II SA/Ke 546/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M.J. na decyzję odmawiającą zmiany poprzednich decyzji o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, uznając, że nie można wzruszyć prawomocnej decyzji o pozbawieniu uprawnień, nawet jeśli strona powołuje się na interes społeczny lub swój słuszny interes.
Skarżący M.J. wniósł skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która odmówiła zmiany wcześniejszych decyzji pozbawiających go uprawnień kombatanckich. Skarżący zarzucał naruszenie prawa i brak przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że decyzja o pozbawieniu uprawnień jest prawomocna i nie może być ponownie przedmiotem kontroli sądowej, a próba jej wzruszenia w trybie art. 154 k.p.a. nie może prowadzić do obejścia przepisów ustawy o kombatantach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę M.J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która odmówiła zmiany decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich. Organ administracji publicznej uznał, że pismo skarżącego nie spełnia przesłanek do wznowienia postępowania ani stwierdzenia nieważności, a potraktowane jako wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. nie wykazało istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Sąd podkreślił, że decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich jest prawomocna i nie podlega ponownej kontroli sądowej. Sąd odrzucił zarzuty skarżącego dotyczące braku przeprowadzenia postępowania dowodowego i naruszenia przepisów, wskazując, że zastosowanie art. 154 k.p.a. nie może prowadzić do obejścia przepisów ustawy o kombatantach, w szczególności art. 25 ust. 2 pkt 2, który stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, prawomocna decyzja administracyjna, na podstawie której żadna ze stron nie nabyła prawa, nie może być zmieniona lub uchylona w trybie art. 154 § 1 k.p.a. na wniosek strony, jeśli miałoby to prowadzić do obejścia przepisów prawa, w tym przypadku ustawy o kombatantach.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich jest prawomocna i nie podlega ponownej kontroli sądowej. Zastosowanie art. 154 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji i nie może służyć obejściu przepisów prawa, takich jak art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 154 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszcza możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub interes strony. Wyjątek ten jest ograniczony i nie może prowadzić do obejścia przepisów prawa.
u.o.k. art. 25 § 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Określa przesłanki pozbawienia uprawnień kombatanckich.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje podstawową zasadę działania administracji publicznej na podstawie przepisów prawa.
u.o.k. art. 25 § 1
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Wyłącza spod działania ustawy żołnierzy z poboru.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocność decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich uniemożliwia jej wzruszenie w trybie art. 154 k.p.a. w celu obejścia przepisów prawa. Organ administracji publicznej działa na podstawie przepisów prawa i nie może uchylać ostatecznych decyzji, jeśli nie zachodzą ku temu ustawowe przesłanki.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa z uwagi na art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach (wyłączenie żołnierzy z poboru). Zarzut braku przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego (naruszenie art. 77 § 1 k.p.a.). Żądanie ponownego sprawdzenia w "archiwum wojskowym" zasadności pozbawienia uprawnień kombatanckich.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący musi jednak zrozumieć, że decyzja ta jest nie tylko ostateczna, ale także prawomocna (...), dlatego nie może być ponownie przedmiotem kontroli sądowej. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 kpa nie może się sprowadzać do obchodzenia przepisów prawa. Takie pojmowanie wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnych przewidzianego w art. 154 § 1 kpa doprowadziłoby do obejścia przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...), a w konsekwencji do rażącego naruszenia art. 6 kpa.
Skład orzekający
Teresa Kobylecka
przewodniczący
Renata Detka
sprawozdawca
Anna Żak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady trwałości decyzji administracyjnych i ograniczeń w stosowaniu art. 154 k.p.a. w celu obejścia przepisów prawa, zwłaszcza w sprawach dotyczących uprawnień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uprawnieniami kombatanckimi i procedurą ich pozbawiania, ale ogólne zasady dotyczące trwałości decyzji i art. 154 k.p.a. mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawomocnością decyzji administracyjnych i stosowaniem art. 154 k.p.a. Jest to typowa sprawa dla prawników procesualistów, ale mniej interesująca dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 546/05 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2005-12-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Anna Żak Renata Detka /sprawozdawca/ Teresa Kobylecka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach Hasła tematyczne Kombatanci Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art.145 par.1, art.145a,art.154 par.1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 1991 nr 17 poz 75 art.25 ust.2 pkt 1 Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Sentencja Sygnatura akt: II SA/Ke 546/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant: Referent stażysta Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : odmowy zmiany decyzji pozbawiającej uprawnień kombatanckich. oddala skargę Uzasadnienie II SA/Ke 546/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]. Kierownik Urzędu Do Spraw kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 154 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, odmówił M. J. zmiany decyzji z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ podniósł, że w piśmie, które wpłynęło w sprawie zakończonej wydaniem decyzji wymienionych wyżej, strona nie powołała się na ustawowe podstawy wznowienia postępowania ani na podstawy stwierdzenia nieważności poprzednio wydanych rozstrzygnięć. W związku z powyższym pismo to potraktowane zostało jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 kpa. Ponieważ przesłanki wymienione w tym przepisie nie zachodzą, w szczególności strona nie wykazała, aby za uchyleniem decyzji przemawiał interes społeczny albo jej słuszny interes, przytaczając okoliczności podnoszone już w postępowaniu weryfikacyjnym, nie było podstaw do uwzględnienia wniosku. Rozpoznając sprawę ponownie Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] Organ ustalił, że M. J. w wyniku wszczętego postępowania weryfikacyjnego decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją z [...] pozbawiony został uprawnień kombatanckich. Skarga złożona przez stronę od tego ostatniego rozstrzygnięcia oddalona została wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z 26 stycznia 2004 r. Organ podniósł, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.J. nie wskazał, aby istniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Zdaniem organu słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 kpa nie może się sprowadzać do obchodzenia przepisów prawa, a w tym przypadku konkretnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Niewątpliwie w interesie strony byłoby uniknięcie sankcji wskazanego wyżej przepisu ustawy, jednakże organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i w sytuacji stwierdzenia braku podstaw do zachowania przyznanych uprawnień kombatanckich zobowiązane są do podjęcia decyzji o ich pozbawieniu. Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M.J. wnosząc o jego uchylenie i "przyznanie mu uprawnień kombatanta". Zarzucił, że stanowisko organu zawarte w tej decyzji, iż nie jest on zobowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich, stanowi rażące naruszenie prawa z uwagi na art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach .... zgodnie z którym wyłączeni są spod jego działania żołnierze z poboru. Podniósł, że do 13 pułku KBW został wcielony przymusowo i nie mógł odmówić służby, gdyż równałoby się to z "wyrokiem śmierci". Organ nie przeprowadził szczegółowego postępowania dowodowego, czym naruszył art. 77 § 1 kpa i trudno zgodzić się ze stanowiskiem, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że uczestniczył w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wherwolfu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Na wstępie podnieść należy, że zarzuty podniesione w skardze skierowane zostały w głównej mierze przeciwko decyzji Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. pozbawiającej M.J. uprawnień kombatanckich. Skarżący musi jednak zrozumieć, że decyzja ta jest nie tylko ostateczna, ale także prawomocna (z dniem 2 czerwca 2004 r. - k. 48 akt administracyjnych), dlatego nie może być ponownie przedmiotem kontroli sądowej. Dlatego do zarzutów podniesionych w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny merytorycznie odnieść się nie może. Aktualnie, ocenie podlega natomiast decyzja tego samego organu z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzja z [...] rozstrzygające wniosek M.J. z dnia 22 października 2004 r., z którego treści wynika żądanie ponownego sprawdzenia w "archiwum wojskowym" zasadności pozbawienia go uprawnień kombatanckich. Istotnie, pismo to nie powołuje się na żadną podstawę wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 czy art. 145a kpa, a skoro wynika z niego, iż skarżący domaga się powtórnego zbadania sprawy, słusznie organ potraktował je jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 kpa. Przepis ten - jak to zostało już podkreślone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia - stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych i dopuszcza możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub interes strony. Niewątpliwie decyzja o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich należy do rozstrzygnięć, na podstawie których żadna ze stron nie nabyła prawa, o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie. Jego zastosowanie w sprawie jest jednak bardzo ograniczone, gdyż możliwość przewidziana w art. 154 § 1 kpa nie oznacza, że decyzja dla strony niekorzystna, może być następnie zmieniona dla poprawienia jej sytuacji, zwłaszcza, gdy postępowanie wszczęte zostało z urzędu w związku z koniecznością przeprowadzenia postępowania weryfikacyjnego na podstawie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Takie pojmowanie wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnych przewidzianego w art. 154 § 1 kpa doprowadziłoby do obejścia przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...), a w konsekwencji do rażącego naruszenia art. 6 kpa, statuującego jedną z podstawowych reguł działania administracji publicznej na podstawie przepisów prawa. Dlatego słuszne jest stanowisko organu o braku podstaw do wzruszenia ostatecznej decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI