II SA/Ke 523/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w Kazimierzy Wielkiej nakazującą właścicielce działek przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wodnym. Sprawa, trwająca ponad trzy lata, dotyczyła zmiany ukształtowania terenu na działkach ewidencyjnych nr [...] przez właścicielkę, co spowodowało zmianę kierunku spływu wód opadowych i szkodliwy wpływ na sąsiednią działkę nr [...]. Organ I instancji, opierając się na opinii biegłego, nakazał właścicielce m.in. rozebranie fragmentu ogrodzenia betonowego, udrożnienie przepływu wody przez ogrodzenie siatkowe oraz zniwelowanie podniesienia terenu. SKO uchyliło tę decyzję, uznając ją za nieprecyzyjną i sugerując zawieszenie postępowania do czasu zakończenia toczącego się postępowania rozgraniczeniowego między działkami. SKO powołało się na fakt, że biegły uznał wykonanie rowu wzdłuż granicy działek za najkorzystniejsze rozwiązanie, a kwestia przebiegu granicy ma istotne znaczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał sprzeciw za zasadny. Sąd podkreślił, że decyzja kasacyjna SKO została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a., gdyż organ odwoławczy powinien merytorycznie rozpoznać sprawę, a nie uchylać się od tego obowiązku. Sąd wskazał, że materiał dowodowy był wyczerpujący, a organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny. Długotrwałość postępowania, trwającego ponad trzy lata, oraz konieczność znoszenia uciążliwości przez skarżących przemawiały przeciwko kolejnemu uchyleniu decyzji. Sąd zwrócił uwagę na wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia SKO oraz na fakt, że biegły zaproponował rozwiązania, które nie były zależne od rozgraniczenia działek. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie art. 138 § 2 K.p.a. przez organy administracji, zwłaszcza w kontekście długotrwałych postępowań i wyczerpującego materiału dowodowego.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych, ale jego główna wartość leży w proceduralnym aspekcie kontroli decyzji kasacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. (wydanie decyzji kasacyjnej) w sytuacji, gdy organ I instancji wyczerpująco zebrał materiał dowodowy, a sprawa jest długotrwała?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. Wydanie decyzji kasacyjnej jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a w tej sytuacji organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę co do istoty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ I instancji wyczerpująco zebrał materiał dowodowy, a sprawa trwa już ponad trzy lata. Organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie uchylać się od tego obowiązku poprzez wydanie decyzji kasacyjnej, zwłaszcza że nie wykazał, iż nie mógł uzupełnić postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a.
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił precyzję sformułowania obowiązków nałożonych na stronę w decyzji organu I instancji dotyczącej naruszenia stosunków wodnych?
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy bezzasadnie uchylił decyzję organu I instancji z powodu rzekomej nieprecyzyjności sformułowania obowiązków, podczas gdy organ I instancji działał w oparciu o doprecyzowaną opinię biegłego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ I instancji, po uzyskaniu doprecyzowań od biegłego, sformułował obowiązki w sposób zgodny z jednym z zaproponowanych wariantów. SKO nie odniosło się do tych doprecyzowań w sposób merytoryczny, a jedynie ponownie uchyliło decyzję, co prowadzi do nieuzasadnionego przedłużania postępowania.
Przepisy (19)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Pr. wodne art. 234 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pr. o ust. sąd. adm. art. 1 § § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy bezzasadnie uchylił decyzję organu I instancji, naruszając przepisy postępowania. • Postępowanie dowodowe zostało wyczerpująco przeprowadzone przez organ I instancji. • Długotrwałość postępowania administracyjnego przemawia przeciwko wydawaniu kolejnych decyzji kasacyjnych. • Organ odwoławczy nie wykazał braku możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej • sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną • kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej • kognicja sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu sprzeciwu – inaczej niż w przypadku skargi na decyzję wydaną na innej podstawie prawnej niż art. 138 § 2 K.p.a. – jest bowiem ograniczona wyłącznie do badania przesłanek zastosowania tego właśnie przepisu • organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną (...) gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną • zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego • organ odwoławczy jest organem merytorycznym ponownie rozpatrującym sprawę administracyjną • zasada szybkości i prostoty postępowania administracyjnego
Skład orzekający
Sylwester Miziołek
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 K.p.a. przez organy administracji, zwłaszcza w kontekście długotrwałych postępowań i wyczerpującego materiału dowodowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych, ale jego główna wartość leży w proceduralnym aspekcie kontroli decyzji kasacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowy problem w postępowaniu administracyjnym, gdzie organ odwoławczy wielokrotnie uchyla decyzje organu pierwszej instancji, prowadząc do przewlekłości postępowania. Jest to interesujące dla prawników procesowych i administracyjnych.
“Sąd administracyjny krytykuje organ odwoławczy za bezpodstawne uchylanie decyzji i przedłużanie postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.