II SA/Ke 534/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezskuteczność czynności Burmistrza Miasta i Gminy Staszów polegającej na zmianie numeru porządkowego budynku i przypisaniu go do innej miejscowości, z uwagi na brak należytego uzasadnienia i wyjaśnienia podstaw prawnych.
Skarżący K. A. zakwestionował czynność Burmistrza Miasta i Gminy Staszów, która zmieniła numer porządkowy jego budynku z 35 w C. na 80 w W. oraz przypisała go do innej miejscowości. Skarżący argumentował, że zmiana ta jest nieuzasadniona faktycznie i społecznie, a także może zagrażać bezpieczeństwu jego rodziny. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezskuteczność zaskarżonej czynności z powodu braku wystarczającego uzasadnienia ze strony organu, który nie wykazał podstaw prawnych i faktycznych do zmiany numeru porządkowego oraz miejscowości, a także nie rozważył potencjalnych utrudnień wynikających z tej zmiany.
Sprawa dotyczyła skargi K. A. na czynność Burmistrza Miasta i Gminy Staszów z dnia 22 sierpnia 2025 r., która zmieniła numer porządkowy budynku skarżącego z 35 w miejscowości C. na 80 w miejscowości W. oraz przypisała go do tej drugiej miejscowości. Skarżący podniósł szereg argumentów przeciwko tej zmianie, wskazując na brak faktycznego związku z miejscowością W., trudności w dojeździe dla służb ratunkowych, silne więzi rodzinne i społeczne z miejscowością C., a także fakt, że sąsiednie działki formalnie w obrębie W. O. posiadają adres C. Podkreślił również, że infrastruktura (wodociąg, energetyka, drogi) jest obsługiwana przez sołectwo C. Organ administracji argumentował, że zmiana wynika z weryfikacji bazy adresowej EMUiA, która wykazała błąd w dotychczasowym oznaczeniu nieruchomości położonej w obrębie W. O. jako C. 35. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że choć organ gminy ma kompetencje do ustalania numerów porządkowych, to przepisy nie pozwalają na zmianę miejscowości, na terenie której położona jest nieruchomość, jedynie na podstawie przynależności do obrębu ewidencyjnego. Kluczowym zarzutem Sądu było jednak brak należytego uzasadnienia zaskarżonej czynności. Sąd wskazał, że organ nie wykazał, na czym polega wadliwość dotychczasowej numeracji, jakie konkretne przepisy prawa uzasadniają zmianę, jakie argumenty przemawiały przeciwko zachowaniu dotychczasowego stanu rzeczy, ani czy zmiana nie spowoduje utrudnień. Brak wyczerpującego uzasadnienia i wyjaśnienia podstaw prawnych uniemożliwił Sądowi kontrolę legalności czynności, co skutkowało stwierdzeniem jej bezskuteczności na podstawie art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd zasądził również od Gminy Staszów na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, czynność ta nie była zgodna z prawem z powodu braku wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ nie wykazał podstaw prawnych i faktycznych do zmiany numeru porządkowego i miejscowości, a także nie uzasadnił, dlaczego dotychczasowa numeracja jest wadliwa i czy zmiana nie spowoduje utrudnień. Brak należytego uzasadnienia uniemożliwił kontrolę legalności czynności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (19)
Główne
p.g.i.k. art. 47a
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Pomocnicze
p.g.i.k. art. 47b § ust. 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
rozporządzenie EMUiA
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.u.n.m.o.f. art. 8
Ustawa o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych
rozporządzenie EGiB
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego dla zmiany numeru porządkowego i miejscowości. Niewykazanie, że dotychczasowa numeracja była wadliwa w stopniu utrudniającym jej wykorzystanie. Niewłaściwe przypisanie miejscowości na podstawie samego obrębu ewidencyjnego. Potencjalne utrudnienia w dostępie dla służb ratunkowych i zerwanie więzi społecznej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu oparta na analizie bazy EMUiA i położeniu działki w obrębie ewidencyjnym W. O.
Godne uwagi sformułowania
nie może stanowić wystarczającego uzasadnienia zmiany przynależności określonej nieruchomości do konkretnej miejscowości samo tylko jej położenie w określonym obrębie ewidencyjnym. nie jest wystarczające wskazanie w zawiadomieniu, że 'zachodzi konieczność weryfikacji i usunięcia zdublowanych punktów adresowych (numerów budynków) bądź błędów adresowych'. nie zostały spełnione wymogi, co uniemożliwiło Sądowi w tej sprawie dokonanie kontroli legalności podjętej czynności w jej aspekcie materialnoprawnym.
Skład orzekający
Agnieszka Banach
sprawozdawca
Beata Ziomek
członek
Sylwester Miziołek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie czynności materialno-technicznych przez organy administracji, prawidłowe ustalanie numerów porządkowych i przynależności miejscowości, kontrola sądowa czynności materialno-technicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany numeru porządkowego i miejscowości, ale zasady dotyczące uzasadnienia i kontroli sądowej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych, nawet tych o charakterze technicznym, oraz jak sądy administracyjne kontrolują działania organów w sprawach dotyczących codziennego życia obywateli.
“Sąd: Zmiana adresu budynku bez uzasadnienia jest bezskuteczna!”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Ke 534/25 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2026-01-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-10-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Agnieszka Banach /sprawozdawca/ Beata Ziomek Sylwester Miziołek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6129 Inne o symbolu podstawowym 612 Skarżony organ Burmistrz Miasta i Gminy Treść wyniku Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi K. A. na czynność Burmistrza Miasta i Gminy Staszów z dnia 22 sierpnia 2025 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia numeru porządkowego budynku I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Gminy Staszów na rzecz K. A. kwotę [...](dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Burmistrz Miasta i Gminy Staszów pismem z 22 sierpnia 2025 r. znak: [...], zawiadomił K. A., że na podstawie art. 47a, art. 47b ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1368) oraz pismem Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej dotyczącym "Ewidencji Miejscowości, Ulic i Adresów" oraz Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, zachodzi konieczność weryfikacji i usunięcia zdublowanych punktów adresowych (numerów budynków) bądź błędów adresowych. W uzasadnieniu zawiadomiono, że w wyniku weryfikacji stwierdzono, że nieruchomość budynkowa stanowiąca własność adresata pisma zlokalizowana jest na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w W. i oznaczona będzie numerem porządkowym 80, a nie jak dotychczas mylnie podawano we wsi C. numerem porządkowym 35. W skardze na powyższą czynność K. A. nie zgodził się ze zmianą i ustaleniem nowego adresu jako W. 80 oraz wniósł o nadanie numeru porządkowego w miejscowości C.. W uzasadnieniu skargi podniósł, że brak jest faktycznego związku z miejscowością W. , gdyż jego działka położona jest wprawdzie na skraju obrębu W. , lecz nie ma żadnego dojazdu od strony tej miejscowości do jego domu, a jego działka przylega do działek należących do miejscowości C.. Dodał, że do najbliższego sąsiada w W. ma 4,2 km, a najbliższy sąsiad w C. mieszka kilkanaście metrów od jego posesji. Ponadto, aby dojechać do domu, musi jechać przez całą C. . Skarżący zaznaczył, że w przypadku wezwania pogotowia lub innych służb ratunkowych istnieje wysokie ryzyko, że kierując się adresem "[...]", trafią oni do centrum W. , oddalonej o ponad 4 km. Z kolei intuicyjne szukanie adresu w W. - zamiast w C. - może doprowadzić do opóźnień zagrażających zdrowiu i życiu jego rodziny. Straż Pożarna w razie zgłoszenia dostaje tylko numer domu w danej miejscowości, ze względu na przepisy RODO. Wnoszący skargę dalej zwrócił uwagę, że jego rodzina od pokoleń związana jest z C. i od lat jej członkowie są aktywnymi członkami tej społeczności. Podkreślił też, że sąsiednia działka, choć również znajduje się formalnie w obrębie W. O., posiada adres C. , a zatem gmina ma możliwość i praktykę przypisywania adresów z C. w obrębie W. O.. Skarżący zaznaczył, że sieć wodociągowa i energetyczna obsługiwana jest przez sołectwo C. , wszystkie sprawy związane z infrastrukturą, odśnieżaniem i drogą dojazdową załatwiane były dotąd z sołtysem C. , a zmiana adresu na W. odetnie go od tej obsługi i pozostawi poza realną strukturą społeczności lokalnej. Ponadto skarżący stwierdził, że obręb ewidencyjny nie jest tożsamy z miejscowością - zgodnie z § 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2019 poz. 393), a zgodnie z art. 47a i 47b Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzeniem o EMUiA (Dz.U. 2021 poz. 1368), adres powinien być nadany zgodnie z miejscowością faktycznego położenia i użytkowania budynku, a nie wyłącznie na podstawie granicy obrębu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że rozstrzygając wniosek K. A. z 4 lipca 2025 r. o nadanie numeru porządkowego w miejscowości C., dokonał weryfikacji numerów porządkowych budynków położonych w tej miejscowości. Na podstawie analizy posiadanej przez Urząd Miasta i Gminy w S. aplikacji EMUiA dotyczącej bazy adresowej, stwierdzono, że budynek zlokalizowany na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości W. O. posiada błędne oznaczenie, podawane jako C. 35. Ponadto z dołączonego przez skarżącego do wniosku wypisu z rejestru gruntów jednoznacznie wynikało, że działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...] położona jest w miejscowości W. O.. Potwierdzają to również załączone przez niego wydruki map. Co prawda działka ta swoim węższym bokiem leży u styku obrębu miejscowości C., jednak jej całość umiejscowiona jest w obrębie W. O.. Ta bliskość do obrębu C. może świadczyć jedynie o tym, że w latach wcześniejszych być może omyłkowo, bez dokonania szczegółowej analizy obrębów miejscowości wskazano budynkowi położonemu na działce nr [...] numer porządkowy 35 w C. . Organ podkreślił, że na podstawie analizy posiadanej dokumentacji uznał, że nadany wcześniej numer porządkowy nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w W. , był błędny, wobec czego postanowił o dokonaniu jego zmiany, o czym zawiadomił skarżącego. W piśmie z 10 listopada 2025 r. skarżący podtrzymał skargę w całości. Dodał, że zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U. z 2021 r. poz. 1368) organ prowadzący ewidencję budynków miał obowiązek dostosowania ewidencji budynków do przepisów rozporządzenia w terminie 6 miesięcy od jego wejścia w życie, czyli do 31 stycznia 2022 r., co w przypadku jego nieruchomości nie nastąpiło. Organ prowadzący ewidencję takim działaniem usankcjonował stan faktyczny ewidencji budynków w stosunku do przepisów powyższego rozporządzenia, dlatego wskazywanie niezgodności stanu faktycznego z rozporządzeniem nie powinno mieć miejsca. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w takim trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W tym przypadku wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 poz. 935 t.j. ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, jeżeli miało lub mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.). Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Ratio legis tego rodzaju regulacji rozszerzającej kontrolę sądu administracyjnego poza zakres decyzji i postanowień, jest w tym, by sądowa kontrola obejmowała także takie działania administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach, zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, ale również dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy, lub inne jednostki organizacyjne, za pośrednictwem których państwo realizuje swoje zadania (por. T. Woś: (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Komentarze LexisNexis, Wyd. 4, kom. do art. 3 ustawy). Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej czynności wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przepisy art. 47a p.g.i.k. stanowiły podstawę zaskarżonej czynności materialno-technicznej. Stosownie do art. 47a ust. 1 pkt 1 p.g.i.k., do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera między innymi dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania (art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a p.g.i.k.). Zgodnie natomiast z art. 47a ust. 5 p.g.i.k., wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Nadanie numeru porządkowego nieruchomości jest zatem następstwem wykonania przez organ gminy zadań wskazanych w art. 47a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 p.g.i.k. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 lipca 2023 r., III SA/Łd 323/23 i tam: wyroki NSA z: 1 lutego 2008r., I OSK 6/07; NSA z 18 stycznia 2002 r., SA/Bk 1074/01, ONSA 2003/2/65; NSA z 7 grudnia 2011 r., I OSK 30/11; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 13 stycznia 2011 r., II SA/Go 760/10). Podkreślić jednocześnie trzeba, że w kompetencjach wójta (burmistrza, prezydenta miasta) określonych w art. 47a ust. 5 p.g.i.k. mieści się wyłącznie ustalanie numerów porządkowych nieruchomości, a nie zmiana miejscowości. Jak wynika z zawiadomienia z 22 sierpnia 2025 r. Burmistrz Miasta i Gminy Staszów ustalił numer porządkowy budynku skarżącego w ten sposób, że nieruchomość budynkowa stanowiąca własność K. A. zlokalizowana na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w W. oznaczona będzie numerem porządkowym 80, a nie jak dotychczas we wsi C. numerem porządkowym 35. Szczegółowe reguły dotyczące nadawania numerów porządkowych nieruchomościom lub ich zmiany ustalone zostały przepisami - przywołanego także w ww. zawiadomieniu - rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1368, dalej jako "rozporządzenie z dnia 21 lipca 2021 r."). Rozporządzenie to określa zakres informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizacje i tryb tworzenia, aktualizacji i udostępniania baz danych ewidencji oraz wzór wniosku o ustalenie numeru porządkowego budynku (§ 1 rozporządzenia). Stosownie do § 2 pkt 9 tego rozporządzenia, numer porządkowy to unikalny numer nadany obiektowi, związany z ulicą lub placem znajdującymi się w danej miejscowości, a jeżeli w miejscowości nie nadaje się nazw ulicom i placom, numer określony unikalnie w obszarze danej miejscowości. Jak wynika z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 21 lipca 2021 r., w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów gromadzi się następujące dane dotyczące miejscowości: 1) urzędowa nazwa miejscowości; 2) identyfikator SIMC; 3) rodzaj miejscowości zgodnie z rejestrem TERYT; 4) nazwa gminy, w której położona jest miejscowość; 5) identyfikator TERC gminy, w której położona jest miejscowość; 6) identyfikator miejscowości zgodnie z PRNG; 7) współrzędne lokalizujące miejscowość zgodnie z PRNG; 8) nazwa miejscowości w języku mniejszości, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 12 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 823). Z ewidencji tej wynikają zatem również współrzędne lokalizujące miejscowość. W § 9 rozporządzenia z 21 lipca 2021 r. określono sytuacje, w których z urzędu dokonuje się aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany w trybie czynności materialno-technicznej. Są to: zmiana danych, o których mowa w § 4 ust. 1-3 (pkt 1); nadanie nowego numeru porządkowego (pkt 2); nadanie nazwy ulicy albo placowi w drodze uchwały rady gminy (pkt 3); ustalenie nowej urzędowej nazwy miejscowości w trybie przepisów art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1443) (pkt 4); zakończenie cyklu istnienia przez obiekty przestrzenne ujawnione w ewidencji (pkt 5); istnienie wad numeracji porządkowej utrudniającej jej wykorzystywanie (pkt 6); stwierdzenie rozbieżności z innymi rejestrami publicznymi, które wskazują na konieczność poprawy ewidencji (pkt 7). Stąd ewentualne ujawnienie się wady numeracji porządkowej lub rozbieżności z innymi rejestrami może uzasadniać poprawę ewidencji i zastosowanie trybu aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany w trybie czynności materialno-technicznej, co jednak winno zostać wykazane i odpowiednio udokumentowane. Podkreślić należy, że poza numerem porządkowym dane składające się na adres nieruchomości nie są przez organ wykonawczy gminy nadawane, względnie ustalane, lecz winny wynikać z zapisów w ewidencji miejscowości, ulic i adresów prowadzonej przez daną gminę. W kontrolowanej sprawie, jak wynika z zawiadomienia z 22 sierpnia 2025 r., doszło nie tylko do zmiany numeru porządkowego nieruchomości skarżącego z dotychczasowego 35 na 80, ale także do zmiany miejscowości, w której ten numer ma się znajdować, tj. z C. na W. . Doszło zatem najprawdopodobniej do faktycznej zmiany przynależności przedmiotowej tej nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika jednoznacznie, czy nieruchomość skarżącego jest faktycznie położona na terenie miejscowości W. O., jak sugeruje organ administracji w odpowiedzi na skargę. W aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających wyrysowanie granic miejscowości o kodach TERYT wskazanych w załączniku do wydanego na podstawie art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1443) obwieszczenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2019 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. poz. 2360) - właściwych dla W. i C. . Na podstawie akt sprawy nie można także stwierdzić, jaka jest dokładnie podstawa prawna dokonanej zmiany numeru porządkowego budynku na nieruchomości skarżącego, ponieważ organ powołał się ogólnie na przepisy art. 47a p.g.i.k. oraz rozporządzenia z 21 lipca 2021 r., nie konkretyzując, który przypadek zachodzi w tej sprawie. W każdym razie przepis art. 47a ust. 1 pkt 1 i 5 p.g.k. nie może stanowić podstawy prawnej do zmiany miejscowości, na której terenie położona jest określona nieruchomość (zob. wyrok NSA z 23 lutego 2024 r. I OSK 2550/23, lex nr 3732054). Zdaniem Sądu, nie może stanowić wystarczającego uzasadnienia zmiany przynależności określonej nieruchomości do konkretnej miejscowości samo tylko jej położenie w określonym obrębie ewidencyjnym. Granice obrębu ewidencyjnego nie muszą bowiem być tożsame z granicami konkretnej miejscowości, czasem mogą obejmować jej część. Jak stanowi § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. poz. 1390 z późn. zm.) jednostkami powierzchniowymi podziału kraju dla celów ewidencji są: 1) jednostka ewidencyjna; 2) obręb ewidencyjny; 3) działka ewidencyjna. Zgodnie z § 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków jednostka ewidencyjna dzieli się na obręby ewidencyjne (ust. 1). Na obszarach wiejskich obręb ewidencyjny może obejmować całą wieś wraz z przyległymi do niej obiektami fizjograficznymi lub jej wydzieloną część (ust. 2). Na obszarach miast obręb ewidencyjny może obejmować całe miasto lub jego wydzieloną część (ust. 3). Podziału na obręby ewidencyjne i określenia ich granic dokonuje starosta w uzgodnieniu z Głównym Geodetą Kraju, po zasięgnięciu opinii właściwej miejscowo jednostki statystyki publicznej (ust. 5). Co jednak istotne w tej sprawie, w przypadku dokonania przez właściwy organ administracyjny aktualizacji ewidencji poprzez wprowadzenie zmiany dotychczasowej numeracji porządkowej, zawiadomienie o tej zmianie powinno zawierać uzasadnienie, z którego będzie jednoznacznie wynikać, jakie względy zadecydowały o potrzebie przypisania budynkowi nowego numeru porządkowego. Jak już powyżej wskazano, jest to czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlegająca kontroli sądu administracyjnego na skutek wniesionej skargi. Podjęte przez organ działanie o charakterze materialno-technicznym wywołuje skutki prawne w sposób pośredni, wywierając wpływ na sferę praw i obowiązków skarżącego. Z uwagi na uproszczoną formę dokonywania czynności materialno-technicznej zawiadomienia o aktualizacji, uzupełnieniu lub zmianie danych ewidencyjnych - nie jest wymagane zawarcie w tekście zawiadomienia o dokonaniu czynności materialno-technicznej (tu: zawiadomienia o ustaleniu numeru porządkowego budynku) pisemnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, tak jak tego wymaga np. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Jednakże, Sąd dokonując oceny zgodności z prawem czynności materialno-technicznej musi dysponować takimi dokumentami, jakimi dysponował organ i mieć możliwość prześledzenia toku rozumowania organu, skoro w samej czynności organ nie przedstawił przesłanek, ani jednoznacznej podstawy prawnej dokonanej czynności materialno-technicznej (zob. wyrok WSA w Krakowie z 15 grudnia 2022 r., I SA/Kr 913/22, lex nr 3458975). Wymóg działania na podstawie prawa (art. 6 k.p.a.), w połączeniu z zasadą zaufania (art. 8 k.p.a.), rodzi po stronie organów władzy publicznej obowiązek motywowania jej rozstrzygnięć (art. 7, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.). Obowiązek taki jest zaliczany do standardów demokratycznego państwa prawnego. Działanie organu władzy publicznej, mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i niepoddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Wypada zauważyć w tej sprawie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że samo stwierdzenie wadliwości numeracji porządkowej nie jest wystarczającą przesłanką do wprowadzenia zmiany numeracji porządkowej, ponieważ ta wadliwość powinna mieć skutek w postaci utrudnienia wykorzystywania numeracji. "Okolicznością, która może przemawiać przeciwko wprowadzeniu zmiany numeracji porządkowej nieruchomości, nawet jeżeli numeracja jest wadliwa z powodu braku ciągłości i przestrzennej regularności, jest potrzeba zachowania dotychczasowej, ukształtowanej nieraz w długim okresie historycznym, numeracji porządkowej nieruchomości. Zmiana tak ukształtowanej numeracji nieruchomości, nawet jeżeli wprowadzona zostanie ciągłość i przestrzenna regularność numeracji, może bowiem prowadzić także do utrudnienia wykorzystywania nowej numeracji, na przykład ze względu na ukształtowane przyzwyczajenia mieszkańców. Omawiana okoliczność została uwzględniona przez ustawodawcę w taki sposób, że wprowadzona została zasada zachowania w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych. Wynika to wprost z przytoczonego wcześniej przepisu art. 47b ust. 5 P.g.k., formułującego upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia wykonawczego oraz wytyczne dotyczące treści tego aktu. Według treści wytycznych określenie szczegółowego zakresu informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizacja i tryb tworzenia, aktualizacja i udostępnianie tych baz powinno nastąpić z zachowaniem w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych" (zob. wyrok WSA w Krakowie z 19 marca 2025 r., III SA/Kr 1629/24 i tam: wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 698/14, LEX nr 1771610, wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 491/21). Zasadne jest zatem stwierdzenie, że aktualizacja numeracji porządkowej powinna zostać poprzedzona wnikliwą oceną, czy zostały spełnione przesłanki do jej przeprowadzenia, przy uwzględnieniu wskazanych powyżej okoliczności (zob. wyrok WSA w Krakowie z 18 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 490/21). W ocenie Sądu, nie jest bowiem w realiach tej sprawy wystarczające wskazanie w zawiadomieniu, że "zachodzi konieczność weryfikacji i usunięcia zdublowanych punktów adresowych (numerów budynków) bądź błędów adresowych". Z całą pewnością rozstrzygającego znaczenia w sprawie nie ma położenie nieruchomości na obszarze konkretnego obrębu ewidencyjnego. Podsumowując, wskazać należy, że zaskarżona czynność nie została należycie umotywowana. Nie przedstawiono bowiem racji, które przemawiały za zmianą numeru porządkowego, a także z jakich powodów w ocenie organu nie było zasadne utrzymanie w tym przypadku dotychczasowej numeracji. Przedstawiony przez organ tok rozumowania powinien być spójny, logiczny i wyczerpujący. Z uzasadnienia winno wynikać, na czym polega wadliwość dotychczasowej numeracji, a w przypadku dokonania aktualizacji, powinno zostać wyjaśnione, w oparciu o jakie konkretnie przepisy prawa czynność jest dokonywana, jakie argumenty przemawiały przeciwko zachowaniu dotychczasowego stanu rzeczy, w szczególności gdy został on ukształtowany w długim okresie historycznym (jak twierdzi strona) oraz czy z kolei ta zmiana nie będzie skutkować utrudnieniem wykorzystywania numeracji (por. wyrok WSA w Krakowie z 3 grudnia 2020 r. III SA/Kr 309/20, wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 491/21). Analiza zawiadomienia skierowanego do skarżącego wskazuje, że w tym przypadku nie zostały spełnione wymienione powyżej wymogi, co uniemożliwiło Sądowi w tej sprawie dokonanie kontroli legalności podjętej czynności w jej aspekcie materialnoprawnym (w tym również odniesienie się do podniesionych w tym zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego). Ponownie więc należy przypomnieć, że argumenty mające przekonywać za zastosowaniem przepisów pozwalających na aktualizację istniejącej numeracji winny znaleźć się w uzasadnieniu czynności materialno-technicznej, jeżeli takowa ponownie zostanie przez ww. organ podjęta. Stwierdzone uchybienia dowodzą, że przedmiotowa sprawa nie została należycie wyjaśniona, oceniona oraz uzasadniona przez organ, co stanowi naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji uzasadniało stwierdzenie bezskuteczności tej czynności na podstawie art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego od organu kwotę [...]zł tytułem zwrotu uiszczonego przez niego wpisu sądowego od skargi.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę