II SA/Ke 572/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2006-03-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
warunki zabudowysamowola budowlananakaz rozbiórkibezprzedmiotowość postępowaniaprawo budowlaneplanowanie przestrzenneinwestycja zrealizowanakontrola sądowa

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję SKO uchylającą decyzję o warunkach zabudowy dla wiaty, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe z uwagi na istniejący nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów w tym samym miejscu.

Sprawa dotyczyła skargi J.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję o warunkach zabudowy dla budowy wiaty stalowej i umorzyła postępowanie. SKO uznało, że wniosek dotyczył obiektu już wybudowanego samowolnie i podlegającego rozbiórce, co czyni postępowanie o warunki zabudowy bezprzedmiotowym. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że nie można ustalić warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej, zwłaszcza gdy istnieje nakaz rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę J.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. o ustaleniu warunków zabudowy dla wiaty stalowej i umorzyła postępowanie I instancji. SKO uznało, że wniosek dotyczył obiektu już wybudowanego samowolnie i objętego nakazem rozbiórki, co czyni postępowanie o ustalenie warunków zabudowy bezprzedmiotowym zgodnie z art. 105 § 1 kpa. Skarżący J.L. argumentował, że postępowanie w sprawie warunków zabudowy jest niezależne od postępowania dotyczącego samowoli budowlanej i że A.L. (właściciel sąsiedniej działki) nie ma interesu prawnego w sprawie. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO. Podkreślono, że choć postępowanie o warunki zabudowy jest samodzielne, to wykładnia systemowa przepisów wymaga uwzględnienia celu tej decyzji, jakim jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Nie można ustalić warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej, zwłaszcza gdy istnieje nakaz rozbiórki. Sąd potwierdził również, że A.L. jako właściciel sąsiedniej działki ma interes prawny w sprawie. Ostatecznie, uznano, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a skarga niezasadna.

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej, zwłaszcza gdy istnieje nakaz rozbiórki, jest niemożliwe, a postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

Celem decyzji o warunkach zabudowy jest umożliwienie uzyskania pozwolenia na budowę dla inwestycji zamierzonej. Wydanie takiej decyzji dla obiektu już istniejącego i objętego nakazem rozbiórki czyniłoby postępowanie o pozwolenie na budowę bezprzedmiotowym, a tym samym decyzję o warunkach zabudowy również bezprzedmiotową. Prawo budowlane nie przewiduje możliwości uzyskania pozwolenia na budowę obiektu, dla którego orzeczono nakaz rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 43

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § 1 i 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 52

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 48 § 2 pkt 1 i pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 32

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie o ustalenie warunków zabudowy jest bezprzedmiotowe, gdy dotyczy obiektu już wybudowanego samowolnie i objętego nakazem rozbiórki. Nie można ustalić warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej, gdyż celem tej decyzji jest uzyskanie pozwolenia na budowę dla inwestycji zamierzonej. Właściciel sąsiedniej działki ma interes prawny w sprawie o ustalenie warunków zabudowy.

Odrzucone argumenty

Postępowanie w sprawie o wydanie warunków zabudowy nie powinno być łączone z postępowaniem dotyczącym samowoli budowlanej. A.L. nie ma interesu prawnego w sprawie. Spełnione są wymogi określone w art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, że wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy jest możliwe po zrealizowaniu inwestycji. Decyzja ustalająca warunki zabudowy byłaby w takim przypadku - wobec bezprzedmiotowości postępowania o pozwolenie na budowę - także bezprzedmiotowa. Los samowolnie zrealizowanej decyzji rozstrzygany jest w odrębnym postępowaniu, opartym o przepisy prawa budowlanego.

Skład orzekający

Anna Żak

przewodniczący

Teresa Kobylecka

sprawozdawca

Sylwester Miziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady bezprzedmiotowości postępowania o warunki zabudowy w przypadku samowoli budowlanej i nakazu rozbiórki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy inwestycja została już zrealizowana bez pozwolenia i podlega rozbiórce, a inwestor próbuje zalegalizować ją poprzez uzyskanie warunków zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w kontekście samowoli budowlanej, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Samowola budowlana i próba legalizacji: dlaczego wniosek o warunki zabudowy może być bezprzedmiotowy?

Sektor

budownictwo

Lexedit Research — analiza prawna z AI

Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.

Analiza orzecznictwa

Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA

Aktualne przepisy

Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP

Komentarze doktrynalne

Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Ke 572/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Anna Żak /przewodniczący/
Sylwester Miziołek
Teresa Kobylecka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1199/06 - Wyrok NSA z 2007-11-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Sygnatura akt: II SA/Ke 572/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: referent stażysta Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2006 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A.L., na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiaty stalowej na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr 1100/2 w K. w rejonie ul. Z. i umorzyło postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że inwestor J.L. do wniosku o ustalenie warunków zabudowy załączył mapę, na której nr 1 oznaczył projektowaną wiatę, zaś miejsce jej lokalizacji wskazał pomiędzy budynkiem produkcyjnym oznaczonym nr 2 i budynkiem magazynowym oznaczonym nr 3. Podał także, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzjami z dnia 5 marca 2004 r. nakazał mu rozbiórkę samowolnie wybudowanych dwóch wiat o wymiarach 12,60 x 5,50 m i 10,80 x 7,40 m, zlokalizowanych pomiędzy istniejącym murowanym budynkiem odlewni żeliwa a budynkiem magazynowym. Pod wiatami odbywa się czyszczenie i malowanie odlewów żeliwnych oraz składowane są niewielkie ilości półfabrykatów i wyrobów.
Zdaniem organu odwoławczego J.L. wskazał we wniosku o ustalenie warunków zabudowy taki sam obiekt (wiata) i w tym samym miejscu, na którym taki obiekt (wiata) już się znajduje, wybudowany samowolnie i podlegający rozbiórce na mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy zatem istniejącego już obiektu, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Tak więc organ odwoławczy uznał, że niecelowe jest wydawanie decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do obiektu, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Postępowanie o ustalenie warunków zabudowy ma tylko sens wówczas, o ile wydana w jego wyniku decyzja umożliwi inwestorowi uzyskanie pozwolenia na budowę, a skoro tak to wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla obiektu wybudowanego samowolnie jest bezprzedmiotowe. Gdyby wydano taką decyzję w celu wykorzystania jej w dalszym procesie inwestycyjnym, to musiałaby ona być uzależniona od zamieszczenia w niej warunku dotyczącego realizacji orzeczonego nakazu rozbiórki, a nadanie jej takiego kształtu nie przewidują zarówno przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 59 ust. 1 i art. 43 w związku z art. 64 ust. 1), jak i przepisy Prawa budowlanego.
Wystąpienie inwestora z wnioskiem o ustalenie warunków dla obiektu wybudowanego samowolnie, w odniesieniu do którego orzeczono nakaz rozbiórki, zdaniem organu odwoławczego zmierza do obejścia prawa, prowadząc do unicestwienia skutków orzeczonego nakazu rozbiórki. Zatem stwierdzenie na podstawie akt sprawy, że ustalenie warunków zabudowy decyzją Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] nastąpiło w odniesieniu do obiektu wybudowanego powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania organu I instancji jako bezprzedmiotowe, wobec zaistnienia przesłanki z art. 105 § 1 kpa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł J.L., domagając się jej uchylenia w całości, gdyż spełnia ona wymogi określone w art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie narusza praw innych osób.
W uzasadnieniu skargi J.L. przedstawił okoliczności zrealizowania przez siebie bez pozwolenia na budowę dwóch wiat oraz przebieg postępowania administracyjnego, w wyniku którego wydane zostały decyzje nakazujące rozbiórkę tych wiat. Podniósł, że wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o przedłużenie terminu rozbiórki do czasu załatwienia spraw formalnych z budową nowej wiaty w tym samym miejscu, co istniejąca samowolnie wybudowana i podlegająca rozbiórce. Wskazał, że istniejące wiaty są mu niezbędne do prowadzenia produkcji w warsztacie odlewniczym.
Zdaniem skarżącego postępowanie w sprawie o wydanie warunków zabudowy na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie powinno być łączone z postępowaniem dotyczącym samowoli budowlanej, prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Skarżący zarzucił także, że wnoszący odwołanie A.L. nie ma interesu prawnego w sprawie niniejszej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniosło, że nie badało spełnienia wymogów art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie oceniało poprawności decyzji organu I instancji. Nakaz rozbiórki dotyczył dwóch wiat wybudowanych samowolnie w miejscu, które następnie inwestor wskazał do ustalenia warunków zabudowy dla takiego samego obiektu, tj. wiaty stalowej pomiędzy budynkiem odlewni a budynkiem magazynowym. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane nie jest możliwe uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego na działce, na której znajduje się obiekt budowlany, a w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Tak więc błędny jest pogląd skarżącego, że po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy otrzyma pozwolenie na budowę i wówczas rozbierze starą wiatę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości.
W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności.
Na wstępie należy podnieść, że nie ma racji skarżący twierdząc, że składający odwołanie A.L. nie może być stroną postępowania, gdyż nie ma interesu prawnego w niniejszym postępowaniu. W sprawie o ustalenie warunków zabudowy stronami postępowania mogą być właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich działek (uchwała NSA z dnia 25.09.1995 r., sygn. VI SA 13/95, ONSA 1995/4/154). A.L. jest właścicielem nieruchomości oznaczonej nr 1098, która przylega do działki o nr 1099, znajdującej się w granicach terenu objętego wnioskiem o warunki zabudowy.
Należy podzielić pogląd wyrażony w skardze, a także akceptowany w odpowiedzi na skargę, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest samodzielnym postępowaniem, niezależnym od postępowania o pozwolenia na budowę i nie może być traktowane integralnie z postępowaniem o rozbiórkę.
Jednak wykładnia systemowa przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zobowiązuje do uwzględnienia faktu, że celem decyzji ustalającej warunki zabudowy jest uzyskanie pozwolenia na budowę, zatem nie można uznać, że wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy jest możliwe po zrealizowaniu inwestycji. Decyzja ustalająca warunki zabudowy byłaby w takim przypadku - wobec bezprzedmiotowości postępowania o pozwolenie na budowę - także bezprzedmiotowa. Co prawda oderwana od procesu decyzyjnego związanego ze zrealizowaną budową mogłaby teoretycznie być wykorzystana w postępowaniu o pozwolenie na budowę kolejnej budowy (wiaty), ale byłaby wówczas de facto warunkowa (pod warunkiem, że zostanie dokonana rozbiórka zrealizowanej inwestycji - wiaty) a taka, jak to słusznie podkreślił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji być nie może zarówno w świetle przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 59 ust. 1 i art. 52 w związku z art. 64 ust. 1), jak i przepisów ustawy Prawo budowlane (art. 32).
Zatem uznać należy, że nie można ustalić warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej, decyzja w tym przedmiocie może być wydana wyłącznie dla inwestycji zamierzonej. Los samowolnie zrealizowanej decyzji rozstrzygany jest w odrębnym postępowaniu, opartym o przepisy prawa budowlanego.
W sprawie niniejszej takie decyzje zostały wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlane w K. dnia [...] na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), wobec nie wykonania przez inwestora obowiązków nałożonych na niego przez organ na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy. Bezsporne jest, że obie wiaty stalowe, wobec których wydano nakaz rozbiórki wybudowane zostały samowolnie w miejscu, które następnie zostało wskazane przez inwestora do ustalenia warunków zabudowy dla takiego samego obiektu, tzn. wiaty stalowej pomiędzy budynkiem odlewni a budynkiem magazynowym.
Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że bez uprzedniego wykonania nakazu rozbiórki wiat stalowych nie jest możliwe wydanie zarówno decyzji o warunkach zabudowy jak i pozwolenia na budowę na wiaty stalowej usytuowanej w tym samym miejscu, zaś postępowanie w sprawie z wniosku o ustalenie warunków zabudowy podlega jako bezprzedmiotowe umorzeniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.