II SA/Ke 582/25

II SA/Ke 582/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2026-02-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący/
Beata Ziomek
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147 § 1,  art. 200 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 28 ust. 1 , art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1, art. 1 ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 1153
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 21 ust. 2, 64 ust. 3 i art.  31 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2026 r. sprawy ze skargi D. K. i M. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Daleszycach z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr XXV/196/2025 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części graficznej i tekstowej dotyczącej ustaleń dla terenu oznaczonego symbolem Kx1 w odniesieniu do działki nr [...] położonej w [...], gmina Daleszyce; II. zasądza od Gminy Daleszyce na rzecz D. K. i M. K. solidarnie kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 28 sierpnia 2025 r. Rada Miejska w Daleszycach – działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1153), zwanej dalej "u.s.g.", oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p." w związku z art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1688) oraz uchwały nr LII/443/2021 z dnia 30 listopada 2021 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] na terenie gminy Daleszyce, po przedłożeniu przez Burmistrza Miasta i Gminy Daleszyce projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] na terenie gminy Daleszyce, po stwierdzeniu, że projekt planu nie narusza ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Daleszyce uchwalonego uchwałą nr L/413/2021 Rady Miejskiej w Daleszycach z dnia 21 października 2021 r. – podjęła uchwałę nr XXV/196/2025 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] na terenie gminy Daleszyce (dalej "m.p.z.p."). W treści uchwały zawarto przepis § 33, zgodnie z którym "Dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem Kx1 - teren ciągu pieszo-jezdnego, ustala się:
1) szerokość w liniach rozgraniczających: 8 m z poszerzeniem zgodnie z rysunkiem planu;
2) szerokość pasa jezdnego: min. 5 m;
3) urządzenia obce."
Skargę na powyższą uchwałę wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach D. K. i M. K., domagając się stwierdzenia nieważności m.p.z.p. w części dotyczącej ich działki nr [...] oraz wyznaczenia drogi Kx1 jako ciągu pieszo-jezdnego i "niewiadomego pasa wydzielenia" oznaczonego czerwonymi kreskami.
Skarżący podnieśli, że od kilku lat zgłaszali uwagi dotyczące działki nr [...] i drogi Kx1 (w poprzednim planie zwana KDW-1). Urzędnik w odpowiedziach deklarował uwzględnienie uwag w następnych planach. Skarżący nadmieniali, że chcą wybudować na tej działce dom, a droga koliduje w dalszej zabudowie działki. Działka została podzielona, dom na niej jest w trakcie budowy, został w 95 % ukończony. W wyłożonym do wglądu projekcie zmiany planu droga Kx1 nie była ujęta, ani też nie była ujęta w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W finalnej uchwale droga KDW-1 została przywrócona i wyznaczona jako ciąg pieszo-jezdny, nazwana Kx1, a uwagi dotyczące działki nr [...] zostały odrzucone. Rada gminy w uzasadnieniu stwierdziła jedynie, że droga "gwarantuje prawidłową obsługę komunikacyjną wyznaczonych terenów". Uchwała skutkuje zajęciem ok. 650 m² działki, co w znaczący sposób ogranicza możliwość korzystania z nieruchomości, planowanej zabudowy oraz realizacji innych praw właścicielskich. Wskutek kwestionowanych regulacji działka nr [...] została pozbawiona bezpośredniego dostępu do istniejących przyłączy infrastruktury technicznej - elektrycznej, kanalizacyjnej i wodociągowej, co uniemożliwia racjonalne korzystanie z tej nieruchomości oraz podłączenie jej do podstawowych mediów – jako że skrzynka główna energetyczna znajduje się w środku drogi Kx1. Zaledwie dwa miesiące przed uchwaleniem m.p.z.p. gmina wybudowała nowy wodociąg i kanalizację, które zostały naniesione na aktualne mapy. Droga Kx1 w uchwalonym przebiegu wchodzi w nowo wybudowaną infrastrukturę techniczną, co oznacza, że plan uniemożliwia korzystanie z tej sieci zarówno skarżącym, jak i innym mieszkańcom, stojąc w sprzeczności z racjonalnym gospodarowaniem przestrzenią i środkami publicznymi.
W konsekwencji skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] i "drogi" Kx1, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej "nieuwzględnienie w całości", wskazując że uchwałą Nr XXXI/63/2013 Rady Miejskiej w Daleszycach z dnia 30 sierpnia 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...] na terenie gminy Daleszyce, na przedmiotowej działce wyznaczono drogę wewnętrzną oznaczoną symbolem KDW1 oraz korytarz energetyczny. Organ podniósł dalej, że w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie wyznacza się dróg wewnętrznych ani ciągów pieszo-jezdnych. Ustalenia studium mają charakter ogólny, kierunkowy, a ich konkretyzacja następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, m.in. w zakresie wyznaczenia układu komunikacyjnego. W udzielanych odpowiedziach na pisma skarżącej z 2020 r. informowano, że składane wnioski będą poddane stosownej analizie. W wyłożonym do publicznego wglądu projekcie m.p.z.p. – na przedmiotowym terenie – zaplanowano ciąg pieszo-jezdny oznaczony symbolem Kx1 oraz korytarz energetyczny. Skarżący złożyli uwagi do projektu planu, które nie zostały uwzględnione – z powodu konieczności zapewnienia właściwej obsługi komunikacyjnej wyznaczonych terenów zabudowy mieszkaniowej. W wyznaczonym korytarzu energetycznym uwzględniono jedynie istniejącą zabudowę, a na pozostałym obszarze wyznaczono teren, na którym nie planuje się zabudowy. Przepisy dotyczące korytarza energetycznego zawarte są w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które określa minimalne odległości od linii energetycznych. Z kolei podstawą prawną dla ciągów pieszo-jezdnych jest to samo rozporządzenie (szczególnie § 14) oraz ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Rozporządzenie określa m.in. wymaganą minimalną szerokość takiego ciągu (nie mniejszą niż 5 metrów), a ustawa o drogach publicznych definiuje, że ciąg pieszo-jezdny to rodzaj drogi. Przyjęta przez ustawodawcę koncepcja władztwa planistycznego oznacza, że w niektórych przypadkach ustalenia m.p.z.p. mogą ingerować w interesy prywatne podmiotów skarżących w sposób odbierany przez nich jako niekorzystny, natomiast nie musi z tym być powiązane przekroczenie granic władztwa planistycznego. Wojewoda Świętokrzyski jako organ nadzorczy nie stwierdził uchybienia procedury planistycznej – która była przeprowadzona zgodnie z u.p.z.p.
Na rozprawie sądowej w dniu 25 lutego 2026 r.:
- pełnomocnik skarżących poparł skargę, dodając, że budynek mieszkalny na ich działce realizowany jest na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę nr 1140/2022 z 2022 r., a pozostawienie zaskarżonej uchwały w obrocie prawnym spowoduje, że powyższy budynek nie zostanie oddany do użytkowania z uwagi na to, że narusza nieprzekraczalną linię zabudowy;
- pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi wskazując, że pozwolenie na budowę musiało zostać wydane w oparciu o ustalenia poprzednio obowiązującego m.p.z.p. z 2013 r., który przewidywał drogę w tej samej lokalizacji, co ciąg pieszo-jezdny w zaskarżonym planie, nieprzekraczalna linia zabudowy wynosiła 6 m, a obecnie wynosi 5 m; urbanista w miejsce wcześniejszej drogi wewnętrznej zaprojektował ciąg pieszo-jezdny; takie skomunikowanie tego terenu jest powtórzeniem ustaleń wcześniejszego m.p.z.p., który też przewidywał dokładnie w tym miejscu drogę wewnętrzną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W niniejszej sprawie skarga złożona została w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie nie może być wątpliwości co do istnienia po stronie skarżących naruszenia ich interesu prawnego, skoro bezspornym jest, że nieruchomość, której są właścicielami, znajduje się na terenie objętym zaskarżoną uchwałą (m.p.z.p.), która to uchwała wprowadza określone przeznaczenie istotnej części tej nieruchomości, tj. pod ciąg pieszo-jezdny, co jest kwestionowane w skardze jako ograniczające przysługujące stronom prawo własności, wobec uniemożliwienia swobodnego wykorzystania tego terenu.
Oceny, czy uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., należało dokonać na gruncie art. 28 ust. 1 u.p.z.p., w myśl którego naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Należy zaznaczyć, że w dniu 24 września 2023 r. w zasadniczej części weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1688, dalej "ustawa nowelizująca"), dokonując gruntownej nowelizacji u.p.z.p. Dla ustalenia, jakie przepisy (w jakim brzmieniu) znajdowały zastosowanie w odniesieniu do zasad i trybu podjęcia zaskarżonej uchwały, istotne znaczenie miał art. 67 ust. 3 tej ustawy, który stanowi, że: "Do spraw opracowania i uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego albo ich zmian:
1) przepisy art. 2 pkt 28-35, art. 15 ust. 2 pkt 6, ust. 3 pkt 11-13, art. 16 ust. 1a oraz art. 17 pkt 6 ustawy zmienianej w art. 1 (u.p.z.p.- dop. Sądu) stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą - w przypadku gdy nie wystąpiono o opinie i uzgodnienia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy;
2) przepisy art. 15 ust. 1 i art. 20 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, z wyłączeniem obowiązku sporządzenia przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz z wyłączeniem obowiązku stwierdzenia przez radę gminy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie narusza ustaleń tego studium:
a) w zakresie lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii oraz ich stref ochronnych, których nie stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, lub
b) jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiana dotyczy wyłącznie lokalizacji inwestycji celu publicznego, których nie stosuje się od dnia utraty mocy przez studium;
3) przepis art. 67a ust. 3b ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą - w przypadku gdy nie ogłoszono terminu wyłożenia projektów tych planów do publicznego wglądu przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu;
4) przepisy niewymienione w pkt 1-3 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym - w przypadku gdy postępowanie zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy."
Z powyższej regulacji wynika, że w okolicznościach niniejszej sprawy, tj. w sytuacji rozpoczęcia procedury planistycznej przed wejściem w życie przywołanej nowelizacji, zastosowania znajdują przepisy u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym.
W skardze nie podnoszono, a Sąd nie ujawnił z urzędu, aby zaskarżona uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem trybu jej sporządzania, przez co należy rozumieć sekwencję czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a na jego uchwaleniu skończywszy.
Natomiast zarzuty dotyczące naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sąd uznał za trafne, co spowodowało konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w kwestionowanej części.
Zasadę samodzielności planistycznej gminy, zwanej doktrynalnie "władztwem planistycznym", ustanawia art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z tymi przepisami, gmina ustala w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie terenów, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby i warunki zabudowy. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy. Ustawodawca przekazał zatem gminie kompetencje w zakresie władczego przeznaczania i ustalania zasad zagospodarowania terenu w drodze aktu prawa miejscowego. W pojęciu władztwa planistycznego mieszczą się także wprowadzone przez plany miejscowe ograniczenia prawa własności. Nie oznacza to jednak, że uprawnienie gminy, o jakim mowa w art. 3 i 4 u.p.z.p., ma charakter nieograniczony i że gmina ma pełną swobodę w określaniu przeznaczenia i zasad zagospodarowania poszczególnych obszarów położonych na jej terenie. W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się bowiem, oprócz szeregu elementów wymienionych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., także prawo własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 tej ustawy). Oczywistym jest zatem, że uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania nie może być nadużywane.
Sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli władztwa planistycznego gminy w zakresie podstaw jego stosowania ze względu na właściwość tego sądu do kontroli legalności, a nie celowości, ustaleń planistycznych. Jeżeli tak, to władztwo planistyczne nie może być przedmiotem kontroli co do meritum. Innymi słowy sąd administracyjny, kontrolując legalność planu miejscowego, dokona oceny nie tylko tego, czy gmina miała podstawę prawną "rozporządzenia" przestrzenią, ale czy korzystając z przysługujących jej ustawowo uprawnień w tym zakresie, uprawnień tych nie nadużyła (zob. wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., II OSK 335/17). Badanie ewentualnego nadużycia uprawnień gminy do decydowania o sposobie zagospodarowania terenu to ciągle kontrola legalności, a nie celowości działań gminy. To zaś oznacza, że działania te nie mogą pozostać poza kontrolą sądu administracyjnego. Gmina nie ma absolutnej władzy w określaniu przeznaczenia terenów i warunków zagospodarowania. Granice władztwa planistycznego gminy wyznaczają ograniczenia określone w ustawach, w tym w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zob. wyroki NSA z 4 października 2017 r., sygn. akt II OSK 217/19 oraz z 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2986/15).
W obowiązującym porządku prawnym nie ma uregulowań, które dawałyby prymat interesowi zbiorowemu nad interesem indywidualnym. Dlatego w orzecznictwie przyjmuje się, że ingerencja gminy w prawo własności nieruchomości objętej planem miejscowym wymaga każdorazowo od organów gminy wnikliwego i wszechstronnego rozważenia interesu indywidualnego i publicznego, a następnie uzasadnienia przyjętych rozwiązań planistycznych (por. wyroki NSA: z 8 kwietnia 2009 r. II OSK 1468/08; z 6 listopada 2019 r. II OSK 74/18, z 28 października 2020 r. II OSK 2502/18). Wskazując na kryteria legalności stosowane przy kontroli uchwały w przedmiocie planu miejscowego zaakcentować należy, że stosownie do art. 1 ust. 2 u.p.z.p. oprócz prawa własności i potrzeb interesu publicznego w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się również inne wartości w tym przepisie wymienione. Rzeczą więc organu jest rzetelne wykazanie w postępowaniu sądowym, że rozwiązania przyjęte w zaskarżanym planie miejscowym podjęte zostały z właściwym uwzględnieniem wszystkich wartości chronionych prawem (wyrok NSA z 28 października 2020 r. II OSK 2502/18). Nadto zaznaczyć należy, iż poza regulacjami ustawodawstwa zwykłego, organy gminy przy stanowieniu treści aktu planistycznego muszą uwzględniać również normy konstytucyjne statuujące m.in. zasadę praworządności, proporcjonalności czy równości (art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 Konstytucji RP). Gmina kształtując samodzielnie przeznaczenie i sposób zagospodarowania danego terenu musi zadbać o to, aby ingerencja w sferę praw właścicieli nieruchomości objętych planem miejscowym pozostawała w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do realizowanych celów. Organy gminy wprowadzając rozwiązania planistyczne ograniczające korzystanie z oznaczonych nieruchomości muszą respektować wynikający z art. 64 ust. 3 Konstytucji zakaz nadmiernej ingerencji w chronione konstytucyjnie prawo własności (por. wyroki NSA z: 14 marca 2018 r., II OSK 1293/16; 26 października 2016 r., II OSK 145/15; 22 marca 2017 r., II OSK 1861/15; 13 marca 2019 r., II OSK 1026/17). Rolą organu planistycznego jest właśnie wyważenie interesu publicznego i interesów prywatnych, tak aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednak w jak najmniejszym stopniu naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem. Posunięcia planistyczne gminy, w wyniku których doszło do naruszenia własności, powinny być rzeczowo uzasadnione, z powołaniem przepisów prawnych, na mocy których nie istnieją inne rozwiązania niż te, które przyjęto w uchwale planistycznej (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2021 r., sygn. II OSK 2763/18).
W ocenie Sądu Rada Miejska w Daleszycach podejmując zaskarżoną uchwałę w odniesieniu do działki skarżących o nr ewid. [...] i w zakresie przeznaczenia jej części pod ciąg pieszo-jezdny nie dochowała powyższych wymogów. Jak wynika z części graficznej m.p.z.p., teren działki skarżących został podzielony pod względem przeznaczenia – w przeważającej części znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem MN2 – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w niewielkiej części na obszarze oznaczonym jako R – tereny rolnicze (część działki przylegająca do drogi wewnętrznej KDW3), a oba te obszary oddziela teren oznaczony jako Kx1, czyli teren ciągu pieszo-jezdnego. Zgodnie z § 33 części tekstowej m.p.z.p. dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem Kx1 - teren ciągu pieszo-jezdnego, ustala się:
1) szerokość w liniach rozgraniczających: 8 m z poszerzeniem zgodnie z rysunkiem planu;
2) szerokość pasa jezdnego: min. 5 m;
3) urządzenia obce.
