II SA/KE 572/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Kielcach oddalił skargę dotyczącą modernizacji ewidencji gruntów i budynków, uznając prawidłowość ustaleń granicy działek A i B w oparciu o analizę dokumentacji historycznej i orzecznictwo sądowe.
Skarga dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującej w mocy decyzję Starosty w przedmiocie zarzutów do ustalonego przebiegu granicy działek A i B w ramach modernizacji ewidencji gruntów. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym oparcie się na opinii biegłego i wyroku sądu cywilnego, które ich zdaniem nie mogły stanowić podstawy do zmiany granic. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy prawidłowo rozpatrzyły zarzuty, uwzględniając historyczną dokumentację geodezyjną oraz prawomocny wyrok sądu cywilnego, który wskazywał na niezmieniony stan granic od lat 60. XX wieku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę J. M. i T. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK), która utrzymała w mocy decyzję Starosty dotyczącą zarzutów do przebiegu granicy między działkami ewidencyjnymi nr A i B. Modernizacja ewidencji gruntów i budynków wykazała rozbieżności z dotychczasowym stanem prawnym, co doprowadziło do zgłoszenia przez skarżących zarzutów. Organy administracji, w tym WINGiK, opierały swoje rozstrzygnięcia na analizie dokumentacji geodezyjnej, w tym historycznych map i operatów, a także na prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o wydanie nieruchomości i rozgraniczenie. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, twierdząc, że opinia biegłego i wyrok sądu cywilnego nie mogły stanowić podstawy do zmiany granic, a organy nie przeprowadziły wystarczającego własnego postępowania dowodowego. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy prawidłowo rozpatrzyły zarzuty. Podkreślono, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a jej modernizacja ma na celu aktualizację danych. Sąd stwierdził, że organy uwzględniły zarówno historyczne dokumenty geodezyjne, jak i ustalenia sądu cywilnego, które wskazywały na niezmieniony stan granic na gruncie od lat 60. XX wieku, pomimo błędów w mapach ewidencyjnych. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organy administracji mogą uwzględnić dokumentację sądową i opinie biegłych sporządzone na potrzeby postępowań cywilnych przy modernizacji ewidencji gruntów, jeśli są one zgodne z historycznymi danymi geodezyjnymi i odzwierciedlają rzeczywisty stan prawny i faktyczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo oparły się na wyroku sądu cywilnego i opinii biegłego, które potwierdzały niezmieniony stan granic od lat 60. XX wieku, pomimo błędów w mapach ewidencyjnych. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a jej aktualizacja ma na celu odzwierciedlenie stanu istniejącego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
P.g.k. art. 24a § ust. 1-10
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.g.k. art. 20
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
P.g.k. art. 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 36
Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 39 § ust. 1-3
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo oparły się na analizie historycznej dokumentacji geodezyjnej i orzecznictwie sądowym. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i jej aktualizacja ma na celu odzwierciedlenie stanu istniejącego. Ustalenia granicy odzwierciedlają rzeczywisty stan prawny i faktyczny, pomimo błędów w mapach ewidencyjnych.
Odrzucone argumenty
Oparcie się na opinii biegłego sądowego i wyroku sądu cywilnego nie mogło stanowić podstawy do zmiany granic. Organy nie przeprowadziły wystarczającego własnego postępowania dowodowego. Ustalenia granicy naruszają prawo własności i zasadę rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów i budynków ma charakter deklaratoryjny. Granica pomiędzy działkami A i B przebiega na gruncie zgodnie ze stanem z 1961 roku i nic nie wskazuje, że stan prawny może być inny. Żądanie wydania gruntu na podstawie błędnej mapy ewidencyjnej jest całkowitym nieporozumieniem.
Skład orzekający
Sylwester Miziołek
przewodniczący
Krzysztof Armański
sprawozdawca
Dorota Pędziwilk-Moskal
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących modernizacji ewidencji gruntów i budynków, znaczenie orzecznictwa sądów powszechnych dla postępowań administracyjnych w sprawach granicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji modernizacji ewidencji gruntów i budynków oraz analizy historycznej dokumentacji geodezyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonego sporu granicznego między sąsiadami, który wymagał analizy historycznej dokumentacji geodezyjnej i orzecznictwa sądowego. Jest to typowa, ale ważna dla prawników sprawa z zakresu prawa administracyjnego i nieruchomości.
“Błąd na mapie sprzed dekad. Jak sąd rozstrzygnął spór o granice działek?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 572/22 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2022-12-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Dorota Pędziwilk-Moskal Krzysztof Armański /sprawozdawca/ Sylwester Miziołek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Hasła tematyczne Geodezja i kartografia Skarżony organ Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 1989 nr 30 poz 163 art. 24a ust. 9, art. 24a ust. 1-10 , art. 20 art. 2 pkt 8 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dz.U. 2019 poz 393 § 36, § 39 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J. M. i T. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zarzutów co do ustalonego przebiegu granicy oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] (zwany dalej "WINGiK") utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] w przedmiocie zarzutów co do ustalonego przebiegu granicy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie WINGiK wyjaśnił, że zgodnie z art. 24a ust 1-12 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 w brzmieniu obowiązującym obecnie oraz w brzmieniu obowiązującym w czasie modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] – t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 922), zwanej dalej "P.g.k.", Starosta [...] przeprowadził w roku 2021 na terenie obrębu [...] gmina [...] modernizację ewidencji gruntów i budynków. W dniu 5 stycznia 2022 r., w Dzienniku Urzędowym Województwa, pod pozycją nr 87, ukazała się informacja Starosty [...] o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego opracowany w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w obrębie [...] położonym w jednostce ewidencyjnej [...], stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. W dniu 14 stycznia 2022 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło pismo T. M. z tej samej daty, zawierające zarzuty do danych objętych modernizacją ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] gmina [...] w odniesieniu do działek nr A, B, a w szczególności do pomiarów wykonanych w trakcie prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków dotyczących ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką nr A, a działką nr B. Pismo to wpłynęło w terminie określonym w art. 24a ust. 9 P.g.k. Decyzją z 1 marca 2022 r. Starosta [...] uznał za nieuzasadniony sprzeciw T. M. co do przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr A i nr B, przyjętej w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w obrębie [...] gmina [...]. Odwołanie od tej decyzji wnieśli T. M. i J. M.. W wyniku rozpatrzenia odwołania WINGiK uchylił w całości ww. decyzję z 1 marca 2022r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, nakazując Staroście [...] zgromadzenie własnego materiału dowodowego pozwalającego na ocenę prawidłowości przyjętej w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków granicy pomiędzy działką nr A i działką nr B, przedstawionej w operacie modernizacyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28 grudnia 2021 r., pod identyfikatorem ewidencyjnym C oraz w operacie korygującym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 10 lutego 2022 r., pod identyfikatorem ewidencyjnym D. W tym zakresie zalecono organowi I instancji: - zebranie własnego materiału dowodowego na podstawie dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, w tym ustalenie pierwotnego tytułu prawnego dla działki nr A i dla działki nr B oraz mapy ewidencyjnej, na podstawie której te tytuły prawne zostały wydane; - przeprowadzenie badania księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr A oraz księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr B z uwzględnieniem map załączonych do tych ksiąg; - przeanalizowanie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego sygn. [...] w sprawie z powództwa J. M. i T. M. przeciwko A. M. i R. M. o wydanie nieruchomości i rozgraniczenie; - ponowne przeanalizowanie uzupełnionej w sprawie dokumentacji i wydanie stosownej decyzji. W ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym Starosta [...] uzupełnił materiał dowodowy i po jego szczegółowej analizie wydał 28 czerwca 2022 r. decyzję, którą ponownie orzekł o uznaniu za nieuzasadniony sprzeciw wniesiony przez T. M., co do ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką nr A i działką nr B, przyjętej w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] gmina [...]. W uzasadnieniu Starosta [...] powołał się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...]., oddalający powództwo J. M. i T. M. przeciw A. M. i R. M., o wydanie nieruchomości i rozgraniczenie, z którego zdaniem organu I instancji jednoznacznie wynika jak przebiega granica pomiędzy działką nr A, a działką nr B. Dodatkowo wyjaśniono, że przeprowadzona w 2021 r. na obrębie [...] gmina [...] modernizacja ewidencji gruntów i budynków miała na celu poprawienie błędów i przedstawienie prawidłowego przebiegu granicy działki nr A z działką nr B oraz przedstawienie prawidłowej powierzchni tych działek. Granica pomiędzy działką nr A a działką nr B została ustalona w terenie przy udziale stron przez wykonawcę prac modernizacyjnych w oparciu o przepisy § 39 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 393). W odwołaniu od ww. decyzji T. M. i J. M. podnieśli zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 i 80 oraz art. 75, art. 89, art. 107 § 3, w związku z art. 81 i art. 89, jak również art. 7d pkt 1, art. 20, art. 24a pkt 10 P.g.k., w związku z przeprowadzeniem modernizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek nr nr A i B w oparciu o opinię geodety sądowego A. C. wydanej w toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] I Wydział Cywilny, sprawie sygn. akt, oraz na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt [...] oraz dokumentów zgromadzonych w postępowaniu sądowym. Tymczasem, zdaniem stron, zarówno opinia biegłego, jak i dokumenty sądowe są sprzeczne z wpisem z księgi wieczystej i pomniejszają powierzchnię ich działki o około 10 arów. Natomiast starosta powinien przeprowadzić niezależne postępowanie w oparciu o przepisy K.p.a. i zgromadzić własny materiał dowodowy potrzebny do oceny zaistniałej sytuacji. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję, wskazał że w ponownym postępowaniu Starosta [...] zastosował się do zaleceń WINGiK zawartych w decyzji z [...], zgromadził dodatkowy materiał dowodowy w zakresie ewidencyjnym i wieczystoksięgowym oraz przeanalizował wyrok Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z 13 czerwca 2012 roku, oddalający powództwo J. M. i T. M. przeciwko A. M. i R. M. o wydanie nieruchomości i rozgraniczenie. Z treści tego wyroku wynika, że mapa ewidencji gruntów obrębu [...] gmina [...] powstała w latach 1961-63 na podstawie mapy sporządzonej w 1947 roku, do celów planowanego scalenia gruntów, do którego ostatecznie nie doszło. Pomimo dokonanych w latach sześćdziesiątych pomiarów w terenie dla potrzeb ewidencyjnych, nie poprawiono podkładu mapowego z 1947 roku, który na ten czas nie był już aktualny. Ponadto zlikwidowano szereg istniejących wcześniej działek, w tym działkę nr E. Faktycznie dotychczasowe działki E i B zostały połączone pod numerem B, tymczasem na mapie ewidencyjnej działka E została włączona do działki A. Z treści ww. wyroku wynika, że przed uwłaszczeniem uwzględniającym stan na dzień 4 listopada 1971 r. nie weryfikowano istniejącej wówczas mapy ewidencyjnej, która m.in. dla przedmiotowych działek nie odzwierciedlała faktycznego stanu na gruncie. W oparciu o tak sporządzoną mapę wydawano akty własności ziemi. Ponadto, uregulowanie własności gospodarstw rolnych na podstawie przepisów ustawy uwłaszczeniowej z 1971 r., polegające na poświadczeniu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości, dokonywane przez organy administracji, nie obejmowało ustalenia spornych granic nieruchomości, a uwłaszczenie następowało w takich granicach, w jakich działki znajdowały się w posiadaniu rolnika na gruncie. Sąd ustalił również, że stan granic na gruncie od pomiarów z początku lat 60-tych nie uległ zmianie, co obrazują mapy sytuacyjno-wysokościowe wg. stanu sprzed roku 2004, gdzie granice między przedmiotowymi nieruchomościami przebiegają zgodnie z pomiarami z lat 60-tych i odpowiadają faktycznemu stanowi użytkowania na gruncie. W kolejnych latach na mapy sytuacyjno-wysokościowe wkreślone zostały granice ewidencyjne, których przebieg odbiegał od faktycznego stanu granic na gruncie. Na podstawie zawierającej liczne błędy mapy ewidencyjnej wydawane były wypisy i wyrysy do celów notarialnych i wieczystoksięgowych. Błędna mapa ewidencyjna, z której wyrysy znajdują się w aktach ww. ksiąg wieczystych, stanowiła również podstawę żądania T. M. i J. M. do wydania nieruchomości wobec A. M. i R. M.. Ostatecznie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] oddalił powództwo J. M. i T. M. przeciwko A. M. i R. M. o wydanie nieruchomości i rozgraniczenie, przyjmując że granica pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi nr działek A i B przebiega zgodnie ze stanem prawnym tożsamym z aktualnym stanem użytkowania na gruncie. Dane wynikające z wyroku Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] oraz dane z operatu nr 2410-10/2010 sporządzonego do celów sądowych, w którym znajduje się opinia biegłego sądowego, zostały uwzględnione przez wykonawcę prac modernizacyjnych. Operat techniczny dotyczący modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] został przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu 28 grudnia 2021 r., pod identyfikatorem ewidencyjnym C. Jak wynika ze sprawozdania technicznego załączonego do tego operatu, do realizacji modernizacji ewidencji gruntów i budynków obręb [...] wykorzystano materiały zgromadzone w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] obejmujące obszar opracowania obrębu [...]. Dokonano analizy przydatności tych materiałów, w tym ich wiarygodności i sposobu wykorzystania. Przeprowadzoną analizę udokumentowano w raporcie, załączonym do operatu modernizacyjnego nr C. Z analizy tej wynika, że brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", w odniesieniu do działek nr A i B. Zachodziła zatem konieczność ustalenia granic tych działek w trybie § 39 ust. 1-3 rozporządzenia. Jak wynika z protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych z dnia 16 listopada 2021 r., wykonawca prac ustalił w tym dniu m.in. granicę pomiędzy działką nr A stanowiącą własność małżeństwa J. M. i T. M., a działką nr B stanowiącą własność A. M. w trybie § 39 ust. 3 rozporządzenia. Następnie zapis ten skreślono i w miejsce działki nr B wpisano działkę E we władaniu R. M.. W kolumnie nr 9, widnieje zapis "po ogrodzeniu" i podpisy M. T. i M. R.. W dniu 23 listopada 2021 r. T. M. zgłosił zastrzeżenia do projektu operatu następującej treści: "od strony działki 249 granica powinna przebiegać za oczyszczalnią. Wycofuję się z ustaleń z 16 listopada 2021 r., odnośnie przebiegu granic pomiędzy działką nr A i E. Oświadczam że jestem właścicielem działki E". W związku ze złożonymi zarzutami sporządzono dodatkowy operat techniczny zawierający wykazy położonych w obrębie zmian dla działek A, E, B, F, G, H i I położonych w obrębie [...], przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu 10 lutego 2022 r. pod identyfikatorem ewidencyjnym D. Jak wynika ze sprawozdania technicznego załączonego do tego operatu, operat nr D został sporządzony dla działek nr E i B z uwagi na to, że właściciel działki nr B dostarczył wykonawcy prac modernizacyjnych ww. wyrok Sądu Rejonowego w [...] o sygn. akt [...], oddalający powództwo J. M. i T. M. przeciwko A. M. i R. M., o wydanie nieruchomości i rozgraniczenie. Z kolei Starostwo Powiatowe w [...] dostarczyło wykonawcy prac modernizacyjnych nieanalizowany wcześniej operat nr 2410-10/2010 sporządzony do celów sądowych, w którym znajduje się opinia biegłego sądowego. Z wyroku Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt IC 60/10 z dnia 13 czerwca 2012 oraz z opinii biegłego sądowego załączonej do operatu nr 2410- 10/2010 wynika, że "granica pomiędzy działkami nr A i B przebiega na gruncie zgodnie ze stanem z 1961 r., i nic nie wskazuje, że stan prawny może być inny. Żądanie wydania gruntu na podstawie błędnej mapy ewidencyjnej jest całkowitym nieporozumieniem. W związku z powyższym działka nr E została wyeliminowana, a jej powierzchnia włączona do działki nr B. Sąd ustalił również, że stan granic na gruncie od pomiarów z początku lat 60-tych nie uległ zmianie, co obrazują mapy sytuacyjno-wysokościowe wg. stanu sprzed roku 2004, gdzie granice między przedmiotowymi nieruchomościami przebiegają zgodnie z pomiarami z lat 60-tych i odpowiadają faktycznemu stanowi użytkowania na gruncie. Sporządzona przez wykonawcę prac modernizacyjnych dokumentacja zawarta w operacie nr C uzupełnionym operatem korygującym nr D została sporządzona z uwzględnieniem wyroku Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...]oku oraz danych z operatu nr 2410-10/2010 sporządzonego do celów sądowych, w którym znajduje się opinia biegłego sądowego. Operaty z modernizacji ewidencji gruntów i budynków sporządzone dla obrębu [...] gmina [...] zostały pozytywnie zweryfikowane przez Starostę [...] oraz pozytywne ocenione zarówno przez organ I jak i II instancji w postępowaniu administracyjnym. Uwzględniając powyższe organ przytoczył art. 24 ust. 2a w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b P.g.k., stwierdzając że zakwestionowana decyzja orzekająca o uznaniu za nieuzasadniony sprzeciw T. M., co do przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr A i nr B, i przyjętej w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] gmina [...], jest prawidłowa. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach T. M. i J. M. zarzucili decyzji WINGiK z [...]: 1. obrazę prawa materialnego, tj. art. 7d pkt 1, art. 20, art. 24a pkt 10 P.g.k. wobec dokonania modernizacji ewidencji gruntów i budynków obejmujących działkę skarżących o nr ewid. A z sąsiadującą działką o nr ewid. B i oparciu się w tym zakresie na: - opinii geodety wydanej w sprawie o sygn. akt [...], gdy tymczasem dokument ten nie miał waloru opinii w postępowaniu administracyjnym i organ nie miał uprawnień do ingerowania w sferę prawa własności wnioskodawców, gdyż powyższe należy do kognicji Sądu, a nie organu, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem ww. przepisów w stanie faktycznym sprawy; - wyroku Sądu Rejonowego w [...] o sygn. akt [...], który w ocenie organu II instancji określa przebieg granicy, podczas gdy wyrok ten nie był wydany w sprawie o rozgraniczenie (które toczy się w ramach postępowania nieprocesowego a nie procesu), ale w sprawie o wydanie i w sentencji tego wyroku nie znajdują się kwestie, o których naprowadza organ II instancji, lecz w pisemnym uzasadnieniu ww. wyroku, gdzie wiążące jest orzeczenie Sądu (wyrok, postanowienie), a nie jego uzasadnienie; - dokumentach zgromadzonych w postępowaniu sądowym i jednocześnie zaniechaniu przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania we własnym zakresie, gdzie organ II instancji zobowiązany jest do działania w oparciu o przepisy K.p.a. i prawa administracyjnego, a więc przepisy prawa publicznego, podczas gdy sądy powszechne działają w oparciu o przepisy kodeksu postępowania cywilnego oraz rozstrzygają spory o charakterze prywatnym, a spór w sprawie o sygn. akt [...] miał taki charakter i inny był jego przedmiot, co skutkowało niewykonaniem w ogóle przez organ I instancji zaleceń organu II instancji zawartych w decyzji z [...] uchylającej poprzednią decyzję; - wobec braku jakichkolwiek własnych wniosków organu II instancji i ograniczeniu uzasadnienia wydanej przez siebie decyzji do zacytowania uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w [...] w sprawie o sygn. akt [...], a także uzasadnienia decyzji organu I instancji i jej powielenia; 2. sprzeczność istotnych ustaleń organu II instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, wobec przyjęcia, że dokumenty znajdujące się w zasobie geodezyjnym oraz opinia biegłego sądowego, na którą powołuje się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiły podstawę do dokonania modernizacji ewidencji gruntów, na skutek której działka wnioskodawców uległa zmniejszeniu o 10 arów, podczas gdy tego rodzaju ustalenia są sprzeczne z wpisem widniejącym w księdze wieczystej i uchybiają zasadzie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, a sprawy własności winny zostać rozstrzygnięte w sądzie, na co wskazywał Starosta [...] w piśmie z 21 grudnia 2011 r.; 3. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: art. 7, art. 8, art., art. 77 i 80 K.p.a., art. 75, art. 89, art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., art. 10 w zw. z art. 81 K.p.a., art., 89 K.p.a. poprzez: - nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, polegającego na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej przy wydawaniu decyzji administracyjnej, poprzez brak podjęcia przez organy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, braku dogłębnej analizy i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i uznaniu za w pełni wiarygodną i nadającą się do czynienia ustaleń faktycznych opinię "biegłego sądowego", która została sporządzona w postępowaniu przed sądem powszechnym, a nie w toku postępowania administracyjnego, a także błędnego przywołania treści wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt [...], który nie tworzy prawa jeżeli chodzi o przebieg granicy, braku przeprowadzenia jakiegokolwiek własnego postępowania w oparciu o przepisy K.p.a.; - dowolną interpretację zarówno faktów, jak i przepisów prawnych, nierozważenie przez organ II instancji całego materiału sprawy oraz wybiórcze jego traktowanie, a także brak wskazania powodów, które skłoniły organ II instancji do dokonywania ustaleń w oparciu o część materiału dowodowego, z pominięciem oceny pozostałego materiału dowodowego, a także zaniechanie jego oceny, chociaż w poprzedniej decyzji z [...] zaprezentowano zgoła odmienne stanowisko; - nieprzywołanie przez organ w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, a także na niewyjaśnieniu podstawy prawnej orzeczenia i poprzestaniu na zacytowaniu przepisów ustawy, w szczególności przepisaniu w treści uzasadnienia decyzji uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. akt [...] oraz treści uzasadnienia decyzji organu I instancji i nie wyjaśnieniu skąd i na jakiej podstawie organ I instancji dysponował takim orzeczeniem oraz uzasadnieniem, czy zwracał się do Sądu o odpis lub poświadczoną kopię, czy też bazował na dokumencie ksero, a jeżeli tak, to od kogo, a także wobec braku odniesienia się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, braku odniesienia się do uwag i wytycznych organu II instancji zawartych w decyzji uchylającej poprzednią decyzję organu I instancji. Uzasadniając swe stanowisko skarżący podkreślili, że wyrok w sprawie o sygn. akt [...] nie tworzy prawa i z pewnością nie jest podstawą do zmiany granic. Jest to bowiem wyrok jedynie oddalający powództwo na skutek podniesienia zarzutu zasiedzenia, który to zarzut miał charakter tamujący. Przed sądem nie toczyła się sprawa o zasiedzenie części działki. Opinia geodezyjna, na którą organ II instancji się powołuje, również była sporządzona na zlecenie sądu powszechnego w ramach sprawy cywilnej. Nie ma żadnej pewności, że opinia ta jest nadal aktualna jeżeli chodzi o stan na gruncie. Natomiast działania organu zmierzają do pozbawienia skarżących ok. 10 arów. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Przede wszystkim należy podkreślić, że zaskarżonym rozstrzygnięciem WINGiK utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] wydaną na podstawie art. 24a ust. 10 P.g.k., tj. rozpoznającą w sposób negatywny zarzuty T. M. co do ustalonego w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...] gm. [...] przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr A, stanowiącej własność T. M. i J. M., oraz B, będącej własnością A. M.. Jak wynika z art. 24a ust. 1-10 P.g.k. Starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (ust. 1). Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (ust. 2). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega (ust. 4), na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego, a także udostępnieniu za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (ust. 8). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Zarzutem, jaki podniósł T. M. w piśmie z dnia 14 stycznia 2022 r., było to, że ustalenia dokonane w czasie modernizacji w odniesieniu do granicy pomiędzy działkami A i B odwoływały się do wyroku Sądu Rejonowego w [...] w sprawie o sygn. [...], który zdaniem skarżącego "nie tworzy nowego prawa jeżeli chodzi o powierzchnię działek, ani stan na gruncie". Sprawa sądowa – jak dalej podniósł – została przez niego zainicjowana w związku z naruszeniem przez A. i R. M. jego prawa własności. Sąd oddalił powództwo, ale nie z tego powodu, że pozwani nabyli własność części działki nr A. Taka sytuacja jest do tej pory bowiem zgodnie z danymi znajdującymi się w ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentem potwierdzającym jego własność – w dalszym ciągu jest właścicielem działki nr A jako całości. Nie toczyła się żadna sprawa o zasiedzenie części jego działki czy też postępowanie o rozgraniczenie, które mogłyby przesunąć granicę i stworzyć nowy stan prawny. Ustalenia jakie zostały poczynione w dniu 16 listopada 2021 r. nie są wiążące bowiem niniejsze postępowanie jeszcze się nie zakończyło. Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że stosownie do art. 20 P.g.k. ewidencja gruntów i budynków - w zakresie dotyczącym zawartych w niej informacji o gruntach - obejmuje dane o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Z kolei sama ewidencja gruntów i budynków została zdefiniowana w art. 2 pkt 8 P.g.k. Jest to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że rejestr ewidencji gruntów ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że dane w nim zawarte nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, lecz stanowią jedynie potwierdzenie stanu prawnego zaistniałego wcześniej (por. wyrok NSA z 19 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1764/10). Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. Tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego, który uregulowany został w art. 24a P.g.k. jest szczególnym trybem dokonywania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków (wyrok NSA z 12 kwietnia 2022 r., sygn. I OSK 1328/21). W ocenie Sądu organy rozpatrując zarzuty skarżącego rozważyły wszystkie istotne okoliczności dla rozstrzygnięcia tej sprawy, a wyrażone przez nie stanowisko jest prawidłowe. Z uwagi na brak dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia w odniesieniu do działek nr A i B zachodziła konieczność ustalenia granic tych działek w trybie § 39 ust. 1-3 rozporządzenia. T. M. w dniu 23 listopada 2021 r. wycofał się z oświadczenia złożonego w dniu 16 listopada 2021 r., stwierdzając, że jest właścicielem działki nr E. Ze sprawozdania technicznego załączonego do operatu dotyczącego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu 28 grudnia 2021 r. pod identyfikatorem ewidencyjnym C, wynika że do realizacji modernizacji wykorzystano materiały zgromadzone w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] obejmujące obszar opracowania obrębu [...]. Dokonano analizy przydatności tych materiałów, w tym ich wiarygodności i sposobu wykorzystania. Ponadto, w związku ze złożonymi zarzutami sporządzono dodatkowy operat techniczny zawierający wykazy położonych w obrębie zmian m.in. dla działek A, E i B, przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu 10 lutego 2022 r. pod identyfikatorem ewidencyjnym D. Jak wynika ze sprawozdania technicznego załączonego do tego operatu, został on sporządzony dla ww. działek z uwagi na to, że właściciel działki nr B dostarczył wykonawcy prac modernizacyjnych wyrok Sądu Rejonowego w [...] o sygn. akt [...], oddalający powództwo J. M. i T. M. przeciwko A. M. i R. M., o wydanie nieruchomości i rozgraniczenie. Z kolei Starostwo Powiatowe w [...] dostarczyło wykonawcy prac modernizacyjnych nieanalizowany wcześniej operat nr [...] sporządzony do celów sądowych, w którym znajduje się opinia biegłego sądowego. Wskazane wyżej operaty z modernizacji ewidencji gruntów i budynków zostały pozytywnie zweryfikowane przez Starostę [...] i pozytywne ocenione przez organy w postępowaniu administracyjnym. Operaty te, przyjęte do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, uwzględniają nie tylko wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 13 czerwca 2012 r. wydany w sprawie [...] oddalający powództwo o wydanie nieruchomości i rozgraniczenie, ale także dane z operatu nr [...] sporządzonego do celów sądowych, w których znajduje się opinia biegłego sądowego. Po uchyleniu pierwszej decyzji Starosty z dnia [...] rozstrzygającej zarzuty T. M. organ I instancji uzupełnił ponadto materiał dowodowy w zakresie ewidencyjnym i wieczystoksięgowym. Analiza tej dokumentacji w jej całokształcie pozwala na uznanie za prawidłowe ustaleń organów co do tego, że mapa ewidencji gruntów obrębu [...] powstała w latach 1961-1963 na podstawie mapy sporządzonej w 1947 r. do celów planowanego scalenia gruntów, do którego ostatecznie nie doszło, działki nr E i B zostały połączone pod numerem B, zaś na mapie ewidencyjnej działka E została włączona do działki A. Jak zaś wynika ze wspomnianej opinii biegłego (będącej częścią operatu nr [...]), "Granica pomiędzy działkami A i B przebiega na gruncie zgodnie ze stanem z 1961 roku i nic nie wskazuje, że stan prawny może być inny. Żądanie wydania gruntu na podstawie błędnej mapy ewidencyjnej jest całkowitym nieporozumieniem". W związku z powyższym – jak przyjęto w dodatkowym operacie przyjętym do zasobu w dniu 10 lutego 2022 r. pod identyfikatorem ewidencyjnym D – działka nr E została wyeliminowana, a jej powierzchnia włączona do działki nr B. Należy przy tym zauważyć, że wbrew twierdzeniom skarżącego trudno podważyć aktualność opinii sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego w 2010 i 2011 roku skoro jej istotne ustalenia odwołują się do okoliczności zaistniałych wcześniej, w tym do uchybień do jakich doszło jeszcze w latach 60-tych ub. wieku. W świetle powyższego należy uznać, że stanowisko organów wyrażone w odniesieniu do zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w trybie art. 24a ust. 9 P.g.k. jest prawidłowe i nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI