięć znajdujących się w nich otworów i podniósł, że zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej stwierdził rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. 8. Wody opadowe z dachu płaskiego budynku odprowadzane będą na teren działki inwestora. 9. Budynek nie będzie generować nadmiernego hałasu i zanieczyszczeń. 10. W przypadku zrealizowania zamierzonej inwestycji nie wystąpią uciążliwości z tytułu emisji drgań i pola elektromagnetycznego. 11. Powierzchnia biologicznie czynna wyniesie 61,2 % > 30% określonej decyzją o warunkach zabudowy. Wskaźnik powierzchni projektowanej rozbudowy w stosunku do powierzchni działki wyniesie 1,62 %, tj. 1,0 % < 1,62 % < 4,0 % określonego decyzją o warunkach zabudowy. 12. Nie potwierdził się zarzut skarżącej o naruszeniu § 13 ww. rozporządzenia dotyczący przesłaniania, bowiem wysokość przesłaniania wyznacza się do wewnętrznego lica ściany. 13. Przywołując art. 84 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił fakultatywny charakter opinii biegłego i wskazał, że wykorzystanie opinii biegłego jest konieczne tylko w sytuacji, gdy dla prawidłowego załatwienia sprawy ze względu na poziom jej skomplikowania, wymagane są wiadomości, którymi nie dysponuje organ administracji. 14. Przeprowadzenie oględzin ma również charakter fakultatywny i zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie. Wojewoda stwierdził, że za zgodną z przepisami należy uznać rozbudowę i nadbudowę budynku garażu i budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w Skarżysku -Kamiennej, bezpośrednio przy granicy z działką nr [...]. Nadbudowa budynku garażowego i części budynku gospodarczego nie ograniczy możliwości korzystania z działki sąsiedniej nr [...] ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego), więc jest możliwa w świetle obowiązujących przepisów. Wyjaśnił też, że stanowiska postojowe w ilości 4 sztuk zaprojektowano w odległości ok. 15 m od granicy z działką Nr [...] i [...],10 m od granicy z działką Nr [...], co jest zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi. Projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany inwestycji są kompletne, zawierają informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej stwierdził rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Projekty zostały sporządzone przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane i legitymującego się aktualnym, na dzień wykonywania projektu, zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Projektant dołączył do projektów oświadczenie o sporządzeniu tych projektów zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wyjaśnił, że o możliwości nadbudowy i rozbudowy budynków rozstrzygnęła decyzja Prezydenta Miasta S.-K. z 25 października 2019 r. uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 23 stycznia 2020 r. Rozstrzygając o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu organ planistyczny przeprowadził analizę dotyczącą uciążliwości wnioskowanych do nadbudowy i rozbudowy budynków, z której wynika, że w rozbudowanym warsztacie nie zostaną zamontowane żadne urządzenia generujące hałas na zewnątrz budynku, w porze nocnej warsztat nie stanowi źródła hałasu, na terenie warsztatu nie są i nie będą zainstalowane żadne urządzenia powodujące emisję zanieczyszczeń do powietrza, emisja zanieczyszczeń motoryzacyjnych z terenu warsztatu nie będzie miała znaczącego wpływu na jakość powietrza w porównaniu z ilością zanieczyszczeń pochodzących z przebiegającej obok ulicy [...] o dużym natężeniu ruchu. Zgodnie z projektem technologicznym wszystkie powstające odpady są segregowane i okresowo magazynowane w pojemnikach ustawionych na utwardzonym podłożu, a następnie przekazywane odpowiednim odbiorcom, przedsięwzięcie nie należy do mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie Wojewody ustalenia Starosty [...] są prawidłowe, a zarzuty odwołania nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Należało zatem utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze E. T. zaskarżyła decyzję z 20 sierpnia 2024 r. w całości zarzucając naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niepodjęciu przez organy czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez brak rozważenia na podstawie materiału dowodowego, który nie uległ zmianie od wyroku WSA w 2023 r., czy inwestor udowodnił zasadność swoich roszczeń, jak również braki w faktycznym i prawnym uzasadnieniu decyzji; 2. art. 6 k.p.a. w zw. z art. art. 140 i 144 K.c. poprzez niezasadne przyjęcie, że nadbudowa budynku garażowego i części budynku gospodarczego nie ograniczy możliwości korzystania z działki sąsiedniej nr [...] ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, podczas gdy zacienienie działki skarżącej na chwilę obecną wynosi "około ponad 8 m."; 3. § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczycącego wymaganego nasłonecznienia, w tym w mieszkaniach wielopokojowych, przy czym wystarczy, gdy wymaganie to jest spełnione przynajmniej dla jednego pokoju, podczas gdy skarżąca, gdyby decyzja nie została uchylona, zostałaby znacznie ograniczona w swych inwestycjach, zważywszy, gdyby chciała zabudować swoją działkę domem parterowym zwróconym oknami w stronę działki inwestora; 4. § 13 oraz § 57 i § 60 ww. rozporządzenia poprzez niezasadne przyjęcie jakoby traktowały one o przesłanianiu i nasłonecznianiu pomieszczeń w istniejących budynkach, nie zaś w budynkach, które mogłyby powstać w przyszłości, podczas gdy stoi to w jawnej sprzeczności z interesem skarżącej, która, gdyby decyzja ostała się, zostałaby bardzo ograniczona w swoich przyszłych inwestycjach na działce stanowiącej jej własność. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Staroście Skarżyskiemu. W uzasadnieniu podniosła, że organy wydały decyzje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony jeszcze przed wyrokiem WSA z 23 sierpnia 2023 r. Nie poczyniły innych zalecanych tym wyrokiem ustaleń, czy też nie przeprowadziły dowodów wnioskowanych przez skarżącą, a mających na celu ochronę jej interesu prawnego, do którego ochrony się nie odniosły. Zdaniem skarżącej, zgodnie z wyrokiem NSA z 30 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 3105/12, będąca przedmiotem w sprawie inwestycja powinna uwzględniać zacienienie potencjalnej zabudowy na działce sąsiedniej, co do której realizacji istnieje ogólny zamiar właściciela. Na chwilę obecną długość istniejącej ściany budynków inwestora w granicy wynosi 21,46 m, aktualnie inwestor nadbudował swój budynek na długości 6,78 m do wysokości 5,40 m – bezpośrednio w granicy z działką skarżącej nr [...] i zrobił to w czasie wyrokowania WSA w Kielcach w 2023 r., lekceważąc wyrok sądowy i jego zalecenia dla organów. Organy bezkrytycznie przyjęły za pewnik ustalenia projektanta określając go jako osobę posiadającą stosowne przygotowanie zawodowe, tymczasem ze sporządzonej przez niego analizy wynika, że wymogi z § 13 ust. 1 zostały niedochowane o 15 cm. Organy nie powinny ograniczać się wyłącznie do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie odległości minimalnych, lecz powinny obejmować całe spektrum oddziaływania na otoczenie, co oznacza, że nie jest dopuszczalne uwzględnienie interesu tylko jednej strony – inwestora i podanie, że jego wniosek jest zasadny ze względów optymalnych zagospodarowania działki inwestora, bez wyjaśnienia, czy potraktowanie tego wniosku jest wyjątkowe. W ocenie skarżącej, nie jest uprawnione stwierdzenie, że nadbudowa budynku garażowego i części budynku gospodarczego w żaden sposób nie ogranicza możliwości korzystania z działki sąsiedniej nr [...] ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego znaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Skarżąca wyjaśniła, że została mocno ograniczona w możliwości usytuowania zabudowań na swojej działce, a spowodowane jest to znacznym oddziaływaniem na jej działkę z działki inwestora, związanym z zasłonięciem światła słonecznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Uczestnik P. Ś. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że sprawa dotycząca pozwolenia na budowę inwestycji objętej wnioskiem P. Ś., po raz drugi jest rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W pierwszym, prawomocnym wyroku z 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 662/22, WSA w Kielcach uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Wojewody z 12 października 2022 r., utrzymującą w mocy udzielone przez organ I instancji pozwolenie na budowę, jak i decyzję wydaną w pierwszej instancji przez Starostę Skarżyskiego. Przywołanie tej okoliczności jest istotne w kontekście oceny realizacji przez organy wskazań i stanowiska wyrażonego przez Sąd w ww. wyroku. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024 poz. 935 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zasada związania wyrażona w przytoczonym przepisie oznacza, że organ administracji, a następnie sąd orzekający w sprawie, w której już raz wypowiedział się w prawomocnym wyroku sąd administracyjny, nie może odstąpić od stanowiska prawnego wyrażonego przez ten sąd zarówno w zakresie wykładni prawa, jak i jego zastosowania w stanie faktycznym konkretnej sprawy, chyba że nastąpiła zmiana przepisów lub zmiana stanu faktycznego. Przyczyną uwzględnienia skargi w sprawie II SA/Ke 662/22 były zasygnalizowane przez Sąd wątpliwości co do "zachowania pewnej symetrii w oddziaływaniu inwestycji na sąsiednie nieruchomości, tak aby ich właściciele mogli w sposób optymalny realizować swoje przedsięwzięcia budowlane", których organy w sposób należyty nie rozważyły i nie wyjaśniły. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że przyjęte w projekcie rozwiązania, związane z nadbudową obiektu znajdującego się w granicy z działką skarżącej, będą miały niebagatelny wpływ na działkę nr [...] – choćby pod względem dostępu do światła dziennego. W tym kontekście Sąd podkreślił, że "(...) nie jest wykluczone zbadanie wpływu planowanej zabudowy – przy uwzględnieniu jej usytuowania i wysokości – na zacienianie działki sąsiedniej, w tym ewentualnego budynku realizowanego w przyszłości. Świadczy o tym wprost treść projektu budowlanego, gdzie zawarto stosowną analizę w tym zakresie – w odniesieniu do budynku, jak to wprost określono, realizowanego "w perspektywie" na działce nr [...]. Organ nie odniósł się jednak do tej analizy w sposób merytoryczny, zwłaszcza w kontekście zarzutów odwołania i odmiennej oceny wynikającej z dołączonego opracowania, zawierającego konkretną argumentację (wynikającą także z samego odwołania), stwierdzając jedynie, że analiza wchodząca w skład projektu została wykonana przez "osobę posiadającą stosowne przygotowanie zawodowe". Wojewoda zatem w zasadzie bezkrytycznie zaakceptował ustalenia dokonane przez projektanta. Tymczasem już choćby ze sporządzonej przez niego analizy wynika, że wymogi określone w § 13 ust. 1 rozporządzenia nie zostały, jakkolwiek nieznacznie, dochowane (odległość, o jakiej mowa w tym przepisie została przekroczona o 15 cm).". Sąd podkreślił także, że "(...) pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości (w zbliżeniu do granicy) może być wydane wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny. Dotyczy to w równym stopniu nadbudowy czy rozbudowy, które w świetle art. 3 pkt 6 u.P.b. stanowią rodzaj budowy i nie podlegają wyłączeniu z uzyskania pozwolenia na budowę. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "dopuszcza się" (również w przypadku – znajdującego zastosowanie w rozpatrywanej sprawie – § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia) jednoznacznie wskazuje, że jest to rozwiązanie wyjątkowe, które wymaga nie tylko zaistnienia szczególnych okoliczności wymienionych w przepisie, a stanowiących odstępstwo od ogólnej zasady lokowania budynków, ale również szczególnej staranności i dbałości organu w zakresie poszanowania interesów osób trzecich. (...) Ocena dopuszczalności lokalizacji budynku względem działki sąsiedniej nie może więc ograniczać się wyłącznie do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie odległości minimalnych, lecz powinna obejmować cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem obiektu na otoczenie. W szczególności nie jest dopuszczalne uwzględnienie interesu tylko jednej ze stron postępowania (inwestora) z podaniem, że jej wniosek jest zasadny ze względów optymalnych zagospodarowania działki inwestora, bez szczegółowego wyjaśnienia, czy usprawiedliwione jest wyjątkowe, a co za tym idzie priorytetowe, potraktowanie tego wniosku.". Sąd zwrócił uwagę, że powierzchnia działki inwestycyjnej jest stosunkowo duża i wynosi, w liniach rozgraniczających inwestycję, 1285 m˛, podczas gdy powierzchnia zabudowy warsztatu po inwestycji ma wynosić 118 m˛. "Należało się zatem zastanowić, czy realizacja inwestycji w formie przyjętej w projekcie (rozbudowa i nadbudowa w granicy z działką [...]) jest rzeczywiście uzasadniona – jeśli wziąć pod uwagę opisane wyżej oddziaływanie na teren sąsiedni i czy nie istnieje alternatywna możliwość rozbudowy warsztatu, bez tak znaczącej ingerencji w uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiadującej. (...) Nie można bowiem wykluczyć, że istnieje na przykład inna możliwość rozbudowy istniejących budynków w celu rozwinięcia działalności przez inwestora – przy uwzględnieniu wielkości jego działki i dotychczasowego układu budynków, nie powodująca ingerencji w prawa właściciela działki sąsiedniej.". Z treści przywołanego wyroku wynikały zatem dwa istotne wskazania dla organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Po pierwsze, przeprowadzenie analizy zacieniania i nasłonecznienia potencjalnego budynku na niezabudowanej działce skarżącej nr [...] zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. nr 2022 r. poz. 1225), zwanego dalej rozporządzeniem, i po drugie, ocena, czy istnieje inna możliwość rozbudowy istniejących budynków w celu rozwinięcia działalności przez inwestora aniżeli przyjęte w projekcie rozwiązanie, polegające na nadbudowie istniejących w granicy z działką nr [...] budynków warsztatowych. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że w omawianym wyroku WSA nie przesądził tego, czy projekt złożony przez inwestora jest możliwy bądź niemożliwy do zrealizowania w aktualnym stanie prawnym, wskazał natomiast na okoliczności, które organ winien wyjaśnić i ocenić rozstrzygając złożony w tej sprawie wniosek. Zdaniem Sądu, rozpatrując sprawę ponownie, organy nie naruszyły art. 153 p.p.s.a. i przeprowadziły postępowanie z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w wyroku z 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 662/22. Przed wydaniem decyzji w I instancji organ dysponował pismem P. Ś. z 5 lutego 2024 r., złożonym w następstwie wykonania obowiązku nałożonego na niego w postanowieniu z 19 stycznia 2024 r., polegającego na wyjaśnieniu okoliczności i przyczyn przemawiających za rozwiązaniem projektowym proponowanym we wniosku. Postanowienie było konsekwencją stanowiska wyrażonego w ww. wyroku WSA w Kielcach, co wynika wprost z jego sentencji. W piśmie z 5 lutego 2024 r. inwestor wyjaśnił, że rozbudowa ma na celu stworzenie drugiego stanowiska naprawczego w już istniejącym warsztacie elektromechanicznym. Obecnie istniejące stanowisko, z uwagi na wysokość 3,8 m, uniemożliwia zamontowanie nowoczesnego, specjalistycznego podnośnika kolumnowego, który zastąpił dotychczasowe kanały diagnostyczne, będące w latach 90-tych ub. wieku stałym wyposażeniem każdego warsztatu samochodowego. Na istniejącym stanowisku funkcjonuje taki właśnie kanał diagnostyczny. Podnośnik jest urządzeniem bezpieczniejszym, zwiększa komfort pracy i oznacza lepszą dostępność do serwisowanego pojazdu. Do jego zamontowania koniecznym jest dostępność miejsca i przestrzeni hali warsztatowej. Inwestor podkreślił, że zaproponowana rozbudowa stanowi jedyny możliwy wariant rozbudowy ze względu na uwarunkowania topograficzne działki nr [...] (dolna jej część charakteryzuje się dużym spadkiem terenu), sposób zabudowy oraz zagospodarowania zielenią niską i wysoką. Ponadto, z uwagi na "konieczność bliskości ze sobą obu stanowisk naprawczych nielogicznym i w praktyce niemożliwym do realizacji byłaby próba rozbudowy warsztatu w innym miejscu na działce inwestora. Wskazać należy, że już istniejący warsztat wyposażony jest w instalacje i urządzenia trwale z nim związane, które będą niezbędne również przy pracy w rozbudowanym drugim stanowisku powstałym z rozbudowy garażu i budynku gospodarczego.". Wraz z pismem z 5 lutego 2024 r. P. Ś. przedłożył Analizę zacieniania i oddziaływania inwestycji: "Rozbudowy i nadbudowy budynku garażowego oraz rozbudowy i nadbudowy części budynku gospodarczego wraz z ich zmianą sposobu użytkowania na rozbudowę warsztatu elektromechanicznego naprawy samochodów oraz rozbudowę budynku gospodarczego na cele gospodarcze" na działki sąsiednie. Opracowanie sporządzone zostało przez E. K. - autora złożonego przez inwestora projektu budowlanego, w którym znajdują się zaświadczenia o jego uprawnieniach budowlanych i przynależności do Świętokrzyskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Analiza sporządzona została z uwzględnieniem § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia przy założeniu budowy budynku na działce sąsiedniej. Z treści tych przepisów wynika, że pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 700-1700, przy czym w mieszkaniach wielopokojowych wymagania te powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. Przedłożona Analiza wskazuje, że w dniach równonocy, czyli 21 marca i 21 września, zacienienie, początkowo niewielkiej części, działki nr [...] rozpoczyna się od godz. 11.00, przy czym o godz. 13.00 długość cienia wynosi 3,5 m. Oznacza to, że przy budowie budynku na działce skarżącej, z oknami zwróconymi w stronę rozbudowywanego warsztatu w dozwolonej minimalnej odległości 4 m od granicy z działką nr [...] (§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), pokoje mieszkalne znajdujące się od tej strony będą miały pełne nasłonecznienie co najmniej do godz. 13.00, co wyczerpuje wymagania określone w przywołanym wyżej § 60 ust. 1 i 2, co prawidłowo ocenił Wojewoda w zaskarżonej decyzji (str. 8 pkt 6). Zdaniem Sądu, przeprowadzone przed organem I instancji postępowanie wyjaśniło w sposób wystarczający wątpliwości zasygnalizowane w wyroku WSA w K. w sprawie II SA/Ke [...], z uwzględnieniem zawartych w nim wskazań, które dotyczyły m.in. przeprowadzenia analizy nasłonecznienia dla potencjalnej zabudowy usytuowanej na działce nr [...]. Organ orzekający w I instancji odniósł się również do wyjaśnień inwestora w zakresie okoliczności związanych z usytuowaniem rozbudowy i nadbudowy dotychczasowych obiektów usytuowanych w granicy, uznając je za "najbardziej ekonomiczne i funkcjonalne rozwiązanie". Z kolei w zaskarżonej decyzji Wojewoda ocenę tę podzielił, utrzymując w mocy decyzję Starosty [...] z 16 kwietnia 2024 r. Uwzględniając stanowisko Sądu wyrażone w sprawie II SA/Ke 662/22, w uzasadnieniu decyzji objętej skargą Wojewoda w 14 punktach (str. 7-10) wyjaśnił, jakie okoliczności wziął pod uwagę przy ocenie, czy w analizowanym przypadku zaistniały szczególne okoliczności do udzielenia pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynków istniejących bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią. Nie ma racji skarżąca zarzucając organom, że materiał dowodowy na podstawie którego zapadły obie ww. decyzje "nie uległ zmianie od wyroku WSA w 2023 roku", co ma – w jej ocenie - oznaczać, że nie zostało należycie rozważone, "czy inwestor udowodnił zasadność swoich roszczeń (...)". Zarzut ten nie poddaje się merytorycznej weryfikacji, gdyż w skardze jej autor nie dostrzega w ogóle faktu przedłożenia przez inwestora Analizy zacieniania i oddziaływania inwestycji i nie odnosi się do treści tego opracowania. Powołuje natomiast wyrok NSA z 30 maja 2014 r. II OSK 3105/12, który przytoczył Sąd przy pierwszym rozpoznaniu sprawy na uzasadnienie tezy, że projektowana inwestycja powinna uwzględniać zacienienie potencjalnej zabudowy na działce sąsiedniej. Taka właśnie analiza została złożona do akt administracyjnych już po wyroku WSA z 23 sierpnia 2023 r., stanowiąc wykonanie zawartych tam wskazań co do dalszego postępowania. Data sporządzenia Analizy, tj. 22 czerwca 2023 r., nie ma w tym przypadku znaczenia, gdyż istotne jest to, kiedy dowód został włączony w poczet materiału dowodowego. Słusznie podkreślił to organ I instancji w decyzji z 16 kwietnia 2024 r. odnosząc się do twierdzenia skarżącej, zawartego w piśmie z 26 marca 2024 r., że w sprawie nie został zebrany nowy materiał dowodowy, gdyż złożona Analiza została opracowana przed wyrokiem WSA w Kielcach. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w uzasadnieniu tego wyroku Sąd odniósł się do innego opracowania, które znajdowało się w projekcie budowlanym jako "Analiza zacieniania budynku realizowanego w perspektywie na działce nr ew. [...]". To tego właśnie dokumentu dotyczyła uwaga Sądu, że "wymogi określone w § 13 ust. 1 rozporządzenia nie zostały, jakkolwiek nieznacznie, dochowane (odległość, o jakiej mowa w tym przepisie została przekroczona o 15 cm)". Podkreślenia wymaga, że orzekając w sprawie II SA/Ke 662/22 i formułując wskazania dla organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Sąd nie dysponował jakimkolwiek opracowaniem uwzględniającym spełnienie dla ewentualnej przyszłej zabudowy wymagań określonych w powołanym wyżej § 60 rozporządzenia. Z kolei opracowanie znajdujące się w projekcie budowlanym, do którego odniósł się Sąd uznając je za niewystarczające i nieocenione przez organy, nie dotyczyło obliczeń w zakresie warunków wymaganego dostępu pokoi mieszkalnych do światła słonecznego, lecz kwestii związanych z przesłanianiem budynku "realizowanego w perspektywie" na działce skarżącej, przez budynek rozbudowywany, o jakich mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. § 13 ust. 1 stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (§ 13 ust. 2). Uwzględniając stanowisko wyrażone przez WSA w wyroku z 23 sierpnia 2023 r., Wojewoda odniósł się w rozbudowany sposób do "Analizy zacieniania budynku realizowanego w perspektywie na działce nr ew. [...]", znajdującej się w projekcie budowlanym, dokonując jednocześnie jej oceny. W dokumencie tym projektant założył, że okno o wysokości 150 cm w hipotetycznym budynku na działce skarżącej, będzie zlokalizowane na wysokości 125 cm od poziomu terenu, a sam przyszły budynek zlokalizowany zostanie w odległości 4 m od granicy z działką inwestora, naprzeciwko obiektu objętego nadbudową. Na str. 8 zaskarżonej decyzji w pkt. 6 organ odwoławczy wyjaśniając te miary wskazał, że standardowo dolna krawędź okien parteru znajduje się na wysokości ok. 85 cm od posadzki, minimalna warstwa podłoża na gruncie, tj. wylewki betonowej, warstw izolacji cieplnej i paroizolacji, wylewki pod posadzkę - wynosi 40 cm i więcej, co w sumie daje 1,25 m od poziomu terenu (od tej wysokości należy liczyć poziom dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego). Grubość ściany zewnętrznej do obliczeń przyjęto 40 cm, co jest grubością przegrody zewnętrznej wraz z 8 cm warstwą ocieplenia. Tym samym odległość między budynkami wyniosłaby 4,0 m (odległość ściany zewnętrznej budynku od granicy) + 40 cm (grubość ściany) = 4,40 m (w § 13 ust. 1 pkt 1 mowa jest o wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, a nie o ścianie zewnętrznej budynku). Z kolei wysokość przesłaniania liczona na podstawie § 13 ust. 2 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a, wyniosłaby 5,40 m (wysokość nadbudowanego budynku na działce nr [...]) - 1,25 m = 4,15 m. Jest to wielkość mniejsza niż odległość między projektowanym nadbudowanym budynkiem, a wierzchołkiem kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego. W konsekwencji organ uznał, że przesłanianie – w rozumieniu § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia - nie występuje i wniosek ten – przy tak zaprezentowanej argumentacji (której zabrakło przy pierwszym rozpatrzeniu sprawy przez organy) należy podzielić. Z treści § 13 ust. 1 pkt 2 wynika również, że warunek wymaganego naturalnego oświetlenia pomieszczeń zostaje spełniony, jeżeli zachowane zostały wymagania, o których mowa w § 57 i 60. § 57 rozporządzenia ustanawia ogólne wymogi dotyczące odpowiedniego oświetlenia dziennego i ma zastosowanie do projektowania budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy (§ 57 ust. 1). W pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie - co najmniej 1:12 ( 57 ust. 2). Treść § 57 ust. 2 dotyczy wewnętrznych rozwiązań przy projektowaniu budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi i nie ma prawnego znaczenia w kontekście analizowanego problemu, związanego z oddziaływaniem planowanej rozbudowy i nadbudowy budynków warsztatowych w zakresie umożliwienia zgodnego z prawem nasłonecznienia pokoi w potencjalnym budynku mieszkalnym na działce nr [...]. W tym przypadku znaczenie ma dochowanie wymogów określonych w § 57 ust. 1 i § 60 rozporządzenia. Skoro przedłożona przez inwestora Analiza wykazała, że w razie zabudowy działki skarżącej pokoje mieszkalne będą mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 700-1700, to znaczy, że projektowana nadbudowa nie narusza zarówno § 60 ust. 1 i 2, jak i § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. W konsekwencji, mając na uwadze treść § 13 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, należy przyznać rację organom, że przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązanie umożliwia naturalne oświetlenie pomieszczeń mieszkalnych w potencjalnym budynku skarżącej w sposób zgodny z prawem, a więc nie narusza jej uzasadnionych interesów. Jeżeli więc skarżąca zdecyduje, aby przyszły budynek mieszkalny na działce nr [...] zlokalizować na wysokości tej części istniejącego już w granicy obiektu, który zaprojektowano do nadbudowy, z otworami okiennymi zwróconymi w stronę działki nr [...] i w odległości 4 m od tej granicy, to warunki techniczne związane z naturalnym oświetleniem znajdujących się w takim budynku pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, zostaną dochowane. Należy jednocześnie wskazać, że nadbudowę istniejącego w granicy budynku przewiduje § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi. Usytuowanie budynku na działce budowlanej w powyższy sposób powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, co nie oznacza, że nadbudowa spełniająca wskazane wyżej przepisy rozporządzenia nie jest dozwolona prawem. Jak już powiedziano, projektowana nadbudowa i rozbudowa nie narusza § 13 i § 60 w stosunku do przyszłego budynku na działce skarżącej. Nie zostaną również naruszone pozostałe przepisy wymienione w § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, tj. § 19 (dotyczący odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej), § 23 (w zakresie odległości pojemników i kontenerów od okien i drzwi do budynków oraz od sąsiedniej działki), § 36 (dotyczący odległości urządzeń sanitarno-gospodarczych) oraz § 271-273 w zakresie ochrony przeciwpożarowej, co do której projekt został uzgodniony z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełnienie wymogów określonych w powyższych przepisach zostało przeanalizowane, ze szczególnym uwzględnieniem warunków w zakresie ochrony pożarowej i klasy odporności ogniowej przewidzianej dla tego rodzaju budynku (ściana oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej REI 60, zaś cały budynek zaprojektowano w klasie odporności pożarowej E). Przepis § 40 rozporządzenia nie ma w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy placów zabaw i miejsc rekreacyjnych. Dlatego zasadnie organy przyjęły, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany, po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, nie narusza uzasadnionych interesów skarżącej, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (wg brzmienia na datę podjęcia zaskarżonej decyzji, opublikowanego w Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.). Należy również podkreślić, że rozpoznając sprawę ponownie organy powtórnie dokonały wszystkich sprawdzeń przewidzianych w art. 35 ust. 1 ww. ustawy, czemu dały szczegółowy wyraz w uzasadnieniach podjętych decyzji, a po ich przeanalizowaniu prawidłowo uznały, że wymagania przewidziane w tym przepisie oraz w art. 32 ust. 4 zostały spełnione. W takim przypadku organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane), ani też uzależnić uwzględnienia wniosku od spełnienia przez inwestora wymagań nieprzewidzianych przez prawo, np. od innego usytuowania planowanej rozbudowy i nadbudowy, skoro przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy prawidłowo ustaliły, że roboty budowlane objęte złożonym projektem nie naruszają obowiązujących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a przede wszystkim wynikających z nich uzasadnionych interesów skarżącej. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy: 1. Nie zostały naruszone art. 7, 77 § 1 i art. 80 i 107 § 3 k.p.a., co wynika z przedstawionych już wyżej rozważań. Wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały prawidłowo ustalone i wyjaśnione, zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w wyroku z 23 sierpnia 2023 r. Nie było także konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, czy też z oględzin, gdyż organy administracji architektoniczno-budowlanej dysponują profesjonalnym personelem urzędniczym, posiadającym fachową wiedzę z zakresu szeroko rozumianego prawa budowlanego i są w stanie we własnym zakresie ocenić merytoryczną zawartość dokumentacji projektowej, a w tym przypadku złożonych przez inwestora Analiz. 2. Nie doszło do naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 140 i art. 144 k.c. Te dwa ostatnie przepisy nie mają zastosowania w sprawie o pozwolenie na budowę i nie zmienia tego fakt, że organ odwoławczy powołał się na nie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 10). Prawo budowlane chroni uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane) przede wszystkim w regulacjach zawartych w rozporządzeniu oraz w przepisach odrębnych z zakresu prawa administracyjnego. Żadne z tych przepisów nie zostały naruszone przy projektowaniu nadbudowy i rozbudowy istniejącego obiektu warsztatowego, czemu dały wyraz organy administracji architektoniczo-budowlanej w podjętych decyzjach. 3. Zatwierdzony projekt budowlany nie uchybia przepisom § 13, 57 i 60 rozporządzenia, o czym była szczegółowo mowa wyżej. 4. Co się tyczy zarzutu, że inwestor realizował budowę "w czasie wyrokowania WSA w Kielcach w 2023 r." wyjaśnić należy, że w pkt I wyroku z 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke [...], Sąd, uwzględniając - na podstawie art. 179a p.p.s.a. - wniesioną przez P. Ś. skargę kasacyjną zarzucającą nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.), uchylił swój wyrok z 7 marca 2023 r. (pod sygnaturą j.w.), uchylający zaskarżoną decyzję Wojewody z 12 października 2022 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Przyczyną zarzucanej nieważności było pominięcie P. Ś. w postępowaniu sądowym, w wyniku którego zapadł wyrok z 7 marca 2023 r. Jak wyjaśniła pełnomocniczka P. Ś. - [...] na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 10 kwietnia 2025 r., budowa była prowadzona na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody z 12 października 2022 r. i została wstrzymana wskutek postanowienia organu nadzoru budowlanego po wydaniu przez WSA wyroku z 7 marca 2023 r., o którym inwestor nie wiedział, bo nie został zawiadomiony o rozprawie. Roboty budowlane nie były wykonywane aż do daty podjęcia zaskarżonej w tej sprawie decyzji ostatecznej z 20 sierpnia 2024 r., po której budowa została zakończona. Należy wskazać, że uchylenie wyroku z 7 marca 2023 r. prawomocnym wyrokiem z 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 662/22, powoduje, że nie wywołuje on skutków prawnych, a co za tym idzie organy nie miały podstaw do zastosowania art. 35 ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Inwestor realizował bowiem roboty budowlane na podstawie ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę (najpierw decyzji z 12 października 2022 r., a potem decyzji z 20 sierpnia 2024 r.). Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI