Orzeczenie · 2026-02-26

II SA/Ke 584/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2026-02-26
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepostępowanie administracyjnestrona postępowaniazażalenieniezaskarżalne postanowienienieważnośćWSAsieci wodociągowesieci kanalizacyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę J. R. na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty odmawiające J. R. dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia zamiaru przebudowy sieci wodociągowej. Sąd, działając na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewody, uznając je za wydane z kwalifikowanym naruszeniem prawa. Kluczowym argumentem Sądu było to, że ani Prawo budowlane, ani Kodeks postępowania administracyjnego nie przewidują wydania postanowienia w przedmiocie uznania lub odmowy uznania podmiotu za stronę postępowania w takiej sytuacji. Co więcej, nawet jeśli takie postanowienie zostałoby wydane (np. na podstawie art. 123 k.p.a.), nie podlegałoby ono zaskarżeniu w drodze zażalenia, zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. Rozpoznanie przez Wojewodę zażalenia na niezaskarżalne postanowienie stanowiło rażące naruszenie przepisów, skutkujące nieważnością postanowienia Wojewody na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd zaznaczył, że nie jest związany zarzutami skargi i ma obowiązek kompleksowej oceny legalności aktu. Z uwagi na stwierdzoną nieważność, Sąd nie wypowiadał się co do merytorycznego statusu strony J. R. ani co do prawidłowości trybu zgłoszenia robót budowlanych. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz J. R.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady, że postanowienia niezaskarżalne nie mogą być przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy, a ich rozpoznanie skutkuje nieważnością.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstawy prawnej do wydania postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu i jego zaskarżalności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie organu administracji o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze strony jest zaskarżalne w drodze zażalenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze strony nie jest zaskarżalne w drodze zażalenia, ponieważ Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje takiej możliwości.

Uzasadnienie

Kodeks postępowania administracyjnego (art. 141 § 1 k.p.a.) stanowi, że na postanowienia służy zażalenie tylko wtedy, gdy tak stanowi kodeks. Ponieważ przepisy k.p.a. nie przewidują wprost możliwości wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu jako strony, ani nie przewidują możliwości wniesienia na nie zażalenia, takie postanowienie jest niezaskarżalne samoistnie.

Czy rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia na postanowienie niezaskarżalne stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością postanowienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia na postanowienie, na które nie przysługuje środek prawny w postaci zażalenia, stanowi rażące naruszenie prawa i prowadzi do stwierdzenia nieważności postanowienia organu odwoławczego.

Uzasadnienie

Rozpoznanie zażalenia, gdy środek prawny nie przysługuje, jest rażącym naruszeniem art. 141 § 1 k.p.a. i prowadzi do nieważności postanowienia organu odwoławczego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Prawidłowym rozstrzygnięciem organu odwoławczego powinno być wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia.

Czy zgłoszenie zamiaru przebudowy sieci wodociągowej oraz rozbudowy sieci wodociągowej i sieci kanalizacji sanitarnej wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, czy może być dokonane w trybie zgłoszenia?

Odpowiedź sądu

Sąd nie wypowiedział się w tej kwestii ze względu na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził nieważność postanowienia Wojewody z przyczyn proceduralnych, co uniemożliwiło mu merytoryczne rozstrzygnięcie kwestii, czy zgłoszone roboty budowlane powinny być wykonane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, czy w trybie zgłoszenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 15 września 2025 r.

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 141 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Tylko postanowienia wprost wymienione w przepisach k.p.a. są zaskarżalne.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody z powodu rażącego naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i ma obowiązek dokonania kompleksowej oceny legalności zaskarżonego aktu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 28 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis o charakterze materialnoprawnym, zawiera wytyczne dla organów przy ustalaniu właściwego kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, ale nie daje podstaw do wydawania postanowień w przedmiocie uznania lub odmowy uznania danego podmiotu za stronę postępowania.

k.p.a. art. 123 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Powód, dla którego organ I instancji wydał postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Wspomniany w kontekście prawidłowego rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

k.p.a. art. 31

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wydania postanowienia w przedmiocie dopuszczenia lub odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania - organizacji społecznej, co nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia przez organ odwoławczy.

Prawo budowlane art. 28 § § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wskazuje szczególne przesłanki kwalifikowania danego podmiotu jako strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia na postanowienie, które nie podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i skutkuje nieważnością postanowienia organu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

żaden przepis ustawy [...] Prawo budowlane, ani żaden przepis Kodeksu postępowania administracyjnego, nie przewidują wydania postanowienia w przedmiocie uznania określonego podmiotu za stronę postępowania. • Kodeks nie wskazuje wprost podstawy prawnej do wydania postanowienia o uznaniu albo o odmowie uznania danego podmiotu za stronę postępowania, tym bardziej zatem nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na takie postanowienie. • Rozpoznanie zażalenia w sytuacji, gdy taki środek prawny nie przysługiwał, stanowi rażące naruszenie art. 141 § 1 k.p.a., a w konsekwencji prowadzi do konieczności stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skład orzekający

Jacek Kuza

przewodniczący sprawozdawca

Renata Detka

członek

Sylwester Miziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postanowienia niezaskarżalne nie mogą być przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy, a ich rozpoznanie skutkuje nieważnością."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstawy prawnej do wydania postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu i jego zaskarżalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błąd proceduralny organu administracji (rozpoznanie niezaskarżalnego zażalenia) może prowadzić do stwierdzenia nieważności jego postanowienia, co jest istotne z punktu widzenia praktyki stosowania KPA.

Błąd proceduralny organu doprowadził do stwierdzenia nieważności jego własnego postanowienia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst