II SA/KE 566/24

II SA/Ke 566/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 , art. 200 w zw. z art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, 77 § 1 i 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 28 ust. 1, art. 3 pkt 7, art. 3 pkt 1, 3, art. 50 i art. 51, art. 29 w zw. z art. 30 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 31 lipca 2024 r. znak: WOA.7721.34.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz A. K. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 31.07.2024 r. znak: WOA.7721.34.2024 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (zwany dalej "ŚWINB") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sandomierzu (zwanego dalej "PINB") z 5.04.2024 r. znak: PINB-NB.5160.17.2022, którą umorzono postępowanie w sprawie zbadania legalności i zgodności z Prawem budowlanym oraz warunkami technicznymi budowy ogrodzenia działki o Nr ewid. [...] usytuowanej w [...], gdyż postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 30.08.2022 r. inspektorzy PINB dokonali kontroli w sprawie prowadzonych robót ziemnych na ww. działce. W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, iż działka ta zabudowana jest m.in. wolnostojącym jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym, a w obrębie granic działki od strony południowej, wschodniej i zachodniej wykonywane są roboty związane z wykopami pod fundamenty projektowanego ogrodzenia. Z treści protokołu wynika, że inwestor – K. R. – dokonała w dniu 24.08.2021 r. zgłoszenia budowy przedmiotowego ogrodzenia.
Pismem z dnia 03.10.2022r. skierowanym do PINB pełnomocnik A. K. wniosła o zbadanie legalności montażu instalacji fotowoltaicznych na działce o nr ewid. [...], prowadzonych prac ziemnych, budowy nowego muru oporowego o przewidywanej wysokości 2,5m pomiędzy działką swojej mocodawczyni a działką inwestora.
W dniu 15.11.2022 r. inspektorzy PINB przeprowadzili czynności kontrolne w sprawie legalności prowadzonych robót ziemnych oraz budowy ogrodzenia na działce nr [...]. W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że ww. działka zabudowana jest wolnostojącym, jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym, oddanym do użytkowania w 2022 r. Wzdłuż granic działki od strony południowej, wschodniej i zachodniej, prowadzone są roboty budowlane związane z budową muru o konstrukcji żelbetowej, o łącznej długości ok. 105 m i wysokości zmierzonej od poziomu istniejącego terenu wynoszącej od ok. 2,20 m do ok. 3,00 m. Mur posadowiony jest na ławie fundamentowej, wybudowanej na całej długości muru. W dniu kontroli wstrzymano budowę w związku z możliwym zagrożeniem zdrowia lub życia ludzi.
Pismem z dnia 16.11.2022 r. PINB zawiadomił strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanego muru oporowego bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę.
W dniu 17.11.2022r. PINB wydał postanowienie w trybie przepisów art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 2-5, w zw. z art. 28 ust. 1a, 2 w zw. z art. 48a, w zw. z art. 49d ust. 1 pkt 1, w zw. z art. 59f, zw. z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, art. 123-125 k.p.a., którym wstrzymano budowę żelbetowego muru oporowego, stwierdzono że istniejący stan wykonanych robót wymaga obecnie zabezpieczenia przed ich uszkodzeniem, nakazano bezzwłocznie zabezpieczyć budowę muru oporowego, szczególnie zabezpieczając elementy zbrojenia konstrukcji, usunąć stan zagrożenia poprzez demontaż istniejących szalunków. Ponadto poinformowano K. R. o możliwości złożenia wniosku o legalizację samowolnie wybudowanego żelbetowego muru oporowego.
Ponadto w aktach sprawy znalazła się decyzja Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach Delegatura w Sandomierzu z dnia 15.12.2022 r., Znak: DS.N.UR.5152.476.2022, którą udzielono K. R. pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych – budowy ogrodzenia działki o nr [...] przy ul. [...] , zgodnie z załączonym do wniosku projektem zagospodarowania działki i projektem budowlanym.
Postanowieniem z dnia 20.01.2023 r. ŚWINB uchylił w całości postanowienie organu I instancji ogłoszone ustnie do protokołu kontroli w dniu 15.11.2022 r., uzupełnione następnie postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sandomierzu z dnia 17.11.2022 r., którym wstrzymano budowę żelbetowego muru oporowego.
W dniu 21.03.2023 r. przeprowadzono czynności kontrolne w sprawie, w wyniku których ustalono, że budowa ogrodzenia prowadzona jest na podstawie zgłoszenia budowy lub wykonania innych robót budowlanych, dokonanego Staroście Sandomierskiemu w dniu 24.08.2021 r. Stwierdzono, że wymiary ogrodzenia podane w zgłoszeniu nie pokrywają się ze stanem faktycznym. Ponadto stwierdzono, że budowa prowadzona jest z zachowaniem parametrów i wymiarów podanych w projekcie stanowiącym załącznik powyższej decyzji WUOZ Delegatura w Sandomierzu z dnia 14.12.2022 r.
Pismem z dnia 17.04.2023 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu w dniu 17.04.2023 r. z urzędu postępowania w sprawie legalności budowy ogrodzenia na terenie działki nr [...].
Następnie PINB w Sandomierzu wydał decyzję z dnia 8.05.2023 r., którą umorzył w całości postępowanie w sprawie zbadania legalności i zgodności z Prawem budowlanym oraz warunkami technicznymi budowy ogrodzenia działki o nr ewid. [...].
Decyzją z dnia 28.07.2023 r. ŚWINB uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legł fakt, iż organ I instancji nie uzupełnił materiału dowodowego w sprawie o potwierdzone za zgodność z oryginałem zgłoszenie K. R. z dnia 24.08.2021 r. wraz z załącznikami oraz informację uzyskaną od organu administracji architektoniczno - budowlanej, czy zgłoszenie to jest skuteczne a także przy prowadzonych w dniu 21.03.2023r. czynnościach w terenie nie dokonał pomiarów ogrodzenia (jego wysokości) wskazując jedynie ogólnikowo, że budowa ogrodzenia prowadzona jest na podstawie zgłoszenia z dnia 24.08.2021r. W treści uzasadnienia wskazano, iż organ I instancji winien wystąpić do konserwatora zabytków o udostępnienie akt sprawy związanych z decyzją Nr 536/A/22.
W wyniku przeprowadzonych w dniu 30.08.2023 r. oględzin ustalono, że ogrodzenie działki o nr [...] jest konstrukcji żelbetowej. Odcinek ogrodzenia oznaczony na szkicu sytuacyjnym jako A-A' posiada długość około 4,00m i wysokość od 2,25m do 2,30m, odcinek B'-C jest długości około 1,00 m i wysokości 2,50m, odcinek ogrodzenia C-D jest długości około 28,33m z wydzielonymi sześcioma panelami oznaczonymi na rysunku szkicowym jako I o szerokości 3,00 m i wysokości od 0,80m do 1,10m; II-szer. 3,00m i wysokości od 1,13m do 0,81m; III - szerokości 3,00m i wysokości 0,80m do 1,05m; IV szerokości 3,02m i wysokości od 0,80m - 1,15m; V szerokości 3,00m i wysokości od 0,80m- 1,08m; VI szerokości 3,00m i wysokości od 0,80m - 1,15m, hpc' - 2,45m, hDz - 2,76 m (hDz- 3,00m (zmierzone od ławy fundamentowej)). Odcinek D-D' długość około 7,50m (wys. hDz - 2,76m, hD'z - 2,48m). Odcinek D'-E o dł. około 28,10 m z wydzielonymi sześcioma panelami oznaczonymi na rysunku szkicowym jako I szerokości - 2,99m wysokość od 0,76m-0,79m; II szerokość 3,00m wys. 0,76m-0,79m; III szerokość 3,00m wys. 0,78m; IV szer. -3,00m, wys. 0,78m; V-szer. 3,00m, wys. 0,78m. Odcinek E-E' o długości około 41,34m i wys. od 2,58m do około 2,50m. Wysokość ogrodzenia zmierzona od poziomu zjazdu działki o nr ewid. 1053 w pkt hEz-2,80m.
Pismem z dnia 30.08.2023 r. Starosta Sandomierski poinformował, że w dniu 24.08.2021 r. K. R. dokonała zgłoszenia budowy ogrodzenia działki o nr ewid. [...], na które nie wniesiono sprzeciwu. Ponadto poinformowano, iż K. R. dokonała w dniu 29.07.2022 r. zgłoszenia budowy ogrodzenia na ww. działce, na które decyzją z dnia 3.08.2022 r. wniesiono sprzeciw, jak również w dniu 4.10.2022r. dokonała zgłoszenia remontu ogrodzenia działki o nr [...], na które zgłoszono sprzeciw (decyzja z dnia 23.11.2022 r., decyzja Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 10.02.2023r., w sprawie zapadł również wyrok WSA w Kielcach z dnia 21.06.2023 r., sygn. akt: II SA/Ke 257/23).
Pismem z dnia 2.02.2024 r. PINB zwrócił się do Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach Delegatura w Sandomierzu o udostępnienie akt sprawy związanych z decyzją Nr 536/A/22 z dnia 14.02.2022 r. Przy piśmie z dnia 4.03.2024 r. ŚWKZ przesłał organowi I instancji kopie wnioskowanych akt sprawy.
Następnie organ I instancji wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia 5.04.2024 r.
Na zapytanie organu odwoławczego ŚWKZ poinformował m.in., że decyzją Nr 536/A/22 z dnia 14.12.2022 r. udzielono pozwolenia na budowę ogrodzenia ww. zgodnie z załączonym do wniosku projektem zagospodarowania działki i projektem budowlanym. Ponadto przesłano kopię załączonego do decyzji projektu zagospodarowania terenu dla potrzeb projektowanego ogrodzenia, jak również poinformowano, iż budowa ogrodzenia wewnętrznego między sąsiednimi działkami nie ma wpływu na wartości zabytkowe wpisanego do rejestru zabytków układu urbanistycznego Sandomierza. Ponadto poinformowano, iż decyzjami z dnia 14.12.2022 r. Nr 535/A/22 i Nr 534/A722 odpowiednio stwierdzono wygaśnięcie decyzji Nr 257/A/21 z dnia 11.06.2021 r. oraz decyzji Nr 313/A/22 z dnia 27.07.2022r. Pismem z dnia 20.06.2024 r. Burmistrz Miasta Sandomierza poinformował, iż na terenie obejmującym ul. [...] i ul. [...] nie obowiązuje m.p.z.p. Ponadto wskazano, iż przedmiotowe ogrodzenie w całości zostało wytyczone i usytuowane na działce nr ewid. [...] z nawiązaniem do istniejącego ogrodzenia sąsiedniej posesji. Odnosząc się do kwestii bezpieczeństwa ruchu drogowego poinformowano, iż do chwili obecnej nie zarejestrowano zgłoszeń dotyczących kolizji lub innych niebezpiecznych sytuacji z udziałem pojazdów poruszających się ulicami [...].
Dokonując oceny zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego ŚWINB stwierdził, że zasadnie organ I instancji orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego.
Organ przywołał m.in. treść art. 29 ust. 2 pkt 20 i ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego i wskazał, że działka o nr ewid. [...], na której usytuowane jest przedmiotowe ogrodzenie, znajduje się na terenie zespołu urbanistyczno-architektonicznego i krajobrazowego, wpisanego do rejestru zabytków Województwa Świętokrzyskiego pod Nr [...]. W związku z tym przed wykonaniem ogrodzenia inwestor powinien dokonać zgłoszenia jego budowy w organie administracji architektoniczo-budowlanej, o czym stanowi treść art. 29 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego. Takiego też zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w Sandomierzu dokonała K. R. w dniu 24.08.2021 r. Zgłoszono wówczas budowę ogrodzenia o wysokości 1,85m na odcinkach AB, BC, tj. zgodnie z załączonym rysunkiem zgłoszenie obejmowało ogrodzenie od strony ul. [...] oraz od strony ul. [...]. Do zgłoszenia inwestor dołączył m.in. decyzję ŚWKZ Delegatura w Sandomierzu z dnia 11.06.2021 r., którą udzielono K. R. pozwolenia na zagospodarowanie części posesji - wykonanie ogrodzenia, palisady oraz zieleni na działce o Nr ewid. [...]. Z pisma przesłanego przez Starostę Sandomierskiego z dnia 30.08.2023 r. wynika, że na ww. zgłoszenie nie wniesiono sprzeciwu, co oznacza że jest ono skuteczne.
Odnosząc się do zakresu zgłoszonych przez K. R. w dniu 24.08.2021 r. robót budowlanych ŚWINB wskazał, że inwestor zgłosił zamiar budowy ogrodzenia o wysokości 1,85m. Natomiast podczas ostatnich czynności w terenie przeprowadzonych przez PINB w Sandomierzu w dniu 30.08.2023 r. ustalono, iż wysokość ogrodzenia w zależności od jego fragmentu posiada wysokość od 2,25m do 3,00m (wysokość mierzona od ławy fundamentowej). Z wizualizacji ogrodzenia dołączonej do zgłoszenia z dnia 24.08.2021 r. wynika, iż od strony zewnętrznej ogrodzenia (od strony ulic) do krawędzi jezdni znajdować się mają palisady z kamienia oddzielające roślinność, a teren ma być podwyższony w stosunku do jezdni, zaprojektowano skarpę. Przedmiotowe palisady, jak również skarpa widoczne są od strony ulicy na rysunkach projektowych przesłanych przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przy piśmie z dnia 4.03.2024 r., a związanych z decyzją Nr 536/A/22. Powyższe oznacza, iż rzeczywiste wymiary ogrodzenia, po wykonaniu wszystkich zaprojektowanych robót budowlanych, będą znacznie niższe niż obecnie mierzone od ławy fundamentowej, która w późniejszym okresie budowy zostanie zasypana skarpą, na której zaprojektowano palisady i roślinność. Zdaniem organu na chwilę obecną nie ma podstaw prawnych do ingerencji organów nadzoru budowlanego w wykonywane roboty budowalne. Należy bowiem przypomnieć, iż w sytuacji, gdy wykonane urządzenie budowlane - ogrodzenie nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia lub zagrożenia środowiska, nie narusza przepisów warunków technicznych, ani nie odbiega od dokonanego zgłoszenia, brak jest podstaw do podejmowania działań przez organy nadzoru budowlanego. Jak wskazał zarządca drogi, przedmiotowe ogrodzenie w całości usytuowane zostało na działce o nr ewid. [...] z nawiązaniem do istniejącego ogrodzenia sąsiedniej posesji. Odnosząc się do bezpieczeństwa ruchu drogowego w obrębie ogrodzenia wskazano, iż nie zarejestrowano zgłoszeń dotyczących kolizji lub innych niebezpiecznych sytuacji z udziałem pojazdów poruszających się ulicami [...].
Organ wskazał również, że na obecnym etapie budowy przedmiotowe ogrodzenie nie narusza przepisów § 41 i następnych rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Co prawda w początkowej fazie postępowania administracyjnego organ szczebla powiatowego zakwalifikował przedmiotowy obiekt budowlany jako mur oporowy i prowadził postępowanie w trybie przepisów art. 48 Prawa budowlanego, jednak na dalszym etapie postępowania ŚWINB uznał, iż z uwagi na fakt że rzędne terenu zabudowanej budynkami działki o nr ewid. [...], na której usytuowane jest przedmiotowe urządzenie budowlane, nie odbiegają w sposób znaczący od rzędnych terenu sąsiednich działek, nie można uznać aby wykonany obiekt budowlany pełnił funkcję oporową, chroniąc przed poziomym naporem mas gruntu. Przy kwalifikowaniu muru jako oporowego decydujące znaczenie ma funkcja, jaką taki mur ma pełnić. Konstrukcje oporowe czy też mury oporowe mają przede wszystkim za zadanie zabezpieczanie terenu przed osuwaniem się gruntu, z terenu położonego wyżej. Przedmiotowe ogrodzenie wykonywane jest w całości na działce inwestora. Zgodnie ze zgłoszeniem ogrodzenie miało być żelbetowe z przęsłami stalowymi i takie też ogrodzenie inwestor wykonuje. Zgodnie z rysunkiem dołączonym do zgłoszenia przewidziano, iż ogrodzenie będzie znajdowało się na skarpie. Pozostały do wykonania zakres robót obejmuje obsypanie istniejącego ogrodzenia, wykonanie palisady i zieleni. W związku z czym aby określić jego docelową wysokość należy mierzyć wysokość konstrukcji naziemnej, a nie części ogrodzenia znajdującej się docelowo poniżej poziomu gruntu wraz z częścią naziemną.
Na obecnym etapie realizacji inwestycji organy nadzoru budowlanego nie widzą naruszeń prawa, skutkujących koniecznością wydawania nakazów w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego, a tym samym zachodzi podstawa do umorzenia postępowania. Odnosząc się natomiast do zarzutu Prokuratora Rejonowego w Sandomierzu organ wskazał, iż na etapie postępowania odwoławczego uzupełniono materiał dowodowy w sprawie, a tym samym nie można uznać aby naruszono w toku postępowania administracyjnego przepisy art. 77, 80 k.p.a.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. K. zarzuciła decyzji ŚWINB naruszenie:
1) art. 7 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a i art. 80 k.p.a. - poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego w sprawie oraz oparcie wydanego rozstrzygnięcia na niezweryfikowanych oświadczeniach właściciela działki nr [...], a także poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, to jest obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej oraz ustalenia okoliczności mających znaczenie, w tym także uznania zgromadzonych dowodów, co w istocie doprowadziło do bezpodstawnego uznania przez organ II instancji w ślad za stanowiskiem zaprezentowanym przez organ I instancji, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy z okoliczności przedmiotowej sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że właścicielka wyżej wymienionej działki w wyniku budowy muru oporowego bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia w istocie dopuściła się samowoli budowanej, co obligowało organy nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania legalizacyjnego - co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) art. 6 i 8 k.p.a., tj. zasady praworządności oraz zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej, poprzez brak praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy poprzez wydanie przedmiotowej decyzji w zaskarżonej części wbrew przepisom prawa z jednoczesnym zaniechaniem szczegółowego zbadania zaistniałego w sprawie stanu faktycznego oraz przeprowadzenia należytej kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji - co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
3) art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niepoparte okolicznościami przedmiotowej sprawy błędne przyjęcie, że w niniejszej sytuacji interes społeczny ma charakter nadrzędny w stosunku do interesu skarżącego - co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 9, art. 11 i art. 77 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
5) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego i bezpodstawne uznanie przez organ II instancji w ślad za stanowiskiem zaprezentowanym przez organ I instancji, iż zgromadzony materiał dowodowy obliguje organ nadzoru budowlanego do umorzenia postępowania w sprawie zbadania legalności i zgodności z Prawem budowlanym oraz warunkami technicznymi budowy ogrodzenia działki nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość w sytuacji, gdy z okoliczności przedmiotowej sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że właścicielka wyżej wymienionej działki w wyniku budowy muru oporowego bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia w istocie dopuściła się samowoli budowanej, co obligowało organy nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania legalizacyjnego - co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
6) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., tj. przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez brak prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego - co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
7) art. 84 k.p.a. poprzez jego niewykorzystanie skutkujące niezwróceniem się zarówno przez organ I jak również II instancji do właściwego biegłego o wydanie opinii w sprawie ustalenia charakteru obiektu zlokalizowanego na działce nr [...], pomimo wniosku pełnomocnika skarżącej, w sytuacji, gdy z okoliczności przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że ustalenie czy wyżej wymieniony obiekt stanowi mur oporowy czy też ogrodzenie, ma kluczowe znaczenie dla ustalenia jakie czynności zobligowany jest podjąć organ nadzoru budowlanego w zaistniałym stanie faktycznym - co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
8) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób budzący zaufanie do organów administracji uzasadnienia faktycznego swojej decyzji - co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
9) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sandomierzu w przedmiocie umorzenia postępowania w sytuacji, gdy z okoliczności przedmiotowej sprawy nie wynika, aby zaistniały w niej przesłanki pozwalające na umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie zbadania legalności i zgodności z Prawem budowlanym oraz warunkami technicznymi budowy ogrodzenia działki nr [...] - co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
10) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ograniczenie się przez ŚWINB wyłącznie do pobieżnej kontroli decyzji organu I instancji, z zaniechaniem ponownego rozpoznania sprawy, w tym bez należytego rozpatrzenia podnoszonych przez skarżącą zarzutów i argumentacji powoływanej zarówno w toku postępowania przed organami obu instancji, jak również w treści odwołania od decyzji PINB, co skutkowało bezpodstawnym utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo braku przesłanek do umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie - co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
11) przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 oraz art. 29 ust. 2 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.), zwanej dalej "u.P.b.", poprzez bezpodstawne uznanie, iż obiekt którego dotyczyło przedmiotowe postępowanie stanowi ogrodzenie w związku z czym K. R. nie była zobowiązana do uzyskania pozwolenia na jego budowę w sytuacji, gdy z okoliczności przedmiotowej sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że właścicielka wyżej wymienionej działki w istocie dokonała budowy muru oporowego, nie dysponując wymaganym prawem pozwoleniem, dopuszczając się tym samym samowoli budowanej, co obligowało organy nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania legalizacyjnego;
12) prawa materialnego, tj. art. 48 u.P.b., poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że właścicielka wyżej wymienionej działki w wyniku budowy muru oporowego bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia w istocie dopuściła się samowoli budowanej, co obligowało organy nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania legalizacyjnego;
13) art. 49e pkt. 6 u.P.b. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie decyzji o nakazie rozbiórki, pomimo iż stwierdzono, że roboty budowlane na działce nr [...] były kontynuowane pomimo wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy.
W związku z powyższym skarżąca wniosła:
1) na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. o uchylenie przez ŚWINB zaskarżonej decyzji i wydanie nowej decyzji uwzględniającej złożone przez skarżącą odwołanie,
2) w przypadku niezastosowania przez organ II instancji art. 54 § 3 p.p.s.a. – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji,
3) na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci Opinii technicznej Rzeczoznawcy budowlanego inż. W. D. z dnia 28 maja 2024 r. i Ekspertyzy technicznej dotyczącej określenia charakteru pracy obiektu budowlanego okalającego posesję nr ewid. [...]dr. inż W. B. z dnia 13 czerwca 2024 r. oraz zdjęcia ukazującego aktualny stan muru zlokalizowanego na działce ewid. [...], bowiem przedmiotowe dokumenty pozwolą na wyjaśnienie istotnych wątpliwości co do charakteru obiektu zlokalizowanego na działce nr [...], a ich przeprowadzenie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w przedmiotowej sprawie,
4) o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z art. 29 ust. 2 pkt 20 u.P.b. wynika, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m. Art. 29 ust. 1 pkt 21 stanowi zaś, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Ponadto zgodnie z art. 29 ust. 7 pkt 2 u.P.b. roboty budowlane, o których mowa w ust. 1-4, wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia - przy czym do wniosku o decyzję o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z przepisu tego wynika, że roboty budowlane polegające na budowie ogrodzenia (nawet nieprzekraczającego wysokości 2,20 m) na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia. Przepis ten nie nakłada więc również obowiązku uzyskania w takim przypadku pozwolenia na budowę. Oznacza to, że na budowę ogrodzenia, nawet znajdującego się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków nie jest wymagane pozwolenie na budowę, natomiast w niektórych przypadkach jest wymagane dokonanie zgłoszenia.
Zgłoszenie jest jednostronną czynnością prawną dokonywaną przez inwestora. Polega na zawiadomieniu organu administracji architektoniczno – budowlanej (starosty) o zamiarze realizacji określonej budowy lub określonych robót budowlanych, które na mocy art. 29 w zw. z art. 30 ust. 1 u.P.b. zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wymagają jednak dokonania zgłoszenia. Dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu starosty daje inwestorowi pewność, że planowane roboty będą po ich wykonaniu zgodne z prawem, legalne. To powinien gwarantować brak reakcji organu, jego milczenie przez 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia oraz niewniesienie sprzeciwu w tym terminie. Nie jest to jednak gwarancja bezwzględna. Może bowiem wystąpić taka sytuacja, w której realizowane na podstawie zgłoszenia roboty budowlane odbiegają od tego, co zamieszczono w zgłoszeniu. Przepisy art. 50 i art. 51 u.P.b. mają przy tym również zastosowanie do robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach oraz robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia, jednak niezgodnie ze zgłoszeniem (zob. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, wydanie III, WK 2016, Lex/el).
Przez roboty budowlane, o jakich mowa w art. 28 ust. 1 u.P.b., należy zgodnie z art. 3 pkt 7 tej ustawy, rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Obiektem budowlanym stosownie do art. 3 pkt 1 u.P.b. jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Wreszcie przez budowlę, zgodnie z art. 3 pkt 3 ww. ustawy, należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym m.in. wymienione w tym przepisie konstrukcje oporowe.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, dokonując kwalifikacji określonego obiektu jako ogrodzenia bądź muru oporowego należy kierować się podstawową funkcją jaką dany obiekt pełni. Konstrukcje oporowe, czy też mury oporowe mają przede wszystkim za zadanie zabezpieczanie terenu przed osuwaniem się gruntu położonego wyżej, podczas gdy ogrodzenia oddzielają od siebie części terenu. Jeżeli dominującą funkcją konstrukcji jest zabezpieczanie przed osuwaniem się ziemi, to należy uznać, że stanowi ona mur oporowy. Z punktu widzenia ustawy - Prawo budowlane, obiekt budowlany należy kwalifikować przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić. Nie ma przy tym znaczenia, że inwestor może traktować sporny obiekt usytuowany pomiędzy dwoma działkami także jako "ogrodzenie". Nawet, jeśli obiekt postawiony na granicy działki i będący murem oporowym, pełni jednocześnie funkcję ogrodzenia, nie korzysta on ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jeżeli mur pełni funkcję ogrodzenia i jednocześnie stanowi także konstrukcję oporową dla mas ziemi, to realizacja tego rodzaju muru wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 3 u.P.b. konstrukcje oporowe zaliczają się do budowli, a z kolei budowle na podstawie pkt 1 powołanego przepisu mieszczą się w kategorii obiektów budowlanych. Mur oporowy nie mieści się natomiast w żadnej z wymienionych w art. 29 u.P.b. kategorii, które korzystają ze zwolnienia z uzyskania pozwolenia na budowę lub wymagałyby zgłoszenia w trybie art. 30 u.P.b. Wykonanie zatem takiej budowli objęte jest obowiązkiem wcześniejszego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (por. m.in. wyrok NSA z 30.01.2023 r., sygn. II OSK 2719/21).
W rozpatrywanym przypadku, jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy, inwestorka K. R. dokonała w dniu 24.08.2021 r. w Starostwie Powiatowym w Sandomierzu zgłoszenia (co do którego nie wniesiono sprzeciwu) robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia o wysokości 1,85 m na odcinkach AB i BC, tj. zgodnie z załączonym rysunkiem od strony ulic [...] i [...]. Ogrodzenie miało się składać z żelbetowych filarków o szerokości 0,5 m zwieńczonych daszkiem, obłożonych okładziną lub tynkiem o fakturze i kolorze zbliżonym do elewacji. Do zgłoszenia dołączono m.in. decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Delegatura w Sandomierzu (ŚWKZ) z dnia 11.06.2021 r. udzielającą pozwolenia na zagospodarowanie części posesji – wykonanie ogrodzenia, palisady oraz zieleni na działce oznaczonej nr [...] przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że następnie decyzją z 14.12.2022 r. nr 536/A/22 ŚWKZ Kierownik Delegatury w Sandomierzu udzielił pozwolenia na budowę ogrodzenia działki nr [...] przy ul. [...] zgodnie z załączonym projektem zagospodarowania działki i projektem budowlanym, a decyzją z tego samego dnia stwierdzono wygaśnięcie ww. decyzji z 11.06.2021 r.
Jak podniósł ŚWINB, podczas ostatnich czynności w terenie przeprowadzonych przez PINB w Sandomierzu w dniu 30.08.2023 r. ustalono, iż wysokość ogrodzenia w zależności od jego fragmentu posiada wysokość od 2,25 m do 3,00 m, przy czym jest to wysokość mierzona od ławy fundamentowej. Organ wyjaśnił dalej, że z wizualizacji ogrodzenia dołączonej do zgłoszenia z dnia 24.08.2021 r. wynika, iż od strony zewnętrznej ogrodzenia (od strony ulic) do krawędzi jezdni znajdować się mają palisady z kamienia oddzielające roślinność, a teren ma być podwyższony w stosunku do jezdni, zaprojektowano skarpę. Palisady te, jak również skarpa widoczne są od strony ulicy na rysunkach projektowych przesłanych przez ŚWKZ przy piśmie z dnia 4.03.2024 r., a związanych z decyzją Nr 536/A/22, udzielającą K. R. pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych związanych z budową ogrodzenia działki. Powyższe oznacza zdaniem organu odwoławczego, iż rzeczywiste wymiary ogrodzenia, po wykonaniu wszystkich zaprojektowanych robót budowlanych, będą znacznie niższe niż obecnie mierzone od ławy fundamentowej, która w późniejszym okresie budowy zostanie zasypana skarpą, na której zaprojektowano palisady i roślinność. Zdaniem organu na chwilę obecną nie ma podstaw prawnych do ingerencji organów nadzoru budowlanego w wykonywane roboty budowalne – w sytuacji bowiem gdy wykonane urządzenie budowlane (ogrodzenie) nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia lub zagrożenia środowiska, nie narusza przepisów warunków technicznych, ani nie odbiega od dokonanego zgłoszenia, brak jest podstaw do podejmowania działań przez organy nadzoru budowlanego.
W ocenie Sądu tak wyrażone stanowisko jest przedwczesne i nie uwzględnia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Przede wszystkim ogólne twierdzenie, że rzeczywiste wymiary ogrodzenia będą docelowo "znacznie niższe" niż obecnie mierzone od ławy fundamentowej, nie odnosi się do konkretnych danych wynikających z projektu, przedstawiającego parametry palisady, skarpy, jak i samego ogrodzenia, a także do rzeczywistych danych w terenie. Pojawia się tymczasem wątpliwość, czy na tak wąskim odcinku gruntu jaki dzieli ogrodzenie od drogi (por. np. fot. z k. 131-132, 182 akt organu I instancji, k. 112 i 114 akt sądowych) może powstać palisada czy skarpa niwelująca wysokość ogrodzenia z 2,25-3,00 m do wysokości 1,85 m – jak przedstawia to wizualizacja dołączona do zgłoszenia. Analiza dokumentacji projektowej (por. k. 123) pozwala wnioskować, że szerokość skarp wraz z palisadami (odległość ogrodzenia od krawężnika jezdni) miała wynosić miejscami ponad 2 m, co jednak może być trudne do realizacji przy takim faktycznym zbliżeniu ogrodzenia do drogi, jakie widoczne jest na ww. fotografiach. Powstaje pytanie, czy nie dojdzie w tym przypadku do sztucznego zawyżenia poziomu terenu, a w konsekwencji zaniżenia wysokości ogrodzenia. Poza tym trzeba zwrócić uwagę, że wg. znajdującego się w aktach postępowania projektu aranżacji nawierzchni i zieleni przy domu jednorodzinnym oraz projektu ogrodzenia wysokość palisad (skarpy) ma być stopniowana, zwłaszcza od strony ul. [...], a nadto ma nie obejmować całej długości ogrodzenia od strony tej ulicy. Z kolei format materiałów użytych do budowy palisady to 8x40xwys.80cm lub 12x20xwys.80cm. Wreszcie należy zauważyć, że w znajdującej się aktach sprawy opinii technicznej dr hab. inż. A. Ż. dotyczącej określenia rodzaju robót budowlanych realizowanych na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] 1 na podstawie opracowanej dokumentacji projektowej, autor tej opinii (nota bene stwierdzając, zgodnie ze stanowiskiem organów, że projektowane przedsięwzięcie nie stanowi ściany oporowej, lecz jedynie ogrodzenie) kilkakrotnie podkreślił (por. str. 9 i 10 opinii), że projektowane ogrodzenie terenu działki nr ewid. [...] może lokalnie wykazywać wysokość większą od 2,20 m, co wiąże się z ostatecznym ukształtowaniem terenu zarówno od strony grodzonej działki jak i od strony pasa drogowego (w zależności od wysokości nasypu). Należy przy tym przypomnieć, że zgodnie ze zgłoszeniem ogrodzenie od strony ul. [...] i [...] miało mieć wysokość 1,85 m.
Przytaczając stanowisko Starosty Sandomierskiego wyrażone w piśmie z dnia 30.08.2023 r. organ odwoławczy nie ustalił ponadto i nie dokonał analizy tego jakiej dokładnie treści zgłoszeń w zakresie budowy i remontu ogrodzenia na działce nr [...] próbowała dokonać K. R. (w sytuacji gdy dysponowała już skutecznym zgłoszeniem) i z jakich powodów zgłoszenia te spotkały się ze sprzeciwem organów.
Podobne stanowisko – dotyczące zbyt pobieżnej analizy materiału dowodowego i przedwczesności wysnutych wniosków – należy odnieść do dokonanej przez organy oceny charakteru realizowanego obiektu, która to kwestia ma dla sprawy doniosłe znaczenie o tyle, że w przypadku uznania powstającego obiektu za mur oporowy – jak wywodzi to skarżąca – na jego realizację wymagane byłoby, zgodnie z tym, co wyżej podniesiono, uzyskanie pozwolenia na budowę, którym inwestorka nie dysponuje. ŚWINB w tym zakresie – odwołując się do wyrażanego już na wcześniejszym etapie postępowania swojego stanowiska – stwierdził mianowicie, powołując się na przytoczone wyżej przez Sąd kryteria na podstawie których należy odróżnić ogrodzenie od muru oporowego, że z uwagi na fakt iż rzędne terenu zabudowanej budynkami działki o nr ewid. [...], na której usytuowane jest przedmiotowe urządzenie budowlane, nie odbiegają w sposób znaczący od rzędnych terenu sąsiednich działek, nie można uznać aby wykonany obiekt budowlany pełnił funkcję oporową, chroniąc przed poziomym naporem mas gruntu. Odwołując się jednak do porównania rzędnych terenu po obu stronach ogrodzenia jako istotnego elementu, przesądzającego wręcz o tym, że przedmiotowego ogrodzenia nie można uznać za konstrukcję oporową, organ posłużył się stwierdzeniem, że rzędne działki inwestycyjnej nie odbiegają "w sposób znaczący" od rzędnych terenu sąsiednich działek. Organ nie przytoczył jednak konkretnych wartości tych rzędnych (jak i innych danych) pozwalających na weryfikację tych twierdzeń, nie wiadomo też na jakiej podstawie oparł swe ustalenia w tym zakresie. Rolą Sądu nie jest zaś zastępowanie organu w dokonywaniu istotnych ustaleń w sprawie. Trudno przy tym powiedzieć, czy organowi chodziło w tym przypadku o rzędne istniejące przed realizacją ogrodzenia, czy też rzędne docelowe. Znajdujące się w aktach postępowania fotografie (por. k. 184, 185, 189), w powiązaniu z masywną konstrukcją (podbudowaną stopą fundamentową) i rozmiarami realizowanego obiektu, co najmniej poddają zaś w wątpliwość twierdzenie o możliwości zakwalifikowania obiektu jako spełniającego wyłącznie funkcję ogrodzenia. Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii technicznej S. J. wynika, że na skutek zabudowy działki nr [...] nastąpiła zmiana ukształtowania terenu polegająca na jej sztucznym podwyższeniu. Teren działki układa się na rzędnych od 188,90 m n.p.m. w jej północnej części do 186,50 m n.p.m. w południowej części przyległej do ul. [...]. Różnica pomiędzy najwyższym punktem a najniższą rzędną wynosi 2,40 m, a spadek terenu wynosi ok. 5%. Wynika z tego nie tylko, że mogło dojść do podwyższenia terenu po wewnętrznej stronie realizowanego obiektu, ale że parametry w tym zakresie, a w konsekwencji to czy zadaniem realizowanej konstrukcji będzie zabezpieczenie przed parciem bocznym gruntu, są możliwe do ustalenia. Pracownicy organów nadzoru budowlanego dysponują fachową wiedzą z dziedziny budownictwa i niejednokrotnie bez potrzeby odwoływania się do wiedzy ponadprzeciętnej z tej dziedziny mogą poczynić stosowne ustalenia i na ich podstawie wysnuć wnioski. Dodatkowo, do skargi dołączone zostały dwie opinie specjalistów, w których stwierdzono, że realizowana konstrukcja stanowi mur oporowy. Nie jest to rzecz jasna stanowisko przesądzające, zwłaszcza że opinie te nie były znane organom. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające winny jednak odnieść się do ich treści i zaprezentowanej argumentacji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. – z uwagi na naruszenie przez organy przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższą argumentację i wyeliminuje dotychczasowe uchybienia w prowadzonym postępowaniu, a następnie wyda rozstrzygnięcie, które w sposób należyty uzasadni.
Końcowo należy jeszcze podnieść, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 49e pkt. 6 u.P.b. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie decyzji o nakazie rozbiórki, pomimo iż stwierdzono, że roboty budowlane na działce nr [...] były kontynuowane pomimo wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy. Otóż postanowienie o wstrzymaniu budowy żelbetowego muru oporowego zostało uchylone przez ŚWINB rozstrzygnięciem z dnia 20.01.2023 r., a tym samym nie uzyskało przymiotu ostateczności.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt II wyroku, uwzględniając kwotę 500 zł uiszczoną przez skarżącą tytułem wpisu sądowego od skargi, 480 zł tytułem wynagrodzenia fachowego pełnomocnika oraz 17 zł opłaty od pełnomocnictwa.