II SA/Ke 586/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na decyzję odmawiającą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, uznając brak skutecznego przejścia udziału.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję odmawiającą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Skarżąca Wspólnota domagała się wykazania następcy prawnego zmarłego H. N. w miejsce zmarłego J. B. Organy administracji odmówiły aktualizacji, uznając, że zbycie udziału we wspólnocie na rzecz H. N. nie było skuteczne z powodu braku wymaganych prawem form i zatwierdzeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał sprawę ze skargi Wspólnoty [...] na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Jędrzejowskiego o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Przedmiotem sporu było wykazanie w miejsce zmarłego H. N. jego następcy prawnego – M. J. – w oparciu o akt notarialny z 27 lutego 2024 r. dotyczący działu spadku. Organy administracji uznały, że pierwotne zbycie udziału we wspólnocie gruntowej przez spadkobierców J. B. na rzecz H. N. było wadliwe, ponieważ nie spełniało wymogów formalnych określonych w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, w szczególności brak było zatwierdzenia przez właściwego wójta/burmistrza/prezydenta miasta. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i musi opierać się na dokumentach potwierdzających prawa do udziału. Uznano, że uchwała ogólnego zebrania członków wspólnoty nie jest wystarczającą podstawą do zmiany wpisu w ewidencji, a samo poświadczenie własnoręczności podpisów nie jest równoznaczne z zatwierdzeniem zbycia udziału. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na kwestię podziału pierwotnego udziału J. B. w wyniku postępowań spadkowych, co również uniemożliwiało skuteczne przejście całego udziału na H. N., a w konsekwencji na M. J. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły dokonania żądanej aktualizacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała ogólnego zebrania członków wspólnoty nie jest wystarczającą podstawą do zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków dotyczącego wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie.
Uzasadnienie
Podstawą do aktualizacji danych ewidencyjnych są dokumenty potwierdzające prawa do udziału, a nie uchwały organów wspólnoty, które nie mają mocy kształtującej prawa rzeczowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.g.k. art. 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
P.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
P.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 1 lit. d)
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.z.w.g. art. 18 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
u.z.w.g. art. 27 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.w.g. art. 29
Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
k.c.
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak skutecznego zbycia udziału we wspólnocie gruntowej na rzecz H. N. z powodu niespełnienia wymogów formalnych (brak zatwierdzenia przez wójta/burmistrza/prezydenta miasta). Uchwała ogólnego zebrania członków wspólnoty nie jest podstawą do zmiany wpisu w ewidencji gruntów. Podział pierwotnego udziału J. B. w wyniku postępowań spadkowych uniemożliwia przejście całego udziału na następcę prawnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej Wspólnoty o wadliwości postępowania ewidencyjnego i braku podstaw do odmowy aktualizacji danych. Argumentacja skarżącej o tym, że organ ewidencyjny nie powinien badać podstaw prawnych wykazania udziałowca w ewidencji, jeśli został on ujawniony ponad 20 lat temu. Argumentacja skarżącej o tym, że poświadczenie własnoręczności podpisów przez sekretarza urzędu, bez sprzeciwu, powinno być traktowane jako forma zatwierdzenia zbycia udziału.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów w niej zawartych oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Poświadczenie własnoręczności podpisów nie może być uznana za zatwierdzenie zbycia udziału w rozumieniu art. 27 ust. 2 u.z.w.g.
Skład orzekający
Krzysztof Armański
sprawozdawca
Beata Ziomek
przewodniczący
Agnieszka Banach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie wspólnot gruntowych, wymogów formalnych zbycia udziałów we wspólnotach oraz roli organu ewidencyjnego w weryfikacji dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych i jej interpretacją w kontekście przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z ewidencją gruntów i budynków oraz prawem do udziału we wspólnotach gruntowych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Wspólnota gruntowa: Jakie dokumenty są kluczowe do aktualizacji ewidencji?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 586/24 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2025-02-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-11-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Krzysztof Armański /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Hasła tematyczne Geodezja i kartografia Skarżony organ Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1151 art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne Dz.U. 2022 poz 140 art. 18 ust. 2, art. 27 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi W. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 19 września 2024 r. znak: WIG.II.7221.45.2024 w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 19 września 2024 r. znak: WIG.II.7221.45.2024 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwany dalej "ŚWINGiK") utrzymał w mocy decyzję Starosty Jędrzejowskiego z dnia 28 czerwca 2024 r. znak: GKK.6620.1.0002.2024 w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 12 marca 2024 r. Wspólnota [...] (zwana dalej "Wspólnotą") domagała się zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków dotyczącego poz. 34 wykazu uprawnionych do udziału, polegającej na wykazaniu w miejsce H. N. jego następcy prawnego – M. J., w oparciu o załączony akt notarialny z 27 lutego 2024 r. nr Rep. A. Pismem z 15 kwietnia 2024 r. organ I instancji wezwał Wspólnotę do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dokumentacji potwierdzającej posiadanie prawa do udziału w tej Wspólnocie przez H. N., ujawnionego w miejsce J. B., wymienionego pod poz. 34 załącznika decyzji z 1965r. W odpowiedzi z 25 kwietnia 2024 r. Wspólnota dołączyła kopie dokumentów, które w jej opinii potwierdzają ww. okoliczności – m.in.: protokół testamentalny sporządzony 26 marca 1986 r. i wchodzący w skład akt sprawy Ns. 8/91, akt notarialny z 18 października 1988 r. nr Rep. A [...], uzupełniającą opinię prawną z 9 października 2006 r., pismo A. C. i K. C. z 22 marca 1996 r. skierowane do Wspólnoty, zaproszenie Wspólnoty [...] skierowane do H. N. w celu wzięcia udziału w corocznym zebraniu sprawozdawczym, zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy M. z 1 października 2007 r., akt notarialny rep. A nr [...] z 21 marca 1989 r., akt notarialny rep. A [...] z 18 sierpnia 2003 r., postanowienia o umorzeniu śledztwa wydane przez Prokuraturę Rejonową w Jędrzejowie z 29 czerwca 2017 r. o sygn. akt: Pr. Ds. 1415.2016, z 14 października 2016 r. o sygn. akt Pr. Ds. 705.2016, z 27 października 2017 r. o sygn. akt Pr. Ds. 435.2017. Decyzją z 28 czerwca 2024 r. Starosta Jędrzejowski odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie, polegającej na wykreśleniu H. N. oraz ujawnieniu w jego miejsce M. J., na podstawie aktu notarialnego z dnia 27 lutego 2024 r. – umowy o dziale spadku (Rep. A nr [...]) oraz pozostawił dane w aktualnie prowadzonej ewidencji gruntów i budynków w zakresie wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie bez zmian. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, że przekazanie udziału we Wspólnocie przez A. i K. małż. A. C. i K. C. na rzecz H. N. odbyło się nieskutecznie, co powoduje że takiego prawa po H. N. m nie mogła odziedziczyć jego córka – M. J. Ponadto, nie wszystkie grunty składające się na gospodarstwo J. B. (będącego pierwotnym udziałowcem we Wspólnocie) zostały zbyte, co ma niezwykle istotny wpływ w przedmiotowej sprawie. W odwołaniu od ww. decyzji Wspólnota zakwestionowała stanowisko organu I instancji, podkreślając że w postępowaniu rejestrowym – jakim jest aktualizacja danych ewidencyjnych – niedopuszczalne jest rozstrzyganie o prawach własności, zaś organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków mają obowiązek rejestrować dane wynikające z dokumentów. W toku postępowania odwoławczego ŚWINGiK dokonał uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego, dwukrotnie uzyskując podstawę wprowadzonych zmian w ewidencji gruntów - wypisy z rejestru gruntów. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, przytoczył przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.), dalej jako "P.g.k.", oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2021 r., poz. 1390 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", podkreślając jednocześnie że kwestie związane ze zbywaniem udziałów we wspólnocie gruntowej reguluje art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 140), zwanej dalej "u.z.w.g.". Omawiając ustanowiony w tym zakresie wymóg aktu notarialnego organ zauważył, że przepis w tym brzmieniu zaczął obowiązywać od 1 stycznia 2016 r. – w wyniku zmian wprowadzonych ustawą o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych z dnia 10 lipca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1276). Przed dniem wejścia w życie przedmiotowej nowelizacji art. 27 ust. 2 u.z.w.g. stanowił, że zbycie udziału we wspólnocie gruntowej następuje w formie aktu sporządzonego na piśmie i zatwierdzonego przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Do zbycia udziału nie wystarczała zatem zwykła forma pisemna. Natomiast ustawodawca nie wskazał, jaka miałaby być forma tego zatwierdzenia (czy w formie np. decyzji, zaświadczenia, pisma), pozostawił tu dowolność organom administracji, jednakże podkreślił formę zatwierdzenia - czyli ma z tego stwierdzenia bezspornie wynikać, że takowe zbycie jest przez wskazany organ akceptowane. ŚWINGiK wskazał, że następujące przepisy u.z.w.g.: art. 27 (zbycie udziału we wspólnocie gruntowej), art. 28 (przejście udziału we wspólnocie gruntowej na nabywcę gospodarstwa rolnego), art. 29 (podział udziału we wspólnocie gruntowej w przypadku podziału gospodarstwa rolnego w drodze działu spadku lub wyjścia ze współwłasności) regulują zgodnie z tytułem rozdziału 3 problematykę rozporządzania wspólnotami gruntowymi. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że rozporządzanie udziałami we wspólnocie gruntowej odbywa się według tych samych zasad, niezależnie czy wspólnotę tworzą nieruchomości rolne czy leśne. Jeśli udziałowiec nie posiadał gospodarstwa rolnego to jego udział mógł być zbyty czy to w drodze dziedziczenia, czy też poprzez sporządzenie stosownego aktu notarialnego (a przed 1 stycznia 2016 r. – aktu w formie pisemnej, ale zatwierdzonego przez właściwego wójta/burmistrza/prezydenta miasta). Gdy udziałowiec posiadał gospodarstwo, to takowe zbycie (poza wymienionymi wcześniej dwoma możliwościami) mogło jeszcze nastąpić wraz ze zbyciem posiadanego gospodarstwa. ŚWINGiK, odnosząc się do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie osób uprawnionych do udziału w danej wspólnocie, stwierdził że zarząd wspólnoty, zgłaszając zmianę udziałowca, zobowiązany jest do przedłożenia dokumentów potwierdzających "przejście" udziału na wskazaną osobę, ale zarazem zawierających się w katalogu dokumentów mogących stanowić podstawę do aktualizacji danych ewidencyjnych. Jednocześnie organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma obowiązek weryfikacji, czy przedłożone dokumenty zawierają się zarówno w katalogu dokumentów mogących stanowić podstawę do dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, a jednocześnie czy potwierdzają spełnienie ustawowych wymogów przy zbywaniu udziałów we wspólnocie. Natomiast sprawdzenie, czy dotychczasowa osoba była właściwie wykazana, wynika z zobowiązania starosty do utrzymywania danych ewidencyjnych w zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi oraz do rejestracji stanów podmiotowych i przedmiotowych zmieniających się w czasie – w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty – zgodnie z wymogami § 38 w zw. z § 45 ww. rozporządzenia. ŚWINGiK, przenosząc przedstawione wywody prawne na grunt przedmiotowej sprawy, wskazał że: - z uzasadnienia ostatecznej decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z 6 kwietnia 1965 r., dotyczącej ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie, wynika że Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Jędrzejowie, realizując przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, wszczął z urzędu postępowanie dotyczące wspólnego użytkowania lasów wsi [...] – w wyniku którego wydano ostateczną decyzję nr 2/64 z 31 marca 1964 r., mocą której grunty wsi [...] (w tym lasy) o powierzchni 907 ha zostały uznane za wspólnotę; - Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Jędrzejowie, kontynuując postępowanie dotyczące uregulowania wspólnoty gruntowej wsi [...], przystąpił do ustalenia listy osób uprawnionych do udziału w tej wspólnocie i przysługujących im udziałów – 4 lipca 1964 r. wydano decyzję ustalającą wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi [...]; - decyzją z 2 lutego 1965 r. ww. organ uchylił swoją decyzję z 4 lipca 1964 r. i ustalił nowy wykaz osób uprawnionych do udziału w tej wspólnocie; - wskutek wniesionych odwołań ww. organ, rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, podjął ostateczną decyzję z 6 kwietnia 1965 r. w przedmiocie ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi [...] – który stanowił załącznik do przywołanej decyzji z 6 kwietnia 1965 r.; - w ww. wykazie, pod pozycją nr 34, został wyszczególniony B. J. syn F., posiadający gospodarstwo rolne o powierzchni 1,94 ha i udział we wspólnocie wynoszący 1/400 (jak każdy inny z udziałowców); podana we wspomnianym wykazie powierzchnia gospodarstwa J. B. s. F. jest zgodna z powierzchnią gospodarstwa jaka została wykazana w archiwalnych rejestrach gruntów wsi [...] (o identyfikatorze: P.2602.1963.978) według stanu na 1963 r. w jednostce rejestrowej nr 80, gdzie jako władający również został wykazany wspomniany J. B.; na to gospodarstwo składały się działki ewidencyjne: • nr [...] o pow. 0,676 ha, • nr [....] o pow. 0,015 ha, • nr [...] o pow. 0,128 ha, • nr [...] o pow. 0,376 ha, • nr [...] o pow. 0,669 ha; - w kolejnych latach (po 1963 r. a przed 1981 r.) ze wskazanej jednostki rejestrowej nr 80 (gdzie jako władający wykazany był J. B.) zostały wykreślone działki o nr [...] i [...] a w ich miejsce wpisane działki: nr [...]/1 o pow. 0,0552 ha i nr [...]/2 o pow. 0,080 ha; działkę nr [...]/2 dopisano do ww. jednostki rejestrowej w 1971 r., natomiast kiedy dopisano działkę nr [...]/1 nie sposób ustalić, ponieważ brak przy niej jakiejkolwiek adnotacji pozwalającej to stwierdzić; wprowadzone zmiany w powierzchni gospodarstwa nie spowodowały zbycia udziału we wspólnocie, ponieważ przy ww. w dalszym ciągu pozostało ponad 0,1 ha gruntów; - J. B. s. F. stał się właścicielem działek o nr [...]/1, [.], [...], [...]/2 i [...]/2 o całkowitej powierzchni wynoszącej 1,831 ha na podstawie ostatecznego Aktu Własności Ziemi o nr 7010/110/79 wydanego przez Naczelnika Gminy w M. 21 maja 1979 r.; - w 1981 r. została przeprowadzona aktualizacja operatu ewidencyjnego obrębu [...], w wyniku czego został sporządzony operat techniczny o identyfikatorze: P.2602.1982.296, na podstawie którego działki ewidencyjne zmieniły oznaczenie (numery) oraz powierzchnię; - w nowo założonym rejestrze gruntów J. B. został wykazany w jednostce rejestrowej nr 32 jako właściciel (na podstawie AWZ o nr 701/110/79) gospodarstwa o łącznej powierzchni 1,63 ha i składającego się z działek [...] - z wykazu zmian numeracji działek wchodzącego w skład operatu ze wspomnianej aktualizacji o identyfikatorze: P.2602.1981.296 wynika, że ww. działki odpowiadają następującym działkom z operatu założenia ewidencji gruntów (tj. z 1963 r.): działka nr [...] odpowiada działce nr [...] działka nr [...] odpowiada działce nr [...] działka nr [...] odpowiada działce nr [...] działka nr [...] odpowiada działce nr [...] działka nr [...] odpowiada działce nr [...] działka nr [...] odpowiada działce nr [...] - poza tym J. B. został wykazany w jednostce rejestrowej nr [...] jak współwładąjący wraz z W. B. działką nr [...] o powierzchni 0,56 ha, która to działka aktualnie zlokalizowana jest na terenie obrębu [...], jednakże te działki nie były brane pod uwagę do analizy związanej z przekazywaniem udziału we wspólnocie, ponieważ nie składały się one na gospodarstwo, do którego został przypisany udział ww. decyzją z 6 kwietnia 1965 r.; - dalsza analiza wpisów w rejestrze gruntów obrębu [...] założonych po przeprowadzonej aktualizacji ewidencji gruntów w 1981 r. pozwala stwierdzić, że w 1984 r. z jednostki rejestrowej nr 32 (J. B.) wykreślono działkę nr [...], która została przeniesiona do jednostki rejestrowej nr [...]; pomimo tej zmiany w rejestrze gruntów przy J. B. pozostało 1,61 ha – czyli znacznie ponad 0,10 ha; tym samym udział we wspólnocie w dalszym ciągu pozostał przy J. B.; - postanowieniem z 8 maja 1986 r. o sygn. akt 287/86 Sąd Rejonowy w Jędrzejowie orzekł, że spadek po zmarłym 5 czerwca 1981 r. J. B. nabyli: J. T., M. B., W. B., J.K., A. C. i K. C.i D. S. po 1/12 części każde z nich; natomiast wchodzące w skład spadku po zmarłym gospodarstwo rolne z mocy ustawy odziedziczyli: J. T., M. B. , W. B. i J. K. po 1/4 części z nich; tym samym organ przyjął, w oparciu o art. 29 u.z.w.g., że udział we wspólnocie przypisany J. B. został podzielony zgodnie z dziedziczeniem gospodarstwa – czyli po 1/4 każdemu z dziedziczących to gospodarstwo; z uwagi na fakt, że organom nie został przedstawiony dokument, który świadczyłby o zbyciu udziału przed wydaniem powyżej opisanego postanowienia – ustalenia te uznano za właściwe; - postanowieniem Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z 8 maja 1986 r. o sygn. akt Ns 290/86 stwierdzono, że spadek po M. B. (zmarłej 14 sierpnia 1984 r.) odziedziczyli: J. B. w 9/18 części, W. B. i J. T. po 3/18 części każde oraz D. S., A. C., J. K. po 1/18 części każde; natomiast wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne dziedziczą: J. B. w 3/6 części, W. B., J. T. i J. K. po 1/6 części każde z nich; to postanowienie spadkowe spowodowało, że udział we wspólnocie przypisany początkowo J. B. uległ dalszemu podziałowi w oparciu o art. 29 u.z.w.g. i część przysługującą wcześniej M. B. przejęli w spadku J. B., W. B., J. T. i J. K. w częściach równych częściom w dziedziczeniu gospodarstwa; - aktem notarialnym z 18 października 1988 r. nr Rep A [...] J. B. przekazał na własność A. C. i K. C. posiadane przez siebie nieruchomości w [...], tj. działki o nr [...] o łącznej powierzchni 1,94 ha w zamian za dożywotnią opiekę – wobec czego organ stwierdził, że przysługująca J. B. część udziału we wspólnocie po J. B. przeszła na rzecz K. i A. C., ponieważ zbył on na ich rzecz całe posiadane przez siebie gospodarstwo (art. 29 ustawy); - K. i A. małż. A. C. i K. C.22 marca 1996 r. sporządzili pismo skierowane do Wspólnoty, w którym oświadczyli, że prawo do udziału we Wspólnocie po zmarłym B. J. s. F., figurującym pod numerem 34 w ww. decyzji, przekazują na rzecz N. H. s. S. z wszelkimi prawami przypadającymi z przynależności do tejże Wspólnoty; na piśmie tym została złożona adnotacja Sekretarza Urzędu Miasta i Gminy w M. o stwierdzeniu własnoręczności podpisów i że podpisy na tym piśmie zostały złożone w obecności H. N., brak natomiast w tej adnotacji informacji, stwierdzenia, że przekazanie udziału zostało zaakceptowane przez właściwego wójta/burmistrza/prezydenta miasta (w tym przypadku Burmistrza Miasta i Gminy M.) – tak jak wymagał tego na dzień sporządzenia oświadczenia art. 27 ust. 2 u.z.w.g.; ponadto Zarząd Wspólnoty nie przedłożył, na wezwanie organu I instancji, jakiegokolwiek innego dokumentu stwierdzającego, że oświadczenie. A. C. i K. C. o przekazaniu H. N. udziału we wspólnocie po J. B. (a dokładniej części udziału po J. B. co wykazały powyżej opisane ustalenia) zostało w jakiejkolwiek formie zatwierdzone przez ww. organ administracji. Ze względu na powyższe ŚWINGiK stwierdził, że bezsprzeczne jest to, iż uczyniona na ww. piśmie z 22 marca 1996 r. adnotacja: "Stwierdzam własnoręczność podpisów p. A. C. i K. C. i A. C. i K. C. podpisy zostały złożone w obecności radnego p. N. H." nie może być uznana za zatwierdzenie zbycia udziału. Gdyby bowiem ustawodawcy chodziło o samo potwierdzenie autentyczności podpisów osób sporządzających akt, wówczas treść przywołanego powyżej art. 27 ust. 2 u.z.w.g. byłaby inna, co znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 9 maja 2017 r. o sygn. akt II SA/Ke 1072/16. Przedmiotowy akt przekazania udziału we wspólnocie został zatem sporządzony wadliwie i tym samym nie spełnia stawianych wymogów, by można na jego podstawie uznać, że przekazanie udziału faktycznie i zgodnie z prawem zaistniało. Jak wynika z dalszych ustaleń na podstawie dokumentów składających się na akta sprawy, w tym dokumentów dołączonych do zawiadomienia o zmianie z 7 marca 2002 r., H. N. został wykazany w ewidencji gruntów i budynków powiatu jędrzejowskiego jako osoba uprawniona do posiadania udziału we Wspólnocie na wniosek Zarządu z 11 lutego 2002 r. i dołączonej do tego wniosku uchwały ogólnego zebrania członków Wspólnoty nr 2/2001 z 10 marca 2001 r. oraz załączonego do tej uchwały wykazu, z którego wynikało, że H. N. jest osobą uprawnioną do udziału w tejże wspólnocie w miejsce J. B. s. F. wykazanego pod numerem 34 wykazu z 1965 r. Organ odwoławczy, mając na uwadze ww. przepisy, stwierdził, że jedynymi dokumentami potwierdzającymi nabycie praw do "pierwotnego" udziału we wspólnocie gruntowej są decyzje wydane na mocy ustawy, natomiast osoby posiadające prawo do udziału we wspólnocie na mocy tych decyzji mogły i mogą zbywać udziały na zasadach określonych w tej ustawie. W myśl art. 27 ust. 1 i 2 u.z.w.g., w brzmieniu obowiązującym 11 lutego 2002 r. – tj. w dniu złożenia wniosku o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków przez ówczesny Zarząd Wspólnoty – udział we wspólnocie gruntowej mógł być zbywany w formie aktu sporządzonego na piśmie i zatwierdzonego przez właściwego wójta/burmistrza/prezydenta miasta. Ponadto na zasadach ogólnych wynikających z Kodeksu cywilnego, udziały we wspólnotach gruntowych podlegały w przeszłości i podlegają obecnie dziedziczeniu oraz zbyciu na podstawie umów zawieranych w formie aktów notarialnych. Żaden przepis prawa nie dopuszczał i nie dopuszcza aktualnie uznawania praw osób do udziału we wspólnocie gruntowej w drodze uchwały ogólnego zebrania członków wspólnoty. Brak zatem podstaw prawnych do przyznania prawa do udziału we wspólnocie gruntowej lub pozbawienia prawa do udziału w tej wspólnocie w drodze uchwały ogólnego zebrania członków wspólnoty. Niniejsza kwestia nie tyczy się tylko H. N., ale i innych osób, które zostały ujawnione w ewidencji gruntów i budynków jako uprawnione do posiadania udziału w przedmiotowej Wspólnocie. Z kolei z treści aktu notarialnego z 18 sierpnia 2003 r. nr Rep. A nr [...] wynika, że spadkobiercy po J. B. (których krąg ustalił notariusz na podstawie postanowień sądowych) dokonali częściowego działu spadku w taki sposób, że część nieruchomości, których właścicielem był J. B. została w całości przekazana na rzecz A. C. Jednakże, w ewidencji gruntów i budynków są wykazane działki ewidencyjne, dla których w dalszym ciągu wykazany jest (w jednostce rejestrowej nr G.148 i G.337) jako właściciel J. B. Działki te (o nr [...]) stanowią część gospodarstwa rolnego J. B. z 1965 r. Dodatkowo, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Jędrzejowie o sygn. akt I Ns 72/22 z 28 lipca 2022 r. J. i Z. Ł. nabyli w drodze zasiedzenia działkę nr [...] o pow. 0,08 ha, która również pochodziła ze wspomnianego gospodarstwa J. B. Poza tym, J. B. s. F. jest wykazany w jednostce rejestrowej nr [...] jako współwładający działkami o nr [...]/1 i [...]/2 razem z W. B. Powyższe ustalenia nie pozwalają, zdaniem ŚWINGiK, stwierdzić że H. N. posiadał udział we Wspólnocie, ponieważ nie został on skutecznie przekazany przez A. i K. małż. C.. Jeśli nawet przyjąć, że to przekazanie udziału z 1996 r. byłoby skuteczne, to na pewno nie można stwierdzić, że H. N. otrzymał pełen udział po J. B. – czyli 1/400 – ze względu na dokonane w latach 1965-1996 spadkobrania. Tym samym, przedmiotowy udział nie mógł przejść na rzecz M. J., której wykazania w danych ewidencyjnych oczekuje Zarząd Wspólnoty na podstawie aktu notarialnego z 27 lutego 2024 r. – co w konsekwencji skutkuje niemożnością dokonania oczekiwanej aktualizacji danych ewidencyjnych. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego Wspólnota powtórzyła częściowo opisany wyżej stan faktyczny, podnosząc zarzut naruszenia art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. e) P.g.k. W tym zakresie wskazano, że w przypadku danych podmiotowych Starosta Jędrzejowski zobowiązany był do weryfikacji, czy podmiot wskazany w akcie notarialnym figuruje w ewidencji gruntów i budynków (i tak w tym przypadku jest) i czy z aktu notarialnego wynika jednoznacznie, kto jest następcą prawnym takiego podmiotu (i to również w tym przypadku miało miejsce). Z przepisów jednoznacznie wynika, że brak było podstaw do odmowy aktualizacji danych podmiotowych opartych o przekazany Staroście akt notarialny (umowa o dział spadku), który odnosi się w sposób ciągły do stanu już w ewidencji gruntów i budynków ujawnionego. Badanie podstaw, czy zasadności wykazania w ewidencji gruntów i budynków jako udziałowca Wspólnoty H. N. zostało przeprowadzone już poprzez ujawnienie go w bazie danych ewidencji gruntów i budynków – ponad 20 lat temu. W tamtym czasie starosta też był zobowiązany do utrzymywania ewidencji gruntów i budynków w stanie aktualności (§ 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 ww. rozporządzenia). W rezultacie, odpowiednim dla organu I instancji na ówczesne czasy dokumentem określającym podstawę zmiany danych ewidencyjnych był wykaz osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie. Jeśli chodzi zaś o naruszenie § 45 ust. 1 rozporządzenia to strona skarżąca, powołując się na orzecznictwo, podniosła że nie można w drodze postępowania o zmianę danych w ewidencji gruntów ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości istniejącego stanu prawnego. Każdorazowy Zarząd Wspólnoty od 2002 r. nie podważał wpisu w ewidencji gruntów i budynków odnośnie tego udziałowca – czego dowodzi oświadczenie Starosty Jędrzejowskiego z 2 listopada 2023 r. Strona zarzuciła, że w wydanej decyzji Starosta Jędrzejowski poświadczył nieprawdę, pisząc że w 2002 r. H. N. był Przewodniczącym Zarządu Wspólnoty, cyt. "(...) bez podejmowania innych kroków co do osoby H. N., błędnie ujawnionego w 2002 r. na podstawie wniosku Zarządu, którego był wówczas przewodniczącym" (str. 6 decyzji). Z przytoczonego zdania wynika, że osoba ta sama wpisała się na listę udziałowców Wspólnoty w 2001 r. i sporządziła wniosek w 2002 r. o ujawnienie się w ewidencji gruntów i budynków wraz z innymi udziałowcami – co jest nieprawdą, ponieważ w okresie od 2000 do 2006 roku funkcję Przewodniczącego Wspólnoty sprawował S. B. Dodatkowo skarżąca podniosła, że Prokuratura Rejonowa w Jędrzejowie w postanowieniu z 27 października 2017 r. sygn. PR Ds. 435.2017 prawidłowo poinformowała cyt. " W toku przedmiotowego postępowania ustalono nadto, iż w okresie od 2000 do 2006 roku funkcję Przewodniczącego Wspólnoty sprawował S. B. s. M.". Wspólnota zakwestionowała także stanowisko organów co do poprawności sporządzenia aktu zbycia udziału we Wspólnocie na rzecz H. N. i wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków przez Starostę Jędrzejowskiego na podstawie wniosku z 11 lutego 2002 r. i uchwały ogólnego zebrania członków Wspólnoty z 10 marca 2001 r. oraz załączonego do tej uchwały wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie. W okresie od 1 lipca 1989 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne do dnia 11 lipca 2014 r., przepis art. 22 ust. 3 tej ustawy stanowił, że na żądanie starosty, właściciele/władający zgłaszający zmiany są zobowiązani dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Starosty Jędrzejowskiego tymi "innymi dokumentami" były dołączone do wniosku z 11 lutego 2002 r. – ww. uchwała nr 2/2001 z 10 marca 2001 r. oraz załączony wykaz osób uprawnionych. Organ I instancji, działając na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy zaakceptował dołączoną do wniosku uchwałę wraz z wykazem udziałowców, które zostały przez niego zaliczone do grupy "inne niezbędne dokumenty", na podstawie których dokonał zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Z dniem 12 lipca 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 czerwca 2014r. o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 897), która zmieniła m. in. brzmienie art. 22 ust. 3 tej ustawy, usunięty został zapis dotyczący innych dokumentów niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. W tym zakresie strona wskazała na naruszenie prawa – w chwili wprowadzania opisanej zmiany obowiązywał bowiem art. 22 ust. 3 P.g.k., z którego wynikające prawo zostało podważone w decyzjach organów obu instancji. Akt zbycia udziału we Wspólnocie na rzecz H. N. został zawarty 22 marca 1996 r. Prokuratura Rejonowa w Jędrzejowie w postanowieniu z 29 czerwca 2017 r. podtrzymała swoje stanowisko odnośnie aktu zbycia udziału we Wspólnocie, cyt. "Jak więc widać ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wskazywała wtedy, że przeniesienie udziału we wspólnocie winno być zatwierdzone przez właściwego wójta, ale jednocześnie przedmiotowa ustawa nie przewidywała jak winno być dokonanie zatwierdzenie zbycie udziału we wspólnocie. W ww. teczce dotyczącej J. B. znajduje się także oświadczenie A. C. i K. C. i A. C. i K. C. z dnia 22 marca 1996 r. o przekazaniu na rzecz H. N. Na przedmiotowym oświadczeniu Sekretarz Urzędu Miasta i Gminy z up. Burmistrza Miasta i Gminy M. poświadczył własnoręczność podpisów przez Państwa C. Jak więc widać przekazanie udziału we Wspólnocie H. N. przez Państwa C. nastąpiło w obecności osoby upoważnionej do występowania w imieniu organu administracji samorządowej określonego w art. 27 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Jednocześnie na przedmiotowym oświadczeniu brak jest jakichkolwiek adnotacji, że Sekretarz Urzędu Miasta i Gminy działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy M. w jakikolwiek sposób sprzeciwia się zbyciu udziału we wspólnocie przez Państwa C. na rzecz H. N.". W tym zakresie Wspólnota zgodziła się ze stanowiskiem Prokuratury, podkreślając że akt zbycia udziału został podpisany przez H. N., który złożył podpis jako radny gminny i nabywający udział. Natomiast forma i treść sporządzanego na piśmie aktu zbycia udziału we wspólnocie gruntowej nie została dokładnie wskazana przez ustawodawcę (brak wzoru do stosowania). Dla ówczesnego organu spisany w taki sposób akt zbycia udziału we Wspólnocie był prawidłowy – a więc obywatel nie może ponosić konsekwencji w związku z tym, że obecny organ po 30 latach od zbycia udziału stwierdził, że taka forma jest nieprawidłowa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja ŚWINGiK, którą utrzymano decyzję organu I instancji o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie, polegającej na wykreśleniu H. N. s. S. oraz ujawnieniu w jego miejsce M. J. c. H., na podstawie aktu notarialnego z dnia 27 lutego 2024 r. – umowy o dziale spadku (Rep. A nr [...]). Zgodnie z art. 2 pkt 8 P.g.k., ewidencja gruntów i budynków gromadzi, aktualizuje oraz udostępnia informacje o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Jak stanowi art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 tej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty oraz podaje się w niej właściciela nieruchomości. Istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów w niej zawartych oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Podkreślenia wymaga, że ustawa nakłada na starostę, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zasady ujawniania danych w operacie ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy P.g.k. oraz rozporządzenia. Przepisy te mają zastosowanie, o ile nie są wyłączone przez regulację szczególną. Skoro ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie reguluje problematyki ujawniania danych podmiotowych i danych przedmiotowych dotyczących wspólnot gruntowych, a unormowania w tym zakresie zawiera u.z.w.g., to w sprawie miały zastosowanie przepisy tej właśnie ustawy. Regulują one m.in. kwestie zmian w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Zgodnie z art. 18 ust. 2 tej ustawy, nazwa spółki i skład zarządu spółki oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykazy uprawnionych do korzystania z tej wspólnoty podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i w wykazie osób uprawnionych, jak również zmiana statutu i zmiany w składzie osobowym zarządu, zgłasza do ewidencji zarząd spółki. Zatem dla zaistniałych po wydaniu decyzji zmian podmiotowych lub przedmiotowych we wspólnocie gruntowej w przepisach ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie zastrzeżono formy decyzji administracyjnej. Wpis uprawnionych do korzystania ze wspólnoty, czy jego zmiana, następuje poprzez uwidocznienie (wpisanie) tych danych w ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 lutego 2019 r., II SA/Ke 20/19, i powołane tam wyroki WSA w Warszawie: z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. VIII SA/Wa 623/18, z dnia 25 maja 2011r., sygn. VIII SA/Wa 34/11, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 września 2012r., sygn. IV SA/Wa 1460/12). Jak przyjmuje się także w orzecznictwie sądów administracyjnych, z treści art. 18 ust. 2 ustawy wprost wynika, że tylko zarząd wspólnoty gruntowej może zgłaszać do ewidencji wszelkie zmiany w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie (por. m.in. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2018 r., VIII SA/Wa 623/18, WSA w Warszawie z dnia 25 października 2016 r., IV SA/Wa 1091/16, WSA w Kielcach z dnia 9 maja 2017 r., II SA/Ke 1072/16, WSA w Kielcach z dnia 23 lutego 2018 r., II SA/K 756/17, WSA w Kielcach z dnia 19 listopada 2013 r., II SA/Ke 733/13). Ma on charakter przepisu szczególnego w stosunku do przepisów P.g.k. w zakresie zmiany danych dotyczących wspólnoty gruntowej wcześniej wpisanej do ewidencji gruntów (zob. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2011 r., I OSK 364/10). Jednocześnie jednak, wbrew temu na co językowo może wskazywać zapis w art. 18 ust. 2 zd. 2 u.z.w.g., iż zmiany te "zgłasza" do ewidencji zarząd spółki (mogący sugerować, iż rola starosta jako organu prowadzącego ewidencję ogranicza się do "zarejestrowania" zgłoszonych zmian, bez ich weryfikacji), do dokonywania tych zmian mają zastosowanie ogólne reguły wprowadzania zmian do ewidencji gruntów i budynków wynikające z P.g.k. oraz rozporządzenia, których istota w przypadku aktualizacji informacji w ewidencji dokonywanych na wniosek sprowadza się do tego, że muszą być poparte stosownymi dokumentami (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 18 stycznia 2022 r., sygn. II SA/Rz 1340/21). W rozpatrywanym przypadku Wspólnota [...] wniosła o zmianę wpisu w ewidencji gruntów i budynków dotyczącego poz. 34 wykazu uprawnionych do udziału, polegającej na wykazaniu w miejsce H. N. jego następcy prawnego – M. J., w oparciu o załączony akt notarialny z 27 lutego 2024 r. nr Rep. A [...]. Istotnie, z aktu tego wynika, że w wyniku częściowego działu spadku po zmarłym H. N. cały udział we Wspólnocie [...] nabyła M. J. W piśmie z dnia 2 listopada 2023 r. Starosta Jędrzejowski zaświadczył z kolei (potwierdza to także załączony do akt wypis z rejestru gruntów), że H. N. jest wpisany w ewidencji gruntów jako udziałowiec posiadający 1/400 część w ww. Wspólnocie składającej się z nieruchomości zabudowanych, rolnych oraz leśnych o łącznym obszarze równym 883,6987 ha, zlokalizowanych w obrębach ewidencyjnych: [...]. Jak jednak wynika z ustaleń organów, H. N. został wykazany w ewidencji gruntów i budynków jako osoba uprawniona do posiadania udziału we Wspólnocie na wniosek Zarządu z 11 lutego 2002 r. i dołączonej do tego wniosku uchwały ogólnego zebrania członków Wspólnoty nr 2/2001 z 10 marca 2001 r. oraz załączonego do tej uchwały wykazu, z którego wynikało, że H. N. jest osobą uprawnioną do udziału we wspólnocie w miejsce J. B., wykazanego pod numerem 34 wykazu z 1965 r. W ocenie Sądu zasadne jest w tej sytuacji stanowisko organu odwoławczego, że jedynymi dokumentami potwierdzającymi nabycie praw do "pierwotnego" udziału we wspólnocie gruntowej są decyzje wydane na mocy ustawy, natomiast osoby posiadające prawo do udziału we wspólnocie na mocy tych decyzji mogły i mogą zbywać udziały na zasadach określonych w tej ustawie. W myśl art. 27 ust. 1 i 2 u.z.w.g., w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. udział we wspólnocie gruntowej mógł być zbywany w formie aktu sporządzonego na piśmie i zatwierdzonego przez właściwego wójta/burmistrza/prezydenta miasta, a nadto na zasadach ogólnych wynikających z Kodeksu cywilnego, udziały we wspólnotach gruntowych podlegały i podlegają dziedziczeniu oraz zbyciu na podstawie umów zawieranych w formie aktów notarialnych. Żaden przepis prawa nie dopuszczał i nie dopuszcza uznawania praw osób do udziału we wspólnocie gruntowej w drodze uchwały ogólnego zebrania członków wspólnoty. Brak zatem podstaw prawnych do przyznania prawa do udziału we wspólnocie gruntowej lub pozbawienia prawa do udziału w tej wspólnocie w drodze uchwały ogólnego zebrania członków wspólnoty. Analogiczne stanowisko w powyższej kwestii, i to w odniesieniu nie tylko do tej samej Wspólnoty [...], ale i zmian w wykazie osób uprawnionych do udziału w tej Wspólnocie dokonanego tą samą uchwałą ogólnego zebrania członków Wspólnoty z 10 marca 2001 r. Nr 2/2001 i wniosku Wspólnoty z 11 lutego 2002 r., wyraził WSA w Kielcach w prawomocnym wyroku z 23 lutego 2018 r., sygn. II SA/Ke 756/17. Sąd wskazał mianowicie, że żaden przepis prawa nie dopuszcza ujawnienia w ewidencji gruntów, w przypadku istniejącej już wspólnoty gruntowej i ustalonego wykazu osób uprawnionych do udziału w tej wspólnocie na podstawie decyzji podjętej w oparciu art. 8 ust. 1 u.z.w.g., zmian w zakresie wykazu osób uprawnionych dokonanych na podstawie uchwały ogólnego zebrania członków tej wspólnoty. Uchwała ta nie mogła zatem dać uprawnienia do udziału we Wspólnocie w miejsce innej osoby (uprawnionej w sposób pierwotny do tego udziału), a co za tym idzie wpis w ewidencji gruntów zrealizowany w oparciu o tę uchwałę był błędny i należało go wyeliminować stosownie do art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) P.g.k. w zw. z § 45 ust. 1 pkt 3 (uprzednio obowiązującego) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.). Również w niniejszym przypadku wpis dokonany wyłącznie na podstawie ww. uchwały należało uznać za błędny – taki który w świetle art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) P.g.k. organ ewidencyjny winien z urzędu wziąć pod uwagę, i którego ujawnienie zasadnie spowodowało odmowę dokonania żądanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Trzeba dodać, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do uznania, iż przepis art. 18 ust. 2 u.z.w.g. (lub jakikolwiek inny przepis tej ustawy czy P.g.k.) wyłącza stosowanie trybu wprowadzania wnioskowanych zmian i zwalnia zarząd wspólnoty z ich udokumentowania (por. w tym zakresie powołany wyżej wyrok WSA w Rzeszowie z 18 stycznia 2022 r., sygn. II SA/Rz 1340/21). Oznaczałoby to m.in., że praktycznie poza jakąkolwiek kontrolą pozostawałyby podlegające ujawnieniu w ewidencji zmiany w wykazie osób uprawnionych do korzystania ze wspólnoty, związane przede wszystkim z zachowaniem wymogów o jakich mowa w art. 27-29 u.z.w.g. (dot. zbycia, przejścia i podziału udziału we wspólnocie gruntowej). W tym kontekście zasadne są również wywody organu odwoławczego, z których wynika że nie zostało wykazane aby H. N. nabył pełen udział we Wspólnocie po pierwotnie uprawnionym J. B., tj. 1/400, ze względu na dokonane w latach 1965-1996 spadkobrania, w wyniku czego udział ten podlegał podziałom. Sąd w składzie orzekającym podziela ponadto stanowisko wyrażone przez WSA w Kielcach w wyroku z 9 maja 2017 r. o sygn. akt II SA/Ke 1072/16, gdzie stwierdzono że uczyniona na piśmie zawierającym oświadczenie o zbyciu udziału adnotacja o stwierdzeniu własnoręczności podpisu nie może być uznana za zatwierdzenie zbycia udziału w rozumieniu art. 27 ust. 2 u.z.w.g., zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym na datę sporządzenia oświadczenia przez A. C. i K. C. z dnia 22 marca 1996 r. o przekazaniu udziału we Wspólnocie po zmarłym B. J. na rzecz N. H.) zbycie udziału we wspólnocie gruntowej następuje w formie aktu sporządzonego na piśmie i zatwierdzonego przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Gdyby bowiem ustawodawcy chodziło o samo potwierdzenie autentyczności podpisu osoby sporządzającej akt – jak to miało miejsce w niniejszym przypadku – wówczas treść art. 27 ust. 2 u.z.w.g. byłaby inna. Wreszcie, jak podniósł ŚWINGiK, w ewidencji gruntów i budynków są wykazane działki ewidencyjne (stanowiące część gospodarstwa rolnego J. B. z 1965 r.), dla których w dalszym ciągu wykazany jest jako właściciel J. B. Ponadto na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Jędrzejowie o sygn. akt I Ns 72/22 z 28 lipca 2022r. J. i Z. Ł. nabyli w drodze zasiedzenia działkę nr [...] o pow. 0,08 ha, która również pochodziła ze wspomnianego gospodarstwa J. B. Wreszcie J. B. jest wykazany w jednostce rejestrowej nr G.268 jako współwładający działkami o nr [...]/1 i [...]/2 razem z W. B. W świetle powyższych ustaleń należy uznać za uzasadnione stanowisko organu, zgodnie z którym brak było udokumentowanej podstawy do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków prawa H. N. w miejsce J. B., a w tej sytuacji nie do zaakceptowania byłoby wykazanie M. J. jako jego następcy prawnego w zakresie udziału we Wspólnocie. Zarazem słusznie zauważył organ II instancji, że organy prowadzące ewidencję gruntów nie mogą wyręczać zarządu jeśli chodzi o jego uprawnienia przewidziane w art. 18 ust. 2 u.z.w.g. (wszelkie późniejsze zmiany w wykazie osób uprawnionych zgłasza do ewidencji zarząd spółki), a jedynie zobowiązane są do dokonania weryfikacji czy żądanie dokonania aktualizacji danych ewidencyjnych znajduje potwierdzenie w dokumentach, które mają stanowić o słuszności żądania. W szczególności organ nie jest uprawniony do dokonywania z urzędu czynności w zakresie aktualizacji wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie. Inicjatywa w tym zakresie spoczywa zatem po stronie zarządu Wspólnoty. Reasumując, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI