II SA/KE 567/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił postanowienia organów nadzoru budowlanego dotyczące wstrzymania robót budowlanych związanych z drewnianą wiatą. Sprawa wywodziła się ze skargi M. L. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i umorzyło postępowanie w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Organ odwoławczy uzasadnił umorzenie zmianą stanu faktycznego – demontażem poliwęglanowego dachu wiaty, co spowodowało, że obiekt ponownie zaczął pełnić funkcję pergoli. Sąd administracyjny uznał jednak, że ŚWINB naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), dokonując własnej, merytorycznej oceny obiektu w oparciu o zmieniony stan faktyczny, pozbawiając stronę prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy. Sąd podkreślił, że PINB nie miał możliwości dokonania własnej oceny w zmienionych okolicznościach. Ponadto, WSA zwrócił uwagę na konieczność wyjaśnienia przez organy, czy sporny obiekt, składający się z części na działce nr [...] i części na działce nr [...], stanowi jeden obiekt budowlany, czy też dwa odrębne. Kwestia ta, w tym sposób połączenia konstrukcyjnego i funkcjonalnego, ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej kwalifikacji obiektu i oceny legalności jego budowy. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, który ma ustalić, czy obiekt jest jeden, czy dwa, dokonać jego kwalifikacji i ocenić, czy postępowanie jest bezprzedmiotowe, uwzględniając zmiany stanu faktycznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady dwuinstancyjności w kontekście zmian stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym, a także kwestie kwalifikacji obiektów budowlanych i ich podziału na odrębne jednostki.
Dotyczy specyficznych przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. w kontekście obiektów budowlanych o zmiennym charakterze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy, dokonując własnej oceny stanu faktycznego i prawnego obiektu budowlanego w oparciu o zmiany ujawnione w toku postępowania zażaleniowego, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy narusza zasadę dwuinstancyjności, gdy dokonuje własnej, merytorycznej oceny obiektu w oparciu o zmieniony stan faktyczny, pozbawiając stronę prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie z powodu zmiany stanu faktycznego (demontaż dachu wiaty), dokonał własnej kwalifikacji obiektu, co narusza zasadę dwuinstancyjności, ponieważ strona nie miała możliwości ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji w zmienionych okolicznościach.
Czy sporny obiekt budowlany, składający się z części na działce nr [...] i części na działce nr [...], stanowi jeden obiekt budowlany, czy też dwa odrębne obiekty, co ma wpływ na jego kwalifikację prawno-budowlaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Konieczne jest wyjaśnienie, czy obiekt jest jeden, czy dwa, poprzez ustalenie, czy były objęte jednym zamierzeniem budowlanym, czy są połączone konstrukcyjnie i funkcjonalnie, co ma znaczenie dla jego kwalifikacji i oceny legalności budowy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy obu instancji nie wyjaśniły tej kwestii, mimo że może ona mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie, czy jest to jeden obiekt o łącznych wymiarach, czy dwa odrębne, wpływa na ocenę, czy budowa wymagała pozwolenia lub zgłoszenia, a także czy postępowanie jest bezprzedmiotowe.
Czy obiekt budowlany, który jest konstrukcyjnie powiązany z innym obiektem i pełni funkcje takie jak przechowywanie narzędzi czy śmieci, może być zakwalifikowany jako obiekt małej architektury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sama funkcja obiektu nie przesądza o jego kwalifikacji jako obiektu małej architektury; kluczowe są również cechy takie jak wielkość i brak samodzielnego funkcjonowania bez powiązania z innym obiektem.
Uzasadnienie
Sąd zakwestionował kwalifikację obiektu jako małej architektury, wskazując, że jego wielkość i konstrukcyjne powiązanie z innymi obiektami mogą wykluczać taką kwalifikację. Podkreślono, że obiekt małej architektury musi być 'niewielki' i nie może być traktowany jako kilka obiektów tylko dlatego, że pełni różne funkcje.
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności wymaga ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, a nie tylko kontroli decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie.
P.b. art. 29 § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo budowlane
Określa warunki dotyczące powierzchni działki dla budowy wiat na podstawie zgłoszenia.
P.b. art. 29 § 2 pkt 2
Ustawa - Prawo budowlane
Zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia budowę wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce z budynkiem mieszkalnym.
P.b. art. 29 § 2 pkt 33
Ustawa - Prawo budowlane
Zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia wiaty przeznaczonej do celów rolniczych.
P.b. art. 48
Ustawa - Prawo budowlane
Przepisy dotyczące samowoli budowlanej.
P.b. art. 2 § pkt 4
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja obiektu małej architektury.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżone postanowienie.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice sprawy sądowej.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy. • Konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji w zmienionych okolicznościach faktycznych. • Niewyjaśnienie przez organy, czy sporny obiekt stanowi jeden obiekt budowlany, czy dwa odrębne.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy zobligowany jest uwzględnić wszelkie zmiany stanu faktycznego, jakie powstały po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ I instancji, a przed wydaniem rozstrzygnięcia w II instancji. • istota wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności sprowadza się do spoczywającego na organie odwoławczym obowiązku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. • nie można podzielić poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że jeden obiekt budowlany, przez to tylko, że pełni różne funkcje, może być traktowany jako kilka różnych obiektów budowlanych.
Skład orzekający
Agnieszka Banach
sprawozdawca
Beata Ziomek
przewodniczący
Jacek Kuza
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności w kontekście zmian stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym, a także kwestie kwalifikacji obiektów budowlanych i ich podziału na odrębne jednostki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. w kontekście obiektów budowlanych o zmiennym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedury administracyjnej i jak zmiany stanu faktycznego mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie. Dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów dotyczących obiektów budowlanych.
“Sąd administracyjny uchyla decyzję nadzoru budowlanego: kluczowa zasada dwuinstancyjności i zmienny stan faktyczny.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.