II SA/Ke 569/25

II SA/Ke 569/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2026-01-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /sprawozdawca/
Krzysztof Armański
Renata Detka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art. 71 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 79 par. 1-2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 1225
par. 8 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. P. i W. P. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 16 września 2025 r., znak: WOA.7722.47.2025 w przedmiocie wstrzymania użytkowania budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz J. P. i W. P. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Ke 569/25
Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 września 2025 r., znak: WOA.7722.47.2025, Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (ŚWINB), po rozpatrzeniu zażalenia J. P. i W. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Końskich (PINB) z 1 sierpnia 2025 r., znak: PINB.5143.53.24, wstrzymujące użytkowanie budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości D., ul. G. [...], gm. Końskie pełniącego funkcję warsztatu oraz nakładające obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 listopada następujących dokumentów:
1. opis i rysunki określające usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której nastąpiła zmiana sposobu użytkowania;
2. zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcje, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkość i rozkład obciążeń w razie potrzeby dane technologiczne;
3. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2;
4. zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy Końskie o zgodności zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
5. ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, przynależną do właściwej izby samorządu zawodowego;
6. w zależności od potrzeb - pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami;
7. zgodnie z art. 71 ust. 2a ze względu na podjęcie w obiekcie budowlanym działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, ekspertyzę rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
- działając na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W oparciu o: ustalenia pracowników PINB w Końskich z przeprowadzonej w dniu 11.09.2024 r. kontroli na działce nr ewid. [...] w miejscowości D., oświadczenia J. i W. P., zgłoszenia W. P. z 18.04.2012 r. zamiaru wykonania remontu budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo – garażowego, zawiadomienia z 2.09.2024 r. o złożonym wniosku o rozgraniczenie nieruchomości, pisma z 11.10.2024 r. znak: Or.1634.8.2024 sekretarza Miasta i Gminy w Końskich informującego o braku w Archiwum Zakładowym Urzędu Miasta i Gminy w Końskich archiwalnych dokumentów dotyczących udzielonych pozwoleń na budowę budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] w miejscowości D., ul. G. [...], gm. Końskie wybudowanego prawdopodobnie w pierwszej połowie lat 60 - tych XX wieku, pisma z 23.10.2024 r., znak: OIII.6341.430.2024 Kierownika Oddziału II Archiwum Państwowego w Kielcach informującego o braku w Archiwum Państwowym w Kielcach dokumentów, dotyczących pozwolenia na budowę w latach 60 - tych XX wieku budynku gospodarczego - PINB w Końskich pismem z 14.11,2024 r., znak: PINB.5143.53.24 zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości D., ul. G. [...], gm. Końskie, przy granicy z działką nr ewid. [...].
Inicjatorem postępowania był J. B., który w piśmie z 12.11.2024 r. skierowanym do PINB w Końskich podnosił, że w ww. budynku właściciel wykonuje czynności takie jak: piłowanie, cięcie, struganie, frezowanie, klejenie, malowanie itp. Drewna, na zlecenie osób zewnętrznych, za wynagrodzeniem, przez co należy uznać, że prowadzi warsztat stolarski. Równocześnie wskazał osoby, które według jego wiedzy, skorzystały z usług właściciela budynku.
Z zeznań ww. osób wynikało, że W. P. usługi stolarskie wykonuje okazjonalnie jak i zawodowo, najczęściej w godzinach popołudniowych, ale również w różnych godzinach w tygodniu od godz. 7-22, a w soboty w ciągu całego dnia. Prace te w większości wykonuje sam, ale zdarza się, że pomaga mu pomocnik. Żadna z osób nie potwierdziła, że były dostawcami desek lub innego rodzaju drewna, natomiast zgodnie z ich oświadczeniami, W. P. wykonywał z drewna: obudowy studni, domki dla dzieci, części wiat, elementy schodów, meble ogrodowe, blaty stołowe, daszki do studni, huśtawki i wykonywane przez niego usługi były uciążliwe.
W. P. w oświadczeniu zawartym w piśmie z 3.02.2025 r. podał, że sporny budynek nie jest budynkiem gospodarczym, w którym prowadzona jest produkcja o charakterze stolarskim, albowiem nigdy nie został przekształcony na działalność gospodarczą. Nie prowadzona jest w nim działalność gospodarcza, stąd nie było takiej potrzeby. Na co dzień zatrudniony jest w Przedsiębiorstwie Handlowo - Usługowym A. C., S. [...], gdzie świadczy pracę na umowę o pracę, na czas nieokreślony, na pełny etat, co potwierdził załączonym do pisma zaświadczeniem. Pracodawca dodatkowo wskazał, że W. P. zatrudniony jest w systemie zmianowym: 1 zmiana od 6 do 14, 2 zmiana od 14 do 22, 3 zmiana od 22 do 6.
Zgodnie z wyjaśnieniami J. B. z 12.02.2025 r., drewno w różnej postaci tj. deski, baliki jest dostarczane przez tartak w S. i w K., a wkręty, gwoździe, okucia stolarskie, kleje, lakiery bejce są dostarczane przez firmę B.
Decyzją z 5 marca 2025 r. znak: PINB.5143.53.24 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Końskich umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości D., ul. G. [...], gm. Końskie.
Decyzją z 22 kwietnia 2025 r., znak: WOA.7721.32.2025 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W ponownym postępowaniu przed organem I instancji strony podtrzymały swoje stanowiska. Według W. P. nie prowadzi on żadnej działalności gospodarczej w branży stolarskiej, zatrudniony jest na pełnym etacie jako kierowca w zakładzie Pana A. C. Stolarzem jest z zamiłowania i na własne potrzeby przy użyciu posiadanego sprzętu wytworzył kilkanaście rzeczy, które wykorzystywał na potrzeby swoje i rodziny. Przedmiotowa nieruchomość została nabyta w drodze umowy cywilno-prawnej zawartej w dniu 24.01.2012 r. wraz ze znajdującymi się na niej budynkami mieszkalnym i gospodarczym. Właściciele nie posiadają żadnej wiedzy na temat sposobu powstania tego budynku gospodarczego oraz jego pierwotnego przeznaczenia. Nie dysponują oni żadnymi dokumentami dotyczącymi powstania tego budynku. Z aktu notarialnego rep A [...] z dnia 24.01.2012 r. wynika, że działka nr ewid. [...] to użytki rolne zabudowane domem mieszkalnym, jednorodzinnym murowanym czteroizbowym z początku lat 60 - tych XX wieku, garażem murowanym, murowanym budynkiem gospodarczym.
Zgodnie z przedłożonym przez J. B. wypisem z kartoteki budynków z 9.06.2025 r. przedmiotowy budynek gospodarczy według klasyfikacji środków trwałych jest zaklasyfikowany jako budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa. Do akt sprawy załączono również dostarczoną przez J. B. decyzję z 1975 roku o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na jego działce wraz ze szkicem działki, na którym zaznaczony jest budynek gospodarczy kryty papą, będący przedmiotem postępowania o kształcie i wymiarach zbliżonych do obecnych.
Postanowieniem z 1 sierpnia 2025 r., znak: PINB.5143.53.24 PINB w Końskich wstrzymał J. i W. P. użytkowanie budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości D., ul. G. [...], gm. Końskie pełniącego funkcję warsztatu stolarskiego oraz nałożył na J. i W. P. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30.11.2025 r. wyszczególnionych w rozstrzygnięciu dokumentów.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodzili się J. i W. P., którzy zarzucili organowi błąd w ustaleniach faktycznych. Zdaniem stron, kontrola przeprowadzona przez pracowników PINB w Końskich w 2024 r. nie potwierdziła, że właściciele prowadzili w obrębie nieruchomości zawodową działalność gospodarczą w branży stolarskiej, która polega na stałym, nieprzerwanym i powtarzalnym wykonywaniu przez daną osobę fizyczną prac stolarskich na rzecz osób trzecich w celu osiągnięcia zysku z tego tytułu. Obecność w obrębie budynku gospodarczego kilku narzędzi stolarskich nie przesądza o prowadzeniu działalności gospodarczej. W. P. wyłącznie hobbystycznie wykonuje na potrzeby własne prace stolarskie i kilkakrotnie zdarzyło się, że odsprzedał osobom trzecim kilka wytworzonych przez siebie rzeczy. W. P. zatrudniony jest w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca w firmie A. C. na terenie miasta Końskich, czego potwierdzeniem jest zaświadczenie wydane przez jego pracodawcę A. C.
Rozpatrując zażalenie ŚWINB przytoczył brzmienie art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418), dalej P.bud., wskazując, że dokonanie oceny, czy faktycznie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga ustalenia jaka była pierwotna funkcja przedmiotowego budynku wynikająca z pozwolenia na budowę. Brak dokumentów dotyczących budowy spornego budynku, wobec nie istnienia prawnego obowiązku przechowywania tego typu dokumentacji nie pozwala na przyjęcie, że doszło do wybudowania obiektu w warunkach samowoli budowlanej. Zgodnie z treścią zawartą w kartotece budynków z 9.06.2025 r. przedmiotowy budynek gospodarczy został sklasyfikowany jako budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa. Rodzaj ten obejmuje budynki gospodarstw rolnych oraz budynki magazynowe dla działalności rolniczej, np. obory, stajnie, budynki inwentarskie dla trzody chlewnej, owczarnie, przemysłowe fermy drobiu, stodoły, pomieszczenia do przechowywania sprzętu, szopy rolnicze, spiżarnie, piwnice do przechowywania wina, szklarnie, silosy rolnicze itp. Uwzględniając powyższe można stwierdzić, że obecnie wykonywane przez W. P. wyroby z drewna: obudowy studni, domki dla dzieci, części wiat, elementy schodów, meble ogrodowe, blaty stołowe, daszki do studni, huśtawki nie służą działalności rolniczej, a ponadto ilość materiału do obróbki stolarskiej znajdująca się na jego nieruchomości przekracza ilości potrzebne wyłącznie do hobbystycznych prac stolarskich. Potwierdzeniem, że w budynku tym prowadzona jest działalność produkcyjna wyrobów stolarskich jest stałe mocowanie i ustawienie profesjonalnych maszyn do obróbki stolarskiej (grubościówka, wyrówniarka, formatówka) w ciągu technologicznym.
W ocenie ŚWINB, na skutek prowadzonej działalności stolarskiej, nastąpiła zmiana m.in. warunków bezpieczeństwa pożarowego, zdrowotnych i higieniczno - sanitarnych, a także w zakresie wpływu na środowisko (zanieczyszczenia środkami chemicznymi, hałas). Powyższe bezpośrednio wpływa na zmianę warunków bezpieczeństwa mieszkańców okolicznych posesji, jak też na warunki sanitamo-higieniczne oraz na środowisko. Są to przesłanki wprost wymienione w art. 71 ust. 1 P.bud. jako zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, która wymaga dokonania zgłoszenia w organie administracji architektoniczno - budowlanej zgodnie z art. 71 ust. 2 P.bud. W przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania bez wykonywania jakichkolwiek robót wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia podlega ona postępowaniu legalizacyjnemu prowadzonemu na podstawie art. 71a ust. 1 P.bud. Zgodnie bowiem z przepisem art. 71 a ust. 1 pkt 1 i 2 P.bud. w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części i nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 P.bud., co zasadnie i zgodnie z przepisami uczynił organ I instancji.
W skardze do tut. Sądu W. P. i J. P. zarzucili rozstrzygnięciu ŚWINB, że nie jest merytorycznie zasadne. Zdaniem stron, materiał dowodowy nie potwierdza ustaleń organów nadzoru budowlanego. Wyjaśnili, że po 2012 r. tj. dacie zakupu spornej nieruchomości w obrębie budynku gospodarczego nigdy nie była i aktualnie nie jest prowadzona działalność gospodarcza w branży stolarskiej. W rozumieniu § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek gospodarczy to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych, a także do przechowywania w jego obrębie materiałów, narzędzi oraz sprzętów przeznaczonych do tego celu. Kontrola przeprowadzona przez pracowników PINB nie potwierdziła w żaden sposób faktu, aby skarżący prowadzili w obrębie ww. nieruchomości działalność gospodarczą w branży stolarskiej, która polega na stałym, nieprzerwanym i powtarzalnym wykonywaniu przez daną osobę fizyczną prac stolarskich na rzecz osób trzecich – w celu osiągnięcia zysku z tego tytułu. Obecność narzędzi stolarskich w tym budynku nie przesądza o tym i nie daje uprawnienia do takich twierdzeń. Skarżący przyznaje, że na przestrzeni 10 lat – kilkukrotnie zdarzyło się, że sprzedał osobom trzecim kilka wytworzonych przez siebie rzeczy – głównie używanych, ale były one zbędne w jego gospodarstwie domowym, działania te nie miały charakteru stałego i nie zmierzały do osiągnięcia zysku, a najwyżej do odzyskania przy sprzedaży tych rzeczy poniesionych kosztów przy ich wytworzeniu. Nie ma również czasowej możliwości wykonywania stałej działalności gospodarczej w branży stolarskiej, z uwagi na zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca w firmie A. C. na terenie miasta Końskie, gdzie świadczy również pracę w godzinach nadliczbowych.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Pismem z 14 stycznia 2026 r. Komenda Powiatowa Policji w Końskich zwróciła się do tut. Sądu o wypożyczenie akt w związku z toczącym się pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Końskich postępowaniem z zawiadomienia radcy pr. S. T. w sprawie składania fałszywych zeznań przez K. Ś. w ramach postępowania PINB w Końskich o znaku: PINB 5143.53.24.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że na skutek prowadzonej działalności stolarskiej w budynku gospodarczym znajdującym się na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości D. ul. G. [...], nastąpiła zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego, zdrowotnych i higieniczno-sanitarnych, a także w zakresie wpływu na środowisko (zanieczyszczenie środkami chemicznymi, hałas), stanowiąca zmianę sposobu jego użytkowania o jakiej mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 P.bud. Zgodnie z tym przepisem, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu lub jego części wymagającą zgłoszenia należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli wywołuje to skutki określone w art. 71 (por. wyrok WSA w Warszawie z 29.06.2005 r., VII SA/Wa 476/05, CBOSA). Zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego trzeba oceniać w porównaniu ze sposobem użytkowania tego obiektu określonego w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu, ewentualnie w porównaniu ze sposobem użytkowania wskazanego w późniejszych zezwoleniach na zmianę sposobu użytkowania (por. wyrok NSA z 8.02.2007 r., II OSK 306/06, LEX nr 339645).
W analizowanej sprawie organ ustalił, że sporny budynek został wybudowany w latach 60-tych ubiegłego wieku, przy granicy z działką nr ewid. [...], a dokumenty dotyczące jego budowy nie zachowały się. W kartotece budynków na działce nr [...] wykazano budynek gospodarczy, który według klasyfikacji środków trwałych jest zakwalifikowany jako "budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa". Dalej organ uznał, że skarżący w spornym budynku wykonuje wyroby z drewna: obudowy studni, domki dla dzieci, części wiat, elementy schodów, meble ogrodowe, blaty stołowe, daszki do studni, huśtawki, które nie służą działalności rolniczej, a ilość materiału do obróbki stolarskiej znajdująca się na jego nieruchomości przekracza ilości potrzebne wyłącznie do hobbistycznych prac stolarskich. Potwierdzeniem, że w budynku tym jest prowadzona działalność produkcyjna wyrobów stolarskich jest, według organu, stałe mocowanie i ustawienie profesjonalnych maszyn do obróbki stolarskiej (grubościówka, wyrówniarka, formatówka) w ciągu technologicznym.
W ocenie Sądu, zgromadzony w aktach materiał dowodowy jednoznacznie nie daje podstaw do przyjęcia, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] w miejscowości D., ul. G. [...], gm. Końskie.
Działania organów nadzoru budowlanego uprawnionych do prowadzenia niniejszego postępowania i podjęcia decyzji podporządkowane są regułom i zasadom wynikającym z kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 kpa organ administracji ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje procesowe zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona następuje na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa). Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 1 i § 2 kpa). Stanowisko organu prowadzącego postępowanie – po przeprowadzeniu koniecznych czynności procesowych – winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji. Stosownie do treści art. 107 § 3 kpa, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Powyższym zasadom i regułom postępowania orzekające w sprawie organy nie sprostały.
Bezspornie zastosowanie art. 71 ust. 1 pkt 2 P.bud. wymaga ustalenia, czy zmiana ta w ogóle zaistniała, a jeśli tak to jaki był jej charakter i czy wypełnia znamiona samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, o jakiej mowa w tym przepisie.
Punktem wyjścia było ustalenie organu, że przed dokonaniem zmiany, sporny budynek był budynkiem gospodarczym. Zgodnie z art. 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225), dalej war. tech., pod pojęciem budynku gospodarczego należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. W świetle tej definicji, wykonywanie czynności stolarskich można uznać za wykonywanie w budynku gospodarczym prac warsztatowych, gdy mają one charakter niezawodowego wykonywania prac warsztatowych.
Uwzględniając definicję budynku gospodarczego, która nie wyjaśnia znaczenia "niezawodowego wykonywania prac warsztatowych", dla potrzeb niniejszej sprawy organ powinien określić co rozumie pod tym pojęciem, albowiem jest to istotne w aspekcie funkcji jaką aktualnie pełni sporny budynek. Trzeba przypomnieć, że ustalenie, czy miała miejsce zmiana sposobu użytkowania obiektu możliwe jest wyłącznie poprzez skonfrontowanie pierwotnego przeznaczenia obiektu z jego obecnym sposobem wykorzystywania. W tym celu pomocne były zapisy aktu notarialnego z 24.01.2012 r. rep A [...] potwierdzającego nabycie własności działki nr [...], stanowiącej użytki rolne i zabudowanej m.in. budynkiem gospodarczym oraz zapisy zawarte w kartotece budynków z 9.06.2025 r. Organ także powyższą kwestię uczynił przedmiotem zeznań świadków zawnioskowanych przez inicjującego postępowanie J. B., jednakże nie została ona jednoznacznie wyjaśniona. Zwrócić bowiem należy uwagę, że tylko część świadków wskazywała na "zawodowe wykonywanie usług stolarskich" w spornym budynku, powołując się na swoją wiedzę, przy czym organ nie próbował dociec, na czym taką wiedzę opierają, ani jak rozumieją to pojęcie. Organ zupełnie pominął dokonanie oceny dlaczego za wiarygodne uznał zeznania tej części świadków, a odmówił wiary twierdzeniom skarżącego o hobbistycznym, incydentalnym wykonywaniu na potrzeby własne prac stolarskich, z których według twierdzeń skarżącego, nie osiąga zysku. Ponadto, organ nie odniósł się w żaden sposób do wyników kontroli przeprowadzonych na działce nr [...] w dniu 11 września 2024 r. i sporządzonego z niej protokołu z którego wynika, że w spornym budynku znajdowały się oprócz maszyn stolarskich (grubościówka, wyrówniarka, formatówka), także: narzędzia gospodarcze, dwa motocykle, rowery, co świadczy o jego różnym przeznaczeniu.
Nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie odnosząc się do wyników kontroli, nie wskazując przyczyn dla których odmówiono wiarygodności twierdzeniom skarżącego, organ nie mógł uznać, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a wyprowadzone z dowodów wnioski o istnieniu lub nieistnieniu oznaczonych faktów świadczą o prawdziwości względnie o nieprawdziwości twierdzeń o tych faktach.
Bezspornie budynek, w którym prowadzone są głównie stałe, regularne czynności związane z obróbką drewna, wykonywane na potrzeby osób trzecich, nie sposób uznać za budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych, czyli w konsekwencji za budynek gospodarczy. Jednakże tych okoliczności w zgromadzonym materiale dowodowym organy w sposób wyczerpujący nie wykazały. Stanowisko zajęte przez organ zobowiązywało natomiast do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że dążąc do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy organ powinien przy wydawaniu rozstrzygnięcia dokonać wykładni art. 3 pkt 8 war. techn., a następnie w oparciu o materiał dowodowy ustalić istotne okoliczności, pozwalające na zastosowanie art. 71 ust. 1 pkt 2 P.bud. W tym celu organ powinien uzupełnić materiał dowodowy poprzez ponowne przesłuchanie (z uwzględnieniem art. 79 § 1 i § 2 kpa) świadków, których zeznania wskazywały na wiedzę w zakresie "zawodowego wykonywania usług stolarskich" celem wyjaśnienia źródeł tej wiedzy, wykonywanych w budynku czynności i rodzaju świadczonych usług, a także ewentualnie zebrać w tym zakresie materiał fotograficzny. Podkreślenia wymaga, że to zadaniem organu nadzoru orzekającego w sprawie w oparciu o całokształt materiału dowodowego jest stwierdzenie charakteru wykonywanych w spornym budynku czynności w aspekcie art. 3 pkt 8 war. tech. Pomocny może być również protokół z 3 listopada 2025 r. sporządzony w Sądzie Rejonowym w Końskich, który uczestnik – J. B. załączył do niniejszej sprawy przed tut. Sądem. Z uwagi na fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, co wynika z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd nie mógł tego dowodu uwzględnić w swoich rozważaniach. Dopiero podjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego pozwoli organowi na dokonanie analizy i oceny, czy doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, która wywołuje skutki określone w art. 71 ust. 1 pkt 2 P.bud. W tym kontekście, stanowisko ŚWINB jest co najmniej przedwczesne.
Ujawnione wadliwości pozwalają stwierdzić, że organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z podniesionych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 135 p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach oparto o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się kwota uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skarżącego obliczonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 poz. 1935).