II SA/Ke 578/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2016-07-28
NSAinneŚredniawsa
gry hazardoweautomaty do gierniska wygranawyrejestrowaniezezwolenieprawo UETSUEustawa hazardowawznowienie postępowaniadecyzja administracyjna

WSA w Kielcach oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą uchylenia decyzji o wyrejestrowaniu automatów do gier o niskich wygranych, uznając, że wyrok TSUE nie miał wpływu na podstawę prawną pierwotnej decyzji.

Spółka domagała się ponownej rejestracji automatów do gier o niskich wygranych, argumentując, że decyzja o ich wyrejestrowaniu była wadliwa i oparta na przepisach sprzecznych z prawem UE, co potwierdził wyrok TSUE. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że pierwotna decyzja o wyrejestrowaniu automatów została wydana na podstawie przepisów poprzedniej ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a nie ustawy o grach hazardowych, której dotyczył wyrok TSUE. W związku z tym, wyrok TSUE nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie uchylenia wcześniejszej decyzji o wyrejestrowaniu automatów do gier o niskich wygranych. Spółka wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 19.07.2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-241/11, C-217/11, który miał rzekomo wykazać sprzeczność przepisów ustawy o grach hazardowych (u.g.h.) z prawem unijnym. Pierwotna decyzja o wyrejestrowaniu automatów została wydana w 2010 r. na podstawie przepisów wykonawczych do poprzedniej ustawy o grach i zakładach wzajemnych, w związku z wygaśnięciem zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Kielcach, rozpoznając skargę, uznał, że wyrok TSUE nie miał wpływu na podstawę prawną pierwotnej decyzji, ponieważ dotyczył on przepisów u.g.h., a nie przepisów poprzedniej ustawy. Sąd podkreślił, że decyzja o wyrejestrowaniu automatów nie była oparta na przepisach u.g.h., które spółka kwestionowała jako sprzeczne z prawem UE. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a argumentacja spółki dotycząca technicznego charakteru przepisów u.g.h. i ich rzekomej sprzeczności z prawem unijnym jest niezasadna w kontekście podstawy prawnej pierwotnego rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TSUE nie miał wpływu na decyzję o wyrejestrowaniu automatów, ponieważ dotyczył on przepisów innej ustawy (ustawy o grach hazardowych), a nie przepisów, na podstawie których wydano pierwotną decyzję.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że pierwotna decyzja o wyrejestrowaniu automatów została wydana na podstawie przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 29.07.1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, w związku z wygaśnięciem zezwolenia. Wyrok TSUE z dnia 19.07.2012 r. dotyczył natomiast przepisów ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych. Brak związku między podstawą prawną decyzji a zakresem wyroku TSUE uniemożliwił uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania na tej podstawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (43)

Główne

Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540 art. 144

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540 art. 138 § ust. 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540 art. 138 § ust. 3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540 art. 59

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540 art. 129 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540 art. 24 § ust. 1b

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Dz.U. 2003 nr 102 poz 948 § 10 ust. 4 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych

O.p. art. 240 § § 1 pkt 11

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2016r. poz. 718

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2016 poz 718 art. 153

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity

Dz.U. 2016 poz 718 art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity

Dz.U. 2016 poz 718 art. 151

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity

Pomocnicze

u.g.h. art. 144

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 129 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 138 § ust. 2

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 138 § ust. 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 58

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 59

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 24 § ust. 1b

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 129 § ust. 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 6 § ust. 1-3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 7a § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 7 § ust. 2

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 55 § ust. 3

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 15d § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

u.g.h. art. 15b § ust. 4

Ustawa o grach hazardowych

Dz.U. 1992 nr 68 poz 341 art. 11 § ust. 7

Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych

Dz.U. 1992 nr 68 poz 341 art. 16

Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych

Dz.U. 1992 nr 68 poz 341 art. 22 § ust. 3

Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych

Dz.U. 1992 nr 68 poz 341 art. 15b § ust. 4

Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych

O.p. art. 208 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 245 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 245 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § § 1 pkt 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 128

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 243 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 216

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 241 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok TSUE nie miał wpływu na podstawę prawną decyzji o wyrejestrowaniu automatów, ponieważ dotyczył innej ustawy niż ta, na podstawie której wydano pierwotną decyzję.

Odrzucone argumenty

Ustawa o grach hazardowych zawiera przepisy o charakterze technicznym, które powinny być zgodne z prawem UE. Decyzja o wyrejestrowaniu automatów była wadliwa i powinna zostać uchylona na podstawie wyroku TSUE.

Godne uwagi sformułowania

pismo Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z 23.11.2010r. [...] uznać należy w istocie za decyzję administracyjną, stwierdzającą utratę ważności poświadczenia rejestracji. umorzenie postępowania nastąpiło z naruszeniem art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy [...] chyba że przepisy prawa uległy zmianie. nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że treść znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów powołanych w uzasadnieniu wyroku z dnia 19.03.2014r. nie zmieniła się w sposób, który miałby wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja z 23.11.2010r. nie została wydana na podstawie przepisów u.g.h. – których dotyczył powołany we wniosku o wznowienie wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19.07.2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-241/11, C-217/11.

Skład orzekający

Sylwester Miziołek

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Kuza

sędzia

Dorota Pędziwilk-Moskal

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady związania sądu swoim poprzednim orzeczeniem (art. 153 P.p.s.a.) oraz analiza wpływu orzeczeń TSUE na postępowania krajowe, zwłaszcza w kontekście przepisów przejściowych i różnych ustaw regulujących tę samą dziedzinę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o grach hazardowych i ich ewolucją, a także konkretnego wyroku TSUE. Zasada związania sądu swoim orzeczeniem jest ogólna, ale jej zastosowanie w tym przypadku jest osadzone w specyfice sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej ze wznowieniem postępowania na podstawie wyroku TSUE, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i hazardowym. Brak przełomowej interpretacji obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Wyrok TSUE nie zawsze oznacza wygraną: jak sąd ocenił wpływ orzeczenia UE na sprawę o automaty do gier.

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 578/16 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2016-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal
Jacek Kuza
Sylwester Miziołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 144, art. 138 ust. 2, art. 129 ust. 1, art. 59, art. 138 ust. 3
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Dz.U. 1992 nr 68 poz 341
art. 11 ust. 7, art. 16, art.  22 ust. 3, art. 15b ust. 4
Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych.
Dz.U. 2003 nr 102 poz 948
par. 10 ust. 4 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych
Dz.U. 2015 poz 613
art. 208 par. 1, art. 240 par. 1 pkt 11, art. 128, art. 243 par. 1 i 2, art. 216, art. 245 par. 1 pkt 1, art. 233 par. 1 pkt 1, pkt 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2016 poz 718
art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie wyrejestrowania automatów do gier o niskich wygranych we wznowionym postępowaniu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] (zwanej dalej Spółką), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...], wyrejestrowującej automaty o niskich wygranych.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Pismem (będącym w istocie decyzją administracyjną) z dnia 23.11.2010r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wyrejestrował z systemu KRAG automaty do gier o niskich wygranych: [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał na wygaśnięcie zezwolenia, w oparciu o które zostały wykonane poświadczenia rejestracji wyrejestrowanych automatów. W podstawie prawnej powołano wyłącznie § 10 ust. 4 pkt 1 oraz § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3.06.2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych.
Wnioskiem z dnia 19.10.2012r., skierowanym do Naczelnika Urzędu Celnego w [...], Spółka domagała się ponownego zarejestrowanie automatów do gier o niskich wygranych – wznowienie postępowania. Automaty te zostały bowiem, zdaniem strony, wyrejestrowane z powołaniem się na przepisy ustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych (zwanej dalej u.g.h.), a konkretnie na to, że wobec wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa świętokrzyskiego wygasły również poświadczenia automatów na jego podstawie eksploatowanych. Ponadto uprzednio został złożony wniosek o przedłużenie ww. zezwolenia, jednakże wobec brzmienia zapisów u.g.h. został on oddalony. Uzasadniając złożony wniosek Spółka powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19.07.2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-241/11, C-217/11, podkreślając że orzeczenie to dotyczy wykładni w zakresie przepisów u.g.h., która weszła w życie z dniem 1.01.2010r. Zdaniem strony analiza tego orzeczenia prowadzi do wniosku, że wobec braku notyfikacji u.g.h. regulacja ta jest sprzeczna z prawem unijnym, a w konsekwencji nie obowiązuje w krajowym porządku prawnym.
Decyzją z dnia 9.07.2013r. Dyrektor Izby Celnej w [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółki, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 24.05.2013r., umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku Spółki o ponowną rejestrację automatu do gry – wznowienie postępowania
Wyrokiem z dnia 24.10.2013r. o sygn. akt II SA/Ke 738/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], w wyniku skargi wniesionej przez Spółkę, uchylił ww. decyzje organów obu instancji, wskazując że jedynym powodem umorzenia postępowania wznowieniowego był rzekomy brak decyzji administracyjnej kończącej postępowanie. Tymczasem decyzja taka faktycznie została wydana w dniu 23.11.2010r. – wobec czego umorzenie postępowania nastąpiło z naruszeniem art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (zwanej dalej O.p).
Mając na uwadze treść ww. wyroku postanowieniem z dnia 6.06.2014r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia 23.11.2010r., a następnie decyzją z dnia 11.07.2014r. odmówił uchylenia tego rozstrzygnięcia.
Odwołanie od ww. decyzji organu I instancji wniosła Spółka, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wydanie decyzji, a konkretnie art. 245 § 1 pkt 1, 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. – poprzez bezpodstawne przyjęcie, że u.g.h. nie zawiera przepisów o charakterze technicznym i wydanie na tej podstawie decyzji o odmowie uchylenia decyzji. Mając na względzie przedstawioną argumentację strona wniosła o uchylenie zakwestionowanego rozstrzygnięcia w całości i ponowne zarejestrowanie automatów do gier o niskich wygranych, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Dyrektor Izby Celnej w [...], wydając opisaną na wstępie decyzję z dnia [...]., powołał się na art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 1 pkt 2 O.p., podkreślając jednocześnie że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki formalne do wznowienia postępowania. Odnosząc się do przesłanki wznowienia powołanej przez Spółkę – art. 240 § 1 pkt 11 O.p. (ww. wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19.07.2012r.) wskazano, że kwestionowana decyzja z 23.11.2010r. nie została wydana na podstawie przepisów u.g.h. stanowiących przedmiot tego orzeczenia. Rozstrzygnięcie organu wydano bowiem w oparciu o przepisy wykonawcze do poprzednio obowiązującej ustawy z 29.07.1992r. o grach i zakładach wzajemnych – których nie dotyczy przedmiotowy wyrok. Brak jest zatem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy treścią powołanego we wniosku orzeczenia, dotyczącego przepisów u.g.h. a decyzją z dnia 23.11.2010r. Wyrok ten nie miał zatem wpływu na treść kwestionowanego rozstrzygnięcia. Istnienia takiego wpływu nie wykazała również Spółka – wobec czego należało odmówić uchylenia decyzji z dnia 23.11.2010r.
Odnosząc się z kolei do stanowiska strony dotyczącego technicznego charakteru u.g.h. organ zwrócił uwagę, że skoro przepisy tej ustawy w części regulującej prowadzenie działalności, a więc usług w zakresie gier hazardowych (w części przewidującej możliwość prowadzenia takiej działalności tylko w kasynach oraz niedopuszczającej prowadzenia takiej działalności w lokalach gastronomicznych, handlowych i usługowych) nie naruszają art. 34 Traktatu, który statuuje zasadę swobody przepływu towarów, a nie usług – to zarzut naruszenia prawa wspólnotowego, w tym zasady swobody przepływu towarów, jest niezasadny. Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym obowiązuje bowiem wówczas, gdy przepisy krajowe są sprzeczne z przepisami pierwotnego i wtórnego prawa UE. Tymczasem w niniejszej sprawie, zdaniem organu, taka sytuacja nie zachodzi, gdyż u.g.h. nie posiada swojego odpowiednika na gruncie przepisów wspólnotowych – a zatem brak jest możliwości zastosowania zasady pierwszeństwa wobec aktu, który fizycznie nie istnieje. Ponadto w opinii Rzecznika Generalnego z dnia 17.12.2009r. wydanej w trybie prejudycjalnym w sprawie nr C-203/08 oraz C-258/08 stwierdzono, że państwom członkowskim przysługuje swoboda uznania, wystarczająca do określenia wymogów niezbędnych dla ochrony uczestników gier oraz porządku społecznego, przy uwzględnieniu ich specyfiki społeczno-kulturowej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka, zarzucając decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 245 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że u.g.h. nie zawiera przepisów o charakterze technicznym i na tej podstawie wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji;
2. art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2a O.p. poprzez bezpodstawną odmowę uchylenia kwestionowanej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...].
W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi (45 stron), którego nie sposób przytoczyć w całości, Spółka na poparcie swego stanowiska powołała szereg orzeczeń sądów administracyjnych, podkreślając że u.g.h. w sposób oczywisty zawiera przepisy o charakterze technicznym (w tym art. 138). Zdaniem skarżącej organ I instancji w ogóle nie przeprowadził w tym zakresie żadnej analizy faktycznej, poprzestając na wybiórczym zacytowaniu dwóch orzeczeń, które pozostają w sprzeczności z przeważającą linią orzeczniczą. Ponadto bezpodstawne są twierdzenia Dyrektora Izby Celnej w [...], jakoby art. 138 u.g.h. nie miał żadnego związku z przedmiotową sprawą, gdyż wyłącznie w oparciu o ten przepis odmówiono przedłużenia zezwolenia skarżącej, a co za tym idzie – dokonano wyrejestrowania automatów z systemu KRAG. W konsekwencji brak było podstaw do takiego rozstrzygnięcia, tym bardziej że nie odbyło się to w trybie wydania stosownej decyzji. Strona odwołała się także do złożonej uprzednio obszernej dokumentacji, włączonej przez organ II instancji do materiału dowodowego, w tym oszacowania obecnej wartości automatów do gry o niskie wygrane w kontekście stosowania ustawy hazardowej, analizy pism Izby Celnej w Przemyślu i biegłego sądowego, jak również analizy swojej działalności w latach 2006-2012 oraz prognoz na lata 2014 i 2015 w zakresie posiadanych zezwoleń oraz eksploatacji automatów do gier o niskich wygranych. Odnośnie tego ostatniego opracowania wskazano, że przepisy u.g.h. wywarły wpływ na realny spadek ilości eksploatowanych automatów do gier o niskich wygranych.
Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zakwestionowana decyzja odpowiada przepisom prawa.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie uchylenia (wydaną wskutek wniosku [...] z dnia 19.10.2012r.), decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia 23.11.2010r. wyrejestrowującej z systemu KRAG automaty o niskich wygranych.
Na wstępie przypomnieć należy, iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], który wyrokiem z dnia 24.10.2013r. o sygn. akt II SA/Ke 738/13 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 9.07.2013r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 24.05.2013r. o umorzeniu postępowanie w sprawie z wniosku ww. Spółki z dnia 19.10.2012r. o ponowną rejestrację automatu do gry – wznowienie postępowania
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na kwestię związania Sądu powołanym orzeczeniem. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że treść znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów powołanych w uzasadnieniu wyroku z dnia 19.03.2014r. nie zmieniła się w sposób, który miałby wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Kierując się treścią art. 153 ustawy P.p.s.a. wskazać trzeba, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania, w którym zostało wydane tak ono jak i zaskarżone rozstrzygnięcie, obejmując zarazem przyszłe – ewentualne – postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22.03.1999r. o sygn. akt IV SA 527/97).
Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był związany zarówno oceną prawną Sądu, jak i wskazaniami zawartymi w ww. orzeczeniu. Dokonując zatem oceny zakresu, w jakim organy zostały w ponownym rozpoznaniu sprawy związane ustaleniami Sądu, wynikającymi z prawomocnego wyroku z dnia 24.10.2013r. o sygn. akt II SA/Ke 738/13, celowym staje się przeprowadzenie jego analizy. Mianowicie w uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że cyt. "Skoro poświadczenie rejestracji jest decyzją administracyjną, to taką samą formę prawną powinna przybrać "utrata ważności poświadczenia rejestracji". Z § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia (Ministra Finansów z dnia 3.06.2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, Dz. U. nr 102, poz. 946 ze zm.), zgodnie z którym poświadczenie rejestracji traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1b u.g.z.w. w związku z § 10 ust. 2 cyt. rozporządzenia, wynika bowiem, że utrata ważności poświadczenia rejestracji to utrata uprawnień określonego podmiotu do eksploatacji i użytkowania automatu do gier. Z § 10 ust. 4 rozporządzenia z 2003r. wynika, że poświadczenie rejestracji może stracić ważność także przed upływem okresu, na jaki zostało wydane, w okolicznościach określonych w powołanym przepisie. Utrata ważności "poświadczenia rejestracji" oznacza utratę uprawnienia do eksploatacji automatu, którego ono dotyczyło, przyznanych decyzją administracyjną. Okoliczności wymienione w § 10 ust. 4 rozporządzenia z 2003r. mogą być sporne, co dodatkowo wzmacnia pogląd, że okoliczności te muszą być ustalone w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ właściwy do wydania "poświadczenia rejestracji", a stwierdzenie ich skutku w postaci utraty ważności "poświadczenia rejestracji" także musi przyjąć charakter decyzji administracyjnej". W konsekwencji wskazano, że "pismo Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z 23.11.2010r. o powołanym wyżej znaku, mimo, że nie jest zatytułowane "decyzja", uznać należy w istocie za decyzję administracyjną, stwierdzającą utratę ważności poświadczenia rejestracji". Tymczasem "jedynym podanym przez organy powodem umorzenia postępowania wznowieniowego był rzekomy brak decyzji administracyjnej kończącej postępowanie", wobec czego Sąd stwierdził, że "umorzenie postępowania nastąpiło z naruszeniem art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Dlatego też zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu".
Analizując podjęte w przedmiotowej sprawie decyzje, w kontekście przepisów prawa oraz wytycznych wynikających z ww. wyroku, stwierdzić należy, że w toku ponownie przeprowadzonego postępowania prawidłowo wykonano zalecenia zawarte w uzasadnieniu cyt. wyroku. Mianowicie, tak w rozstrzygnięciu, jak i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano, że w przypadku "pisma" Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia 23.11.2010r. o wyrejestrowaniu z systemu KRAG automatów do gier o niskich wygranych mamy w istocie do czynienia z decyzją administracyjną, co skutkowało – w przeciwieństwie do poprzednio wydanych rozstrzygnięć – przeprowadzeniem opisanego poniżej postępowania wznowieniowego.
W tym miejscu, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy dostrzec trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania, wskutek wniosku Spółki z dnia 19.10.2012r. o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, w związku z wydaniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wyroku z dnia 19.07.2012r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11. W tym miejscu podkreślić trzeba, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową służąca weryfikacji decyzji ostatecznej, stanowiąc zarazem odstępstwo od ustanowionej w art. 128 Ordynacji podatkowej (zwanej dalej O.p.) ogólnej zasady trwałości decyzji. Nie jest to jednak tryb, przy pomocy którego można w każdym przypadku wzruszyć ostateczną decyzję administracyjną. Możliwość taka istnieje bowiem tylko w sytuacji stwierdzenia, że postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dotknięte było wadami procesowymi określonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 O.p., stanowiącymi przesłanki wznowienia. Dopiero wskutek ich zaistnienia możliwe jest ponowne rozpatrzenie sprawy. Celem postępowania wznowieniowego jest zatem, w pierwszej kolejności stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania, a następnie – w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny – przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.
Zgodnie z regulacją art. 243 O.p., wszczęcie postępowania wznowieniowego następuje w drodze postanowienia (§ 1), które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Po wznowieniu postępowania organ dokonuje, najpierw ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia przeprowadza postępowanie wyjaśniające, w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji.
Oceniając działania organów, podjęte wskutek opisanego wyżej wniosku Spółki z dnia 19.10.2012r., opartego na przesłance z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. stwierdzić trzeba, że prawidłowo – postanowieniem z dnia 6.06.2014r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia 23.11.2010r. – na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 216 O.p. Dostrzec też trzeba, że wniosek o wznowienie został wniesiony w terminie, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 2 O.p. (29.10.2012r.), gdyż powołany w tym piśmie wyrok w sprawach połączonych C-213/11, C-241/11, C-217/11 został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 29.09.2012r., Seria C, nr 295/12.
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (obecnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej) ma wpływ na treść wydanej decyzji. Przesłanka ta odnosi się nie tylko do sprawy, w której sąd wystąpił z pytaniem prejudycjalnym, ale do wszystkich tych przypadków, gdy orzeczenie tego Trybunału dotyczy tożsamej podstawy prawa wspólnotowego (europejskiego), który był podstawą rozstrzygnięcia. Inaczej mówiąc - wyrok Trybunału Sprawiedliwości musi dotyczyć wykładni przepisów prawa stanowiących podstawę wydania decyzji, której wzruszenia w trybie wznowienia postępowania strona się domaga. O ile jednak podstawą do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania jest samo stwierdzenie, że zostało wydane orzeczenie przez TSUE, o tyle warunkiem uchylenia decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu jest ustalenie, że orzeczenie to wpływa na treść tej decyzji.
Jak wynika z art. 243 § 2 i art. 245 § 1 pkt 1 O.p., po wznowieniu postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p., organ przeprowadza postępowanie, w którym bada czy orzeczenie ma wpływ na treść decyzji. Dopiero po przeprowadzeniu takiego postępowania i dokonaniu oceny w tym zakresie może uchylić decyzję dotychczasową i orzec co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie w sprawie – jednakże tylko wtedy, gdy stwierdzi istnienie przesłanki wznowienia. Ustalenie, że orzeczenie ww. Trybunału Sprawiedliwości nie ma wpływu na treść wydanej decyzji, zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, skutkuje odmową uchylenia decyzji dotychczasowej.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał, że nie zaistniała wskazana przez wnioskującą Spółkę przesłanka z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. i na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 245 § 1 pkt 2 O.p. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie uchylenia decyzji z dnia 23.11.2010r., wyrejestrowującej automaty o niskich wygranych.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko jest prawidłowe.
Dokonując dalszej oceny zaskarżonej decyzji przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia 23.11.2010r., wyrejestrowującej automaty o niskich wygranych, stanowił cyt. już w poprzednim wyroku przepis art. § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3.06.2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, zgodnie z którym poświadczenie rejestracji automatu traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy z 29.07.1992r. o grach i zakładach wzajemnych. Nadmienić przy tym trzeba – co słusznie zauważył organ odwoławczy – że powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 11 ust. 7, art. 16 i art. 22 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych i obowiązywało do dnia 9.04.2012r. z uwagi na treść art. 144 ustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych (zwanej dalej u.g.h.). Zgodnie z tym przepisem ustawa z dnia 29.07.1992r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004r. poz. 27 ze zm.) utraciła moc, z wyjątkiem m. in. art. 15d, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, wyznaczy naczelnika lub naczelników urzędów celnych właściwych do prowadzenia spraw, o których mowa w art. 15b ust. 4, oraz określi obszary ich właściwości miejscowej (ust. 1). Z kolei stosownie do art. 15b ust. 4 ustawy z dnia 29.07.1992r. automaty i urządzenia do gier mogą być eksploatowane i użytkowane przez podmioty posiadające zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier na automatach, gier na automatach o niskich wygranych lub przez podmioty wykonujące monopol Państwa, po dopuszczeniu ich do eksploatacji i użytkowania przez wyznaczonego naczelnika urzędu celnego.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi co do art. 138 ust. 2 u.g.h. (i jego technicznego charakteru), w oparciu o jaki – zdaniem Spółki – odmówiono przedłużenia zezwolenia skarżącej, a co za tym idzie – dokonano wyrejestrowania automatów z systemu KRAG, nie sposób podzielić zaprezentowanej w tym zakresie przez stronę argumentacji.
Wskazać przy tym trzeba, że zgodnie z treścią art. 129 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei stosownie do art. 138 ust. 2 u.g.h. do podmiotów, o których mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h., stosuje się odpowiednio art. 58 i art. 59 tej ustawy, z tym że organem właściwym jest organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy. Ten ostatni przepis (art. 59 u.g.h.) wymienia przypadki cofnięcia koncesji lub zezwolenia, wskazując że organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia, w drodze decyzji, cofa koncesję lub zezwolenie, w całości lub w części, w przypadku:
1) nieusunięcia w wyznaczonym terminie stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z przepisami regulującymi działalność objętą koncesją lub zezwoleniem, lub z warunkami określonymi w koncesji, zezwoleniu lub regulaminie;
2) rażącego naruszenia warunków określonych w koncesji, zezwoleniu lub regulaminie, lub innych określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności, na którą udzielono koncesji lub zezwolenia;
3) obniżenia kapitału zakładowego spółki poniżej granicy określonej w art. 10 ust. 1;
4) zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności objętej koncesją lub zezwoleniem, chyba że niewykonywanie tej działalności jest następstwem działania siły wyższej;
5) skazania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym osoby będącej akcjonariuszem (wspólnikiem), członkiem organów zarządzających lub nadzorczych spółki za przestępstwo związane z praniem pieniędzy oraz finansowaniem terroryzmu;
6) dwukrotnego stwierdzenia uczestnictwa w grach hazardowych osoby poniżej 18 roku życia, w tym samym ośrodku gier lub punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych;
7) niewykazania przez spółkę prowadzącą działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3, zgodności jej działań z właściwymi przepisami regulującymi przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowanie terroryzmu;
8) gdy spółka prowadząca działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2, nie przedstawiła sprawozdania finansowego wraz z opinią biegłego rewidenta zgodnie z art. 55 ust. 3 albo przedstawiona opinia wskazuje na istotne naruszenia przepisów o rachunkowości;
9) prowadzenia działalności przez spółkę, o której mowa w art. 7a ust. 1, zobowiązanej do ustanowienia przedstawiciela bez przedstawiciela przez okres dłuższy niż 2 miesiące.
Z kolei stosownie do art. 138 ust. 3 u.g.h. organ, o którym mowa w ust. 2, w drodze decyzji, cofa zezwolenie w przypadku stwierdzenia, że automat o niskich wygranych umożliwia grę o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych, niż przewidziane w art. 129 ust. 3.
Tymczasem w odniesieniu do kwestionowanej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia 23.11.2010r. o wyrejestrowaniu z systemu KRAG automatów do gier o niskich wygranych nie znajduje zastosowania żadna z powołanych w art. 59, bądź art. 138 ust. 3 u.g.h. przesłanek. Jak już to wskazano wyżej, u podstaw wydania tego rozstrzygnięcia legło bowiem – wskazane w jego uzasadnieniu – wygaśnięcie zezwolenia Dyrektora Izby Celnej w Łodzi nr III-3/736/GL/1054/2003/2004/GC (ważnego do dnia 29.10.2010r.), w oparciu o które zostały wykonane poświadczenia rejestracji wyrejestrowanych automatów do gier o niskich wygranych. Z tych też względów Naczelnik Urzędu Celnego w [...] powołał się wyłącznie na regulacje § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3.06.2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych.
Reasumując stwierdzić trzeba, że decyzja z 23.11.2010r. nie została wydana na podstawie przepisów u.g.h. – których dotyczył powołany we wniosku o wznowienie wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19.07.2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-241/11, C-217/11. Tymczasem zarzuty skargi dotyczyły właśnie technicznego charakteru przepisów u.g.h. oraz braku ich notyfikacji – co czyni podniesioną w tym zakresie w skardze argumentację całkowicie nietrafną. Zauważyć jednocześnie trzeba, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zawarł obszerne wyjaśnienia odnośnie powyższych kwestii, które tut. Sąd w całości podziela, stwierdzając brak technicznego charakteru kwestionowanych przez skarżącą przepisów u.g.h. Należy przy tym wyjaśnić – na co wnikliwie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14.01.2016r. o sygn. akt II GSK 3021/15 (dostępnym w internetowej bazie orzeczniczej NSA), że ocena charakteru przepisów przejściowych u.g.h. nie wiąże się z koniecznością prowadzenia ustaleń faktycznych obejmujących porównywanie liczby miejsc, w których prowadzona jest lub była działalność, z wykorzystaniem automatów do gier o niskich wygranych. Rozstrzygnięcie tej kwestii ma bowiem wyłącznie charakter prawny. Końcowo zaznaczyć trzeba, że w niniejszej sprawie nie stwierdzono, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy postępowania, w szczególności wskazane w skardze art. 245 § 1 pkt 1 i 2 O.p. w zw. z art. 240 § 1 pkt 11 O.p., art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2a O.p., w takim zakresie, by naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a.).
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
-----------------------
ul. Wesoła 56, 25-363 Kielce, 741/ 364-28-10, fax : 741/ 364-28-47
Sekretariat-ICKielce@kie.mofnet.aov.pl
12
www.ickielce.pl
www.ickielce.pl
ul. Wesoła 56, 25-363 Kielce, /41/ 364-28-10, fax : /41/ 364-28-47
Sekretariat-ICKielce@kie.mofnet.aov.pl
8

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI