II SA/KE 513/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2006-03-23
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesąsiedztwoograniczenie prawa własnościczasowe zajęcie nieruchomościroboty budowlanedocieplenie budynkupostępowanie administracyjnegranica działki

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję zezwalającą na czasowe zajęcie sąsiedniej nieruchomości na cele budowlane z powodu braku wyczerpujących ustaleń faktycznych co do niezbędnej potrzeby zajęcia pasa gruntu.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję zezwalającą na czasowe zajęcie 1-metrowego pasa sąsiedniej nieruchomości w celu docieplenia budynku chlewni. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję starosty, uznając wniosek za zasadny. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych co do rzeczywistej potrzeby zajęcia sąsiedniego gruntu i nie oceniły, czy prace można wykonać z własnej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał sprawę ze skargi M. B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zezwalającą na czasowe zajęcie pasa sąsiedniej nieruchomości należącej do skarżącego. Celem zajęcia miało być docieplenie ściany budynku chlewni należącego do D. G. Starosta zezwolił na zajęcie pasa o szerokości 1 metra, powołując się na umowę z wykonawcą, który dysponował rusztowaniem o szerokości 90 cm, ustawianym w odległości 15 cm od ściany. Wojewoda podtrzymał tę decyzję, uznając, że dyspozycja art. 47 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego została spełniona. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.), nie dokonując wyczerpujących ustaleń faktycznych co do rzeczywistej i niezbędnej potrzeby zajęcia sąsiedniego gruntu. Sąd podkreślił, że szerokość pasa gruntu powinna wynikać z własnych ustaleń organu, a nie tylko ze stanowiska inwestora. Wskazał, że nawet przy podanych wymiarach rusztowania, zajęcie 1 metra pasa sąsiedniej nieruchomości mogłoby oznaczać ingerencję w zaledwie 5 cm, a dostęp do rusztowania mógłby być zapewniony z nieruchomości inwestora. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie dokonały wyczerpujących ustaleń faktycznych w celu oceny, czy i w jakim zakresie zachodzi niezbędna potrzeba zajęcia pasa gruntu sąsiedniej nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie zweryfikowały wystarczająco stanowiska inwestora co do szerokości pasa gruntu potrzebnego do wykonania prac, nie oceniły możliwości wykonania robót z własnej nieruchomości i nie ustaliły obiektywnie niezbędnej potrzeby zajęcia sąsiedniego gruntu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organów administracji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Prawo budowlane art. 47 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa zasady czasowego zajęcia nieruchomości na cele budowlane, wymagając uzgodnienia z właścicielem.

Prawo budowlane art. 47 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pozwala na zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości w określonych przypadkach, gdy jest to niezbędne do wykonania prac.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.

k.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie dokonały wyczerpujących ustaleń faktycznych co do niezbędnej potrzeby zajęcia sąsiedniej nieruchomości. Organy nie oceniły możliwości wykonania prac dociepleniowych z własnej nieruchomości inwestora. Szerokość pasa gruntu do zajęcia powinna wynikać z ustaleń organu, a nie tylko ze stanowiska inwestora.

Godne uwagi sformułowania

O szerokości pasa nieruchomości sąsiedniej, którego zajęcie jest niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, o których mowa w art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego, winny decydować własne ustalenia i ocena organu orzekającego w sprawie, a nie stanowisko inwestora. Organy obu instancji naruszając przepisy art. 7 i 77 kpa nie dokonały wyczerpujących ustaleń faktycznych, koniecznych dla oceny, czy i w jakim zakresie zachodzi niezbędna potrzeba do zajęcia pasa gruntu sąsiedniej nieruchomości.

Skład orzekający

Renata Detka

przewodniczący sprawozdawca

Beata Ziomek

sędzia

Jacek Kuza

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czasowego zajęcia nieruchomości sąsiedniej na cele budowlane (art. 47 Prawa budowlanego) oraz obowiązków organów w zakresie ustalania stanu faktycznego i niezbędnej potrzeby."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji czasowego zajęcia nieruchomości na cele budowlane, gdzie kluczowe są ustalenia faktyczne dotyczące niezbędnej potrzeby.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania administracyjnego dotyczące ochrony prawa własności i konieczności dokładnego ustalania stanu faktycznego przez organy, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy można zająć sąsiednią działkę na budowę? Sąd wyjaśnia, co muszą udowodnić inwestorzy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 513/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza
Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt 1c w zw. z art.135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art.47 ust.2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.7, art.77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Sygnatura akt: II SA/Ke 513/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant: ref. stażysta Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : udzielenia zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Starosta K. na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zezwolił na czasowe zajęcie pasa działki nr 287 o szerokości 1 m i długości 24,4 m przylegającego do granicy z działką nr 228 od strony północnej, w celu docieplenia ściany północnej budynku chlewni i wykonania tynku tegoż budynku, usytuowanego na działce nr 288 położonej we wsi O. stanowiącego własność D.G. w terminie 4.04.2005 r. do 9.04 2005 r., a w przypadku niesprzyjających warunków atmosferycznych, od 25.04.2005 r. do 30.04.2005 r. Organ ustalił dostęp do wyznaczonego pasa terenu bezpośrednio z przyległej działki wnioskodawcy od strony północno-wschodniego naroża budynku chlewni.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ ustalił, ze ściana budynku chlewni, która jest przedmiotem wniosku D. G., usytuowana jest w odległości 1 m od granicy z sąsiednią działką należącą do J. i M. B.. Ponieważ D. B. zawarł umowę z wykonawcą robót, który dysponuje rusztowaniem o szerokości 90 cm ustawianym w odległości 15 cm od ściany budynku, to jego wniosek o zajęcie pasa gruntu nieruchomości sąsiedniej o szerokości 1 m jest zasadny, gdyż nie jest możliwe wykonanie robót dociepleniowych jedynie z terenu własnej nieruchomości.
Rozpoznając odwołanie od tej decyzji wniesione przez M. B., Wojewoda decyzją z dnia [...]utrzymał ją w mocy.
Organ II instancji przywołał treść art. 47 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego
i podniósł, że jego dyspozycja została wypełniona w całości. W toku postępowania przeprowadzono oględziny, a w załączniku do protokołu zawierającego przebieg tej czynności znajduje się szkic sytuacyjny oraz niezbędne domiary na podstawie których ustalono wymiary pasa gruntu przeznaczonego do czasowego zajęcia. Ustalenia te stały się podstawą do określenia granic niezbędnej potrzeby oraz warunków korzystania z sąsiedniej nieruchomości, w celu ograniczenia do minimum utrudnień, jakie mogą stać się udziałem właściciela sąsiedniej nieruchomości na skutek czasowego zajęcia jego własności. Organ II instancji odniósł się również do zarzutów podniesionych w
odwołaniu i podkreślił, że ustalenia organu I-szej instancji w zakresie przebiegu granicy i usytuowania wobec niej budynku chlewni są prawidłowe. Podobnie ocenił zasadność przyjęcia przez ten organ szerokości 1 m dla pasa gruntu, który jest przedmiotem czasowego zajęcia.
Skargę od tego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. B. zarzucając błędy popełnione w toku postępowania administracyjnego dotyczącego zgłoszenia przez D. G. wykonania robót budowlanych polegających na dociepleniu chlewni. Stwierdził, że D. G. zataił wówczas fakty mające znaczenie w sprawie, miedzy innymi
o postępowaniach prowadzonych wobec niego przez Powiatowy Inspektora nadzoru Budowlanego w K.. Podniósł, że wejście na teren jego nieruchomości nie było z nim uzgodnione, a co za tym idzie - w ocenie skarżącego - nie zostały spełnione wymogi art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że
w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że ściana budynku chlewni, która ma być przedmiotem prac dociepleniowych przez D. G. usytuowana jest w odległości 1 m od granicy z sąsiednią nieruchomością należącą do skarżącego i że D. G. ma do niej dostęp bezpośrednio od strony własnej nieruchomości. W tym zakresie ustalenia organów II instancji są prawidłowe i odpowiadają zebranym w sprawie dowodom.
Oczywistym jest także, że podstawą materialno-prawną rozstrzygnięcia wniosku D. G. jest przepis art. 47 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane, którego pełną treść przytaczają organy obu instancji.
W stanie faktycznym sprawy należało zatem ocenić, czy 1 m własnej nieruchomości jakim dysponuje D. G. jest wystarczający do wykonania zgłoszonych przez niego prac. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Starosty K. z dnia [...] podstawą uwzględnienia wniosku jest umowa zawarta pomiędzy inwestorem a wykonawcą robót, który dysponuje rusztowaniem o szerokości 90 cm, ustawionym w odległości 15 cm od ściany. Nawet jeżeli by przyjąć, że przesłanką do zastosowania przepisu art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego mogą być wyłącznie te okoliczności faktyczne, na które powołuje się inwestor, to i tak rozstrzygnięcie organu I-szej instancji trudno uznać za należycie uzasadnione. Faktycznie bowiem, czasowemu zajęciu podlegałby w takiej sytuacji pas gruntu nieruchomości sąsiedniej o szerokości zaledwie 5 cm. Dostęp do rusztowania, wejście i zejście z niego, odbywać się przecież może bezpośrednio z nieruchomości samego wnioskodawcy.
Poza tym, twierdzenia D. G. przytoczone wyżej winny podlegać weryfikacji przez organ orzekający w sprawie; w szczególności organ ten obowiązany był ustalić, czy inwestor ma możliwość bezpiecznego wykonania planowanych robót korzystając np. z rusztowania, które w całości znalazłoby się na gruncie stanowiącym jego własność, bez konieczności zajmowania pasa nieruchomości sąsiedniej. Jak wynika z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, zdaniem D. G., zajęcie pasa o szerokości 1 m "zapewni bezpieczeństwo przy wykonywaniu robót". Organ nie dokonał jednak żadnej oceny tego stanowiska, nie wiadomo nawet, czy pogląd ten podziela, a jeżeli tak - dlaczego.
O szerokości pasa nieruchomości sąsiedniej, którego zajęcie jest niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, o których mowa
w art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego, winny decydować własne ustalenia i ocena organu orzekającego w sprawie, a nie stanowisko inwestora. Powołany wyżej przepis daje wprawdzie podstawę do ingerencji w prawo własności, ale tylko
i wyłącznie w "granicach niezbędnej potrzeby", która winna wynikać
z okoliczności faktycznych sprawy i być przedmiotem ustaleń.
Nie można przy tym podzielić argumentacji organu odwoławczego, który
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdza, że organ I-szej instancji w trakcie oględzin przeprowadził "niezbędne domiary, na podstawie których ustalono niezbędne wymiary pasa gruntu przeznaczonego do czasowego zajęcia", albowiem przeprowadzone w czasie naoczni czynności nie dały odpowiedzi na podstawowe w sprawie pytanie, czy prace dociepleniowe przy budynku D. G. rzeczywiście wymagają zajęcia większego pasa gruntu aniżeli 1 m, a zatem czy koniecznym jest zajęcie w tym celu nieruchomości należącej do skarżącego. Fakt, iż kwestia ta dla rozstrzygnięcia sprawy miała znaczenie zasadnicze potwierdza dodatkowo okoliczność, na którą wskazał skarżący na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 23 marca 2006 r., a mianowicie, iż bez ingerencji w jego prawo własności inwestor ocieplił własny budynek chlewni, korzystając wyłącznie z własnego gruntu. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że fakt ten - zakładając, że odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy - nie może wpłynąć na rozstrzygnięcie Sądu, w szczególności na umorzenie postępowania sądowego, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny obejmuje kontrolą zaskarżoną decyzję wedle stanu faktycznego i prawnego na datę jej wydania, nie zaś orzekania.
Wszystkie okoliczności o jakich mowa wyżej wskazują niewątpliwie na to, że przy rozstrzyganiu sprawy organy obu instancji naruszając przepisy art. 7 i 77 kpa nie dokonały wyczerpujących ustaleń faktycznych, koniecznych dla oceny, czy i w jakim zakresie zachodzi niezbędna potrzeba do zajęcia pasa gruntu sąsiedniej nieruchomości, a zatem, czy zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego.
Wykazane wyżej uchybienia przepisom prawa procesowego mogące mieć wpływ na wynik sprawy, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I-szej instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze podkreślić należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia był wyłącznie wniosek inwestora złożony w trybie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego i w jego ramach niedopuszczalnym była ocena prawidłowości dokonanego przez niego zgłoszenia wykonania prac dociepleniowych budynku chlewni. Możliwość taką wyłącza w szczególności zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażona w art. 16 kpa.
Ponadto okoliczność, iż inwestor przed złożeniem wniosku nie dokonywał ze skarżącym żadnych uzgodnień co do zajęcia jego terenu, nie może - co do zasady - stanowić przesłanki wyłączającej możliwość zastosowania art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, skoro bezspornym w sprawie jest fakt, że na taką ingerencję M. .B. stanowczo nie wyraża zgody.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ I-szej instancji kierując się wszystkimi przedstawionymi wyżej uwagami dokona prawidłowych ustaleń faktycznych
i w oparciu o nie wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI