II SA/Ke 557/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Staszowie na uchwałę Rady Miejskiej w Osieku z dnia 30 grudnia 2009 r. Nr XXXIII/224/09 w sprawie nadania statutu Miejsko-Gminnej Bibliotece Publicznej w Osieku. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa w zakresie dotyczącym kilku rozdziałów statutu, wskazując na niedopełnienie lub przekroczenie upoważnienia ustawowego oraz ingerencję w przepisy ustawowe. Główne zarzuty dotyczyły braku wskazania aktu utworzenia biblioteki, nieprawidłowego nadania kompetencji nadzorczych Burmistrzowi, zawężenia zakresu podstawowych zadań biblioteki, braku określenia organów doradczych oraz nieprawidłowego uregulowania źródeł finansowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu sprawy, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Sąd uznał za zasadne zarzuty dotyczące pominięcia w statucie aktu o utworzeniu biblioteki, nieprawidłowego uregulowania nadzoru Burmistrza nad biblioteką jako instytucją kultury, zawężenia zakresu zadań biblioteki oraz braku określenia organów doradczych. Sąd podkreślił, że te uchybienia stanowią istotne naruszenie prawa. Sąd odrzucił natomiast zarzut dotyczący powoływania i odwoływania dyrektora, wskazując na zgodność z przepisami ustawy o samorządzie gminnym. Mimo że Rada Miejska wskazała na prace nad nowym statutem i wniosek o umorzenie postępowania, sąd stwierdził, że zmiana uchwały nie czyni postępowania bezprzedmiotowym i wydał wyrok stwierdzający nieważność uchwały w całości, zgodnie z art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących tworzenia i funkcjonowania bibliotek jako instytucji kultury, zakresu kompetencji organów samorządowych oraz wymogów formalnych aktów prawa miejscowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej bibliotek samorządowych i ich statutów; orzeczenie może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów instytucji kultury.
Zagadnienia prawne (7)
Czy pominięcie w statucie biblioteki aktu o jej utworzeniu stanowi istotne naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ ustawa o bibliotekach wymaga, aby biblioteka działała na podstawie aktu o jej utworzeniu.
Uzasadnienie
Statut biblioteki musi uwzględniać wszystkie akty prawne, na podstawie których biblioteka działa, w tym akt jej utworzenia, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o bibliotekach.
Czy nadanie Burmistrzowi kompetencji do sprawowania nadzoru nad organizacją i funkcjonowaniem biblioteki (instytucji kultury) jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jest to istotne naruszenie prawa, ponieważ biblioteka jako instytucja kultury z osobowością prawną jest zarządzana przez dyrektora, a przepisy nie przyznają organowi wykonawczemu gminy kompetencji nadzorczych w tym zakresie.
Uzasadnienie
Biblioteka jest samorządową instytucją kultury, którą zarządza dyrektor. Przepisy ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz ustawy o bibliotekach nie przyznają organowi wykonawczemu jednostki samorządu terytorialnego kompetencji nadzorczych nad taką instytucją.
Czy zawężenie zakresu podstawowych zadań biblioteki w statucie, w stosunku do przepisów ustawy, stanowi istotne naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ lokalny prawodawca nie może zawężać zakresu zadań ustawowych.
Uzasadnienie
Statut biblioteki w § 6 pominął zadanie ochrony materiałów bibliotecznych oraz ogólne zadanie obsługi użytkowników, co stanowi zawężenie zakresu podstawowych zadań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o bibliotekach.
Czy brak określenia w statucie organów doradczych biblioteki stanowi istotne naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ ustawa wymaga określenia organów doradczych.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, statut instytucji kultury musi określać organy zarządzające i doradcze oraz sposób ich powoływania. Niewypełnienie tego obowiązku jest istotnym naruszeniem prawa.
Czy użycie w statucie sformułowania 'oraz innych źródeł' w odniesieniu do finansowania biblioteki stanowi istotne naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie może pozostawiać otwartego katalogu źródeł finansowania, przekazując kompetencję do ich doprecyzowania innemu podmiotowi.
Uzasadnienie
Art. 13 ust. 2 pkt 4 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej wymaga określenia źródeł finansowania. Użycie sformułowania 'oraz innych źródeł' sprawia, że katalog jest otwarty, co oznacza możliwość finansowania w zakresie nieprzewidzianym przez uchwałę i potencjalne przekazanie kompetencji do doprecyzowania innym podmiotom.
Czy regulacja dotycząca powoływania i odwoływania dyrektora biblioteki przez Burmistrza stanowi istotne naruszenie prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi istotnego naruszenia prawa, ponieważ wynika z przepisów ustawy o samorządzie gminnym.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, Burmistrz jest uprawniony do zatrudniania i zwalniania kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, do których zalicza się instytucje kultury. Przepis ten znajduje odzwierciedlenie w statucie.
Czy regulacja dotycząca określenia zasad i warunków korzystania z biblioteki przez dyrektora w drodze regulaminu stanowi istotne naruszenie prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi istotnego naruszenia prawa, ponieważ powiela regulację ustawową.
Uzasadnienie
Zapis w statucie powiela art. 14 ust. 4 ustawy o bibliotekach, który stanowi, że zasady i warunki korzystania z biblioteki określa regulamin nadany przez jej dyrektora. Nie narusza to prawa.
Przepisy (27)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 42
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
ustawa o bibliotekach art. 11 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach
u.o.p.d.k. art. 13 § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
u.o.p.d.k. art. 13 § ust. 3
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
u.o.p.d.k. art. 2
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
u.o.p.d.k. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
u.o.p.d.k. art. 17
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
u.o.p.d.k. art. 13 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
u.o.p.d.k. art. 13 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
u.o.p.d.k. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 94 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 30 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.o.p.d.k. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
u.o.p.d.k. art. 16
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
ustawa o bibliotekach art. 14 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach
rozporządzenie w sprawie zasad techniki prawodawczej § § 115, § 119 ust. 1 i 2, § 135, § 137, § 143, § 149
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja RP
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja RP
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pominięcie w statucie aktu o utworzeniu biblioteki. • Niewłaściwe uregulowanie nadzoru Burmistrza nad biblioteką jako instytucją kultury. • Zawężenie zakresu podstawowych zadań biblioteki w statucie. • Brak określenia organów doradczych w statucie. • Otwarte katalogowanie źródeł finansowania biblioteki w statucie.
Odrzucone argumenty
Regulacja dotycząca powoływania i odwoływania dyrektora przez Burmistrza. • Określenie zasad korzystania z biblioteki przez dyrektora w drodze regulaminu.
Godne uwagi sformułowania
istotne naruszenie prawa • biblioteka stanowiąca samodzielną jednostkę organizacyjną działa na podstawie aktu o utworzeniu biblioteki oraz statutu nadanego przez organizatora • nie jest gminną jednostką organizacyjną i żaden z przepisów u.o.p.d.k. czy ustawy o bibliotekach nie przyznaje organowi wykonawczemu jednostki samorządu terytorialnego kompetencji nadzorczych w odniesieniu do posiadającej osobowość prawną biblioteki będącej instytucją kultury • lokalny prawodawca zapisem zawartym w § 6 statutu bez uprawnienia zawęził zakres podstawowych zadań Biblioteki • nie może on - poprzez użycie sformułowań 'oraz innych źródeł' - pozostawiać otwartego katalogu tych źródeł finansowania • zmiana lub uchylenie uchwały będącej aktem prawa miejscowego [...] nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania wniesionej skargi i nie uzasadnia umorzenia postępowania sądowego
Skład orzekający
Krzysztof Armański
przewodniczący-sprawozdawca
Sylwester Miziołek
członek
Beata Ziomek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tworzenia i funkcjonowania bibliotek jako instytucji kultury, zakresu kompetencji organów samorządowych oraz wymogów formalnych aktów prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej bibliotek samorządowych i ich statutów; orzeczenie może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów instytucji kultury.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania samorządowych instytucji kultury, jakim jest ich statut i zgodność z prawem. Pokazuje, jak istotne są szczegóły w tworzeniu aktów prawa miejscowego i jakie mogą być konsekwencje ich naruszenia.
“Nieważny statut biblioteki: Sąd ujawnia kluczowe błędy samorządu w Osieku.”
Sektor
kultura
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.