Dodatkowo, w § 10 pkt 3 m.p.z.p. ustalono nieprzekraczalną linię zabudowy – 5 m od linii rozgraniczających ciągów pieszo-jezdnych oznaczonych symbolami Kx1 - Kx7.
Zdaniem skarżących teren ciągu pieszo-jezdnego Kx1 ma zajmować ok. 650m² działki, co w znaczący sposób ogranicza możliwość korzystania z nieruchomości, planowanej zabudowy oraz realizacji innych praw właścicielskich.
W ocenie Sądu zgodzić się należy ze skarżącymi, że ww. regulacje zaskarżonej uchwały stanowią istotną ingerencję w prawo własności działki [...], i to niezależnie od tego że realizowany aktualnie na tej działce (w części oznaczonej jako MN2) powstaje w sposób legalny, na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę nr 1140/2022 z 2022 r., a zatem wydanego na gruncie poprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustanowienie ciągu pieszo-jezdnego wiąże się z brakiem możliwości swobodnego wykorzystania i zagospodarowania (choćby np. pod ogrodzenie czy teren zielony) nie tylko bezpośrednio części działki przeznaczonej pod ciąg pieszo-jezdny (pas gruntu o szerokości 8 m), ale także obszaru przylegającego o przeznaczeniu rolnym (oddzielając go od terenu przeznaczonego pod zabudowę). Dodatkowo należy uwzględnić tu także wspomnianą nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 5 m od linii rozgraniczającej ciąg pieszo-jezdny.
Uzasadnienie dla zaprojektowania ciągu pieszo-jezdnego przez działkę skarżących w sposób ukazany w części graficznej planu wynika zarówno z załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały, tj. rozstrzygnięcia uwag wniesionych do wyłożonego do publicznego do wglądu projektu planu, jak też z odpowiedzi na skargę, i zasadniczo ma ono charakter jednozdaniowy. Wynika z niego mianowicie, że zajęcie części działki [...] wynika z konieczności zagwarantowania właściwej obsługi komunikacyjnej wyznaczonych terenów zabudowy mieszkaniowej. Z analizy części graficznej uchwalonego planu wynika natomiast, że zaprojektowanie przedmiotowego ciągu pieszo-jezdnego poprzez działkę [...] mogłoby zagwarantować obsługę komunikacyjną przede wszystkim dla działek o nr ewid. [...] i [...], ewentualnie dla działki nr [...]. Sama działka skarżących o nr [...] przylega bowiem do projektowanej drogi wewnętrznej KDW3 – częścią przeznaczoną w planie pod teren rolny (R). Co istotne, identyczna sytuacja dotyczy jednak także ww. działek o nr [...]. [...]. , [...]. Powstaje zatem pytanie z jakiego powodu nie zaprojektowano dojazdu do części tych działek przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną poprzez te właśnie działki, skoro przylegają one bezpośrednio swoimi granicami do projektowanej drogi wewnętrznej KDW3, zamiast w sposób znaczący obciążać działkę skarżących o nr [...]. Kwestia ta nie została w żaden sposób wyjaśniona przez organ, co świadczy wprost o naruszeniu opisanych wyżej zasad sporządzania planu miejscowego. Jak bowiem podniesiono, posunięcia planistyczne gminy, w wyniku których dochodzi do naruszenia własności, powinny być rzeczowo uzasadnione, z powołaniem przepisów prawnych, na mocy których nie istnieją inne rozwiązania niż te, które przyjęto w uchwale planistycznej. Takiego rzeczowego uzasadnienia w tym przypadku brak (nie udało się go uzyskać także na rozprawie sądowej), a to wiąże się z koniecznością przyjęcia, że organ uchwalając plan miejscowy w zaskarżonej części naruszył zasadę proporcjonalności we wskazanym wyżej rozumieniu. Doszło tym samym do naruszenia, względnie ograniczenia sfery wykonywania przez skarżących przysługującego im prawa własności działki nr [...]. Świadczy o to o naruszeniu przepisów art. 21 ust. 2, 64 ust. 3 i 31 ust. 3 Konstytucji RP.
W żadnym razie usprawiedliwienia dla tego rodzaju rozwiązań przyjętych w zaskarżonej uchwale nie może stanowić podnoszony na rozprawie przez pełnomocnika organu fakt, że poprzednio obowiązujący plan miejscowy przewidywał w tej samej lokalizacji drogę wewnętrzną. Podejmując nową uchwałę w przedmiocie miejscowego planu organ miał obowiązek na nowo rozważyć celowość i legalność określonych rozwiązań, a przede wszystkim należycie je uzasadnić, zwłaszcza że w tym konkretnym przypadku skarżący prezentowali jasne i jednoznaczne stanowisko co do braku woli poprowadzenia układu komunikacyjnego przez ich działkę.
Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że wzdłuż zaplanowanego ciągu pieszo-jezdnego przewidziano istotne ograniczenie zabudowy polegające na wyznaczeniu odległości zabudowy minimum 5 metrów od linii rozgraniczających ciąg pieszo-jezdny, mimo że żaden przepis prawa nie obliguje do wyznaczania takiej odległości wzdłuż takiego ciągu. Fragment pasa terenu przewidzianego pod ciąg pieszo-jezdny i wyłączonego z zabudowy ze względu na obowiązek zachowania odległości 5 metrów od linii rozgraniczającej ciąg przebiega m.in. przez nieruchomość skarżących, ograniczając im możliwość zabudowy i zagospodarowania działki nr [...].
Ponadto, jak słusznie zauważył tut. Sąd w wyrokach z 20 kwietnia 2024 r., sygn. II SA/Ke 680/23, i z 29 stycznia 2025 r., sygn. II SA/Ke 587/24, ciąg pieszo-jezdny nie jest terenem, który gmina może wywłaszczyć pod budowę drogi w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie jest też drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Co za tym idzie realizacja takiego ciągu nie może być przeprowadzona w trybie związanym z realizacją inwestycji celu publicznego. Dlatego w zasadzie należałoby uznać, że organ planistyczny chcąc przeznaczyć określony teren pod budowę ciągu pieszo-jezdnego, powinien mieć zgodę właścicieli gruntów na takie przeznaczenie ich nieruchomości. W innym wypadku dochodzi bowiem do sytuacji, że gmina nawet jeśliby chciała, to nie może dokonać wywłaszczenia pod budowę ciągu pieszo-jezdnego, natomiast właściciele terenów przeznaczonych pod taki ciąg, muszą znosić ograniczenia związane z jego zaplanowaniem, a ponadto uiszczać należności publiczno-prawne związane z własnością takiego terenu. Taki sposób zaplanowania i utworzenia układu komunikacyjnego jak w przedmiotowym wypadku, jest zatem w praktyce przeniesieniem kosztów jego utworzenia z gminy na część jej mieszkańców, w tym skarżących. Taką natomiast sytuację w demokratycznym państwie prawa, uznać należy za niedopuszczalną (por. wyrok WSA w Krakowie z 2 lutego 2022 r., II SA/Kr 1225/21). Akt prawa miejscowego powinien uwzględniać wolę mieszkańców gminy i tworzyć takie rozwiązania, które przy uwzględnieniu konieczności realizacji określonych celów publicznych, biorą też pod uwagę interes poszczególnych osób prywatnych. Tego przy uchwalaniu zaskarżonej uchwały zabrakło, skoro zaplanowano rozwiązanie problemu dojazdu do działek znajdujących się na obszarze oznaczonym na zaskarżonym planie symbolem MN2 ciągiem pieszo-jezdnym, który – przy ujawnionym w niniejszej sprawie sprzeciwie właścicieli choćby działki nr [...] – nie ma szans realizacji.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały we wskazanym wyżej zakresie (pkt I wyroku).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt II wyroku, uwzględniając kwotę 300 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi oraz kwotę 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej, obliczonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964) oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.