II SA/Ke 551/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2006-05-10
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkapozwolenie na budowędecyzja o warunkach zabudowyterminyzmiana przepisówpostępowanie administracyjnekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu handlowego, uznając, że inwestor nie dopełnił obowiązków legalizacyjnych w wyznaczonym terminie, a zmiana przepisów prawa budowlanego uniemożliwiła późniejszą legalizację.

Skarżący W.L. domagał się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku handlowego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wskazując na brak uzyskania pozwolenia na budowę i niedopełnienie obowiązków legalizacyjnych. Skarżący argumentował trudnościami proceduralnymi związanymi z uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków w terminie, a późniejsza zmiana przepisów prawa budowlanego uniemożliwiła legalizację obiektu.

Sprawa dotyczyła skargi W.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku handlowego. Obiekt, składający się z czterech kontenerów, został posadowiony w 2003 roku bez pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji nakazał wstrzymanie robót i wezwał inwestora do złożenia dokumentów legalizacyjnych w określonym terminie. Skarżący nie złożył wymaganych dokumentów, wnosząc jedynie o przedłużenie terminu, co zostało odmówione. Wobec tego wydano nakaz rozbiórki. Skarżący zarzucił trudności w uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy z powodu zawieszenia postępowania w tej sprawie oraz kwestionował długość wyznaczonego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd uznał, że stan faktyczny ustalony przez organy był prawidłowy, a skarżący faktycznie wzniósł obiekt samowolnie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się to, że inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków w terminie, a po zmianie przepisów Prawa budowlanego (od 31 maja 2004 r.) możliwość legalizacji samowoli budowlanej została ograniczona do przypadków zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy z dnia wszczęcia postępowania. Ponieważ skarżący nie dysponował taką decyzją, a postępowanie o jej wydanie zostało wszczęte dopiero w marcu 2004 r., legalizacja stała się niemożliwa. Sąd podkreślił, że nowe przepisy miały zastosowanie do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem ich wejścia w życie, co uniemożliwiło przedłużenie terminu lub zawieszenie postępowania legalizacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ może wydać nakaz rozbiórki, jeśli inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków w terminie, a zmiana przepisów uniemożliwiła późniejszą legalizację.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem o wstrzymaniu robót w terminie. Po zmianie przepisów Prawa budowlanego, możliwość legalizacji samowoli została ograniczona, a skarżący nie spełniał nowych warunków, co skutkowało koniecznością orzeczenia rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 48 § ust.1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 48 § ust.2 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48 § ust.3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48 § ust.4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 33 § ust.2 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.z.p. art. 62 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. zmieniająca Prawo budowlane art. 2 § ust. 1

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopełnienie przez inwestora obowiązków legalizacyjnych w wyznaczonym terminie. Zmiana przepisów Prawa budowlanego uniemożliwiająca legalizację obiektu po upływie terminu. Brak posiadania przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy z dnia wszczęcia postępowania.

Odrzucone argumenty

Trudności proceduralne związane z zawieszeniem postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Niewłaściwe ustalenie długości terminu na złożenie dokumentów legalizacyjnych. Możliwość przedłużenia terminu lub zawieszenia postępowania legalizacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Moc wiążąca tego postanowienia ustała zatem z dniem 30 maja 2004 r., czyli z bezskutecznym upływem zakreślonego w nim terminu. Działanie organu uwzględniające wniosek skarżącego o przedłużenie tego terminu, pozostawałoby w tej sytuacji w sprzeczności z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. zmieniającej Prawo budowlane z dniem 31 maja 2004 r., nakazującym do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia w jej życie, stosować przepisy nowe.

Skład orzekający

Renata Detka

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Kuza

członek

Beata Ziomek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, skutków zmian przepisów w toku postępowania oraz możliwości legalizacji obiektów budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie postępowania legalizacyjnego samowoli budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje pułapki prawne związane z samowolą budowlaną i zmianami przepisów, co jest częstym problemem w praktyce budowlanej i administracyjnej.

Samowola budowlana i zmiana prawa: jak nie stracić budynku przez jeden dzień zwłoki?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 551/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza
Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art.48 ust.1, art.33 ust.2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Sygnatura akt: II SA/Ke 551/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie: Asesor WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant: Referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Ke 551/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną przez W.L. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]., nakazującą mu dokonanie rozbiórki budynku handlowego - sklepu, zlokalizowanego na działce oznaczonej nr 1302/4 w G.
Organ odwoławczy podniósł, że w wyniku oględzin przeprowadzonych
w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustalono, że skarżący w miejscowości G. zlokalizował budynek handlowy - sklep z artykułami spożywczo-przemysłowymi, w skład którego wchodzą cztery kontenery. Budynek ma konstrukcję stalową, obity jest blachą trapezową i posadowiony został na płytach drogowych w roku 2003, bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego organ I-szej instancji postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał inwestorowi wstrzymać samowolnie prowadzone roboty budowlane zobowiązując go jednocześnie do złożenia
w terminie do 30 maja 2004 r. następujących dokumentów:
- zaświadczenia z Urzędu Miasta i Gminy w S. o zgodności obiektu
z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S.,
- 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr 1302/4,
celem legalizacji samowoli budowlanej.
Ponieważ inwestor dokumentów tych nie złożył wnosząc jedynie o przedłużenie terminu, który to wniosek rozstrzygnięty został przez organ I-szej instancji odmownie, zaskarżoną decyzją nakazano rozbiórkę obiektu.
Po rozpatrzeniu sprawy organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia tego rozstrzygnięcia i przytaczając treść art. 48 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy Prawo budowlane podniósł, że niewykonanie obowiązków nałożonych na inwestora postanowieniem z dnia [...] skutkować musiało nakazem rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Skargę od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył W.L. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Podniósł, że dnia 1 marca 2004 r. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy, jednak postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone z uwagi na treść art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z uwagi na obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tych względów nie był w stanie przedstawić decyzji o warunkach zabudowy w terminie określonym przez organ I-szej instancji. Zarzucił także, iż przepis art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego pozostawia kwestię długości terminu uznaniu organu, a skoro tak, to nie było przeszkód, aby organ wyznaczony przez siebie termin przedłużył. Jeżeli jednak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w S. stwierdził, że nie jest władny przedłużyć termin, to winien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Skarżący podniósł również, że podjął wszelkie niezbędne kroki w celu legalizacji inwestycji
i z pewnością dopełniłby niezbędnych formalności, gdyby nie wystąpiły trudności proceduralne związane z funkcjonowaniem innego organu.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając
o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1
ustawy o p.p.s.a.).
Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji nie był kwestionowany
i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżący zlokalizował przedmiotowy obiekt budowlany bez wymaganej przepisami Prawa budowlanego decyzji o pozwoleniu na budowę - a więc samowolnie. Do oceny skutków prawnych tej samowoli będzie zatem miał zastosowanie przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przewidzianą w nim sankcję rozbiórki obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ może jednak zastosować dopiero po niespełnieniu przez inwestora obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3. W dacie podjęcia tego postanowienia przez organ I-szej instancji powołany wyżej przepis miał następujące brzmienie:
W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2 ( o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych ), ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami,
o których mowa w ust. 2 pkt 1 ( chodzi o przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym );
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynikał z treści art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego
( określającego dokumenty jakie należy złożyć wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę ). Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżący w terminie wyznaczonym przez organ nałożonych na niego obowiązków nie wykonał, wniósł natomiast o przedłużenie tego terminu powołując się na fakt, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jakie wszczęte zostało na jego wniosek złożony dnia 1 marca 2004 r., zostało zawieszone do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie podnoszonej w skardze kwestii charakteru prawnego terminu
o jakim mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, a w szczególności czy może on być przez organ przedłużony, nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Trzeba bowiem zauważyć, że decyzję o nakazie rozbiórki organy obu instancji podejmowały już w nowym stanie prawnym, a mianowicie po nowelizacji art. 48 Prawa budowlanego, która weszła w życie od dnia 31 maja 2004 r. Zgodnie z nią możliwość legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych może nastąpić jedynie wówczas, gdy
1) budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków,
o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, a mianowicie nakazanie rozbiórki obiektu.
Gdyby skarżący wykonał w wyznaczonym terminie obowiązki nałożone na niego wedle starego stanu prawnego, zmiana przepisów nie wpływałaby na jego uprawnienie do legalizacji samowoli budowlanej, a organ miałby obowiązek zatwierdzić projekt budowlany i wydać pozwolenie na wznowienie robót, zgodnie z art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego. W sytuacji jednak, gdy obowiązki te nie zostały zrealizowane, przedłużenie terminu ( nawet przy przyjęciu, że jest ono prawnie dopuszczalne ) byłoby wadliwe, albowiem po jego upływie przepis na podstawie którego organ wydał postanowienie z dnia [...] uzyskał nowe brzmienie, przytoczone wyżej. Moc wiążąca tego postanowienia ustała zatem z dniem 30 maja 2004 r., czyli z bezskutecznym upływem zakreślonego w nim terminu. Działanie organu uwzględniające wniosek skarżącego o przedłużenie tego terminu, pozostawałoby w tej sytuacji w sprzeczności z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. zmieniającej Prawo budowlane z dniem 31 maja 2004 r., nakazującym do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia w jej życie, stosować przepisy nowe. Wedle nich, tylko ostateczna w dniu wszczęcia postępowania decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, umożliwia legalizację samowoli, a taką decyzją skarżący niewątpliwie nie dysponował. Nie było zatem podstaw ani do przedłużenia terminu ani do zawieszenia postępowania legalizacyjnego, skoro toczące się postępowanie o ustalenie warunków zabudowy wszczęte zostało dopiero dnia 1 marca 2004 r.
Poza tym, W.L. nie wypełnił także innych obowiązków nałożonych na niego postanowieniem z dnia [...] co w konsekwencji powodować musiało nakaz rozbiórki, o czym prawidłowo orzekły organy obu instancji na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI