II SA/Ke 588/25

II SA/Ke 588/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-12-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący/
Andrzej Mącznik
Magdalena Chraniuk-Stępniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 5 pkt 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 246
art. 10 ust. 1
ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 11 września 2025 r. [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku dla opiekuna oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zaskarżoną decyzją z 11 września 2025 r. [...] po rozpatrzeniu odwołania J. F. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z 28 kwietnia 2025 r. w przedmiocie uchylenia decyzji z 6 kwietnia 2014 r. zmienionej decyzją z 2 października 2018 r. w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium podało, że decyzją z 6 lutego 2012 r. – która wygasła z mocy prawa 1 lipca 2013 r. - organ do spraw świadczeń rodzinnych w K. orzekł o przyznaniu J. F. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny na stałe, począwszy od 12 stycznia 2012 r. Następnie, po rozpatrzeniu wniosku strony, decyzją z 6 października 2014 r. organ przyznał J. F. zasiłek dla opiekuna w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny na stałe począwszy od 1 lipca 2013 r. w kwocie [...]zł miesięcznie. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, i później była zmieniona w części dotyczącej wysokości zasiłku na kwotę [...]zł miesięcznie. Następnie w związku z uzyskaniem informacji, że strona jest uprawniona do emerytury od 19 stycznia 2025 r. i ją pobiera, organ wydał zaskarżoną decyzję.
Dalej Kolegium cytując art. 10 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdziło, że zasiłek dla opiekuna nie przysługuje, jeżeli wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury. Wskazało, że zarówno świadczenie pielęgnacyjne jak i zasiłek dla opiekuna, co do zasady mają charakter pieniężny i łączą się ze świadczeniami o charakterze niepieniężnym w postaci ubezpieczeń emerytalno-rentowego i zdrowotnego finansowanych ze środków publicznych. Dlatego też całkowicie zrozumiałe jest wyłączenie przez ustawodawcę z kręgu uprawnionych do tych świadczeń osób, które mają zapewnione stałe źródło utrzymania w postaci świadczeń z zabezpieczenia społecznego w postaci m.in. emerytury.
Organ odwoławczy także zaznaczył, że w związku z unormowaniem znajdującym się w art. 10 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, w odniesieniu do zasiłków dla opiekunów odpowiednie zastosowanie znajduje również regulacja zawarta w art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Cytując treść tego ostatniego przepisu Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności mające wpływ na prawo do zasiłku, bowiem odwołujący nabył prawo do emerytury, a z treści odwołania wynika, że wysokość emerytury jest wyższa, niż pobieranego zasiłku dla opiekuna.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję J. F. zarzucił, że jest ona niesprawiedliwa, gdyż ma on "umowę z MOPR-em z 2012" na opiekę nad chorą mamą. Podkreślił, że mimo zabrania mu świadczenia cały czas się mamą opiekuje.
Autor skargi także podniósł, że mimo zasiłku, MOPR nie płaci mu składek emerytalnych. Ponadto wskazał, że art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych został zmieniony i nie wyklucza pobierania zasiłku dla opiekuna przez osobę będącą na emeryturze.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżący poparł skargę, Wskazał, że pobiera emeryturę w wysokości [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie są decyzje, mocą których organ I instancji - po uzyskaniu informacji, że pobierający zasiłek dla opiekuna skarżący uzyskał prawo do emerytury - uchylił decyzję o przyznaniu prawa do zasiłku dla opiekuna, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzję tę utrzymało w mocy.
Podstawę prawną orzekania w sprawie stanowił przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 246 ze zm.), według którego w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio obowiązujące do dnia 31 grudnia 2023 r. przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dotyczące świadczeń pielęgnacyjnych. Zauważenia także wymaga, że stosownie do treści art. 32 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, właściwy organ może, bez zgody strony, zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń (...) lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
Nie ulega wątpliwości, że odpowiednie stosowanie zacytowanego powyżej art. 17 ust 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza, że zasiłek dla opiekuna nie przysługuje, jeżeli wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury. Nie było w niniejszej sprawie kwestionowane, że skarżący ma ustalone prawo do emerytury od 19 stycznia 2025 r. i od tego dnia emeryturę tę pobiera. Skoro więc ustawodawca wykluczył prawną możliwość równoległego pobierania zasiłku dla opiekuna i emerytury, to należało uchylić decyzję przyznającą skarżącemu prawo do zasiłku dla opiekuna, o czym słusznie rozstrzygnęły organy w kontrolowanej sprawie.
Z treści skargi oraz załączników do skargi wynika, że skarżący czuje się pokrzywdzony postępowaniem organów, bowiem uważa, że decyzją z 6 lutego 2012r. świadczenie pielęgnacyjne zostało mu przyznane już na stałe.
Wobec powyższego należy wskazać, że art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym zarówno w dacie wydawania decyzji z 6 lutego 2012 r. jak i decyzji z 6 października 2014 r. (tekst jedn. Dz.U.2006.139.992 ze zm.) stanowił, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Jeżeli więc skarżący wówczas miałby ustalone prawo do emerytury, to z powodu braku spełnienia jednej z przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, prawa do tego świadczenia by nie uzyskał i żadne środki pieniężne z tego tytułu nie byłyby mu wypłacane. Zresztą o tym, że świadczenie pielęgnacyjne/zasiłek dla opiekuna nie przysługuje, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, skarżący był poinformowany, co wynika wprost z pouczenia do decyzji z 6 lutego 2012 r. oraz pisma MOPR z 29 maja 2014 r., które znajdują się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy.
Słusznie skarżący podniósł w skardze, że art. 17 ust. 5 pkt 1 – 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych został zmieniony i aktualnie nie zawiera warunku uniemożliwiającego otrzymanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w postaci posiadania ustalonego prawa do emerytury. Skarżący jednak nie zauważa, że w aktualnym stanie prawnym – ustawa o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U.2025.1208) – w art. 17 w ogóle nie ma regulacji dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Obecnie art. 17 ust. 1 stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje podmiotom wymienionym w punktach od 1 do 4 tego przepisu, jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie z określonymi w przepisie wskazaniami.
Skarżący nie sprawuje opieki nad niepełnosprawną osobą, która nie ukończyła 18 roku życia, więc powyższa regulacja nie będzie miała w jego przypadku zastosowania, a w konsekwencji nie ma znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy kwestia zmiany brzmienia art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Mając na uwadze powyższe, ponieważ zarzuty podniesione w skardze nie odniosły zamierzonego skutku, a brak jest okoliczności skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji z urzędu, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2024.935 ze zm.).