II SA/Ke 551/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2022-12-14
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówgranice działekaktualizacja danychprawo geodezyjnedokumentacja geodezyjnazasób geodezyjnyorzecznictwo sądowenieruchomości

WSA oddalił skargę na decyzję odmawiającą aktualizacji ewidencji gruntów, uznając, że dokumenty przedstawione przez skarżącą nie spełniają wymogów prawnych do wprowadzenia zmian.

Skarżąca R. S. domagała się aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie granic działek, powołując się na opinię biegłej geodety i wyrok sądu cywilnego. Organy administracji odmówiły aktualizacji, wskazując na brak wymaganych dokumentów geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, stwierdzając, że ani opinia biegłej, ani wyrok sądu cywilnego nie mogą stanowić podstawy do zmiany danych ewidencyjnych, ponieważ dokumentacja geodezyjna jest wadliwa i nie została przyjęta do zasobu.

Sprawa dotyczyła skargi R. S. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który utrzymał w mocy decyzję Starosty o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca wniosła o wprowadzenie zmian w granicach i powierzchniach działek nr [...] i [...] na podstawie opinii geodezyjnej mgr inż. L. S.-S. oraz wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 12 listopada 2017 r. Organy administracji uznały, że przedstawione dokumenty nie spełniają wymogów prawnych określonych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W szczególności wskazano, że opinia geodezyjna i szkic graniczny sporządzone na potrzeby sprawy cywilnej nie zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a wyrok sądu cywilnego w sprawie o zapłatę nie rozstrzyga o danych podlegających ujawnieniu w ewidencji gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podzielił stanowisko organów, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter wtórny i odzwierciedla dane wynikające z odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu lub prawomocnych orzeczeń sądowych dotyczących własności, rozgraniczenia nieruchomości itp. W analizowanej sprawie dokumentacja geodezyjna, na którą powoływała się skarżąca, była wadliwa i nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie przebiegu granic, a wyrok sądu cywilnego nie stanowił podstawy do aktualizacji danych ewidencyjnych. Sąd wskazał, że w celu ustalenia granicy prawnej niezbędne jest uzyskanie stosownego rozstrzygnięcia rozgraniczeniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli dokumentacja ta nie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i jest wadliwa.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów ma charakter wtórny i odzwierciedla dane wynikające z dokumentacji przyjętej do zasobu lub prawomocnych orzeczeń sądowych. Dokumentacja geodezyjna musi być zgodna z wymogami prawa i przyjęta do zasobu, a wyrok sądu cywilnego w sprawie o zapłatę nie rozstrzyga o danych podlegających ujawnieniu w ewidencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.g.k. art. 24 § ust. 2a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 24 § ust. 2b

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 24 § ust. 2b pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 24 § ust. 2b pkt 1 lit. h

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozp. m.r.p.i.t. art. 30 § ust. 1 pkt 1 lit. d

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.g.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 1-3

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 23 § ust. 1-4

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 23 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 1 lit. d

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 2 § pkt 10

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 29

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozp. m.r.p.i.t. art. 7 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. m.r.p.i.t. art. 30

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Powołanie się na opinię geodezyjną i szkic graniczny jako podstawę aktualizacji ewidencji. Powołanie się na wyrok sądu cywilnego w sprawie o zapłatę jako podstawę aktualizacji ewidencji. Argument, że prawomocne postanowienie o rozgraniczeniu powinno być uwzględnione w ewidencji mimo wadliwej dokumentacji geodezyjnej.

Godne uwagi sformułowania

ewidencja jest rejestrem obejmującym dane wynikające ze stosownej dokumentacji i podlegające aktualizacji na podstawie dokumentów wyszczególnionych w art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja ma charakter wtórny w stosunku do tych dokumentów, odzwierciedla jedynie ich treść i nie kreuje nowych stanów prawnych, nie potwierdzonych w dokumentacji, na podstawie której dokonuje się wpisu do ewidencji Podstawą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów są więc jedynie takie orzeczenia sądów, które rozstrzygają o danych istotnych z punktu widzenia ewidencji gruntów i budynków, podlegających ujawnieniu w ewidencji. Aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić wyłącznie na podstawie sentencji orzeczenia sądowego, a nie jego pisemnych motywów.

Skład orzekający

Dorota Pędziwilk-Moskal

przewodniczący

Renata Detka

sprawozdawca

Beata Ziomek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, jakie dokumenty geodezyjne i jakie rodzaje orzeczeń sądowych mogą stanowić podstawę aktualizacji danych ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której dokumentacja geodezyjna jest wadliwa, a wyrok sądu cywilnego nie rozstrzyga bezpośrednio o danych ewidencyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących ewidencji gruntów i budynków oraz znaczenie prawidłowej dokumentacji geodezyjnej. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Kiedy wyrok sądu i opinia biegłego nie wystarczą do zmiany granic w ewidencji gruntów?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 551/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Dorota Pędziwilk-Moskal /przewodniczący/
Renata Detka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 2 pkt 8, art. 24 ust. 2a i 2b, art. 23 ust. 1-4, art. 24 ust. 2b,
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1390
par. 30 ust. 1, pkt 1 lit. d,
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Beata Ziomek Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] września 2022 r. [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 12 września 2022 r., [...], Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania R. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 3 czerwca 2022 r. orzekającą o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów
i budynków obrębu [...] Stara, gm. B., w zakresie żądania zawartego we wniosku z 14 października 2020 r., tj.: "o wszczęcie postępowania administracyjnego, mającego na celu wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] B. powiatu kieleckiego, województwa świętokrzyskiego, przez wyznaczenie granic i powierzchni ewidencyjnej działek: nr [...] będącej własnością R. S. i nr [...] będącej własnością G. A., zgodnie z opinią geodezyjną autorstwa geodety uprawnionego mgr inż. L. S.-S. z dnia 18 listopada 2016 r., stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia w sprawie VIII C [...] Sądu Rejonowego w K., zawartą
w wyroku tego Sądu z dnia 12 listopada 2017 r."
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że R. S., zwana dalej skarżącą, zwróciła się do Starosty [...] z wnioskiem o treści jak wyżej, do którego dołączono:
- opinię geodezyjną wykonaną przez biegłego w zakresie geodezji L. S.-S. na zlecenie Sądu Rejonowego w K. z dnia 19 sierpnia
2016 r. w ramach sprawy VIII C [...] o zapłatę, w przedmiocie ustalenia na czyjej nieruchomości rosły drzewa wycięte przez pozwanego G. A.;
- szkic graniczny będący załącznikiem do wyżej wymienionej opinii;
- pismo Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt VIIIC [...] z 7 sierpnia 2017 r. informujące o przesłaniu wyroku w ww. sprawie wraz z uzasadnieniem;
- wyrok Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt VIII C [...] z dnia 12 lipca
2017 r. wydany w sprawie o zapłatę.
Starosta [...] w dniu 3 czerwca 2022 r. wydał decyzję orzekającą o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie żądania zawartego we wniosku z 14 października 2020 r. Organ I instancji wskazał, że strona nie przedłożyła dokumentów, które mogłyby być podstawą wydania decyzji zgodnej z żądaniem wyartykułowanym we wniosku.
Rozpatrując odwołanie wniesione od tej decyzji Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przywołał treść art. 2 pkt 8, art. 20 pkt 1-2b, art. 24 ust. 2a, 2b i 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 7 ust. 1 i § 30 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków,
wskazując na wstępie, że R. S. jako właścicielka działki nr [...] w [...] ma interes prawny w składanym żądaniu.
Organ odwoławczy stwierdził, że domagając się zmiany przebiegu granic działek w ewidencji gruntów i budynków, koniecznym jest przedłożenie lub wskazanie stosownych dokumentów geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które mogłyby stanowić podstawę do wprowadzenia oczekiwanych zmian. Jakie winny to być dokumenty, prawidłowo wskazywał organ I instancji w swoich pismach kierowanych do zainteresowanych, oraz zostały one wymienione w wyżej przywołanych normach prawnych – w art. 24 ust. 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i w § 30 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Z racji tego, że wspomniany obowiązek nie został przez wnioskodawców wypełniony organ stwierdził, że Starosta [...] prawidłowo zastosował regulację wynikającą z art. 24 ust. 2c ww. ustawy upoważniającą do wydania decyzji o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Dodatkowo wyjaśnił, że wnioskodawca powołuje się na dokumenty wykonane przez geodetę uprawnionego - opinię geodezyjną wraz ze szkicem granicznym, sporządzone na potrzeby sprawy o sygn. akt VIII C [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K.. Jednakże dokumenty te nie zawierają się w katalogu dokumentów, o których mowa w art. 24 ust. 2b lit. h) ustawy Prawo geodezyjne
i kartograficzne i w § 30 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Na wspomnianym szkicu granicznym widnieje oznaczenie zgłoszenia pracy geodezyjnej (nr [...]) złożonego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. w dniu 12 września 2016 r. Praca ta obejmowała swoim zakresem działki o nr [...] położone w obrębie [...] Stara, gm. B. i dotyczyła asortymentu: "rozgraniczenie nieruchomości", a wykonawcą jej była L. S.-S..
Z kolei jak wynika z rejestru prac geodezyjnych prowadzonego przez ww. ośrodek dokumentacji geodezyjnej, praca ta została zakończona bez przyjęcia operatu do zasobu geodezyjnego z uwagi na zgon wykonawcy. Tym samym brak z niniejszej pracy dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w przebiegu granic.
Rozpatrując sprawę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zweryfikował także, czy nie zachodzą podstawy do aktualizacji ewidencji gruntów w oparciu o art. 24 ust. 2a pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Organ przeprowadził analizę dokumentów złożonych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego wskazując, że dokumentacja z założenia ewidencji gruntów wsi H. S. w gminie B. została sporządzona w latach 1967 – 1968 i obejmuje działki nr [...] W wyniku założenia ewidencji gruntów powstała również mapa ewidencyjna. Następnie organ odniósł się do dokumentacji znajdującej się w zasobie, a to:
- do operatu technicznego z maja 1976 r. powstałego w wyniku rozgraniczenia działek nr [...] i [...] z działkami nr [...] i [...],
- do mapy geodety J. K. z października 1977 r., stanowiącej podstawę wydania postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 8 lipca 1980 r. sygn. akt Ns [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości J. S. od nieruchomości J. i J. małż. [...],
- do pracy geodezyjnej zgłoszonej w sierpniu 2015 r. przez geodetę J. P., dotyczącej działek nr [...], z asortymentu: wznowienie znaków granicznych, wyznaczenie punktów granicznych lub ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, w ramach której geodeta wykonał opinię dotyczącą dokumentacji geodezyjnej związanej z przebiegiem granicy między ww. działkami,
- do pracy geodezyjnej zgłoszonej w grudniu 2018 r. przez wykonawcę [...] S. Ł. z siedzibą w Z. , której celem miało być wznowienie znaków granicznych, wyznaczenie punktów granicznych lub ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych nr [...] oraz sporządzenie innej mapy do celów prawnych. W ramach tej pracy również została opracowana opinia geodezyjna przez geodetę B. G. dotycząca dokumentacji geodezyjnej z rozgraniczenia tych działek.
Organ odwoławczy, przywołując obie wskazane wyżej opinie geodezyjne podkreślił, że dokumentacja geodezyjna dotycząca przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr [...] jest nieprecyzyjna, zawiera braki i tym samym na jej podstawie nie można jednoznacznie określić przebiegu granicy między ww. działkami. Tym samym zostały potwierdzone ustalenia poczynione przez organ I instancji.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze R. S. zarzuciła decyzji z 12 września 2022 r. nietrafne zaakceptowanie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, który odmówił jej wpisania
w ewidencji gruntów i budynków wyroku Sądu Rejonowego w K., wydanego
w sprawie VIII C [...], opartego na opinii biegłej sądowej L. S.-S., mimo, że z przytoczonych przez organ II instancji przepisów wynika, że tego rodzaju wyrok winien być w tej ewidencji ujawniony, w tym celu, by przy odtwarzaniu granicy działek mógł być uwzględniony szkic biegłej, na mocy którego zapadł prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w K. ustalający, że skradzione skarżącej drzewa były własnością jej, a nie pozwanego.
Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że skoro zapadł prawomocny wyrok
w oparciu o szkic graniczny biegłej [...], to ta okoliczność, zgodnie
z prawem, winna być wpisana do ewidencji gruntów i budynków, bowiem w tej części działki skarżącej i jej sąsiada, granica jest już prawomocnie ustalona.
Zdaniem skarżącej, niewpisanie tego wyroku doprowadzi być może do sytuacji, gdy co do tego samego odcinka granicy będzie ustalona odmienna granica przez innego geodetę, a to jest już wobec prawomocności wyroku w sprawie VIII C [...] Sądu Rejonowego w K., niedopuszczalne.
Ponadto organ odwoławczy zaakceptował, że Starosta nie zażądał akt sądowych żeby ustalić, iż wyrok wydany we wskazanej sprawie jest prawomocny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik G. A. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Kontrolowana decyzja zapadła w następstwie rozstrzygnięcia wniosku R. S. o wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie granic i powierzchni działek położonych w [...], oznaczonych nr: [...] - będącej własnością wnioskodawczyni, i [...] - stanowiącej własność G. A..
Takie żądanie wniosku zakreśliło zarówno przedmiot sprawy, w granicach którego orzekały organy administracji, jak i podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zapadło bowiem
w oparciu o regulacje zawarte w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 782 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą oraz
w rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r.
w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390 ze zm.), przytaczanego dalej jako rozporządzenie.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy przez ewidencję gruntów należy rozumieć system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W orzecznictwie podkreśla się, że ewidencja jest rejestrem obejmującym dane wynikające ze stosownej dokumentacji i podlegające aktualizacji na podstawie dokumentów wyszczególnionych w art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego (por. przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK [...], LEX nr 552264). Oznacza to, że ewidencja ma charakter wtórny w stosunku do tych dokumentów, odzwierciedla jedynie ich treść i nie kreuje nowych stanów prawnych, nie potwierdzonych w dokumentacji, na podstawie której dokonuje się wpisu do ewidencji.
Stan faktyczny ustalony w zaskarżonej decyzji wynika z akt administracyjnych
i Sąd przyjął go jako podstawę swoich rozważań prawnych. Nie był on również kwestionowany przez strony. Spór w sprawie sprowadzał się natomiast do odpowiedzi na pytanie, czy w oparciu o dokumenty, na które skarżąca powołała się w swoim wniosku, organ ewidencyjny mógł – pozostając w zgodzie z prawem - wprowadzić żądane zmiany poprzez aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Jako podstawę aktualizacji tych danych wnioskodawczyni wskazała opinię geodezyjną autorstwa biegłej sądowej w zakresie geodezji mgr inż. L. S.-S. z 18 listopada 2016 r., sporządzoną "w przedmiocie ustalenia na czyjej nieruchomości rosły drzewa wycięte przez pozwanego G. A. wraz ze szkicem granicznym. Opinia ta stanowiła przesłankę orzekania przez Sąd Rejonowy w K. w sprawie VIII C [...], w której zapadł wyrok tego Sądu z 12 listopada 2017 r., częściowo uwzględniający powództwo R. S. o zapłatę. We wniosku inicjującym postępowanie zakończone kontrolowaną decyzją skarżąca powołała się także na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w K. z 8 lipca 1980 r., sygn. akt Ns [...], orzekające o rozgraniczeniu nieruchomości, w skład których wchodziły m.in. działki nr [...] w [...], będących wówczas własnością poprzedników prawnych skarżącej i G. A.. Z sentencji tego postanowienia wynika, że rozgraniczenia dokonano "zgodnie z linią czerwoną wyrysowaną przez inż. J. K. na mapie zarejestrowanej w ewidencji Składnicy Geodezyjnej Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w K. w dn. 12.10.1977 r. za Nr [...] (...)" (pkt 1), przy czym "w działkach leśnych położonych na wschód od drogi publicznej oznaczonych na wyżej opisanym planie numerami [...] (...)" linię graniczną ustalono "według punktów oznaczonych punktami HJ na wyżej opisanym szkicu" (pkt 2).
Sąd podziela w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że dokumenty, które skarżąca wskazała we wniosku o dokonanie zmian nie mogły stanowić podstawy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w świetle przepisów ustawy oraz rozporządzenia.
Rozstrzygające o wyniku sprawy są w szczególności regulacje zawarte w art. 24 ust. 2a i 2b w zw. z art. 23 ust. 1 – 4 ustawy, w których znajduje się zamknięty katalog dokumentów, w oparciu o które dokonuje się aktualizacji informacji zawartych w ewidencji.
Z przepisów tych wynika, że aktualizacja ewidencji następuje z urzędu (art. 24 ust. 2a pkt 1) bądź na wniosek właścicieli nieruchomości lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (art. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1).
Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji
z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
- przepisów prawa (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. a),
- dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b),
- materiałów zasobu (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c),
- wykrycia błędnych informacji (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d).
Zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej
w przypadkach wymienionych w art. 24 ust. 2b pkt 1 pod lit. a) -h), lub w drodze decyzji administracyjnych – w pozostałych przypadkach.
Z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c) w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika przy tym, że prawomocne orzeczenia sądu stanowią podstawę aktualizacji ewidencji tylko wtedy, gdy wydane są w sprawach o:
a) własność nieruchomości lub jej części, w szczególności dotyczących:
– stwierdzenia nabycia prawa własności do nieruchomości przez zasiedzenie,
– nabycia praw do spadku,
– działu spadku,
– zniesienia współwłasności,
– podziału majątku wspólnego,
– potwierdzenia nabycia prawa własności w wyniku uwłaszczenia,
b) wydanie nieruchomości lub jej części,
c) rozgraniczenie nieruchomości.
Tak określone przedmioty orzeczeń sądowych, podlegających ujawnieniu
w ewidencji gruntów i budynków, wynikają z rodzaju informacji, jakie obejmuje ewidencja, wymienionych w art. 20 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy. Są to dane dotyczące:
- położenia gruntów, ich granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty,
- położenia budynków, ich przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych,
- położenia lokali, ich funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
Podstawą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów są więc jedynie takie orzeczenia sądów, które rozstrzygają o danych istotnych z punktu widzenia ewidencji gruntów i budynków, podlegających ujawnieniu w ewidencji.
Do tego rodzaju orzeczeń sądowych nie należy wyrok w sprawie o zapłatę, nawet jeżeli przesłanką rozstrzygnięcia zawartego w wyroku jest ustalenie (wynikające z jego pisemnego uzasadnienia) co do przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi, tak jak miało to miejsce w sprawie VIII C [...] Sądu Rejonowego w K.. Orzeczenie sądowe wydane w sprawie o zapłatę nie zostało wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy. W szczególności, wyrok rozstrzygający powództwo o zapłatę nie jest orzeczeniem o własność nieruchomości lub jej części, gdyż jego sentencja nie dotyczy informacji objętych ewidencją gruntów i budynków. Aktualizacja danych ewidencyjnych może natomiast nastąpić wyłącznie na podstawie sentencji orzeczenia sądowego, a nie jego pisemnych motywów. Z tego również powodu sądy nie mają obowiązku, wynikającego z art. 23 ust. 1 ustawy, przekazywać tego rodzaju wyroków właściwemu staroście prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków. Mają natomiast taki obowiązek w stosunku do innych orzeczeń wymienionych w powołanym wyżej przepisie i na tej podstawie organ ewidencyjny aktualizuje informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków z urzędu (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b) ustawy).
Podstawą wprowadzenia do ewidencji zmian żądanych przez skarżącą nie mógł być również szkic graniczny sporządzony przez geodetę L. S.-S. w sprawie VIII C [...]. Zgodnie z 24 ust. 2b pkt 1 lit. h) ustawy, aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b (ten ostatni przepis nie dotyczy stanu sprawy). W oparciu o taką dokumentację geodezyjną, sporządzoną na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystaną do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, właściwy organ wykazuje w ewidencji gruntów przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji (§ 30 ust. 1 rozporządzenia pkt 1 lit. d) rozporządzenia).
Z regulacji tych wynika, że podstawą do dokonania zmian nie może być każda dokumentacja geodezyjna, ale tylko taka, która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przez państwowy zasób geodezyjny
i kartograficzny należy zaś rozumieć zbiory danych prowadzone na podstawie ustawy przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, utworzone na podstawie tych zbiorów danych opracowania kartograficzne, rejestry, wykazy i zestawienia, dokumentację zawierającą wyniki prac geodezyjnych lub prac kartograficznych lub dokumenty utworzone w wyniku tych prac, a także zobrazowania lotnicze i satelitarne (art. 2 pkt 10 ustawy).
Nie ulega wątpliwości, że szkic graniczny sporządzony przez geodetę L. S.-S. w sprawie VIII C [...] Sądu Rejonowego
w K. nie został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego. Jak wynika z ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji na podstawie rejestru prac geodezyjnych, prowadzonego przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K., praca ta została zakończona bez przyjęcia operatu do zasobu geodezyjnego z uwagi na zgon wykonawcy. Organ nie miał więc podstawy prawnej, aby w oparciu o ten szkic wykazać w ewidencji gruntów granicę pomiędzy działkami nr [...], czy też wprowadzić jakiekolwiek inne dane.
Słusznie także przyjęły organy, że aktualizacji ewidencji – zgodnie z żądaniem wniosku – nie można było dokonać w oparciu o prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w K. z 8 lipca 1980 r., sygn. akt Ns [...], orzekające
o rozgraniczeniu nieruchomości, w skład których wchodziły m.in. działki nr [...] Integralną częścią tego postanowienia jest bowiem wadliwa dokumentacja geodezyjna, na podstawie której nie da się odtworzyć granicy ustalonej przez Sąd. Organ ustalił, że w zasobie geodezyjnym Starostwa Powiatowego w K. nie została odnaleziona dokumentacja, która nosiłaby oznaczenie ewidencyjne jak mapa zaewidencjonowana pod numerem [...], sporządzona przez biegłego sądowego J. K. na potrzeby sprawy o rozgraniczenie. Tymczasem do granicy przedstawionej na tej właśnie mapie nawiązuje postanowienie
o rozgraniczeniu z 8 lipca 1980 r. M. J. Kwietnia zawiera jedynie rysunek przebiegu granic działek z oznaczeniami, bez miar i innych elementów pozwalających na odtworzenie przebiegu granic z wymaganą dokładnością.
Z akt administracyjnych organu I instancji wynika przy tym, że podejmowane były przez trzech geodetów próby wznowienia znaków granicznych na podstawie opisanego wyżej postanowienia.
Pierwszą z nich podjął J. P. – biegły sadowy z zakresu geodezji, który w opinii z 16 października 2015 r., sporządzonej w sprawie VIII C [...] Sądu Rejonowego w K. stwierdził, że dokumentacja geodezyjna, na podstawie której dokonano rozgraniczenia, nie pozwala na jednoznaczne wyznaczenie przebiegu granicy z wymaganą dokładnością, bowiem dla punktów załamania granic brak jest:
- oznaczenia w terenie punktów załamania granic,
- określenia ich współrzędnych,
- nawiązania do osnowy geodezyjnej,
- nawiązania do trwałych elementów zagospodarowania.
Do możliwości wyznaczenia punktów granicznych pomiędzy działkami nr [...]
i 231 w [...], w oparciu o dokumentację zgromadzoną w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K., odniósł się także geodeta B. G. w sprawozdaniu technicznym/opinii geodezyjnej (stanowiącej część "Dokumentacji geodezyjno-prawnej wykonanej do chwili zaniechania prac" z 18 maja 2020 r.). Geodeta ten przeanalizował dokumenty w aktach sprawy o rozgraniczenie i wskazał, że na szkicu J. K. "znajdują się miary do osi i skrajów drogi, od linii prostej, którą stanowi granica z ewidencji gruntów. Brak jest natomiast obliczeń współrzędnych i miar nawiązujących do osnowy geodezyjnej". Tę linię prostą "można odtworzyć na podstawie dokumentacji założenia ewidencji gruntów z dokładnością nie większą niż 1m, zatem rozgraniczenie nadal zawiera wadę – brak jest możliwości jednoznacznego odtworzenia ustalonej granicy, brak możliwości skutecznego egzekwowania postanowienia sądu."
Sprawozdanie autorstwa B. G. odnosi się również do znajdującego się w aktach operatu technicznego z 21 maja 1976 r. autorstwa H. S., nr [...], sporządzonego na zlecenie J. A. celem wykonania pomiaru uzupełniającego w trybie postępowania rozgraniczeniowego – administracyjnego. Operat powyższy został co prawda przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21 maja 1976 r., jednakże nie zawiera on danych pozwalających na odtworzenie przebiegu granic. Punkty zanumerowane na mapie "nie mają określonych współrzędnych
w obowiązującym układzie odniesienia, brak jest miar nawiązujących punkty graniczne do osnowy ewidencyjnej. Podano jedynie szerokości działek." Ze sprawozdania wynika także, że mapa geodety J. K. nr [...]/[...], która stanowiła podstawę wydania postanowienia Sądu Rejonowego w K. z 8 lipca 1980 r., sygn. akt Ns [...], oparta została na mapie H. S., a biegły J. K. sporządził ją niejako "na nowo".
Wadliwość dokumentacji geodezyjnej, do której nawiązuje ww. postanowienie o rozgraniczeniu potwierdziła również biegła L. S.-S. w opinii sporządzonej w sprawie VIII C [...] Sądu Rejonowego w K.. Geodetka wskazała, że "wyników dokonanego rozgraniczenia nie wprowadzono w ewidencji gruntów ani w części opisowej (zmiana powierzchni działek), ani w części graficznej (zmiana przebiegu granic). (...) Pomiar dokonany był metodą liniową, bez pomiaru kątów i bez nawiązania do osnowy pomiarowej, co uniemożliwia obliczenie współrzędnych ustalonych punktów granicznych." Biegła podniosła, że analiza omawianego opracowania wykazała różnice w położeniu punktów załamania na odcinku H-J (stanowiącym według postanowienia rozgraniczeniowego granicę między działkami nr [...]), co wynika prawdopodobnie z tego, że "przy rozgraniczeniu granice zewnętrzne działek były mierzone wg wskazań stron, a nie odnosiły się do granic ewidencyjnych".
Na załączonym do tej opinii szkicu granicznym biegła przedstawiła przebieg granicy działek południowym brzegiem drogi czyniąc założenie, że "przebieg drogi nie uległ znacznym zmianom do dnia pomiaru w 2015 i w 2016 r." Opinia biegłej L. S.-S. potwierdza tego rodzaju wadliwość mapy J. K., będącej podstawą postanowienia rozgraniczeniowego w sprawie
Ns [...], która uniemożliwia wykazanie żądanych przez skarżącą zmian w oparciu o to postanowienie i dokumentację geodezyjną stanowiącą jego integralną część.
Z tych przyczyn należy przyznać rację organowi, że dokumenty, które skarżąca wskazała we wniosku nie mogą stanowić - w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy i rozporządzenia – podstawy do wykazania w ewidencji gruntów
i budynków żądanych przez nią zmian. Jedyna dokumentacja geodezyjna, dotycząca granicy działek nr [...], przyjęta do zasobu, o jakim mowa w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h) ustawy (tj. mapa sporządzona przez geodetę H. S.) zawiera wady, które nie pozwalają na wyznaczenie punktów granicznych. Te same zastrzeżenia dotyczą mapy geodety J. K., niezależnie od tego, że
w zasobie geodezyjnym Starostwa Powiatowego w K. nie ma dokumentacji, na podstawie której mapa została opracowana. Tym samym, nieprzydatne do dokonania aktualizacji informacji ewidencyjnych jest także prawomocne postanowienie
Sądu Rejonowego w K. o rozgraniczeniu w sprawie Ns [...], którego integralną częścią jest mapa J. K.. Z kolei dołączony do wniosku wyrok tego Sądu z 12 lipca 2017 r., sygn. akt VIII C [...], nie rozstrzyga w sentencji
o danych wykazywanych w ewidencji gruntów i budynków, a więc na jego podstawie organ także nie mógł wprowadzić żądanych zmian.
Podstawy do uwzględnienia wniosku nie stanowi również art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) ustawy, który pozwala organowi aktualizować dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli wynikają one z błędnych informacji. Wprawdzie skarżąca dysponuje prawomocnym postanowieniem o rozgraniczeniu, które jest niewykonalne z powodu wadliwej dokumentacji geodezyjnej, jednak tego rodzaju wadliwości nie można rozpatrywać w kategoriach "błędnych informacji", o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie. Z uwagi na rejestrowy charakter ewidencji gruntów i budynków, wykrycie błędnych informacji, które są prostowane przez organ ewidencyjny z urzędu, musi mieć charakter oczywisty i niewymagający postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia przebiegu granicy między działkami ewidencyjnymi (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2021 r., I OSK 2545/20, LEX nr 3209342; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lutego 2021 r., I SA/Wa 2833/20, LEX nr 3172940). Z taką sytuacją nie mamy natomiast do czynienia w sprawie.
Zdaniem Sądu, w celu wykazania podstawy do dokonania zmian informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, związanych z ustaleniem granicy prawnej pomiędzy działkami nr 230 i 231 w [...] i ich powierzchni, niezbędnym jest - w tym konkretnym przypadku - uzyskanie stosownego rozstrzygnięcia rozgraniczeniowego (administracyjnego lub sądowego) w trybie art. 29 i nast. ustawy.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI