II SA/Ke 587/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Ćmielowie w sprawie regulaminu przyznawania stypendiów uczniom, uznając, że ograniczenie prawa do ubiegania się o stypendium tylko do uczniów klas IV-VIII narusza prawo.
Wojewoda Świętokrzyski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Ćmielowie dotyczącą regulaminu przyznawania stypendiów naukowych, sportowych i artystycznych, zarzucając naruszenie art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty poprzez ograniczenie kręgu uprawnionych uczniów do klas IV-VIII szkół podstawowych. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska Wojewody, stwierdzając nieważność uchwały w całości, ponieważ takie ograniczenie jest niezgodne z prawem i narusza zasadę równości wobec prawa, wykluczając uczniów klas I-III z możliwości ubiegania się o stypendium.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Ćmielowie z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr LXXXVI/564/2024, która ustanowiła regulamin przyznawania stypendiów naukowych, sportowych i artystycznych dla szczególnie uzdolnionych uczniów. Głównym zarzutem Wojewody było naruszenie art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty (u.s.o.) oraz art. 7 i 94 Konstytucji RP, polegające na zawężeniu kręgu adresatów stypendiów do uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych, podczas gdy ustawa nie przewiduje takiego ograniczenia i stanowi o wspieraniu dzieci i młodzieży pobierających naukę na terenie gminy. Sąd administracyjny uznał, że ograniczenie to jest istotnym naruszeniem prawa materialnego, prowadzącym do dyskryminacji uczniów klas I-III i naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Sąd podkreślił, że choć ustalenie kryteriów dla młodszych uczniów może być trudniejsze ze względu na oceny opisowe, nie stanowi to podstawy do ich całkowitego wykluczenia z możliwości ubiegania się o stypendium. Ponadto, sąd wskazał, że nawet usunięcie wadliwego zapisu § 1 ust. 2 regulaminu nie naprawiłoby wad uchwały, gdyż pozostałe przepisy (np. § 4) nadal odnosiłyby się wyłącznie do uczniów klas IV-VIII. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i zasądził zwrot kosztów postępowania od Gminy Ćmielów na rzecz Wojewody Świętokrzyskiego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie może ograniczać kręgu adresatów programu stypendialnego do uczniów określonych klas, jeśli ustawa tego nie przewiduje. Takie ograniczenie stanowi naruszenie prawa i zasadę równości wobec prawa.
Uzasadnienie
Ustawa o systemie oświaty upoważnia organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego do określenia warunków przyznawania stypendiów dla uzdolnionych uczniów pobierających naukę na terenie gminy, bez możliwości zawężania tego kręgu do konkretnych klas. Ograniczenie to narusza zasadę równości wobec prawa, wykluczając uczniów klas I-III z możliwości ubiegania się o stypendium.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200 § w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 14a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 94 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.o. art. 90t § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
u.s.o. art. 44i § ust. 1
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych art. 7 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenie kręgu adresatów stypendiów do uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych jest niezgodne z ustawą o systemie oświaty. Takie ograniczenie narusza zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Ustawa nie przewiduje możliwości zawężania prawa do stypendiów do uczniów określonych klas.
Odrzucone argumenty
Uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały w całości skutkowałoby unieważnieniem wszystkich nagród przyznanych na podstawie tej uchwały. Gmina działała w dobrej wierze, a organ nadzoru nie zgłaszał zastrzeżeń w ustawowym terminie. Wykluczenie z obrotu prawnego aktu obowiązującego przez dłuższy czas byłoby społecznie nieuzasadnione.
Godne uwagi sformułowania
organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może określać warunki przyznawania stypendiów dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach dzieciom i młodzieży pobierającej naukę na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego, bez ograniczenia ich wieku i klasy w której pobierają naukę. Prowadzi to do wniosku, że organ zawęził zakres podmiotów, do których kierowany jest zaskarżony akt prawa miejscowego, pomimo że ustawodawca nie przewidział takiego uprawnienia. Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielanego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego w ramach udzielonej jej delegacji i w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Pomijanie w kręgu adresatów takiego programu dzieci uczęszczających do klas I-III szkół podstawowych, stanowi niedopuszczalną dyskryminację i eliminację tych uczniów z grona jego adresatów. Brak jest zatem podstaw prawnych do wykluczenia z możliwości ubiegania się o stypendium uczniów z klas I-III szkoły podstawowej, wskutek czego doszło w tym przypadku do ewidentnego naruszenia art. 32 Konstytucji RP, tj. zasady równości wobec prawa.
Skład orzekający
Agnieszka Banach
przewodniczący
Beata Ziomek
członek
Krzysztof Armański
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania stypendiów dla uczniów, kompetencje organów samorządu terytorialnego w zakresie prawa miejscowego, zasada równości wobec prawa w kontekście edukacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o systemie oświaty i aktami prawa miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie prawa przez samorządy i jak sądy administracyjne dbają o to, by przepisy nie prowadziły do dyskryminacji uczniów. Jest to przykład praktycznego zastosowania zasady równości.
“Czy samorząd może dyskryminować uczniów? Sąd administracyjny odpowiada!”
Sektor
edukacja
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Ke 587/25 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2026-02-25 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-11-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Agnieszka Banach /przewodniczący/ Beata Ziomek Krzysztof Armański /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6146 Sprawy uczniów 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Oświata Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność uchwały w całości Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 147 § 1, art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 32 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2022 poz 2230 art. 90t ust. 1 i 4, art. 44i ust. 1 Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j.) Sentencja Sygn. akt II SA/Ke 587/25 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Ćmielowie z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr LXXXVI/564/2024 w przedmiocie regulaminu przyznawania stypendium naukowego, sportowego i artystycznego szczególnie uzdolnionym uczniom I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; II. zasądza od Gminy Ćmielów na rzecz Wojewody Świętokrzyskiego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W dniu 29 kwietnia 2024 r. Rada Miejska w Ćmielowie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 609), dalej "u.s.g.", oraz art. 90t ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2230 ze zm.), dalej "u.s.o.", podjęła uchwałę nr LXXXVI/564/2024 w sprawie regulaminu przyznawania stypendium naukowego, sportowego i artystycznego szczególnie uzdolnionym uczniom uczęszczającym do szkół na terenie gminy Ćmielów, stanowiąc: "§ 1. 1. Ustanawia się stypendia naukowe, sportowe i artystyczne szczególnie uzdolnionym uczniom uczęszczającym do szkół podstawowych na terenie Gminy Ćmielów w ramach Lokalnego programu wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży pobierających naukę na terenie Gminy Ćmielów. 2. Stypendia przyznawane są za szczególne osiągnięcia w nauce, sporcie i twórczości artystycznej. § 2. Zasady i tryb przyznawania stypendiów określa regulamin, stanowiący załącznik do niniejszej uchwały. § 3. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Ćmielowa. § 4. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Świętokrzyskiego." W ww. załączniku w Rozdziale 1 zatytułowanym "Postanowienia ogólne", przyjęto m.in., że: - "§ 1.1. Stypendium przyznawane jest za wybitne osiągnięcia naukowe, sportowe i artystyczne uzyskane w danym roku szkolnym poprzedzającym termin składania wniosków o stypendium. 2. Stypendium może być przyznane uczniom klas IV-VIII szkół podstawowych, którzy uczęszczają do szkół podstawowych na terenie Gminy Ćmielów. (...)" Z kolei w Rozdziale 2 "Zasady i tryb przyznania stypendium" postanowiono, że: "§ 4.1 Prawo do ubiegania się o stypendium za wybitne osiągnięcia naukowe przysługuje uczniom, o których mowa w § 1, którzy uzyskali jednocześnie: 1) średnią ocen roczną nie niższą niż 5,50 2) miejsca od I do III w olimpiadach, bądź tytuł finalisty lub laureata w konkursach, turniejach z zakresu przynajmniej jednej dziedziny nauki i wiedzy ogólnej na szczeblu powiatowym, wojewódzkim lub wyższym, organizowanych pod patronatem kuratora oświaty, ministrów, uczelni wyższych oraz towarzystw i instytucji naukowych o charakterze ogólnopolskim lub międzynarodowym. 2. Prawo do ubiegania się o stypendium za wybitne osiągnięcia sportowe przysługuje uczniom, o których mowa w § 1, którzy uzyskali jednocześnie: 1) średnią ocen roczną nie niższą niż 4,00; 2) miejsca od I do III, bycie finalistą, laureatem w konkursach, turniejach, zawodach lub innych imprezach liliowych na szczeblu powiatowym, wojewódzkim lub wyższym, organizowanych pod patronatem kuratora oświaty, ministrów, uczelni wyższych oraz stowarzyszeń i związków sportowych albo zostali powołani do reprezentowania co najmniej województwa w zawodach sportowych rangi ogólnopolskiej lub wyższej. 3) Prawo do ubiegania się o stypendium za wybitne osiągnięcia artystyczne przysługuje uczniom, o których mowa w § 1, którzy uzyskali jednocześnie: 1) średnią ocen roczną nie niższą niż 4,00; 2) miejsca od I do III, bycie finalistą, laureatem w konkursach, wystawach, festiwalach, przeglądach i innych imprezach z zakresu twórczości artystycznej na szczeblu powiatowym, wojewódzkim lub wyższym, organizowanych pod patronatem kuratora oświaty, ministrów, uczelni wyższych oraz towarzystw i instytucji naukowych kultury o charakterze ogólnopolskim lub międzynarodowym." W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Wojewoda Świętokrzyski wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w całości i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, formułując zarzut istotnego naruszenia prawa materialnego tj. art. 90t ust. 4 u.s.o. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, polegającego na zawężeniu kręgu adresatów normy wyrażonej w art. 90t ust. 4 u.s.o. poprzez skierowanie podjętej uchwały do uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych – w sytuacji gdy ww. przepis w sposób jednoznaczny określa, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może określać warunki przyznawania stypendiów dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach dzieciom i młodzieży pobierającej naukę na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego, bez ograniczenia ich wieku i klasy w której pobierają naukę. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że załącznik do uchwały nosi tytuł "Regulamin przyznawania stypendium naukowego, sportowego i artystycznego szczególnie uzdolnionym uczniom uczęszczającym do szkół na terenie Gminy Ćmielów", co pozwala sądzić, że regulamin ten odnosi się do wszystkich szczególnie uzdolnionych uczniów, bez względu na ich wiek czy klasę w której pobierają naukę. Tymczasem zgodnie z treścią § 1 ust. 2 tego regulaminu prawo ubiegania się o stypendium, przysługuje uczniom klas IV-VIII szkół podstawowych. Prowadzi to do wniosku, że organ zawęził zakres podmiotów, do których kierowany jest zaskarżony akt prawa miejscowego, pomimo że ustawodawca nie przewidział takiego uprawnienia. Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielanego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego w ramach udzielonej jej delegacji i w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Przepis § 1 ust. 2 regulaminu narusza art. 90t ust. 4 u.s.o. poprzez wykluczenie możliwości ubiegania się o stypendium uczniów z klas I-III. Przepis ten nie stanowi podstawy do ograniczenia kręgu uczniów mogących być adresatami środków przyznawanych na podstawie przyjętego regulaminu. Pomimo tego, regulamin stanowiący załącznik do uchwały bezpodstawnie pomija uczniów klas I-III. Tymczasem jedyne kryterium, jakie postawił ustawodawca, dotyczy pobierania nauki na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto, § 1 ust. 2 regulaminu jest niespójny z uchwałą XXXVl/563/2024 Rady Miejskiej w Ćmielowie z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie przyjęcia lokalnego programu wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży pobierających naukę na terenie gminy Ćmielów, gdzie w pkt III nie ograniczono zakresu podmiotowego adresatów programu do uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych. Analogiczne do organu nadzoru stanowisko prezentuje wyrok WSA w Kielcach z 23 kwietnia 2024 r., II SA/Ke 548/23, w którym wskazano, że tego rodzaju lokalny program, jeżeli już jest uchwalony, to ma dotyczyć wspierania wszystkich uzdolnionych dzieci i młodzieży. Pomijanie w kręgu adresatów takiego programu dzieci uczęszczających do klas I-III szkół podstawowych, stanowi niedopuszczalną dyskryminację i eliminację tych uczniów z grona jego adresatów. Wojewoda Świętokrzyski wniósł o uchylenie uchwały w całości, argumentując że wyeliminowanie wyłącznie wadliwego zapisu § 1 ust. 2 w części dotyczącej słów "klas IV-VIII szkół podstawowych" nie sprawi, że uchwała zacznie być zgodna z przepisami prawa – gdyż jej zastosowanie do uczniów klas I-III w dalszym ciągu nie będzie możliwe. Zasady i tryb przyznawania stypendium określone w § 4 regulaminu można odnosić wyłącznie do uczniów klasy IV-VIII. Mowa tu w szczególności o kryterium uzyskania odpowiedniej średniej ocen rocznej, podczas gdy uczniowie w klasach I-III otrzymują ocenę śródroczną i roczną opisową oraz kryterium zajęcia odpowiednich miejsc lub uzyskania tytułów w konkursach, które co do zasady nie są skierowane do uczniów młodszych klas. Zgodnie z art. 94 ust. 1 u.s.g., nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. W niniejszym przypadku zachodzi ta ostatnia sytuacja, zaskarżona uchwała jako podjęta na podstawie art. 90t ust. 4 u.s.o., a zatem określająca szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, zawiera normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym - jest aktem prawa miejscowego. W konsekwencji brak jest przeszkód do jej zaskarżenia, pomimo upływu okresu jednego roku od dnia jej podjęcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując że uwzględnienie wniosku Wojewody Świętokrzyskiego o stwierdzenie nieważności uchwały w całości skutkowałoby unieważnieniem całej uchwały ze skutkiem ex tunc, a tym samym wszystkie nagrody przyznane na podstawie tej uchwały uznane byłyby za wadliwe - bez podstawy prawnej. Kontrola ww. uchwały powinna natomiast uwzględniać również doniosłe znaczenie tej uchwały dla wspólnoty samorządowej i interesy uczniów, którym przyznano i wypłacono stypendia. Istotny w sprawie jest fakt, że Wojewoda Świętokrzyski w ustawowym terminie określonym w art. 91 ust. 1 u.s.g. nie stwierdził nieważności uchwały. Gmina podejmowała więc w dobrej wierze działania na podstawie zaskarżonej uchwały, uznając ją za zgodną z prawem, tym bardziej że organ nadzoru nie zgłaszał do niej zastrzeżeń. Natomiast wyeliminowanie z obrotu prawnego w całości aktu obowiązującego przez dłuższy czas byłoby społecznie nieuzasadnione i nie służyłoby stabilności stosunków prawnych ani ochronie interesu społecznego. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej "p.p.s.a.", mając na uwadze złożony w tym zakresie przez stronę skarżącą wniosek, któremu nie sprzeciwił się organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. o sygn. akt II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z 26 września 2005 r. o sygn. akt IV SA/Wa 821/05, dostępne - jak wszystkie powołane orzeczenia - na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 94 ust. 1 u.s.g., nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. W niniejszym przypadku zachodzi ta ostatnia sytuacja, zaskarżona uchwała bowiem – jako podjęta na podstawie art. 90t ust. 4 u.s.o., a zatem określająca szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, zawierająca normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym – jest aktem prawa miejscowego (por. m.in. wyrok WSA w Olsztynie z 2 lutego 2021 r., II SA/Ol 961/20). W konsekwencji nie było przeszkód, mimo upływu okresu jednego roku od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, do stwierdzenia jej nieważności. Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji). Zgodnie z art. 90t ust. 1 i 4 u.s.o. jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć regionalne lub lokalne programy: 1) wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży; 2) wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży (ust. 1). W przypadku przyjęcia programów, o których mowa w ust. 1, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży pobierającej naukę na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego bez względu na miejsce zamieszkania, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze (ust. 4). Przedstawiona delegacja ustawowa nakazuje określenie osób lub grup osób uprawnionych do pomocy w zakresie wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży lub wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży. W rozpatrywanym przypadku, jakkolwiek podjęta uchwała z dnia 29 kwietnia 2024 r. w samym tytule oraz § 1 ust. 1 jako adresatów stypendiów naukowych, sportowych i artystycznych wskazuje "szczególnie uzdolnionych uczniów uczęszczających do szkół podstawowych na terenie Gminy Ćmielów", to w załączniku, stanowiącym regulamin przyznawania stypendiów, ogranicza krąg tych adresatów wyłącznie do uczniów klas IV-VIII. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, określając na podstawie art. 90t ust. 4 u.s.o. szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży pobierającej naukę na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego bez względu na miejsce zamieszkania, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, organ stanowiący gminy nie jest uprawniony do ograniczenia kręgu adresatów takiej uchwały wyłącznie do uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych. Różnicowanie podmiotów wynikające jedynie z faktu uczęszczania do różnych klas nie może oddziaływać na uprawnienia ucznia. Okoliczność, że większą trudność dla organu może stanowić określenie kryterium dla wyłonienia w tej grupie uczniów uzdolnionych (bowiem w tej kategorii nie występuje średnia ocen, dzieci w tych klasach klasyfikuje się poprzez oceny opisowe) nie może mieć wpływu na wyłączenie tego kręgu dzieci z uzyskania pomocy dla uzdolnionych uczniów (por. wyroki WSA w Olsztynie z 30 czerwca 2022 r., sygn. II SA/Ol 340/22, z 6 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 248/21, z 22 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 295/21). Nie można zatem z grupy adresatów omawianej pomocy opisanej mianem "dzieci pobierające naukę" całkowicie wyeliminować uczniów klas I-III – tylko np. dlatego, że trudniej wobec nich jest ustalić kryterium wybitnych osiągnięć edukacyjnych. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2572) począwszy od klasy IV szkoły podstawowej, roczne i końcowe oceny klasyfikacyjne z zajęć edukacyjnych ustala się w stopniach według następującej skali: stopień celujący - 6; stopień bardzo dobry - 5; stopień dobry - 4; stopień dostateczny - 3; stopień dopuszczający - 2 i stopień niedostateczny - 1. Tym samym od klasy IV szkoły podstawowej co do zasady uczniowie są klasyfikowani w taki sposób, który pozwala na ustalenie średniej z tych ocen. Natomiast w klasach I-III szkoły podstawowej, zgodnie z art. 44i ust. 1 pkt 2 u.s.o. śródroczne i roczne oceny klasyfikacyjne z obowiązkowych i dodatkowych zajęć edukacyjnych oraz zajęć, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 13 ust. 3 tej ustawy, a także śródroczna i roczna ocena klasyfikacyjna zachowania są ocenami opisowymi. Ocena opisowa to informacja dotycząca konkretnego zachowania, działania lub wytworu pracy ucznia. Ma ona charakter instrukcji do dalszej pracy i powinna motywować i ukierunkować ucznia do realizacji postawionych celów. Nie oznacza to jednak, że ocena opisowa uniemożliwia ustalenie kryterium wybitnego osiągnięcia ucznia dostosowanego do poziomu klas I-III szkoły podstawowej. Może się to wiązać z trudnością w ustaleniu tego kryterium przy ocenach opisowych, ale nie jest to niemożliwa do spełnienia przesłanka (por. wyrok NSA z 25 marca 2025 r., sygn. III OSK 2270/23). Brak jest zatem podstaw prawnych do wykluczenia z możliwości ubiegania się o stypendium uczniów z klas I-III szkoły podstawowej, wskutek czego doszło w tym przypadku do ewidentnego naruszenia art. 32 Konstytucji RP, tj. zasady równości wobec prawa. W przepisach u.s.o. brak jest upoważnienia ustawowego do zawężenia kręgu podmiotów uprawnionych do stypendium wyłącznie do uczniów określonych klas (por. też m.in. wyrok WSA w Olsztynie z 6 lipca 2021 r., sygn. II SA/Ol 248/21). Pominięcie określonej kategorii uczniów z grona potencjalnych beneficjentów pomocy czyni regulacje zaskarżonej uchwały i jej załącznika niepełną, co uniemożliwia pozostawienie jej w obrocie prawnym. Zarazem rację ma Prokurator, że wyeliminowanie z treści załącznika do zaskarżonej uchwały wyłącznie części zapisu § 1 ust. 2, tj. słów "klas IV-VIII", nie spowoduje, że uchwała ta będzie zgodna z przepisami prawa. Wynika to z faktu, że treść § 4, w którym wskazano komu przysługuje stypendium, stanowi że prawo do ubiegania się o nie przysługuje uczniom, o których mowa w § 1, którzy uzyskali jednocześnie m.in. określoną średnią ocen – nie niższą niż wskazana w tym przepisie. Siłą rzeczy zatem cały regulamin, poprzez sposób określenia zasad przyznawania stypendium, odnosi się wyłącznie do uczniów klas IV-VIII. Z kolei wyeliminowanie także § 4 załącznika do uchwały spowoduje, że akt ten zostanie pozbawiony istotnej treści normatywnej, tj. właśnie określenia zasad przyznawania stypendiów. Z wymienionych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji wyroku – na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu przez Gminę Ćmielów kosztów postępowania sądowego (pkt II wyroku), obejmujących wynagrodzenie reprezentującego Wojewodę Świętokrzyskiego radcy prawnego (480 zł), znajduje oparcie w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę