II SA/Ke 529/25

II SA/Ke 529/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 , art. 67 ust. 1 , art. 61, art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 46 § 1 w zw. z art. 48
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 29 sierpnia 2025 r. znak: WOA.7721.75.2025 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 29.08.2025 r. znak: WOA.7721.75.2025 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (dalej "ŚWINB"), po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ostrowcu Świętokrzyskim (dalej "PINB") z 18.06.2025 r. znak: PINB- NB.5144.2.3.2024.ŁG, nakazującej K. G., D. G., M. G. i P. G. usunięcie nieprawidłowości występujących w wyższej części budynku gospodarczego o wymiarze 7,93 x 4,98 m wykonanego w technologii tradycyjnej - murowanej, z dachem jednospadowym, zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...], poprzez:
- wykonanie w terminie natychmiastowym wyłączenia z użytkowania ww. wyższej części budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości,
- dokonanie zabezpieczenia wyższej części budynku przed dostępem osób niepowołanych poprzez wywieszenie na obiekcie tablic ostrzegających o grożącym niebezpieczeństwie i zakazie wstępu do obiektu,
- wykonanie w terminie do 15.09.2025 r. zabezpieczenia dachu folią lub plandeką w celu wyeliminowania ujemnego wpływu czynników atmosferycznych na obiekt, podstemplowania więźby dachowej, podstemplowania płyty stropowej,
z jednoczesnym pouczeniem, że roboty zabezpieczające należy prowadzić zgodnie z przepisami BHP, po wykonaniu obowiązku należy niezwłocznie powiadomić PINB, załączając oświadczenie o poprawności wykonania prac przez osobę uprawnioną posiadającą aktualną na dzień oświadczenia przynależność do izby inżynierów oraz stosowne uprawnienia budowlane,
uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania zabezpieczenia i stemplowania do 15.09.2025 r., określając nowy termin do 31.10.2025 r., w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W wyniku interwencji D. G. pracownicy PINB przeprowadzili w dniu 20.06.2024 r. kontrolę na nieruchomości w miejscowości[...], działki nr ewid. [...] i [...], ustalając że na nieruchomości tej znajduje się m.in. budynek gospodarczy o wymiarach 11,41 x 4,98 m, murowany z cegły, kamienia oraz z gazobetonu, dobudowany do istniejącej wcześniej stodoły tworząc z tą stodołą zabudowę w kształcie litery L. Budynek usytuowany jest według mapy nie tylko na działkach nr ewid. [...] i [...], ale także częściowo na działce sąsiadującej od strony zachodniej o nr ewid. [...], należącej do J. S., K. G., K. G., K. G., J. G. i D. G.
W dniu 19.07.2024 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie złego stanu technicznego ww. budynku.
Przy piśmie z 19.07.2024 r. K. G. przedłożył protokół nr 5/2024 z 27.06.2024 r. dotyczący kontroli pięcioletniej i rocznej stanu technicznego części wyższej ww. budynku gospodarczego o wymiarach 7,98 x 4,98 m – w którym stwierdzono, że jego stan techniczny ogólnie jest zły, zagraża bezpieczeństwu zdrowia oraz mienia i w budynku nie mogą przebywać ludzie, jak również mienie stanowiące wartość dla użytkownika, wymagany jest remont pokrycia duchowego, więźby dachowej oraz stropu żelbetowego.
Po otrzymaniu protokołów okresowej kontroli zapadła decyzja organu I instancji z 2.08.2024 r. nakazująca ustalonym w tym postępowaniu współwłaścicielom działek nr ewid. [...] i [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Decyzją z 21.10.2024 r. ŚWINB, po rozpatrzeniu odwołania M. G., uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując że zakwestionowane rozstrzygnięcie zostało przesłane do osoby zmarłej, przy jednoczesnym braku ustalenia spadkobierców.
W toku dalszego postępowania organ I instancji ustalił spadkobierców po osobie zmarłej i zapewnił im udział w postępowaniu.
W dniu 5.02.2025 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę ww. nieruchomości, podczas której stwierdzono, że stan techniczny części wyższej budynku gospodarczego nie uległ zmianie i ulega ciągłej degradacji – tak samo jak część niższa przedmiotowej zabudowy.
W trakcie trwania postępowania skład współwłaścicieli nieruchomości w Bałtowie 36 ulegał zmianom w wyniku ujawniania kolejnych aktów notarialnych.
Kolejna decyzja PINB – z 31.03.2025 r. – ponownie wydana w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w ww. budynku, została uchylona decyzją ŚWINB z 15.05.2025 r., po rozpatrzeniu odwołania M. G., z powodu wadliwie ustalonego kręgu stron postępowania.
Po analizie sprawy i zebraniu wypowiedzi stron PINB, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, 3, ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418), zwanej dalej "Pr.bud.", wydał opisaną na wstępie decyzję z 18.06.2025 r. w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w ww. budynku.
W odwołaniu od ww. decyzji M. G. podniósł zarzuty naruszenia art. 28 oraz art. 107 § 1 pkt 3 K.p.a. (poprzez błędne określenie stron postępowania) oraz art. 46 § 1 i art. 48 Kodeksu cywilnego, art. 6 i art. 8 § 2 K.p.a., domagając się uchylenia w całości ww. decyzji, przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwzględnieniem wszystkich właścicieli sąsiedniej działki nr [...] jako stron postępowania oraz wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu przez K. G..
ŚWINB, wydając opisaną na wstępie decyzję z 29.08.2025 r., stwierdził że organ I instancji, opierając się na własnych ustaleniach oraz na przedłożonej dokumentacji, podjął właściwe czynności w niniejszej sprawie, uznając że obiekt należący do wskazanych w decyzji osób może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska oraz jest w nieodpowiednim stanie technicznym i w związku z tym zasadnie wydał rozstrzygniecie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i ust. 2 Pr.bud., nakazując wykonanie przez wszystkich właścicieli tego budynku określonych w tej decyzji obowiązków. Decyzje podejmowane na podstawie ww. przepisów mają charakter związany, co w praktyce oznacza, że wystąpienie choćby jednej z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 Pr.bud. zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania takiego nakazu, nie bada się wówczas przyczyn, z powodu których obiekt zagraża życiu lub zdrowiu, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Wystarczające jest ustalenie, że obiekt narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów. Z dowodów znajdujących się w aktach wynika, że wyższa część budynku gospodarczego w miejscowości[...] jest w złym stanie technicznym, co może być wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego, do którego dochodzi w miarę upływu czasu, oraz braku wykonywania bieżących prac konserwacyjnych – wobec czego zasadne było wydanie kwestionowanego odwołaniem nakazu.
ŚWINB, odnosząc się do zarzutów odwołania, wyjaśnił że adresatem obowiązku, nałożonego na podstawie art. 66 w związku z art. 61 Pr.bud. może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W przedmiotowej sprawie obowiązkiem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości mogą być obciążeni jedynie wszyscy współwłaściciele nieruchomości w miejscowości[...] łącznie. Występujący w związku z tym problem rozliczeń kosztów związanych z usunięciem stwierdzonych nieprawidłowości pomiędzy współwłaścicielami obiektu nie należy do materii administracyjnoprawnej, nie ma więc żadnego związku z ustaleniem adresata decyzji. Natomiast wobec zawartego w odwołaniu twierdzenia, że obowiązkiem powinni być też objęci właściciele działki sąsiedniej w miejscowości[...], organ II instancji stwierdził, że z faktu niewielkiego przekroczenia granicy przez fragment wybudowanego budynku nie można wnioskować, że właściciele działki sąsiadującej posiadają jakiekolwiek uprawnienia właścicielskie do budynku będącego przedmiotem postępowania.
Końcowo ŚWINB wyjaśnił – w odniesieniu do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. – że ze względu na upływ czasu w toku postępowania odwoławczego, wyznaczył nowy termin na wykonanie nałożonych decyzją obowiązków – do 31.10.2025 r.
W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, M. G. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, formułując zarzuty naruszenia:
1. przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:
- art. 107 § 1 pkt 3 K.p.a. - poprzez błędne i niepełne określenie kręgu adresatów wydanej decyzji, tj. właścicieli działki nr [...], na której znajduje się część budynku, w konsekwencji decyzję skierowano do błędnego kręgu adresatów;
- art. 6 oraz art. 8 § 2 K.p.a. - poprzez naruszenie zasady praworządności i zasady budzenia zaufania obywateli do organów administracji publicznej, gdyż organ II instancji zaakceptował wadliwe ustalenia PINB, obciążając obowiązkami wyłącznie część współwłaścicieli budynku (skarżącego i jego brata D.), a pomijając pozostałych, którzy faktycznie władają nieruchomością;
- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. - poprzez niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego, w szczególności w zakresie przebiegu granic działek nr [...], [...] i [...] oraz faktycznego posadowienia budynku, jak również w zakresie okoliczności utrudniania przez część współwłaścicieli dostępu do nieruchomości;
2. przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:
- art. 46 § 1 i art. 48 K.c. - poprzez zignorowanie skutków prawnych zasady superficies solo cedit - skoro część budynku posadowiona jest na działce nr ewid. [...], to jej współwłaściciele są współwłaścicielami budynku i powinni być stronami postępowania oraz obowiązków;
3. art. 107 § 3 K.p.a. - poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób niewystarczający, bez wyczerpującego odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, w szczególności co do:
- konieczności objęcia postępowaniem także właścicieli działki nr ewid. [...],
- żądania nakazania rozbiórki obiektu jako jedynego środka eliminującego zagrożenia,
- wskazanych uchybień dotyczących faktycznego władania nieruchomością przez Kingę, K. i D. G.ch.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ ograniczył krąg stron postępowania do właścicieli działek nr [...] i [...], pomijając właścicieli działki [...], na której częściowo znajduje się sporny budynek. W świetle art. 28 K.p.a. oraz art. 46 i 48 K.c. osoby te są współwłaścicielami obiektu i winny być adresatami wydanej decyzji. Ponadto organ I instancji miał pełną wiedzę, że to K., K., J., K. i D. G. zamieszkują w budynku[...] i faktycznie władają nieruchomością, mając wpływ na jej stan. Jednocześnie to oni – jak wynika z dokumentacji (protokołu z kontroli z kwietnia 2024 roku) – utrudniali dostęp do nieruchomości, m.in. J. G. nie wpuszczał skarżącego i jego brata na teren działek nr ewid. [...] i [...] podczas kontroli w kwietniu 2024 r., a K. G., działając przez pełnomocnika K. G., uniemożliwia podjęcie jakichkolwiek czynności zabezpieczających. Pomimo tych ustaleń organy obciążyły obowiązkiem skarżącego i jego brata – współwłaścicieli mniejszościowych, faktycznie pozbawionych dostępu do nieruchomości. Takie działanie ma charakter opresyjny i narusza zasadę równego traktowania stron (art. 8 § 2 K.p.a.), prowadząc do przerzucenia odpowiedzialności na osoby, które nie mają realnej możliwości wykonania obowiązków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie sądowej w dniu 17.12.2025 r. uczestnik K. G., występujący również jako pełnomocnik J. S., wniósł o oddalenie skargi, składając do akt sprawy oświadczenie własne oraz J. S., opisujące szczegółowo genezę i okoliczności faktyczne sprawy oraz inne postępowania wszczęte na wniosek skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
Niekwestionowanym w sprawie był fakt, że zarówno na podstawie przeprowadzonych kontroli (20.06.2024 r. i 5.02.2025 r.), jak i przedłożonej dokumentacji dotyczącej okresowej kontroli stanu technicznego budynku gospodarczego (wyższego) o wymiarach 7,98 x 4,98 m, ustalono że stan techniczny tego budynku jest zły – stwierdzono znaczne uszkodzenia płyty stropowej i brak szczelnego pokrycia, w związku z czym wymagany jest remont pokrycia dachowego, więźby dachowej oraz stropu żelbetowego. Należy wykonać nowe pokrycie dachu wraz z wymianą lub wzmocnieniem głównych elementów konstrukcyjnych dachu, dokonać naprawy uszkodzonych miejsc płyty stropowej, a ponieważ stan techniczny budynku zagraża bezpieczeństwu zdrowia oraz mienia w budynku nie mogą przebywać ludzie, jak również mienie stanowiące wartość dla użytkownika.
W takiej sytuacji zasadnym było nałożenie w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 Pr.bud. obowiązków opisanych w decyzji organu I instancji, polegających na wykonaniu w terminie natychmiastowym wyłączenia z użytkowania ww. wyższej części budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, dokonaniu zabezpieczenia wyższej części budynku przed dostępem osób niepowołanych poprzez wywieszenie na obiekcie tablic ostrzegających o grożącym niebezpieczeństwie i zakazie wstępu do obiektu oraz wykonaniu w terminie do 15.09.2025 r. zabezpieczenia dachu folią lub plandeką w celu wyeliminowania ujemnego wpływu czynników atmosferycznych na obiekt, podstemplowania więźby dachowej, podstemplowania płyty stropowej. Zgodnie z powyższymi przepisami w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku (art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Pr.bud.). W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie (art. 66 ust. 2 Pr.bud.).
W ocenie Sądu nie można podzielić zarzutu skargi zmierzającego do tego, że w zaistniałej sytuacji organ winien orzec rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Rozbiórki dotyczy przepis art. 67 ust. 1 Pr.bud., zgodnie z którym jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności protokołu kontroli okresowej budynku (a także protokołów kontroli sporządzonych przez pracowników PINB) nie wynika, aby pomimo stwierdzonych nieprawidłowości obiekt nie nadawał się do remontu – przeciwnie w protokole sporządzonym przez inż. P. W. przyjęto, że budynek wymaga remontu i wskazano jakie roboty powinny zostać w związku z tym wykonane.
Zasadniczy zarzut skargi podważał jednak prawidłowość ustalenia kręgu podmiotów, na które zostały nałożone obowiązki decyzją utrzymaną w mocy (co do zasady) przez ŚWINB zaskarżonym rozstrzygnięciem. Usunięcie nieprawidłowości nakazano mianowicie K. G., D. G., M. G. i P. G., tj. – jak ostatecznie ustalono – współwłaścicielom działek o nr ewid. [...] i [...]. Tymczasem przedmiotowy (wyższy) budynek gospodarczy, co także niesporne, w niewielkiej części położony jest również na działce nr [...], której współwłaścicielami są J. S., K. G., K. G., K. G., J. G. i D. G.. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, decyzja o nałożeniu obowiązków winna być skierowana także do pozostałych osób, będących współwłaścicielami działki [...], których jednak nie dotyczą nałożone nakazy.
Stanowiący podstawę materialnoprawną orzekania przez organy art. 66 Pr.bud. znajduje się w Rozdziale 6 ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Pierwszy z przepisów tego rozdziału, tj. art. 61 Pr.bud. stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:
1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;
2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Zgodnie zatem z art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1 Pr.bud., adresatem obowiązków w zakresie utrzymywania i użytkowania obiektów budowlanych, zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 2 Pr.bud., jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W przypadku obiektów budowalnych stanowiących przedmiot współwłasności - tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - zasadą jest, że decyzja wydawana na podstawie art. 66 ust. 1 Pr.bud. jest kierowana do wszystkich współwłaścicieli tego obiektu (por. np. A. Despot-Mładanowicz (w:) Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Gliniecki, Warszawa 2016, t. 12 do art. 66 Pr.bud.). Kwestie ewentualnych rozliczeń cywilnoprawnych pomiędzy współwłaścicielami, jak też kwestie ich osobistej odpowiedzialności (np. deliktowej lub karnej) nie należą natomiast do właściwości organów nadzoru budowlanego i nie stanowią przesłanek wydania decyzji konkretyzującej obowiązki określone w art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 Pr. bud. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 29.06.2021 r., sygn. II SA/Ol 344/21). Nie ma przy tym znaczenia, jaki jest faktyczny podział budynku do użytkowania (quoad usum), a także czy wykonanie obowiązków leży w interesie innych współwłaścicieli i czy jest zgodne z ich wolą. Organ nadzoru budowlanego nie rozstrzyga o sposobach finansowania wykonania robót, ale o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu (wyrok NSA z 4.07.2018 r., sygn. II OSK 1931/16, wyrok NSA z 9.11.2021 r., sygn. II OSK 3319/18). Celem art. 66 Pr.bud. jest, aby jego stosowanie prowadziło do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. Orzekający w sprawie na podstawie tej regulacji organ nadzoru budowlanego nie bada więc przyczyn powstania nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, ani kto ponosi odpowiedzialność za stwierdzony stan. Na zastosowanie nakazu nie wpływa też okoliczność, czy i w jakim stopniu adresat decyzji jest winny powstania przesłanek zobowiązujących organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania i zakończenia go odpowiednim nakazem (wyrok WSA w Gliwicach z 31.01.2018 r., sygn. II SA/Gl 918/17).
Niekwestionowanym w sprawie było, o czym już wspomniano, że zasadnicza część przedmiotowego budynku gospodarczego położona jest na nieruchomości złożonej z działek o nr ewid. [...] i [...], natomiast na działce nr [...] znajduje się jedynie niewielki jego fragment (por. mapa na k. KI-16 akt organu I instancji), wykraczający poza granicę działek [...] i [...]. Zdaniem skarżącego na skutek zasady superficies solo cedit współwłaścicielami tego budynku są w tej sytuacji także współwłaściciele działki [...] i to na nich również powinny zostać nałożone obowiązki w trybie art. 66 Pr.bud.
Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Jak podniósł WSA w Kielcach w wyroku z 30.10.2024 r., sygn. II SA/Ke 325/24, z art. 46 § 1 w zw. z art. 48 Kodeksu cywilnego wynika, że budynek wzniesiony na gruncie (poza wyjątkami uregulowanymi w przepisach szczególnych, niemających zastosowania w tej sprawie) nie stanowi odrębnego przedmiotu własności i jest częścią składową gruntu. Jeżeli przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia przekroczono bez winy umyślnej granice sąsiedniego gruntu, właściciel tego gruntu nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, chyba że bez nieuzasadnionej zwłoki sprzeciwił się przekroczeniu granicy albo że grozi mu niewspółmiernie wielka szkoda. Może on żądać albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej, albo wykupienia zajętej części gruntu, jak również tej części, która na skutek budowy straciła dla niego znaczenie gospodarcze (art. 151 Kodeksu cywilnego). W doktrynie oraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego wypracowanym na gruncie powołanych przepisów przyjmuje się, że budynek, który wzniesiono z przekroczeniem granicy nie ulega podziałowi wzdłuż linii granicznej, lecz od początku stanowi jedność prawną jako część składowa tylko jednego gruntu - należącego do właściciela tej nieruchomości, na której został wzniesiony z przekroczeniem granicy (por. przywołane w ww. orzeczeniu: J. Ciszewski (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, red. J. Ciszewski, Warszawa 2013, s. 290; B. Janiszewska, Stosunki własnościowe w wypadku przekroczenia granicy nieruchomości przy wznoszeniu budynku (art. 151 k.c.), PS 2007/6, s. 56; J. Piątowski (w:) System prawa cywilnego, t. 2, red. J. Ignatowicz, s. 143; uchwała SN z 26 kwietnia 2007 r., III CZP 27/07, OSNC 2008/6, poz. 62). Tym samym, granica wyznaczona na gruncie może przebiegać pod budynkiem tylko wtedy, gdy zostanie on podzielony według płaszczyzn pionowych na samodzielne części, stanowiące odrębne budynki (por. powołaną wyżej uchwałę SN z 26 kwietnia 2007 r.). Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszym przypadku. Zasadne jest zatem stanowisko organów, że brak było podstaw do nałożenia obowiązków także na współwłaścicieli działki nr [...]. Jest to rozwiązanie uzasadnione także z tego powodu, że również pod względem funkcjonalnym przedmiotowy budynek w sposób niewątpliwy przynależy do nieruchomości położonej na działkach [...] i [...].
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.