II SA/Ke 565/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2025-02-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanypozwolenie na budowęzagospodarowanie działkizmiana ukształtowania terenuzgodność z projektemroboty budowlanedecyzja administracyjnaskarga administracyjnaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę dotyczącą rzekomego niezgodnego z projektem podwyższenia terenu działki budowlanej, uznając, że inwestycja była zgodna z zatwierdzonym projektem.

Skarga została wniesiona przez W. P. przeciwko decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję odmawiającą nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych. Skarżąca zarzucała niezgodne z projektem podwyższenie terenu działki budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po analizie dokumentacji projektowej i wyników oględzin, uznał, że zatwierdzony projekt budowlany przewidywał podwyższenie terenu działki w części frontowej, a inwestorzy realizowali budowę zgodnie z tym projektem. Sąd oddalił skargę, stwierdzając brak podstaw do nałożenia obowiązków na inwestorów.

Sprawa dotyczyła skargi W. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budowy budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Głównym zarzutem skarżącej było rzekome niezgodne z projektem podwyższenie terenu działki budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę. Sąd ustalił, że zatwierdzony projekt budowlany, w tym mapa do celów projektowych, przewidywał podwyższenie terenu działki w części frontowej o określone wartości, a inwestorzy realizowali budowę zgodnie z tym projektem. Analiza rzędnych terenu z projektu i porównanie ich z wynikami oględzin wykazało, że różnice pomiędzy poziomem posadowienia parteru a poziomem terenu przy frontowych narożnikach i wejściu do budynku były zgodne z projektem, choć w niektórych miejscach nieco niższe niż projektowano. Sąd podkreślił, że nie stwierdzono istotnego odstępstwa od projektu, a kwestie zmiany stosunków wodnych należą do właściwości innych organów. W związku z tym, że podwyższenie terenu nastąpiło zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, sąd uznał brak podstaw do nałożenia na inwestorów obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podwyższenie terenu działki budowlanej, wykonane w trakcie budowy budynku mieszkalnego, było zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym, który przewidywał takie podwyższenie w części frontowej.

Uzasadnienie

Sąd analizując mapę do celów projektowych i porównując ją z wynikami oględzin, stwierdził, że zatwierdzony projekt przewidywał podwyższenie terenu działki w części frontowej, a inwestorzy realizowali budowę zgodnie z tym projektem. Różnice między poziomem posadowienia parteru a poziomem terenu przy narożnikach i wejściu do budynku były zgodne z projektem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Pb art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2). W przypadku istotnego odstępstwa od projektu budowlanego zastosowanie znajduje pkt 3.

Pomocnicze

Pb art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty powinno mieć pierwszeństwo przed umorzeniem postępowania.

Ppsa art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Ppsa art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ppsa art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.

Pr. wodne art. 234 § 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Sprawy w zakresie zmiany stosunków wodnych na gruncie należą do właściwości wójta, burmistrza, prezydenta miasta.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zatwierdzony projekt budowlany przewidywał podwyższenie terenu działki w części frontowej. Inwestorzy realizowali budowę zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Różnice między poziomem posadowienia parteru a poziomem terenu przy narożnikach i wejściu do budynku były zgodne z projektem.

Odrzucone argumenty

Podwyższenie terenu działki budowlanej było niezgodne z projektem budowlanym. Ukształtowanie terenu miało charakter tymczasowy i nieostateczny. Organ II instancji nie odniósł się do zarzutu, że w dokumentacji projektowej podwyższenie terenu nie było planowane.

Godne uwagi sformułowania

zatwierdzony projekt budowlany przewidywał podwyższenie terenu działki w części frontowej inwestorzy realizują budowę zgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki nie istniały podstawy do nałożenia na inwestorów obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 Pb

Skład orzekający

Beata Ziomek

sprawozdawca

Jacek Kuza

członek

Renata Detka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zgodności wykonanych robót z zatwierdzonym projektem, w szczególności w kontekście zmian ukształtowania terenu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji projektu budowlanego. Kwestie zmiany stosunków wodnych należą do innej właściwości organów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy częstego problemu w budownictwie – zgodności wykonanych prac z projektem, zwłaszcza w kontekście zmian terenu. Choć nie jest przełomowa, stanowi praktyczny przykład stosowania przepisów Prawa budowlanego.

Czy podniesienie terenu na budowie zawsze jest niezgodne z prawem? WSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 565/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /sprawozdawca/
Jacek Kuza
Renata Detka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1241/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-17
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 51 ust. 1, art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.) Sędzia WSA Jacek Kuza Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2024 r. [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 14 sierpnia 2024 r., [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), po rozpatrzeniu odwołania W. P., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.-K. z 17 kwietnia 2024 r., znak: [...], odmawiającą nałożenia na P. P. i M. S. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem prowadzonej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. gruntu 115 położonej w miejscowości M., gm. S. i w to miejsce orzekł: na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego odmawiam nałożenia na P. P. i M. S. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr ewid.[...] położonej w miejscowości M., gm. S..
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W odpowiedzi na pismo z 11.07.2023 r., w którym podniesiono, że na terenie działki nr [...] w miejscowości M. prowadzona jest inwestycja budowlana, a wykonane przez właściciela prace polegające na podniesieniu terenu (o około 1,5 metra) negatywnie wpływają na sąsiednią nieruchomość, między innymi poprzez zmianę kierunku odpływu wody opadowej, organ 5 września 2023 r. przeprowadził na ww. działce kontrolę. Ustalono, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego prowadzona jest pod nadzorem kierownika budowy, w oparciu o decyzję pozwolenia na budowę z 2.02.2022 r., znak: [...] i decyzję z 31.03.2022 r., znak: [...], przenoszącą powyższą ostateczną decyzję na rzecz P. P. i M. S., wydane przez Starostę Skarżyskiego. Inwestorzy okazali dziennik budowy, zatwierdzony projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt techniczny. Stan zaawansowania robót określono jako surowy zamknięty. W trakcie kontroli ustalono również, że w sąsiedztwie przedmiotowej działki prowadzona jest rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...]. Ponadto stwierdzono, że inwestorzy dokonali niwelacji terenu, wyrównania poziomu gruntu celem poprawy dojazdu do działki z drogi wojewódzkiej nr [...] i prowadzonej budowy poprzez podniesienie terenu działki na szerokość budynku (od frontu), pozostawiając pas naturalnego gruntu o szerokości od 2,0 m - 3,0 m od strony południowej, tj. wzdłuż granicy z działką nr [...]. W trakcie kontroli wskazano na brak możliwości określenia naturalnego spadku terenu, który prawdopodobnie przebiega ze wschodu na zachód i z północy na południe.
P. P. oświadczyła, że usytuowanie budynku było wytyczone przez uprawnionego geodetę. Wówczas jeszcze nie była rozpoczęta przebudowa drogi. Z chwilą rozpoczęcia robót przy przebudowie drogi był bardzo utrudniony dojazd do działki i prowadzonej budowy i trzeba było podjąć działania zmierzające do poprawy poprzez podniesienie terenu. Wskazała również na pozostawienie od strony granicy południowej naturalnego pasa gruntu oraz na docelowo planowany mur oporowy przy granicy celem zabezpieczenia przepływu wód na działkę sąsiednią (w tej sprawie podjęte zostały dziania formalne polegające na wystąpieniu przez inwestorów 25.07.2023 r. z wnioskiem, o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowego muru oporowego). Do protokołu z kontroli załączono dokumentację fotograficzną oraz dokumentację związaną z prowadzoną inwestycją.
W związku z uwagami W. P., 6.02.2024 r. zostały przeprowadzone ponowne oględziny podczas których ustalono, że od ostatniej kontroli przeprowadzonej 5.09.2023 r. istniejący poziom terenu w stosunku do naturalnego pasa gruntu nie zwiększył się. Wyniki dokonanych pomiarów wykazały, że różnica poziomów na przedmiotowej działce waha się od 0,00 m (poziom drogi) do -0,90 m (pomiar wykonany był w odległości 3,30 m od budynku mieszkalnego inwestorów) poniżej terenu drogi. W związku z tym, że oględziny odbywały się po opadach deszczu stwierdzono, że wody opadowe zarówno z drogi wojewódzkiej (której budowa nie jest zakończona), jak i z istniejącego obecnie poziomu terenu na szerokości budynku spływają wydrążonym w sposób naturalny rowkiem w kierunku zachodnim, a nie w kierunku działki o nrewid. [...]. Nieruchomość W. P. od strony działki M. S. jest ogrodzona ogrodzeniem z przęseł metalowych i słupków posadowionych na betonowym murku, przebiegającym od drogi w kierunku istniejącego budynku mieszkalnego z dachem dwuspadowym, usytuowanego przy granicy. Pomiędzy murkiem, a ścianą budynku pozostawiono lukę o szerokości około 13 cm wypełnioną luźno ustawionym bloczkiem betonowym. Stwierdzono także, że istniejący poziom sąsiedniej działki o nr [...] jest wyższy w stosunku do naturalnego pasa gruntu działki o nr [...], a wody opadowe z dwuspadowego dachu istniejącego budynku mieszkalnego jak również z rury spustowej usytuowanej na ścianie (naroże) budynku od strony północno-zachodniej spływają na działkę M. S.. Do protokołu oględzin załączono szkic poglądowy oraz dokumentację fotograficzną. Obie strony sporu składały w toku sprawy wnioski i zastrzeżenia co do przeprowadzonych przez organ czynności.
W oparciu o dokonane ustalenia organ pierwszej instancji wydał w dniu 17.04.2024 r. decyzję, od której odwołanie wniosła W. P. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 84 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego: art. 50 ust. 1 i 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 81 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 14 ustawy Prawo wodne oraz wnosząc o jej uchylenie.
Pismem z 10.06.2024 r. [...] organ odwoławczy zwrócił się o uzupełnienie przez organ pierwszej instancji zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z oględzin w celu ustalenia, czy aktualny stan zagospodarowania przedmiotowej działki jest zgodny z projektem, ze szczególnym uwzględnieniem poziomu terenu przy frontowych narożnikach budynku oraz przy wejściu na schody do budynku, w odniesieniu do poziomu posadowienia posadzki parteru.
W wyniku kolejnych oględzin przeprowadzonych 28.06.2024 r. ustalono m.in., że dla przedmiotowej inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego prowadzony jest dziennik budowy, a na obecnym stanie jej zaawansowania trwają roboty wykończeniowe wewnątrz budynku. Teren wokół budynku nie jest docelowo ukształtowany, a w związku z tym, że poziom drogi jest wyżej, widać ślady spływu wody w kierunku przedmiotowego budynku oraz ponadto widoczne jest rozmycie gruntu przy narożach budynku, gdyż obecnie odprowadzenie wody z dachu jest prowizoryczne. Brak jest również schodów i podestu od strony drogi, a wykonano jedynie tymczasowe schody drewniane, dostawione do ściany budynku. Dokonano pomiarów przy frontowych narożnikach budynku oraz przy wejściu, z których wynika, że aktualny poziom terenu w odniesieniu do poziomu posadowienia posadzki parteru przedmiotowego budynku jest następujący: w narożniku południowo-wschodnim -l,48m, w narożniku północno wschodnim -l,67m, natomiast przy wejściu na tymczasowe schody od -l,02m do -l,05m. Inwestor M. S. oświadczył, m.in. że teren wokół budynku nie jest docelowo ukształtowany i podlegał korekcie, a w najbliższym czasie planowane jest wykonanie utwardzenia wjazdu oraz ogrodzenia między posesjami. Do protokołu oględzin załączono szkice poglądowe oraz dokumentację fotograficzną.
Dokonując ponownej oceny zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego organ wskazał, że przedmiot postępowania organu pierwszej instancji stanowiła sprawa zgodności budowy budynku mieszkalnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, ze szczególnym uwzględnieniem zgodności zagospodarowania działki o nr ewid. gruntu 115 położonej w miejscowości M., gm. S.. ŚWINB w oparciu o dane z projektu zagospodarowania działki przyjął, że budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr ewid.[...] w miejscowości M. posiada wymiary 8,80 x 8,50 m i zlokalizowany jest 3,0 m od granicy z działką o nr ewid. [...] oraz 4,22 m od granicy z działką o nr ewid. [...]. W trakcie czynności kontrolnych organ pierwszej instancji potwierdził prawidłowe usytuowanie budynku. Zdaniem organu, punktem spornym w sprawie jest wykonanie w trakcie robót związanych z budową w/w budynku mieszkalnego ewentualnego podwyższenia terenu działki o nr ewid.[...] Zgodnie z projektem zagospodarowania działki, z rzędnych terenu przy charakterystycznych elementach jej zagospodarowania, tj.: narożniki budynku, poziom wejścia na schody do budynku, a także dwa miejsca związane z utwardzeniem terenu z tyłu budynku wynika, iż teren posadowienia naroży budynku od strony północnej jako istniejący (według projektu) określono na poziomie 313,80 m i 314,60 m (n.p.m.), a projektowany odpowiednio 313,58 m i 315,40 m (n.p.m.). Od stronny południowej z kolei istniejący poziom terenu przy projektowanych narożach określono na 314,50 m i 313,80 m, zaś projektowany odpowiednio na 315,40m i 313,58 m (n.p.m). Rzędna na wejściu przed schodami - istniejąca 314,70 m, a projektowana 315,40 m n.p.m. Zauważono, że takie same rzędne terenu widnieją na przekroju poprzecznym zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego budynku mieszkalnego. Różnica pomiędzy poziomem posadowienia parteru, a poziomem terenu przy frontowych narożnikach budynku oraz przy wejściu na schody do budynku zgodnie z projektem wynosi -1,10 m, natomiast dokonany pomiar na działce bezpośrednio przy drzwiach wejściowych od strony frontowej budynku wynosi ok. -1,17 m. Z dodatkowych pomiarów przy frontowych narożnikach budynku oraz przy wejściu wynika, że aktualny poziom terenu w odniesieniu do poziomu posadowienia posadzki parteru przedmiotowego budynku jest następujący: w narożniku południowo-wschodnim -1,48 m, w narożniku północno wschodnim -1,67 m, natomiast przy wejściu na tymczasowe schody od -1,02 m do -1,05 m. Stwierdzono, że załącznik do projektu przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, obejmujący zagospodarowanie działki ewid. nr [...], nie zawiera - poza w/w - innych rzędnych dla tej części działki położonej bliżej drogi wojewódzkiej, która stanowi główny przedmiot zarzutów strony skarżącej.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, który odnosząc się do wskazywanego przez stronę skarżącą podniesienia terenu ustalił, że w projekcie architektoniczno-budowlanym bezspornie tzw. poziom 0, czyli poziom posadowienia parteru został wyznaczony na poziomie 316,50 m n.p.m. Biorąc pod uwagę poziom posadowienia terenu przed wjazdem do garażu - 2,92 m i określony w projekcie poziom terenu przy narożniku budynku od strony południowej (przy garażu) 313,58 m n.p.m, stwierdził, że rzędne te są zachowane, bowiem różnica pomiędzy rzędną projektowanego terenu przy wjeździe do garażu a poziomem posadowienia parteru wynosi -2,92 m. Zachowanie zgodnie z projektem rzędnych posadowienia posadzki podłogi garażu jednoznacznie wskazuje, że budynek posadowiony jest zgodnie z projektem. Prawidłowo również organ pierwszej instancji stwierdził, że rzędne terenu przy narożach budynku od strony frontowej i rzędne terenu przy schodach od frontu wskazują, iż nastąpiło podniesienie terenu, które zostało ujęte w zatwierdzonym projekcie. I tak zgodnie z projektem podniesienie terenu od strony frontowej (wschodniej), w odniesieniu do stanu istniejącego przed rozpoczęciem robót budowlanych powinno wynosić: przy schodach 0,70 m, w narożu od strony północnej 0,80 m, a od strony południowej 0,90 m.
W kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ przyjął, że pomiary i zdjęcia sporządzone przez organ pierwszej instancji w trakcie oględzin z 28.06.2024 r. jednoznacznie wskazują, że działka nie jest w pełni zagospodarowana, a podniesienia wymaga np. teren bezpośrednio przy frontowych narożnikach budynku od 0,38 do 0,57 m, aby doprowadzić stan do zgodności z dokumentacją projektową. Jako nieostateczne ukształtowanie terenu działki należy również traktować, wskazywane przez stronę skarżącą, a widoczne na zdjęciach, podwyższenie terenu przedmiotowej działki z tyłu budynku, polegające na pozostawieniu niewielkiej hałdy ziemi. W trakcie prowadzonych robót możliwe jest bowiem tymczasowe przemieszczanie i gromadzenie ziemi celem jej późniejszego wykorzystania.
Uzasadniając podjęcie w niniejszej sprawie decyzji merytorycznej negatywnej (odmownej), podniesiono, że jest to rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty (art. 104 k.p.a.) i powinno mieć zawsze pierwszeństwo przed umorzeniem postępowania. Nie zachodzi bowiem przypadek bezprzedmiotowości postępowania, ale brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony skarżącej. Wobec braku przesłanek ustawowych do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, w opinii ŚWINB, prawidłowo organ pierwszej instancji orzekł o odmowie nałożenia obowiązków, o których mowa w tym przepisie, gdyż można je nałożyć jedynie w przypadku, kiedy wykonane roboty budowlane nie są zgodne z prawem. Za niewłaściwe ŚWINB uznał wskazanie przez organ I instancji jako podstawy wydanej decyzji art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zamiast przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane stanowi, że organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W stanie faktycznym niniejszej sprawy właściwym jest jednak zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stanowiącego, iż organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
W skardze do tut. Sądu W. P. wniosła o uchylenie w całości decyzji ŚWINB z 17 kwietnia 2024 r. zarzucając naruszenie:
a) przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia to jest: art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 80 k.p.a.
• w wyniku błędnego i sprzecznego z materiałem dowodowym przyjęcia, iż podniesienie terenu na działce inwestycyjnej było przewidziane w dokumentacji projektowej (zatwierdzonej decyzją o pozwoleniu na budowę) - gdy tymczasem z tej dokumentacji projektowej jednoznacznie wynika, że takie podniesienie terenu nie było projektowane (albowiem w części opisowej do projektu zagospodarowania terenu, w pkt 3 lit f) wskazano, iż "przyjmuje się istniejące ukształtowanie terenu jako docelowe (...)" - do którego to zarzutu organ II instancji w ogóle się nie odniósł (stąd skarżąca podtrzymuje tej zarzut);
• poprzez dokonanie ustaleń wewnętrznie sprzecznych i stwierdzenie, że:
- ukształtowanie terenu na działce jest prawidłowe i równoczesne stwierdzenie, że "teren posadowienia naroży budynku od strony północnej jako istniejący (według projektu) określono na poziomie 313,80 m i 314,60 m (n.p.m.), a projektowany odpowiednio 313,58 m i 315,40 m (n.p.m.). Od stronny południowej z kolei istniejący poziom terenu przy projektowanych narożach określono na 314,50 m i 313,80 m, zaś projektowany odpowiednio na 315,40 m i 313,58 m (n.p.m). Rzędna na wejściu przed schodami - istniejąca 314,70 m, a projektowana 315,40 m n.p.m." - co oznacza, że w rzeczywistości ukształtowanie terenu nie jest prawidłowe;
- istniejące ukształtowanie terenu rzekomo ma charakter tymczasowy, nie ostateczny, gdy tymczasem pozostaje to w oczywistej sprzeczności z etapem realizacji inwestycji (co do której trwają aktualnie prace wykończeniowe), a nadto z zasadami sztuki budowlanej (bowiem nie jest aktualnie możliwe, by inwestorzy obniżyli teren, bowiem doprowadziłoby to do odkrycia fundamentów budynku), a nadto z ustaleniem, iż inwestorzy zamierzają zrealizować mur oporowy, by istniejące podwyższenie nie oddziaływało negatywnie na nieruchomości sąsiednie (co byłoby zbędne, gdyby podwyższenie terenu miało charakter tymczasowy); dodatkowo tego typu stwierdzenie należałoby zweryfikować z treścią dziennika budowy - co mimo podnoszonych przez skarżącą wniosków w tym zakresie nie zostało uczynione (i do czego organ II instancji także się nie odniósł, pomimo iż dziennik budowy - co oczywiste - stanowi kluczowy dokument potwierdzający stan realizacji inwestycji). Nadto sam inwestor oświadczył, że usunięcie mas ziemi jest niemożliwe.
b) art. 107 § 3 k.p.a. - na skutek sformułowania uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób wewnętrznie sprzeczny i chaotyczny, co powoduje, że uzasadnienie to nie spełnia swojej roli, w tym w szczególności funkcji przekonywania;
2. Naruszenie prawa materialnego, art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w wyniku jego zastosowania i równocześnie orzeczenie o odmowie nałożenia obowiązków na inwestorów, podczas gdy w oparciu o powołaną normę możliwe byłoby wyłącznie nałożenie określonych obowiązków.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych prawem. Skarżąca zrzekła się prawa do rozprawy.
W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała stanowisko, że rzędne projektowane i rzeczywiste nie są ze sobą zgodne. Różnice wynoszą kilkadziesiąt centymetrów (a w niektórych miejscach nawet 110 cm) - a więc są to różnice znaczne. Nadto organ II instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutu skarżącej, iż w dokumentacji projektowej podwyższenie terenu nie było planowane. W części opisowej do projektu zagospodarowania terenu, w pkt 3 lit f) wskazano, iż "przyjmuje się istniejące ukształtowanie terenu jako docelowe. Biorąc pod uwagę etap realizacji inwestycji (dom inwestorów znajduje się na etapie wykańczania), skarżąca nadal kwestionuje również ustalenia organów nadzoru jakoby ukształtowanie terenu miałoby mieć charakter tymczasowym czy też nieostateczny. Pogląd ten jest sprzeczny z zasadami sztuki budowlanej. Nie jest aktualnie możliwe, by inwestorzy obniżyli teren, bowiem doprowadziłoby to do odkrycia fundamentów budynku. Temu stwierdzeniu organów nadzoru przeczy nadto fakt, że inwestorzy zamierzają zrealizować mur oporowy, by istniejące podwyższenie nie oddziaływało negatywnie na nieruchomości sąsiednie. Realizacja muru oporowego byłaby zbędna, gdyby podwyższenie terenu miałoby charakter tymczasowy. Inwestorzy wyraźnie określili w pisemnym oświadczeniu (złożonym w czasie oględzin w dniu 06.02.2024 r.), że wykonanie obniżenia terenu nie jest możliwe. O tym, że ukształtowanie terenu ma charakter dla inwestorów ostateczny (bądź nie) mogłaby przesądzić treść dziennika budowy - podstawowego dokumentu ukazującego przebieg inwestycji, a w sprawie ten dokument (podstawowy dowód) został pominięty przez organy - pomimo wniosków skarżącej. Zatem w ocenie skarżącej organy dokonały wadliwych ustaleń faktycznych - dowolnych i niepełnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w trybie art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), dalej "Pb". Żądanie skarżącej dotyczyło, jej zdaniem, niezgodnego z projektem budowlanym, podwyższenia działki inwestorów nr [...], położonej w miejscowości M.. Z uwagi na treść art. 51 ust. 1 Pb, właściwy organ w przypadkach określonych w art. 50 Pb, jest zobowiązany nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2). W przypadku istotnego odstępstwa od projektu budowlanego zastosowanie znajduje pkt 3 cyt. przepisu.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że na działce nr [...] w M. inwestorzy tj. P. P. i M. S. prowadzą budowę na podstawie ostatecznej decyzji z 2.02.2022 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz decyzji z 31.03.2022 r. znak: [...], przenoszącej na ich rzecz uprawnienia wynikające z decyzji z 2.02.2022r.
Mapa do celów projektowych stanowiąca załącznik nr [...] do decyzji o pozwoleniu na budowę obrazuje rzędne terenu przy charakterystycznych elementach działki nr [...] tj. narożnikach budynku, wejściu na schody do budynku, a także utwardzeniu terenu z tyłu budynku. Kolorem czerwonym zaznaczono projektowane rzędne, zaś kolorem czarnym oznaczono istniejący poziom terenu. Z mapy tej wynika, że zaprojektowano teren posadowienia naroży budynku: od strony południowo-wschodniej na 315,40 m n.p.m. (tj. 90 cm powyżej istniejących rzędnych terenu) i od strony północno-wschodniej 315,40 m n.p.m (tj. 80 cm powyżej istniejących rzędnych terenu) oraz na takim samym poziomie wejście na schody do budynku (tj. 70 cm powyżej istniejących rzędnych terenu). Nie ulega zatem wątpliwości, że zatwierdzony projekt budowlany przewidywał podwyższenie terenu działki w części frontowej o wskazane wyżej wartości, przy czym różnica pomiędzy poziomem posadowienia parteru (rzędna 316,50 m – tzw. poziom 0), a poziomem terenu przy frontowych narożnikach budynku oraz przy wejściu na schody do budynku zgodnie z projektem wynosi 1,10 m.
Analiza rzędnych uwidocznionych na mapie do celów projektowych w konfrontacji z wynikami oględzin, sporządzonej dokumentacji i wykonanych pomiarów prowadzi do wniosku, że inwestorzy realizują budowę zgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki. Dokonane pomiary w trakcie oględzin wskazują na to, że różnica pomiędzy poziomem posadowienia parteru (rzędna 316,50 m – tzw. poziom 0), a poziomem terenu przy drzwiach wejściowych do budynku wynosi 1,17 m. Z kolei dodatkowe pomiary (oględziny z dnia 28 czerwca 2024 r.) przy frontowych narożnikach budynku oraz przy wejściu dowodzą, że różnica o jakiej mowa wyżej wynosi: w narożniku południowo-wschodnim 1,48 m, w narożniku północno wschodnim 1,67 m, natomiast przy wejściu na tymczasowe schody od 1,02 m do 1,05 m.
Tym samym narożniki: południowo-wschodni i północno-wschodni oraz wejście do budynku znajdują się na nieco niższym poziomie niż przewidywał to projekt budowlany. Nie sposób zatem uznać, jak zarzuca skarżąca, że zatwierdzony projekt budowlany nie przewidywał dla inwestorów podwyższenia terenu działki budowlanej. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie istniały podstawy do nałożenia na inwestorów obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb, albowiem podwyższenie terenu nastąpiło zgodnie z warunkami udzielonego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w M.
Rację ma organ stwierdzając, że w kompetencji organów nadzoru budowlanego nie mieszczą się sprawy w zakresie zmiany stosunków wodnych na gruncie, które stosownie do treści art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1087), należą do właściwości wójta, burmistrza, prezydenta miasta.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI