II SA/Ke 527/24

II SA/Ke 527/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Renata Detka
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 323
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2023 poz 1429
art. 63 ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 27 sierpnia 2024 r. [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
UZASADNIENIE
Decyzj� z 27 sierpnia 2024 r. [...] Samorz�dowe Kolegium Odwo�awcze w Kielcach po rozpatrzeniu odwo�ania A. Z. od decyzji wydanej z upowa�nienia Prezydenta Miasta Ostrowca �wi�tokrzyskiego z 15 maja 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego, na podstawie art. 138 � 1 pkt 1 w zwi�zku z art. 127 � 2 kpa, utrzyma�o w mocy zaskar�on� decyzj�.
W uzasadnieniu organ odwo�awczy wskaza�, �e poniewa� A. Z. wniosek o ustalenie prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego z�o�y�a 15 kwietnia 2024 roku, a orzeczenie o stopniu niepe�nosprawno�ci z 31 stycznia 2024 r. zosta�o wydane po rozpatrzeniu wniosku z 27 grudnia 2023 r., to w niniejszej sprawie b�d� mia�y zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o �wiadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323), dalej zwanej: "ustaw�". Wynika to z art. 24 ust. 2a tej ustawy.
Dalej odnosz�c si� do rozstrzygni�cia organu I instancji Kolegium poda�o, �e po wydaniu przez Trybuna� Konstytucyjny wyroku z 21 pa�dziernika 2014 r. sygn. akt K 38/13, nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiaj�cej przyznania prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego na tej cz�ci art. 17 ust. 1b ustawy, kt�ra zosta�a uznana za niezgodn� z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego te� organ I instancji odmawiaj�c zaskar�on� decyzj� przyznania stronie prawa do wnioskowanego �wiadczenia ze wzgl�du na dat� powstania niepe�nosprawno�� osoby wymagaj�cej opieki, dopu�ci� si� uchybienia prawa materialnego, gdy� wyda� decyzj� w oparciu o niekonstytucyjn� norm� prawn�.
Jednak w sprawie zaistnia�a inna negatywna przes�anka, uniemo�liwiaj�ca przyznanie prawa do ��danego �wiadczenia. W tym zakresie SKO podnios�o, �e strona w cz�ci III wniosku o ustalenie prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego o�wiadczy�a, �e zaprzesta�a prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od 15 kwietnia 2024 r. W ramach prowadzonego post�powania odwo�awczego, Kolegium otrzyma�o o�wiadczenie strony z 18 lipca 2024 r., z kt�rego wynika�o, �e 19 grudnia 2018 r. zawar�a umow� dzier�awy na okres 10 lat, kt�ra zosta�a rozwi�zana 15 kwietnia 2024 r. Z powy�szego o�wiadczenia wiadomym jest r�wnie�, �e od 15 kwietnia 2024 r. strona zaprzesta�a prowadzenia dzia�alno�ci gospodarczej zwi�zanej z rolnictwem.
W tej sytuacji organ odwo�awczy uzna�, �e w dacie 31 grudnia 2023 r., odwo�uj�ca nie spe�ni�a przes�anki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w zwi�zku z konieczno�ci� opieki nad niepe�nosprawn� matk�. Nie by�o wi�c podstaw do przyznania ��danego �wiadczenia za okres od 1 grudnia 2023 r. - od miesi�ca z�o�enia wniosku o ustalenie stopnia niepe�nosprawno�ci do 31 grudnia 2023 r.
Niezale�nie od powy�szego Kolegium zaznaczy�o, �e osoba, kt�ra w okresie do 31 grudnia 2023 r. albo od 1 stycznia 2024 r. nie mia�a/nie ma przyznanego �wiadczenia piel�gnacyjnego lub specjalnego zasi�ku opieku�czego na tzw. "starych zasadach", nie mo�e zachowa�/naby� do niego prawa bez spe�niania warunk�w okre�lonych w art. 63 ust. 3 i 4 ustawy o �wiadczeniu wspieraj�cym. Organ jednak uzna�, �e strona nie spe�ni�a wszystkich dotychczasowych warunk�w do przyznania �wiadczenia piel�gnacyjnego w okresie do 31 grudnia 2023 r., poniewa� nie zrezygnowa�a w tym czasie z pracy w gospodarstwie rolnym, a w stanie prawnym obowi�zuj�cym do ko�ca 2023 r. bycie rolnikiem oraz praca w gospodarstwie rolnym pozbawia�a stron� mo�liwo�ci ubiegania si� o �wiadczenie piel�gnacyjne.
Tak wi�c rozstrzygaj�c kwesti� przyznania prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego na okres od 1 stycznia 2024 r. do czasu wydania orzeczenia o znacznym stopniu niepe�nosprawno�ci, nale�y zastosowa� obowi�zuj�ce od 1 stycznia 2024 r. przepisy ustawy o �wiadczeniach rodzinnych i odm�wi� przyznania �wiadczenia piel�gnacyjnego z uwagi na wiek osoby niepe�nosprawnej powy�ej 18 roku �ycia - art. 17 ust. 1 ustawy o �wiadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowi�zuj�cym od 1 stycznia 2024 r.
W skierowanej do Wojew�dzkiego S�du Administracyjny w Kielcach skardze na powy�sz� decyzj�, domagaj�c si� uchylenia decyzji organ�w obu instancji, A. Z. zaskar�onej decyzji zarzuci�a naruszenie:
1. przepis�w prawa procesowego, kt�re mog�o mie� wp�yw na wynik sprawy:
a. art. 9 kpa poprzez naruszenie zasady praworz�dno�ci, zaniedbanie obowi�zku nale�ytego i wyczerpuj�cego informowania stron o okoliczno�ciach faktycznych i prawnych, kt�re mog� mie� wp�yw na ustalenie ich praw i obowi�zk�w b�d�cych przedmiotem post�powania administracyjnego oraz brak wyja�nienia zasadno�ci przes�anek, kt�rymi organ II instancji kierowa� si� przy za�atwieniu sprawy;
b. art. 15 kpa polegaj�cego na:
- orzeczeniu co do istoty sprawy na podstawie innego przepisu prawa materialnego, ni� uczyni� to wcze�niej organ I instancji;
- poczynienie nowych ustale� faktycznych w postaci stwierdzenia, �e odwo�uj�ca si� nie spe�nia przes�anki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w zwi�zku z konieczno�ci� opieki nad niepe�nosprawn� matk� oraz rozpoznanie sprawy w innym zakresie, ni� zosta�a rozstrzygni�ta decyzj� organu I instancji;
c. art. 7, art. 77 � 1, art. 80 w zwi�zku z art. 107 � 3 kpa, poprzez tendencyjne rozpoznanie ca�ego materia�u dowodowego w sprawie, co w konsekwencji doprowadzi�o do wydania niezgodnej z prawem decyzji;
d. art. 138 � 1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organu I instancji w sytuacji gdy by�a ona wadliwa;
2. prawa materialnego:
a. art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez jego b��dn� wyk�adni� gdy� skar��ca spe�ni�a wszystkie przes�anki do uzyskania �wiadczenia piel�gnacyjnego, co potwierdza z�o�one przez ni� o�wiadczenie oraz wypowiedzenie umowy dzier�awy pola;
b. art. 63 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy o �wiadczeniu wspieraj�cym poprzez jego b��dn� wyk�adni�;
c ) art. 24 ust. 2a ustawy poprzez jego b��dn� wyk�adni�.
W uzasadnieniu skargi jej autorka zarzuci�a, �e organ odwo�awczy nie mo�e orzeka� w zakresie innym, ni� uczyniono to w pierwszej instancji. W szczeg�lno�ci zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygni�cia przez organ odwo�awczy, jak r�wnie� orzeczenie w kwestii, kt�ra nie by�a rozpoznawana w post�powaniu pierwszoinstancyjnym, narusza przedmiotow� to�samo�� sprawy, a w konsekwencji zasad� dwuinstancyjno�ci (WSA w �odzi z 5 marca 2014 r., III SA/ �d 1310/13).
Dalej skar��ca podnios�a, �e jej matka z�o�y�a wniosek o ustalenie stopnia niepe�nosprawno�ci 27 grudnia 2023 r. Komisja wyda�a orzeczenie 31 stycznia 2024 r. i dlatego 27 grudnia 2023 r. jak i w dniach nast�pnych do ko�ca 2023 r., nie zrezygnowa�a z p�acenia KRUS, gdy� musia�a by� ubezpieczona i nie by�a pewna czy orzeczenie ustalaj�ce znaczny stopie� niepe�nosprawno�ci zostanie wydane. Z tego powodu nie zaprzesta�a prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Wobec powy�szego wnosz�ca skarg� stwierdzi�a, �e skoro z�o�y�a wniosek o przyznanie �wiadczenia piel�gnacyjnego 15 kwietnia 2024 r. i spe�ni�a przes�anki o kt�rych mowa w art. 17 ust 1 pkt 1 ustawy, to powinna od tego dnia mie� przyznane to �wiadczenie. Doda�a, �e w terminie trzech miesi�cy, licz�c od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepe�nosprawno�ci z�o�y�a wniosek o ustalenie prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego spe�niaj�c wym�g, jaki obowi�zywa� 27 grudnia 2023 r. Aby mog�o by� przyznane �wiadczenie piel�gnacyjne nale�a�o zaprzesta� prowadzenia dzia�alno�ci gospodarczej w rolnictwie - co uczyni�a 15 kwietnia 2024 r. Dlatego skoro z�o�y�a wniosek w odpowiednim terminie od wydania orzeczenia o niepe�nosprawno�ci to, powinny mie� zastosowanie przepisy obowi�zuj�ce na dzie�, w kt�rym zosta� ustalony stopie� niepe�nosprawno�ci, mimo �e przedmiotowy wniosek zosta� z�o�ony p�niej, gdy obowi�zywa�y nowe przepisy.
W odpowiedzi na skarg� organ wni�s� o jej oddalenie, podtrzymuj�c argumentacj� zawart� w zaskar�onej decyzji.
Wojew�dzki S�d Administracyjny w Kielcach zwa�y�, co nast�puje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiot oceny w niniejszym post�powaniu stanowi�a decyzja SKO w Kielcach utrzymuj�ca w mocy decyzj� organu I instancji o odmowie ustalenia dla skar��cej prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego w zwi�zku ze sprawowaniem opieki nad matk� M. M.. Zasadniczym powodem wydania zaskar�onej decyzji by�o niespe�nienie przez wnioskodawczyni� przes�anki okre�lonej w art. 17b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o �wiadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowi�zuj�cym do 31 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023.390), dalej u.�.r. w brzmieniu obowi�zuj�cym do 31 grudnia 2023 r., polegaj�cej na zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zastosowanie wymienionego przepisu uzasadnione zosta�o tre�ci� regulacji przej�ciowych, kt�re znalaz�y si� w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o �wiadczeniu wspieraj�cym (Dz.U.2023.1429), dalej u.�.w., kt�ra wesz�a w �ycie 1 stycznia 2024 r. Organ II instancji uzna� bowiem, �e przepisy dotychczasowe zgodnie z zasad� ochrony praw nabytych, maj� zastosowanie w sprawach dotycz�cych �wiadczenia piel�gnacyjnego i specjalnego zasi�ku opieku�czego, do kt�rych prawo powsta�o w okresie do 31 grudnia 2023 r. W konsekwencji osoba, kt�ra w okresie do 31 grudnia 2023 r. nie mia�a przyznanego �wiadczenia piel�gnacyjnego albo w okresie od 1 stycznia 2024 r. nie ma przyznanego takiego �wiadczenia na "starych zasadach", nie mo�e prawa do niego zachowa� czy te� naby�, bez spe�nienia warunk�w okre�lonych w art. 63 ust. 3 i 4 u.�.w.
Z takich motyw�w zaskar�onej decyzji wynika, �e organ II instancji uzna�, �e mimo z�o�enia przez skar��c� wniosku o �wiadczenie piel�gnacyjne w dniu 10 kwietnia 2024 r., do oceny jej uprawnie� do tego �wiadczenia zastosowanie mia�y przepisy ustawy o �wiadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowi�zuj�cym do 31 grudnia 2023 r. Organ nie wyja�ni� przy tym, w oparciu o jak� wyk�adni� prawa ocenia� uprawnienia skar��cej do wnioskowanego �wiadczenia piel�gnacyjnego na podstawie przepis�w obowi�zuj�cych przed 1 stycznia 2024 r. Je�eli powodem do takiej wyk�adni mia�oby by� zachowanie przez skar��c� termin�w, o jakich mowa w art. 63 ust. 3 ustawy o �wiadczeniu wspieraj�cym, to z takim pogl�dem nie mo�na si� zgodzi�.
O powstaniu prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego przes�dza zaistnienie wymaganych przez prawo przes�anek w chwili z�o�enia wniosku. Oznacza to, �e w przypadku wniosku o �wiadczenie piel�gnacyjne z�o�onego przed dniem 1 stycznia 2024 r. organy administracji rozpatruj�c ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. zobowi�zane s� ustali� i oceni�, czy wnioskodawca spe�nia� przes�anki do uzyskania �wiadczenia piel�gnacyjnego okre�lone w przepisach u.�.r. w brzmieniu obowi�zuj�cym do 31 grudnia 2023 r. O powstaniu prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego mo�na bowiem m�wi� jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegaj�ca si� o jego przyznanie, przed wskazanym dniem spe�ni�a wszystkie wymagane przepisami u.�.r. warunki, a jedynie organ nie zd��y� przed t� dat� wyda� decyzji przyznaj�cej �wiadczenie. Zatem regulacja z art. 63 u.�.w. umo�liwia przyznanie �wiadczenia tym osobom, kt�re przed zmian� przepis�w z�o�y�y kompletny wniosek i spe�nia�y wszystkie przes�anki pozytywne do przyznania �wiadczenia, ale organy nie zd��y�y do dnia 31 grudnia 2023 r. tego wniosku rozpozna� (por. wyrok Wojew�dzkiego S�du Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2024 r., II SA/Sz 291/24, wyrok Wojew�dzkiego S�du Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 grudnia 2024 r., II SA/Gl 1194/24).
Ustawodawca w art. 63 ust. 2 i 3 u.�.w. ustali� zasady ochrony praw nabytych dla os�b, kt�rym wcze�niej przyznano prawo do przedmiotowego �wiadczenia. Przepisy te mia�y na celu zapewnienie stabilno�ci i przewidywalno�ci prawa. Zasada ochrony praw nabytych zapewnia ochron� praw podmiotowych, zar�wno publicznych jak i prywatnych nabytych w drodze skonkretyzowanych decyzji, przyznaj�cych �wiadczenia, jak i praw nabytych in abstracto (zgodnie z ustaw� przed zg�oszeniem wniosku o ich przyznanie), a tak�e ekspektatyw maksymalnie ukszta�towanych, tj. takich, kt�re spe�niaj� wszystkie zasadnicze przes�anki ustawowe nabycia praw pod rz�dami danej ustawy bez wzgl�du na stosunek do nich p�niejszej ustawy. Powy�sza zasada sprowadza si� do takiego nakazu stanowienia i stosowania prawa, by obywatel m�g� uk�ada� swoje sprawy w zaufaniu, �e nie nara�a si� na skutki prawne, kt�rych nie m�g� przewidzie� w momencie podejmowania decyzji (wyrok Wojew�dzkiego S�du Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 pa�dziernika 2024 r., II SA/Sz 690/24).
O mo�liwo�ci przyznania �wiadczenia piel�gnacyjnego przes�dza w danej sprawie spe�nienie przes�anek wynikaj�cych z art. 17 ust. 1 u.�.r. na dzie� z�o�enia wniosku, najp�niej na dzie� 31 grudnia 2023 r. W konsekwencji przyznanie �wiadczenia piel�gnacyjnego b�dzie w takiej sytuacji mo�liwe na podstawie przepis�w dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 u.�.w. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 stycznia 2024 r. II SA/Ol 912/23, dost�pny jw.).
Wniosek co do przys�ugiwania prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego na zasadach obowi�zuj�cych do 31 grudnia 2023 r. tylko osobom, kt�rym wcze�niej przyznano prawo do takiego �wiadczenia, wywie�� mo�na z tre�ci uzasadnienia projektu ustawy z 7 lipca 2023 r. o �wiadczeniu wspieraj�cym. Wskazano w nim w spos�b bezpo�redni, i� nowe warunki w przyznawaniu �wiadczenia piel�gnacyjnego zaczn� obowi�zywa� od 1 stycznia 2024 r. i dotyczy� b�d� wszystkich os�b sk�adaj�cych wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Zamiarem ustawodawcy nie by�o pozbawianie praw ju� nabytych os�b, kt�re do 31 grudnia 2023 r. �wiadczenie piel�gnacyjne pobiera�y. Wskazuje na to tak�e jednoznacznie dalsza tre�� powo�ywanego uzasadnienia do projektu ustawy o �wiadczeniu wspieraj�cym, gdzie czytamy "Natomiast osoby, kt�re naby�y lub nab�d� prawo do �wiadcze� opieku�czych za okres przed wej�ciem w �ycie ustawy b�d� mog�y zachowa� do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepis�w przej�ciowych, o ile osoba z niepe�nosprawno�ciami, nad kt�r� jest sprawowana opieka, nie wybierze w�asnego �wiadczenia wspieraj�cego" (por. uzasadnienie do rz�dowego projektu ustawy o �wiadczeniu wspieraj�cym, druk nr 3130 Sejm RP IX kadencji oraz wyroki WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2024 r. IV SA/Po 105/24 i z dnia 8 sierpnia 2024 r., IV SA/Po 499/24). W konsekwencji przyznanie �wiadczenia piel�gnacyjnego b�dzie w takiej sytuacji mo�liwe na podstawie przepis�w dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 u.�.w. (Wyrok WSA w �odzi z 21 listopada 2024 r., II SA/�d 648/24).
Na przeszkodzie powy�szej wyk�adni nie stoi tre�� art. 63 ust. 2 u.�.w., gdzie mowa jest te� - jako o osobach zachowuj�cych prawo do �wiadczenia piel�gnacyjnego na zasadach obowi�zuj�cych do 31 grudnia 2023 r. - o takich osobach, kt�rym od dnia wej�cia w �ycie tej ustawy, na zasadach obowi�zuj�cych do dnia 31 grudnia 2023 r. przyznane zosta�o co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do �wiadczenia piel�gnacyjnego. W hipotezie przywo�anej normy chodzi bowiem o sytuacje, gdy wniosek o �wiadczenie piel�gnacyjne z�o�ony przed 31 grudnia 2023 r. zostanie rozpoznany po tej dacie. Natomiast dopuszczenie przez ustawodawc� w art. 63 ust. 3 mo�liwo�ci sk�adania wniosku o �wiadczenie piel�gnacyjne na starych zasadach r�wnie� po 31 grudnia 2023 r. dotyczy os�b, o kt�rych mowa w art. 63 ust. 2, a wi�c takich, kt�rym przyznane zosta�o �wiadczenie piel�gnacyjne co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r., a potrzeba zachowania nabytego ju� prawa do tego �wiadczenia zas�uguje na ochron�, gdy� jedyn� przes�ank� prawa do tego �wiadczenia wymagaj�c� weryfikacji, jest posiadanie przez osob�, nad kt�r� sprawowana jest opieka, odpowiedniego orzeczenia o stopniu niepe�nosprawno�ci lub o niepe�nosprawno�ci.
Poniewa� z niewadliwie ustalonych i niespornych okoliczno�ciach faktycznych niniejszej sprawy wynika, �e A. Z. nie mia�a nigdy przyznanego prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego, a wniosek o jego przyznanie z tytu�u zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w celu sprawowania opieki nad matk� M. M. licz�c� sobie 80 lat i legitymuj�c� si� od 31 stycznia 2024 r. orzeczeniem o znacznym stopniu niepe�nosprawno�ci, z�o�y�a dopiero 10 kwietnia 2024 r., w �wietle przestawionej powy�ej wyk�adni prawa nie mo�na przyj��, aby �wiadczenie piel�gnacyjne na zasadach obowi�zuj�cych do dnia 31 grudnia 2023 r. mog�o by� jej przyznane.
Ocena wniosku strony dokonana przez organ II instancji na podstawie przepis�w u.�.r. w brzmieniu obowi�zuj�cym do 31 grudnia 2023 r., stanowi�a naruszenie przepis�w prawa materialnego, kt�re jednak nie mia�o wp�ywu na wynik sprawy, skoro r�wnie� na gruncie ustawy o �wiadczeniach rodzinnych obowi�zuj�cej od 1 stycznia 2024 r., takie �wiadczenie skar��cej nie przys�ugiwa�o, z racji obecnego brzmienia art. 17 ust. 1 tej ustawy. Stanowi on bowiem, �e �wiadczenie piel�gnacyjne przys�uguje:
1) matce albo ojcu,
2) innym osobom, na kt�rych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opieku�czy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) ci��y obowi�zek alimentacyjny, a tak�e ma��onkom,
3) opiekunowi faktycznemu dziecka,
4) rodzinie zast�pczej, osobie prowadz�cej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi plac�wki opieku�czo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej plac�wki opieku�czo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego o�rodka preadopcyjnego
- je�eli sprawuj� opiek� nad osob� w wieku do uko�czenia 18. roku �ycia legitymuj�c� si� orzeczeniem o znacznym stopniu niepe�nosprawno�ci albo orzeczeniem o niepe�nosprawno�ci ��cznie ze wskazaniami: konieczno�ci sta�ej lub d�ugotrwa�ej opieki lub pomocy innej osoby w zwi�zku ze znacznie ograniczon� mo�liwo�ci� samodzielnej egzystencji oraz konieczno�ci sta�ego wsp�udzia�u na co dzie� opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Niespe�nianie bezwzgl�dnej przes�anki wieku osoby, nad kt�r� skar��ca sprawuje opiek� eliminuje wi�c mo�liwo�� przyznania jej wnioskowanego �wiadczenia piel�gnacyjnego na podstawie przepis�w obowi�zuj�cych od 1 stycznia 2024 r.
W zwi�zku z powy�szymi wywodami tylko ubocznie mo�na zauwa�y�, �e nawet gdyby nie podzieli� zaprezentowanego wy�ej pogl�du co do niedopuszczalno�ci stosowania przy ocenie wniosku z�o�onego w niniejszej sprawie, przepis�w ustawy o �wiadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowi�zuj�cym do 31 grudnia 2023 r., to i tak nie by�oby mo�liwo�ci przyznania skar��cej wnioskowanego �wiadczenia piel�gnacyjnego. Warunkiem stosowania przepis�w u.�.r. w brzmieniu sprzed nowelizacji jest bowiem ustalenie, �e prawo do �wiadczenia piel�gnacyjnego powsta�o do dnia 31 grudnia 2023 r. Regulacja przepis�w art. 63 u.�.w. nie b�dzie natomiast mog�a mie� zastosowania w takich sprawach, w kt�rych przyznanie �wiadczenia przed dniem 31 grudnia 2023 r. by�o niemo�liwe z uwagi na niespe�nienie przez wnioskodawc� wszystkich przes�anek warunkuj�cych powstanie prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego. W niniejszej sprawie natomiast zosta�o niewadliwie wykazane, �e skar��ca nie spe�ni�a jednego z koniecznych warunk�w do przyznania jej wnioskowanego �wiadczenia piel�gnacyjnego, nawet przy zastosowaniu przepis�w obowi�zuj�cych do 31 grudnia 2023 r. Jak to bowiem trafnie wyja�ni� organ II instancji, A. Z. nie zaprzesta�a prowadzenia gospodarstwa rolnego do 31 grudnia 2023 r., skoro zawarta przez ni� w dniu 19 grudnia 2018 r. na okres 10 lat umowa dzier�awy gospodarstwa rolnego, zosta�a rozwi�zana dopiero 15 kwietnia 2024 r., co skar��ca przyzna�a w o�wiadczeniu z 15 kwietnia 2024 r. z�o�onym pod rygorem odpowiedzialno�ci karnej (k. 3 akt administracyjnych) oraz w o�wiadczeniu z 18 lipca 2024 r. (k. 35 akt administracyjnych).
Zarzuty sformu�owane w skardze nie mog�y zmieni� rozstrzygni�cia sprawy.
Fakt zachowania przez skar��c� okre�lonego w art. 63 ust. 3 u.�.w. trzymiesi�czniego terminu do z�o�enia wniosku o �wiadczenie piel�gnacyjne liczonego od dnia uzyskania przez jej matk� orzeczenia o niepe�nosprawno�ci w stopniu znacznym, nie oznacza, �e pozosta�e przes�anki warunkuj�ce mo�liwo�� przyznania �wiadczenia piel�gnacyjnego na zasadach obowi�zuj�cych do 31 grudnia 2023 r., r�wnie� mog� by� spe�nione w terminach okre�lonych w art. 63 ust. 3 u.�.w. Wymieniony przepis o charakterze intertemporalnym stanowi bowiem wyj�tek od zasady bezpo�redniego dzia�ania nowych przepis�w, przez co nale�y go wyk�ada� �cie�niaj�co. Przede wszystkim jednak nie ma w nim mowy o innych przes�ankach warunkuj�cych zachowanie prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego, ni� uzyskanie przez osob�, nad kt�r� jest sprawowana opieka, orzeczenia o stopniu niepe�nosprawno�ci albo orzeczenie o niepe�nosprawno�ci. Dlatego nieskuteczne jest spe�nienie tych innych przes�anek warunkuj�cych zachowanie prawa do �wiadczenia piel�gnacyjnego po dniu 31 grudnia 2023 r. przy zachowaniu termin�w okre�lonych w art. 63 ust. 3 u.�.w. Wszystkie te przes�anki (poza legitymowaniem si� orzeczeniem o niepe�nosprawno�ci lub o stopniu niepe�nosprawno�ci), musz� bowiem by� spe�nione najp�niej w dniu 31 grudnia 2023 r. Dlatego podnoszona w skardze okoliczno�� zaprzestania prowadzenia przez skar��c� gospodarstwa rolnego po 15 kwietnia 2024 r., jak i powody, dla kt�rych nie mog�a ona zrobi� tego wcze�niej (brak pewno�ci co do sposobu rozpatrzenia wniosku o ustalenia stopnia niepe�nosprawno�ci matki skar��cej � M. M. oraz obawa przed przedwczesnym pozbawieniem si� ubezpieczenia w KRUS) � nie mog�y spowodowa� przyznania skar��cej wnioskowanego �wiadczenia piel�gnacyjnego.
Niezasadne by�y zarzuty naruszenia przepis�w post�powania maj�cego polega� na rozpoznaniu sprawy w innym zakresie ni� zosta�a rozstrzygni�ta decyzj� organu I instancji.
Zgodnie z art. 145 � 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., s�d uwzgl�dniaj�c skarg� na decyzj� lub postanowienie uchyla decyzj� lub postanowienie w ca�o�ci albo w cz�ci, je�eli stwierdzi inne naruszenie przepis�w post�powania, je�eli mog�o ono mie� istotny wp�yw na wynik sprawy.
Mo�liwo�� uwzgl�dnienia skargi w oparciu o ten zarzut zachodzi wi�c wtedy, gdy naruszenie przepis�w post�powania mog�o mie� istotny wp�yw na wynik sprawy. Tego jednak w okoliczno�ciach niniejszej sprawy nie mo�na stwierdzi�.
Jak to ju� wy�ej wyja�niono, zasadniczym powodem utrzymania przez organ II instancji decyzji pierwszoinstancyjnej odmawiaj�cej przyznania wnioskowanego �wiadczenia piel�gnacyjnego, by�o stwierdzenie niespe�nienia niezb�dnego warunku przyznania takiego �wiadczenia polegaj�cego na niezaprzestaniu prowadzenia przez skar��c� gospodarstwa rolnego do dnia 31 grudnia 2023 r. Nale�y zauwa�y�, �e ta rzeczywi�cie kluczowa dla rozstrzygni�cia okoliczno�� wynika�a ju� z wniosku samej strony z 10 kwietnia 2024 r. W b�d�cym jego cz�ci� o�wiadczeniu bowiem, A. Z. przyzna�a, �e zaprzesta�a prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 15 kwietnia 2024 r., co jest bezsporne r�wnie� w �wietle p�niejszego pisemnego o�wiadczenia skar��cej z 18 lipca 2024 r., jak i w �wietle tre�ci uzasadnienia skargi. Oznacza to, �e to kluczowe dla rozstrzygni�cia sprawy ustalenie zosta�o dokonane ju� w czasie post�powania przed organem I instancji. Brak odzwierciedlenia tego ustaleniu w uzasadnieniu decyzji tego organu stanowi naruszenie przepis�w post�powania, tj. art. 106 � 3 k.p.a., kt�re jednak nie mog�o mie� istotnego wp�ywu na wynik sprawy, skoro takie samo ustalenie poczyni� r�wnie� organ II instancji i okaza�o si� ono poprawne. Nie mo�na wi�c twierdzi�, �e SKO w Kielcach dokona�o w tym zakresie nowych i dodatkowych ustale� faktycznych mog�cych �wiadczy� o naruszeniu zasady dwuinstancyjno�ci post�powania administracyjnego okre�lonej w art. 15 k.p.a.
Nie mo�na te� m�wi� w niniejszej sprawie o braku to�samo�ci spraw rozstrzygni�tych przez organy obu instancji, maj�cym wynika� z innej materialnoprawnej podstawy prawnej tych rozstrzygni��. Nie mo�na w zwi�zku z tym podzieli� zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjno�ci post�powania z uwagi na podanie nowej podstawy prawnej aktu wydanego przez organ odwo�awczy, skoro w niniejszej sprawie nie dosz�o do zmiany przedmiotu rozpoznania (por. wyrok WSA w Warszawie z 3.03.2016 r., IV SA/Wa 3417/15, LEX nr 2459564). Przedmiotem rozstrzygni�cia w obu tych decyzjach by�a bowiem kwestia przys�ugiwania skar��cej �wiadczenia piel�gnacyjnego z tytu�u zaprzestania prowadzenia przez ni� gospodarstwa rolnego w celu sprawowania opieki nad matk� legitymuj�c� si� orzeczeniem o znacznym stopniu niepe�nosprawno�ci. Zmieniaj�c podstaw� prawn� rozstrzygni�cia sprawy, organ odwo�awczy nie zmieni� wi�c jej przedmiotu. Jak wskazywano w orzecznictwie, kompetencje organu odwo�awczego obejmuj� zar�wno korygowanie wad prawnych decyzji organu I instancji, polegaj�cych na niew�a�ciwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegaj�cych na niew�a�ciwej ocenie okoliczno�ci faktycznych (por. wyroki Naczelnego S�du Administracyjnego z dnia 28 maja 1989 r. sygn. akt IV SA 1278/88, niepubl., z dnia 12 maja 2006 r., LEX nr 236427, z dnia 18 grudnia 2013 r., II OSK 1602/12, LEX nr 1530595).
Maj�c powy�sze na uwadze S�d oddali� skarg� na podstawie art. 151 p.p.s.a.