II SA/Ke 557/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2022-12-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
zagospodarowanie przestrzenneinwestycje celu publicznegostacja bazowatelefonii komórkowejprawo budowlanepostępowanie administracyjnedecyzja lokalizacyjnapodział nieruchomościSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił sprzeciw spółki od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającej decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego z powodu zmiany stanu prawnego terenu inwestycji.

Spółka złożyła sprzeciw od decyzji SKO, która uchyliła decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa stacji bazowej telefonii komórkowej) i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. SKO uznało, że podział jednej z działek objętych wnioskiem uniemożliwia realizację inwestycji na pierwotnie wskazanym terenie. WSA oddalił sprzeciw, uznając, że uchylenie decyzji było uzasadnione zmianą stanu prawnego terenu inwestycji, co wymaga ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu spółki P4 Sp. z o.o. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na istotną zmianę stanu prawnego terenu inwestycji – podział jednej z działek objętych wnioskiem. Kolegium uznało, że w związku z tym konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ pierwszej instancji, wskazując na potrzebę aktualizacji wniosku i analizy stanu prawnego. Spółka zarzuciła SKO naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 k.p.a., argumentując, że podział działki nastąpił po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji i nie stanowił podstawy do jej uchylenia. Spółka kwestionowała również sposób informowania stron o decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił sprzeciw. Sąd ocenił, że uchylenie decyzji przez SKO i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było uzasadnione, ponieważ zmiana stanu prawnego terenu inwestycji (podział działki) miała istotny wpływ na możliwość realizacji inwestycji i wymagała ponownej oceny wniosku przez organ pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest ściśle związana z określeniem terenu, a jego brak w obrocie prawnym rodziłby negatywne konsekwencje na dalszych etapach postępowania. WSA uznał, że zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. było prawidłowe, gdyż czynności wyjaśniające przekraczały zakres postępowania uzupełniającego i konieczne było zachowanie zasady dwuinstancyjności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana stanu prawnego terenu inwestycji, która uniemożliwia realizację inwestycji na pierwotnie wskazanym obszarze, stanowi uzasadnioną podstawę do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać sprawę co do istoty, uwzględniając zmiany stanu prawnego, które nastąpiły w toku postępowania. Podział działki, która stanowiła teren inwestycji, wymaga ponownej analizy wniosku i stanu faktycznego przez organ pierwszej instancji, aby zapewnić prawidłowe określenie terenu inwestycji i uniknąć negatywnych konsekwencji na dalszych etapach postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

p.p.s.a. art. 151a § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.p.z.p. art. 52 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora.

u.p.z.p. art. 52 § ust. 2 pkt 1, 1a i 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać mapę zasadniczą lub ewidencyjną, określenie granic terenu objętego wnioskiem oraz charakterystykę inwestycji.

u.p.z.p. art. 53 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

O wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie pozostałe strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia w tym samym dniu, w którym wydaje się decyzję.

u.p.z.p. art. 53 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Organ dokonuje analizy stanu prawnego i faktycznego terenu inwestycji.

u.p.z.p. art. 54 § pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Organ w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego ma obowiązek podać zakres inwestycji, a zatem także jej teren.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.

p.p.s.a. art. 64d § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana stanu prawnego terenu inwestycji (podział działki) po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji uzasadnia uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Podział nieruchomości nastąpił po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji i nie stanowił podstawy do jej uchylenia. Opóźnienie w obwieszczeniu decyzji nie stanowi naruszenia przepisów postępowania uzasadniającego zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. SKO nie wykazało potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. i nie miało podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy ma obowiązek ponownie ocenić w szczególności to, czy wniosek inwestora spełnia wymogi formalne określone przepisami prawa. Teren inwestycji będący przedmiotem decyzji o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego może składać się z jednej działki lub większej liczby działek ewidencyjnych. Niemniej musi zostać on określony we wniosku, ponieważ decyzja ta stanowi prawnie określoną formę oceny dopuszczalności lokalizacji inwestycji w danym miejscu, w świetle powszechnie obowiązującego prawa. Organ administracji w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest uprawniony do modyfikowania wniosku inicjującego postępowanie. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego nie może godzić w zasadę dwuinstancyjności.

Skład orzekający

Agnieszka Banach

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia decyzji przez organ odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu zmiany stanu prawnego terenu inwestycji, a także interpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście zasady dwuinstancyjności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego terenu inwestycji w trakcie postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak istotne są zmiany stanu prawnego w trakcie postępowania administracyjnego i jak wpływają one na możliwość realizacji inwestycji. Jest to ważna lekcja dla inwestorów i organów administracji.

Zmiana właściciela działki w trakcie budowy? Sąd wyjaśnia, co to oznacza dla pozwolenia na inwestycję.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 557/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 912/23 - Wyrok NSA z 2023-06-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151a par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze sprzeciwu P4 Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2022 r. [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 26 września 2022 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. B. i A. P., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło w całości decyzję Nr [...] Burmistrza [...] i Gminy B. z 11 kwietnia 2022 r. znak: [...], którą ustalono dla [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (zwanej dalej "Spółką") lokalizację inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] z wewnętrzną linią zasilającą i instalacją elektroenergetyczną z niezbędną infrastrukturą techniczną i zasilaniem energetycznym na nieruchomościach nr ewid.[...], [...] i [...] w obrębie W., gmina B..
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium powołało się na treść art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm., zwanej dalej "u.p.z.p") i uznało, że organ pierwszej instancji zasadnie zakwalifikował wnioskowane przez Spółkę przedsięwzięcie jako inwestycję celu publicznego, bowiem budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego i okoliczność ta nie jest sporną.
Kolegium zaznaczyło, że sprawa ta była już przedmiotem postępowania odwoławczego, na skutek którego decyzją z 26 maja 2021 r. znak: [...] uchyliło w całości decyzję Burmistrza [...] i Gminy B. z 16 lutego 2021 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. Organ pierwszej instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję z 11 kwietnia 2022 r., będącą przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.
W kontrolowanym postępowaniu odwoławczym Kolegium wskazało, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest to, że organ wydaje decyzję na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązującego w dacie orzekania. Na podstawie tych przepisów następuje też ocena interesu prawnego stron postępowania. Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego w drodze decyzji następuje na podstawie przepisów u.p.z.p. Stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie zaś do art. 53 ust. 3 u.p.z.p., organ dokonuje analizy stanu prawnego i faktycznego terenu inwestycji.
Jak ustaliło Kolegium, w trakcie trwania postępowania odwoławczego zmianie uległ stan prawny terenu inwestycji. Kwestią bezsporną jest to, że jedna z działek objętych kwestionowaną decyzją lokalizacyjną, tj. działka nr [...] uległa prawnemu podziałowi. Burmistrz [...] i Gminy B. decyzją z 23 czerwca 2022 r. znak: [...] zatwierdził bowiem podział nieruchomości składającej się z działki nr [...] na działki nr [...], [...] i [...]. Kolegium stwierdziło zatem, że w dniu posiedzenia składu orzekającego organu odwoławczego brak jest w obrocie prawnym działki nr [...], ujętej w badanej decyzji lokalizacyjnej jako teren inwestycji. W związku z tym Kolegium uznało, że okoliczność ta jest istotna i ma wpływ na wynik całej sprawy. Stosownie bowiem do art. 54 pkt 1 u.p.z.p., organ w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego ma obowiązek podać zakres inwestycji, a zatem także jej teren.
Mając na uwadze zmianę stanu prawnego terenu inwestycji i konieczność stosownej zmiany wniosku przez Spółkę, a następnie przeprowadzenia przez organ postępowania i wydania nowej decyzji w sprawie, Kolegium uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania.
Jednocześnie Kolegium podniosło, że nie do przyjęcia jest sposób informowania stron i osób zainteresowanych o decyzji inwestycji celu publicznego z 11 kwietnia 2022 r. poprzez obwieszczenie decyzji dopiero 9 maja 2022 r., więc prawie miesiąc po jej wydaniu, a następnie po upływie kolejnego czasu, tj. 3 czerwca 2022 r., podanie do publicznej wiadomości tej decyzji na stronie BIP Urzędu Miasta i Gminy B.. Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 53 ust. 1 u.p.z.p., o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie pozostałe strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia w tym samym dniu, w którym wydaje się decyzję. Organ odwoławczy wskazał zatem, że organ pierwszej instancji powinien dołożyć wszelkiej staranności, aby obwieszczenia umieszczane były bezzwłocznie po wydaniu decyzji w miejscach umożliwiających społeczności lokalnej nieograniczony dostęp do pełnej informacji o postępowaniu w sprawie, z zachowaniem ustawowego terminu. Brak przestrzegania tych reguł narusza istotnie podstawowe zasady postępowania, a także powoduje wydłużenie postępowania odwoławczego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że wobec istotnej zmiany prawnej terenu wnioskowanej inwestycji celu publicznego, organ pierwszej instancji w ponownym postępowaniu dokona także uaktualnienia katalogu stron postępowania oraz ponownej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy, a następnie wyda nową decyzję w sprawie.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, Kolegium uznało za konieczne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ czynności, które winny zostać podjęte w celu wyjaśnienia sprawy przekraczają zakres dowodowego postępowania uzupełniającego, którego przeprowadzenie umożliwia art. 136 k.p.a.
Sprzeciw od powyższej decyzji organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiodła [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na jego zastosowanie, podczas gdy nie było podstawy do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także błędne wskazanie okoliczności, które organ pierwszej instancji winien wziąć pod uwagę, w szczególności, że podział nieruchomości nastąpił już po wydaniu decyzji tego organu;
2) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niedokonanie istotnych ustaleń i niewyjaśnienie, a co najmniej niezawarcie tego w uzasadnieniu decyzji, jaki wpływ na niniejszą sprawę miały ewentualne opóźnienia dokonywanych w sprawie obwieszczeń;
3) art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 84 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego sprawy, wyrażającej się w nieuwzględnieniu przez Kolegium dokumentacji zgromadzonej przez organ pierwszej instancji;
4) art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez niedziałanie w postępowaniu administracyjnym przez organ pierwszej instancji na podstawie i w granicach prawa.
Zważywszy na powyższe zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu sprzeciwu Spółka podniosła w szczególności, że Kolegium dokonało błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a następnie nieprawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, zwłaszcza przepisów dotyczących zasad obwieszczenia oraz zmiany stanu prawnego nieruchomości. Skarżąca wskazała, że bezspornym jest, iż podział nieruchomości nastąpił 23 czerwca 2022 r., a więc po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji. Wobec tego powyższe nie powinno przemawiać uchyleniem decyzji Burmistrza [...] i Gminy B.. Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem Kolegium, że zmiana stanu prawnego nieruchomości wymaga ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy.
Zdaniem Spółki, wbrew stanowisku Kolegium, art. 53 ust. 1 u.p.z.p. nie wskazuje, że obwieszczenie ma nastąpić tego samego dnia, w którym wydano decyzję. Jakkolwiek zasada szybkości postępowania przemawia za tym, aby obwieszczenia dokonywane były niezwłocznie, to jednak ich dokonanie z ewentualnym opóźnieniem nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Kolegium nie ustaliło bowiem, jaki wpływ miało na niniejsze postępowanie dokonanie obwieszczenia z opóźnieniem w stosunku do wydania decyzji. Spółka dodała, że choć decyzja została wydana
11 kwietnia 2022 r., to została nadana w placówce pocztowej 12 maja 2022 r. Termin dokonanego obwieszczenia jest więc zbieżny z datą nadania decyzji Spółce,
a działanie organu pierwszej instancji w żadnym stopniu nie ograniczyło praw stron postępowania i możliwości zaskarżenia tej decyzji.
Spółka zarzuciła również, że Kolegium nie wyjaśniło, dlaczego nie próbowało wyjaśnić ww. wątpliwości w toku postępowania odwoławczego oraz stwierdzić ich ewentualnego wpływu na prawa procesowe stron postępowania. Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy, wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138
§ 2 k.p.a., jest zobowiązany w uzasadnieniu tej decyzji do wykazania, że zaistniała potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, w jakim zakresie i dlaczego nie jest to możliwe w trybie art. 136 k.p.a. W ocenie Spółki, tego Kolegium również nie uczyniło, a tym samym brak było podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Zgodnie z art. 64d § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." sprzeciw rozpoznany został na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy na wstępie zauważyć, że zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. W konsekwencji sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie wówczas, gdy uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z ww. przepisu (zob. wyrok NSA z 1 lipca 2021r., II OSK 1190/21, lex nr 3193718).
W myśl art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W kontrolowanej sprawie, która dotyczy postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydana została decyzja kasacyjna przez organ odwoławczy, ponieważ w toku postępowania odwoławczego zmianie uległ stan prawny terenu inwestycji określony we wniosku. Działka nr [...] objęta decyzją lokalizacyjną uległa prawnemu podziałowi.
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że dwuinstancyjność w postępowaniu administracyjnym polega na wydaniu rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym przez organy dwóch różnych instancji. Zasada dwuinstancyjności powoduje, że w postępowaniu administracyjnym przed organem odwoławczym nie mamy do czynienia jedynie z kontrolą orzeczenia organu pierwszej instancji, ale z prowadzeniem postępowania tak, aby załatwić sprawę co do jej istoty (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 października 2022 r., IV SA/Po 381/22, lex 3419284).
To powoduje, że Kolegium, rozpoznając odwołanie od decyzji Burmistrza [...] i Gminy B., którą ustalono na rzecz skarżącej Spółki lokalizację inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej z wewnętrzną linią zasilającą i instalacją elektroenergetyczną wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zasilaniem energetycznym na nieruchomościach o numerach ewid. 861, [...], [...] w obrębie W., gmina B., ma obowiązek ponownie ocenić w szczególności to, czy wniosek inwestora spełnia wymogi formalne określone przepisami prawa.
Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora. W myśl art. 52 ust. 2 pkt 1, 1a i 2 u.p.z.p., wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać mapę zasadniczą lub, w przypadku jej braku, mapę ewidencyjną, pochodzące z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujące teren, którego wniosek dotyczy, wraz z obszarem, na który inwestycja będzie oddziaływać, określenie granic terenu objętego wnioskiem, a także charakterystykę inwestycji, obejmującą:
a) określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów,
b) określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, przedstawione w formie opisowej i graficznej,
c) określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko.
Teren inwestycji będący przedmiotem decyzji o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego może składać się z jednej działki lub większej liczby działek ewidencyjnych. Niemniej musi zostać on określony we wniosku, ponieważ decyzja ta stanowi prawnie określoną formę oceny dopuszczalności lokalizacji inwestycji w danym miejscu, w świetle powszechnie obowiązującego prawa (por. wyrok WSA w Szczecinie z 30 czerwca 2022 r., II SA/Sz 1301/21, lex nr 3398625 i tam powołany wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 maja 2021 r., II SA/Rz 35/21). Jak wskazuje się trafnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest decyzją uznaniową, lecz jej ustalenia są zależne od regulacji prawnych dotyczących projektowanego zamierzenia inwestycyjnego i obszaru, na którym takie zamierzenie ma być zlokalizowane (zob. art. 56 u.p.z.p.).
Z tych powodów, rozpoznając odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, Kolegium nie mogło utrzymać w mocy decyzji zezwalającej na zlokalizowanie inwestycji celu publicznego na terenie obejmującym działkę ewidencyjną, która w obrocie prawnym już nie istnieje. Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę na nowo co do istoty, dlatego zmianę stanu prawnego dotyczącą terenu inwestycji określonego we wniosku Spółki organ zobowiązany był uwzględnić i ocenić wpływ tej zmiany na wynik sprawy.
Słusznie wynikiem tej oceny organ drugiej instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji, skoro to treść wniosku inwestora decyduje o granicach terenu inwestycji. Jeżeli z akt sprawy wynika, że nie ma możliwości realizowania inwestycji na działce o numerze ewidencyjnym [...] z uwagi na jej podział, to należy tę kwestię wyjaśnić z inwestorem i ewentualnie umożliwić zmianę wniosku. Prawidłowe określenie terenu inwestycji ma dla wyniku sprawy o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego kluczowe znaczenie.
Po pierwsze, to między innymi teren inwestycji determinuje wielkość obszaru, na który inwestycja będzie oddziaływać.
Po drugie, określenie granic terenu objętego wnioskiem ma znaczenie dla oceny, czy zostaną zrealizowane wobec inwestycji potrzeby w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów, zwłaszcza, że z treści decyzji podziałowej wynika, że działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr ewid. [...], [...] i [...] i dojazd do działki nr [...] będzie zapewniony przez działkę [...] na podstawie umowy zawartej z Wodami [...], natomiast dojazd do działki [...] zapewniony będzie przez działkę [...].
Po trzecie, określenie terenu inwestycji umożliwi prawidłowe określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, a także prawidłowe określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz danych charakteryzujących jej wpływ na środowisko.
Po czwarte, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Ustalenie lokalizacji inwestycji na terenie zindywidualizowanym poprzez wskazanie numeru działki, która już w dacie wydania takiej decyzji nie istnieje w obrocie prawnym, rodziłoby dalsze negatywne konsekwencje na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę.
Rację ma także organ odwoławczy, że konieczne staje się zaktualizowanie kręgu stron postępowania w sytuacji zmiany właścicieli działek.
Podkreślenia wymaga jeszcze raz to, że organ administracji w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest uprawniony do modyfikowania wniosku inicjującego postępowanie. Z kolei zakres zaistniałych w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego zmian nie pozwalała na zastosowanie przez Kolegium art. 136 k.p.a. i przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego bez narażenia się na naruszenie zasady dwuinstancyjności, skoro prawidłowe określenie terenu inwestycji ma kluczowe znaczenie dla oceny możliwości zlokalizowania inwestycji na danym terenie. Stanowi niejako punkt wyjścia dla wszystkich dalszych istotnych kwestii wymagających wyjaśnienia w takim postępowaniu. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego nie może godzić w zasadę dwuinstancyjności. Tym samym w sytuacji, gdy zakres postępowania uzupełniającego wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa rozstrzygana byłaby w istocie w jednej instancji. Taki stan rzeczy natomiast powodowałby pozbawienie skarżącego dwukrotnego rozpoznania jego sprawy przez dwa różne organy administracji, a zatem stanowiłby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 15 lipca 2021 r., III OSK 5112/21, Lex nr 3205171).
Nieskuteczne okazały się zatem zarzuty skarżącej Spółki, bo nie doprowadziły do uwzględnienia sprzeciwu. Powyższe rozważania są odpowiedzią na te zarzuty, w tym na zarzut z pkt 4, który w zasadzie potwierdza stanowisko zawarte w decyzji kasacyjnej. Sąd nie miał wątpliwości, jakie powody legły u podstaw wydania decyzji kasacyjnej w tym przypadku, nawet jeżeli organ drugiej instancji wprost nie wyartykułował przepisów prawa procesowego, które zostały naruszone w sprawie.
W każdym wypadku bowiem organ administracji musi przestrzegać przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Nadto organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego wszystkich uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 9 k.p.a.).
Powyższe zasady postępowania musiały doprowadzić organ drugiej instancji do wydania decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji, która przecież uprawnia do zlokalizowania inwestycji na terenie działki, która nie istnieje już w obrocie prawnym.
Końcowo dodatkowo należy wyjaśnić, że nie wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, aby opóźnienia w wywieszeniu obwieszczeń o podejmowanych przez organ pierwszej instancji czynnościach w sprawie spowodowały wydanie decyzji kasacyjnej. Prawidłowe jest natomiast takie postępowanie organu odwoławczego, który pełniąc także funkcje kontrolne, wytyka organowi pierwszej instancji wszystkie ujawnione uchybienia proceduralne w sprawie.
Z tych powodów Sąd orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI