II SA/Ke 551/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu handlowego, uznając, że inwestor nie dopełnił obowiązków legalizacyjnych w wyznaczonym terminie, a zmiana przepisów prawa budowlanego uniemożliwiła późniejszą legalizację.
Skarżący W.L. domagał się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku handlowego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wskazując na brak uzyskania pozwolenia na budowę i niedopełnienie obowiązków legalizacyjnych. Skarżący argumentował trudnościami proceduralnymi związanymi z uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków w terminie, a późniejsza zmiana przepisów prawa budowlanego uniemożliwiła legalizację obiektu.
Sprawa dotyczyła skargi W.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku handlowego. Obiekt, składający się z czterech kontenerów, został posadowiony w 2003 roku bez pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji nakazał wstrzymanie robót i wezwał inwestora do złożenia dokumentów legalizacyjnych w określonym terminie. Skarżący nie złożył wymaganych dokumentów, wnosząc jedynie o przedłużenie terminu, co zostało odmówione. Wobec tego wydano nakaz rozbiórki. Skarżący zarzucił trudności w uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy z powodu zawieszenia postępowania w tej sprawie oraz kwestionował długość wyznaczonego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd uznał, że stan faktyczny ustalony przez organy był prawidłowy, a skarżący faktycznie wzniósł obiekt samowolnie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się to, że inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków w terminie, a po zmianie przepisów Prawa budowlanego (od 31 maja 2004 r.) możliwość legalizacji samowoli budowlanej została ograniczona do przypadków zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy z dnia wszczęcia postępowania. Ponieważ skarżący nie dysponował taką decyzją, a postępowanie o jej wydanie zostało wszczęte dopiero w marcu 2004 r., legalizacja stała się niemożliwa. Sąd podkreślił, że nowe przepisy miały zastosowanie do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem ich wejścia w życie, co uniemożliwiło przedłużenie terminu lub zawieszenie postępowania legalizacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ może wydać nakaz rozbiórki, jeśli inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków w terminie, a zmiana przepisów uniemożliwiła późniejszą legalizację.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem o wstrzymaniu robót w terminie. Po zmianie przepisów Prawa budowlanego, możliwość legalizacji samowoli została ograniczona, a skarżący nie spełniał nowych warunków, co skutkowało koniecznością orzeczenia rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 48 § ust.1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 48 § ust.2 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 48 § ust.3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 48 § ust.4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 33 § ust.2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.z.p. art. 62 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. zmieniająca Prawo budowlane art. 2 § ust. 1
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopełnienie przez inwestora obowiązków legalizacyjnych w wyznaczonym terminie. Zmiana przepisów Prawa budowlanego uniemożliwiająca legalizację obiektu po upływie terminu. Brak posiadania przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy z dnia wszczęcia postępowania.
Odrzucone argumenty
Trudności proceduralne związane z zawieszeniem postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Niewłaściwe ustalenie długości terminu na złożenie dokumentów legalizacyjnych. Możliwość przedłużenia terminu lub zawieszenia postępowania legalizacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Moc wiążąca tego postanowienia ustała zatem z dniem 30 maja 2004 r., czyli z bezskutecznym upływem zakreślonego w nim terminu. Działanie organu uwzględniające wniosek skarżącego o przedłużenie tego terminu, pozostawałoby w tej sytuacji w sprzeczności z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. zmieniającej Prawo budowlane z dniem 31 maja 2004 r., nakazującym do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia w jej życie, stosować przepisy nowe.
Skład orzekający
Renata Detka
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Kuza
członek
Beata Ziomek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, skutków zmian przepisów w toku postępowania oraz możliwości legalizacji obiektów budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie postępowania legalizacyjnego samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje pułapki prawne związane z samowolą budowlaną i zmianami przepisów, co jest częstym problemem w praktyce budowlanej i administracyjnej.
“Samowola budowlana i zmiana prawa: jak nie stracić budynku przez jeden dzień zwłoki?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 551/05 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2006-05-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Beata Ziomek Jacek Kuza Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016 art.48 ust.1, art.33 ust.2 i 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Sygnatura akt: II SA/Ke 551/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie: Asesor WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant: Referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Uzasadnienie II SA/Ke 551/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną przez W.L. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]., nakazującą mu dokonanie rozbiórki budynku handlowego - sklepu, zlokalizowanego na działce oznaczonej nr 1302/4 w G. Organ odwoławczy podniósł, że w wyniku oględzin przeprowadzonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustalono, że skarżący w miejscowości G. zlokalizował budynek handlowy - sklep z artykułami spożywczo-przemysłowymi, w skład którego wchodzą cztery kontenery. Budynek ma konstrukcję stalową, obity jest blachą trapezową i posadowiony został na płytach drogowych w roku 2003, bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego organ I-szej instancji postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał inwestorowi wstrzymać samowolnie prowadzone roboty budowlane zobowiązując go jednocześnie do złożenia w terminie do 30 maja 2004 r. następujących dokumentów: - zaświadczenia z Urzędu Miasta i Gminy w S. o zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S., - 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr 1302/4, celem legalizacji samowoli budowlanej. Ponieważ inwestor dokumentów tych nie złożył wnosząc jedynie o przedłużenie terminu, który to wniosek rozstrzygnięty został przez organ I-szej instancji odmownie, zaskarżoną decyzją nakazano rozbiórkę obiektu. Po rozpatrzeniu sprawy organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia tego rozstrzygnięcia i przytaczając treść art. 48 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy Prawo budowlane podniósł, że niewykonanie obowiązków nałożonych na inwestora postanowieniem z dnia [...] skutkować musiało nakazem rozbiórki przedmiotowego obiektu. Skargę od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył W.L. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Podniósł, że dnia 1 marca 2004 r. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy, jednak postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone z uwagi na treść art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z uwagi na obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tych względów nie był w stanie przedstawić decyzji o warunkach zabudowy w terminie określonym przez organ I-szej instancji. Zarzucił także, iż przepis art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego pozostawia kwestię długości terminu uznaniu organu, a skoro tak, to nie było przeszkód, aby organ wyznaczony przez siebie termin przedłużył. Jeżeli jednak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. stwierdził, że nie jest władny przedłużyć termin, to winien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Skarżący podniósł również, że podjął wszelkie niezbędne kroki w celu legalizacji inwestycji i z pewnością dopełniłby niezbędnych formalności, gdyby nie wystąpiły trudności proceduralne związane z funkcjonowaniem innego organu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji nie był kwestionowany i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżący zlokalizował przedmiotowy obiekt budowlany bez wymaganej przepisami Prawa budowlanego decyzji o pozwoleniu na budowę - a więc samowolnie. Do oceny skutków prawnych tej samowoli będzie zatem miał zastosowanie przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przewidzianą w nim sankcję rozbiórki obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ może jednak zastosować dopiero po niespełnieniu przez inwestora obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3. W dacie podjęcia tego postanowienia przez organ I-szej instancji powołany wyżej przepis miał następujące brzmienie: W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2 ( o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych ), ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami, o których mowa w ust. 2 pkt 1 ( chodzi o przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ); 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynikał z treści art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego ( określającego dokumenty jakie należy złożyć wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę ). Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżący w terminie wyznaczonym przez organ nałożonych na niego obowiązków nie wykonał, wniósł natomiast o przedłużenie tego terminu powołując się na fakt, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jakie wszczęte zostało na jego wniosek złożony dnia 1 marca 2004 r., zostało zawieszone do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rozstrzygnięcie podnoszonej w skardze kwestii charakteru prawnego terminu o jakim mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, a w szczególności czy może on być przez organ przedłużony, nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Trzeba bowiem zauważyć, że decyzję o nakazie rozbiórki organy obu instancji podejmowały już w nowym stanie prawnym, a mianowicie po nowelizacji art. 48 Prawa budowlanego, która weszła w życie od dnia 31 maja 2004 r. Zgodnie z nią możliwość legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych może nastąpić jedynie wówczas, gdy 1) budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, a mianowicie nakazanie rozbiórki obiektu. Gdyby skarżący wykonał w wyznaczonym terminie obowiązki nałożone na niego wedle starego stanu prawnego, zmiana przepisów nie wpływałaby na jego uprawnienie do legalizacji samowoli budowlanej, a organ miałby obowiązek zatwierdzić projekt budowlany i wydać pozwolenie na wznowienie robót, zgodnie z art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego. W sytuacji jednak, gdy obowiązki te nie zostały zrealizowane, przedłużenie terminu ( nawet przy przyjęciu, że jest ono prawnie dopuszczalne ) byłoby wadliwe, albowiem po jego upływie przepis na podstawie którego organ wydał postanowienie z dnia [...] uzyskał nowe brzmienie, przytoczone wyżej. Moc wiążąca tego postanowienia ustała zatem z dniem 30 maja 2004 r., czyli z bezskutecznym upływem zakreślonego w nim terminu. Działanie organu uwzględniające wniosek skarżącego o przedłużenie tego terminu, pozostawałoby w tej sytuacji w sprzeczności z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. zmieniającej Prawo budowlane z dniem 31 maja 2004 r., nakazującym do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia w jej życie, stosować przepisy nowe. Wedle nich, tylko ostateczna w dniu wszczęcia postępowania decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, umożliwia legalizację samowoli, a taką decyzją skarżący niewątpliwie nie dysponował. Nie było zatem podstaw ani do przedłużenia terminu ani do zawieszenia postępowania legalizacyjnego, skoro toczące się postępowanie o ustalenie warunków zabudowy wszczęte zostało dopiero dnia 1 marca 2004 r. Poza tym, W.L. nie wypełnił także innych obowiązków nałożonych na niego postanowieniem z dnia [...] co w konsekwencji powodować musiało nakaz rozbiórki, o czym prawidłowo orzekły organy obu instancji na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI