II SA/Ke 515/25

II SA/Ke 515/25 - Postanowienie WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2026-03-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Beata Ziomek
Krzysztof Armański /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 5a  art. 232 § 1 pkt 1  art. 58 § 1 pkt 5a  art. 232 § 1 pkt 1  art. 58 § 1 pkt 5a  art. 232 § 1 pkt 1  art. 58 § 1 pkt 5a  art. 232 § 1 pkt 1  art. 58 § 1 pkt 5a,  art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2026 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. K. i R. K. na uchwałę Rady Gminy Wilczyce z dnia 19 kwietnia 2013 r. Nr XXI/124/2013 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącym U. K. i R. K. solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
W dniu 19 kwietnia 2013 r. Rada Gminy Wilczyce, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", oraz art. 20 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.), dalej jako "u.p.z.p.", podjęła uchwałę Nr XXI/124/2013 w sprawie zmiany Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wilczyce w granicach sołectw gminy, uchwalonego uchwałą Nr IX/46/2011 z dnia 14 listopada 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2012 r. poz. 82).
Skargę na powyższą uchwałę w piśmie z dnia 22 sierpnia 2025 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach U. K. i R. K. – w zakresie dotyczącym uregulowań planistycznych oznaczonych jako tereny lasów bez prawa zabudowy 50-ZL na działkach o nr ewid. nr [...], domagając się stwierdzenia nieważności tej uchwały i zarzucając naruszenie przepisów art. 20 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 1 ust. 2 pkt 9, art. 1 ust. 3 u.p.z.p. oraz art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RP poprzez nieuwzlędnienie, że przy przyjmowaniu planu miejscowego istotnie naruszone zostały zasady jego sporządzania poprzez:
- uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dla celów kształtowania polityki przestrzennej, o czym stanowi art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz art. 3 ust. 1 u.p.z.p. i art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ale w celu zablokowania zamierzeń inwestycyjnych, w tym budowlanych,
- naruszenie własności prywatnej (art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p.), jak i potrzeby interesu publicznego (art. 1 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p.), jak również nierozważenie (art. 1 ust. 3 u.p.z.p.), ponieważ interesowi skarżących został przeciwstawiony nieaktualny interes publiczny, niezgodny z pozostałym obszarem sąsiedzkim,
- naruszenie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) ze względu na brak jakiegokolwiek uzasadnienia planistycznych ograniczeń.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że stosując oznaczenie 50ZL, w tym ograniczenie prawa własności poprzez oznaczenie terenów ww. działek jako teren lasów bez prawa zabudowy, Rada Gminy przekroczyła zasadę proporcjonalności. Tereny te nigdy nie były zalesione, znajdują się w bliskim sąsiedztwie działek o zupełnie innym przeznaczeniu, zostały de facto wyrwane z układu urbanistycznego, bez jakichkolwiek argumentów rzeczywistego zagospodarowania. W ocenie skarżących przyjęte przez Radę Gminy środki są nieproporcjonalne do osiągnięcia powyższego celu, co powoduje przekroczenie władztwa planistycznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uwzględnienie w całości. Zgodził się ze skarżącymi, że w przypadku wskazanych w skardze działek doszło do przekroczenia przez Gminę Wilczyce przysługującego jej władztwa planistycznego. Na wskazanym terenie nie występuje zalesienie, a występuje tam intensywna uprawa rolnicza w postaci sadów jabłoniowych. Tereny te są w bliskim sąsiedztwie działek o zupełnie innym przeznaczeniu, co uzasadnia przyjęcie, że ochrona tego terenu przed zabudową nie jest proporcjonalna do pozostałego obszaru intensywnej zabudowy siedliskowej. Z uwagi na powyższe skarżący znajdują się w gorszej pozycji niż właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich.
Swoje stanowisko organ podtrzymał w piśmie z dnia 28 stycznia 2026 r., wskazując dodatkowo że uchwała Rady Gminy Wilczyce nr XXXVI/190/2006 z dnia 27 października 2006 r. w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Wilczyce została podjęta na podstawie dokumentacji planistycznej powielanej od 2001 r. Jak wynika z analizy powyższej dokumentacji sposób zagospodarowania terenu obejmującego działki skarżących nr ewid. [...] oznaczonych symbolem 50ZL wskazuje, że nie jest on zgodny z ujawnionym obecnie sposobem zagospodarowania, a oznaczonym jako 50ZL. Jak wynika z dokumentacji pozyskanej ze Starostwa Powiatowego w Sandomierzu - dokumentacji klasyfikacyjnej - od momentu prowadzenia ewidencji gruntów obszar ten miał przeznaczenie rolne. Powyższe potwierdza także wypis z rejestru gruntów wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej. Z kolei mapa ewidencyjna z roku 1969 sporządzona przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w Kielcach wskazuje w analizowanym obszarze wyłącznie przeznaczenie rolne. Wynika z powyższego, że dokumentacja planistyczna pierwotnie sporządzona dla Gminy Wilczyce przez zewnętrzny podmiot oparta była na błędnych danych wyjściowych, powielanych w kolejnych uchwałach Rady Gminy Wilczyce dla analizowanego obszaru i przyjętych rozwiązań urbanistycznych. Powyższe wskazuje zdaniem organu, że w związku z podjęciem zaskarżonej uchwały doszło do zmiany przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu obejmującego analizowane działki, wobec czego należy przychylić się do twierdzeń skarżących.
W pismach procesowych z 3 i 6 lutego 2026 r. skarżący podtrzymali swoje stanowisko wyrażone w skardze, precyzując dodatkowo w ostatnim z tych pism przedmiot zaskarżenia w zakresie dotyczącym uregulowań planistycznych na działkach o nr ewid. [...] i wskazując że dotyczy on nie tylko obszaru oznaczonego jako 50ZL (tereny lasów bez prawa zabudowy), ale również terenu 17RM (tereny zabudowy zagrodowej – adaptacja istniejącej zabudowy) oraz 48RZ (tereny upraw rolniczych, tereny łąk i pastwisk).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy Wilczyce z dnia 19 kwietnia 2013 r. Nr XXI/124/2013 w sprawie zmiany Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wilczyce w granicach sołectw gminy, uchwalonego uchwałą Nr IX/46/2011 z dnia 14 listopada 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2012 r. poz. 82), zwana też dalej "m.p.z.p. z 2013 r.".
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym jest art.101 ust. 1 u.s.g. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r., stanowił że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie powyższy przepis w tak przytoczonym brzmieniu, co wynika z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935).
A zatem podmiot, który zaskarża uchwałę do sądu i domaga się stwierdzenia jej nieważności, musi wykazać interes prawny, który został naruszony określoną uchwałą, co wynika z powołanego wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. Skargę w oparciu o ten przepis szczególny może więc wnieść ten, kto wykaże, że jego indywidualny interes prawny znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i został naruszony kwestionowaną uchwałą rady gminy. Interes prawny osoby, która wnosi skargę w tym trybie wynikać niewątpliwie musi z przepisu prawa materialnego kształtującego sytuację prawną osoby skarżącej. Interes prawny takiej osoby uwidacznia się w tym, że osoba ta działa bezpośrednio, we własnym imieniu i posiada roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" posiada więc charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia, czy zachodzi związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego w przypadku uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niewątpliwie wykazać może podmiot będący właścicielem działek znajdujących się w obszarze objętym miejscowym planem. Brak zaś naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia składającego skargę obliguje sąd w takim przypadku do odrzucenia skargi. Skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet wywodzona przez skarżącego sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia. Składający skargę musi nie tylko wskazać na normę prawa materialnego, z której wywodzi swój interes prawny, ale również wykazać, że zaskarżony akt organu gminy wpłynął ujemnie na jego prawa chronione normami materialnymi lub uprawnienia z tych norm wynikające. Dopiero ustalenie, że skarżący podmiot posiada w tym względzie legitymację do wniesienia skargi, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z 14 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 457/16). Należy przy tym podkreślić, że do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, na podstawie 101 ust. 1 u.s.g., nie wystarcza posiadanie interesu prawnego. Jak już wyżej wskazano, z przepisu tego wynika, że interes prawny musi być naruszony, co powinien wykazać skarżący. W przeciwnym przypadku sąd skargę odrzuca na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
W rozpatrywanym przypadku kwestionowane skargą przeznaczenie działek, których dotyczy skarga, tj. o numerach ewid. [...] położonych w [...], zostało ustalone w zmienianej zaskarżonym aktem uchwale Rady Gminy Wilczyce Nr IX/46/2011 z dnia 14 listopada 2011 r., co do której skarga podlega odrębnemu rozpatrzeniu przez tut. Sąd. Z kolei zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała zmieniająca z 19 kwietnia 2013 r. ma ograniczony zakres, co wynika z jej części tekstowej i graficznej. W sposób ogólny zakres zmiany planu określono w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2, z którego wynika (pkt 1), że zmiany w części tekstowej dotyczą wprowadzenia dla obszarów objętych zmianą zapisów ogólnych dopuszczających realizację planowanego przesyłowego gazociągu wysokoprężnego DN500 relacji Sandomierz - Ostrowiec Świętokrzyski wraz z obiektami, urządzeniami i infrastrukturą techniczną w tym światłowodem, nowych udokumentowanych złóż piasków i kruszyw naturalnych, układu komunikacyjnego obsługującego projektowane tereny pod zainwestowanie oraz nowych terenów wraz z ustaleniami szczegółowymi, w obrębach poszczególnych miejscowości. Z rysunku zmiany planu dla sołectwa [...] (załącznik nr 10 do zaskarżonej uchwały) wynika, że m.p.z.p. z 2013 r. nie dotyczy w ogóle działek skarżących o numerach ewid. [...], a tereny objęte zmianą nie sąsiadują nawet z tymi działkami. Potwierdza to również część tekstowa zmiany planu w zapisach szczegółowych, które nie odnoszą się do obszarów objętych symbolami, o których mowa w skardze.
Przedmiotowa uchwała, jako nieodnosząca się do nieruchomości stanowiących własność skarżących, nie narusza zatem ich interesu prawnego. Zarzuty skargi skupiają się na kwestionowaniu przeznaczenia terenu, na którym znajdują się działki skarżących, poprzez zakwalifikowanie go jako tereny lasów bez prawa zabudowy (50ZL), a następnie także jako tereny zabudowy zagrodowej – adaptacja istniejącej zabudowy (17RM) oraz tereny upraw rolniczych, tereny łąk i pastwisk (48RZ). Taka kwalifikacja nastąpiła jednak w uchwale Rady Gminy Wilczyce Nr IX/46/2011 z dnia 14 listopada 2011 r., zaś zaskarżona uchwała zmieniająca w ogóle nie dotyka działek skarżących ani kwalifikacji terenów, na jakich są położone. Działki te, jak wspomniano, nie sąsiadują także obszarem objętym zmianą planu. W tej sytuacji należało przyjąć, że skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego postanowieniami zaskarżonej uchwały, w związku z czym skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.