II SA/Ke 510/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2006-11-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnyzwiązek międzygminnyuchwałanaruszenie prawaprocedurainteres prawnykontrola sądowaprawo administracyjne

WSA w Kielcach stwierdził naruszenie prawa przy wyborze Przewodniczącego Międzygminnego Związku Wodociągów i Kanalizacji, uchylając wadliwą uchwałę.

Gmina Sitkówka-Nowiny zaskarżyła uchwałę Międzygminnego Związku Wodociągów i Kanalizacji w sprawie wyboru Przewodniczącego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz statutu Związku, w tym nieprawidłowości przy zwoływaniu posiedzenia i braku odpowiednich projektów uchwał. WSA początkowo oddalił skargę, uznając brak legitymacji skarżącej do jej wniesienia. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na wadliwą wykładnię pojęcia naruszenia interesu prawnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA, związany wykładnią NSA, stwierdził naruszenie prawa przy podejmowaniu uchwały i orzekł o jej niezgodności z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Sitkówka-Nowiny na uchwałę Międzygminnego Związku Wodociągów i Kanalizacji w Kielcach z dnia 31 maja 2005 r. nr 6/2005 w przedmiocie wyboru Przewodniczącego Zgromadzenia MZWiK. Gmina zarzuciła uchwale naruszenie szeregu przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz statutu Związku, w tym nieprawidłowości proceduralne związane ze zwołaniem posiedzenia, brakiem odpowiednich projektów uchwał i prowadzeniem obrad przez nieuprawnione osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach początkowo oddalił skargę, uznając, że Gmina nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia, mimo stwierdzenia naruszenia prawa przy podejmowaniu uchwały. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, krytykując jego wykładnię pojęcia naruszenia interesu prawnego i wskazując, że naruszenie procedury podejmowania uchwał może prowadzić do naruszenia interesu prawnego gminy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA, związany wykładnią NSA, stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, naruszyła interes prawny Gminy Sitkówka-Nowiny i orzekł o jej niezgodności z prawem, a także o tym, że nie podlega wykonaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie procedury podejmowania uchwał, w tym nieprawidłowości związane ze zwołaniem zgromadzenia, mogło prowadzić do naruszenia interesu prawnego skarżącej Gminy, opartego na przepisach ustrojowych i postanowieniach uchwalonego przez nią statutu.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał nieuprawnionego podziału 'interesu prawnego' na interes związany z trybem podjęcia uchwały i interes wynikający z jej treści. Naruszenie procedury podejmowania uchwał, w tym wadliwe zwołanie posiedzenia i brak możliwości udziału wszystkich członków, może naruszać interes prawny gminy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutki uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niezgodności uchwały z prawem.

u.s.g. art. 20 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Dotyczy zwoływania sesji rady gminy.

u.s.g. art. 20 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Dotyczy wniosku o zwołanie sesji rady gminy.

u.s.g. art. 69 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Dotyczy kompetencji komisji rewizyjnej.

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Kontrola sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa ogólne zasady wnoszenia skarg.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

u.s.g. art. 101 § ust. 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Odpowiednie stosowanie art. 94 do spraw z ust. 1.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Nieważność uchwały organu gminy niezgodnej z przepisami ustawy.

u.s.g. art. 99 § ust. 1a

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Nieważność uchwały organu gminy niezgodnej z przepisami ustawy.

u.s.g. art. 94 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Termin do stwierdzenia nieważności uchwały.

u.s.g. art. 94 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Skutki orzeczenia o niezgodności uchwały z prawem.

k.c. art. 38

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym i statutu Związku przy zwoływaniu posiedzenia. Brak doręczenia członkom porządku obrad i niezbędnych dokumentów, w tym projektów uchwał. Naruszenie interesu prawnego Gminy Sitkówka-Nowiny poprzez wadliwe procedowanie.

Odrzucone argumenty

Uchwała nie narusza interesu prawnego lub uprawnienia Gminy Sitkówka-Nowiny. Ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi. Uchwała o wyborze Przewodniczącego Zgromadzenia Związku nie należy do kategorii spraw podlegających kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa naruszenie interesu prawnego skarżącej Gminy nieuprawnione rozdzielenie 'interesu prawnego' na interes związany z trybem podjęcia uchwały i interes wynikający z jej treści

Skład orzekający

Beata Ziomek

przewodniczący sprawozdawca

Teresa Kobylecka

sędzia

Jacek Kuza

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi gminy na uchwałę związku komunalnego oraz interpretacja pojęcia naruszenia interesu prawnego w kontekście wadliwej procedury podejmowania uchwał."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związków międzygminnych i ich organów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury w prawie administracyjnym i jak sądowa wykładnia może wpływać na możliwość ochrony praw jednostek samorządu terytorialnego.

Ważna uchwała związku komunalnego wadliwa proceduralnie – gmina wygrywa w sądzie po batalii z NSA.

Dane finansowe

WPS: 540 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 510/06 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Kuza
Teresa Kobylecka
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Zarząd Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka,, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Gminy Sitkówka-Nowiny na uchwałę Międzygminnego Związku Wodociągów i Kanalizacji w Kielcach z dnia 31 maja 2005 r. nr: 6/2005 w przedmiocie wyboru Przewodniczącego Zgromadzenia I. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Międzygminnego Związku Wodociągów i Kanalizacji w Kielcach na rzecz Gminy Sitkówka-Nowiny kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Międzygminny Związek Wodociągów i Kanalizacji w Kielcach na posiedzeniu w dniu 31 maja 2005r. podjął uchwałę nr 6/2005 w sprawie wyboru Przewodniczącego Zgromadzenia MZWiK na podstawie § 21 ust. 3, 4 Statutu Międzygminnego Związku Wodociągów i Kanalizacji w Kielcach.
Gmina Sitkówka-Nowiny pismem z dnia 27 lipca 2005r. wezwała Międzygminny Związek Wodociągów i Kanalizacji w Kielcach do usunięcia naruszenia prawa.
Międzygminny Związek Wodociągów i Kanalizacji w Kielcach pismem z dnia 3 sierpnia 2005r. powiadomił Gminę Sitkówka-Nowiny, że jej wezwanie nie zostało uwzględnione.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Gmina Sitkówka-Nowiny zaskarżyła w całości uchwałę Międzygminnego Związku Wodociągów i Kanalizacji w Kielcach z dnia 31 maja 2005r. nr 6/2005 w sprawie wyboru Przewodniczącego Zgromadzenia MZWiK wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Skarżąca zarzuciła uchwale naruszenie art. 19 ust. 2 oraz art. 20 ust. 1 i 3 w związku z art. 69 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, § 14 ust.3 oraz § 15 ust. 2, 4 i 5 Statutu Związku w zw. z art. 38 kc oraz art. 67 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym.
W uzasadnieniu Gmina Sitkówka-Nowiny podniosła, że posiedzenie Zgromadzenia w dniu 31 maja 2005 r. zostało zwołane nie przez Przewodniczącego lecz przez akt głosowania członków Zgromadzenia. Ponadto zostało zwołane z inicjatywy nieuprawnionego podmiotu, albowiem art. 20 ust. 1 i 3 w zw. z art. 69 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym nie przewiduje dla komisji rewizyjnej uprawnienia do wnioskowania o wyznaczenie terminu sesji rady gminy, w związku z tym niedopuszczalne było wnioskowanie o wyznaczenie terminu posiedzenia Zgromadzenia przez komisję rewizyjną. Postanowienie statutu Związku w części, w jakiej takie rozwiązanie dopuszcza jest sprzeczne z ustawą o samorządzie gminnym.
W ocenie Gminy, wniosek z dnia 23 maja 2005 r. o zwołanie zgromadzenia nie spełniał wymogów formalnych, nie wskazywał porządku obrad oraz nie załączono do niego projektów uchwał, czego wymaga art. 20 ust. 3 u.s.g. Zawarty we wniosku punkt "zmiany we władzach" nie wskazywał, którego organu zmiany mają dotyczyć, zaś brak projektów uchwał uniemożliwił członkom Zgromadzenia przygotowanie się do posiedzenia. Samo posiedzenie w dniu 31 maja 2005 r. zostało również zwołane z naruszeniem prawa, gdyż prowadziła je osoba nieuprawniona, jego członkowie nie zostali formalnie o nim zawiadomieni, naruszono zasady wyboru przewodniczącego zgromadzenia. Prowadzenie obrad mimo nieobecności Przewodniczącego Zgromadzenia i jego Zastępcy naruszało wyłączne kompetencje tych osób do prowadzenia obrad i stanowiło naruszenie kompetencji określonych w art. 19 ust.2 u.s.g., zaś powierzenie funkcji prowadzenia obrad osobie nie kierującej pracami organu związku stanowiło naruszenie art. 38 k.c. i art. 67 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Z naruszeniem § 14 ust. 3 statutu nie przyjęto szczegółowego regulaminu wyborów.
Zgodnie z § 15 ust. 4 i 5 statutu Związku, zwołanie Zgromadzenia wymaga doręczenia członkom informacji o terminie posiedzenia i porządku obrad oraz projektów uchwał. Przedstawiciele skarżącej gminy pomimo swego uczestnictwa w posiedzeniu w dniu 23 maja 2005 r. mieli prawo oczekiwać formalnego powiadomienia o następnym posiedzeniu. Przyczyną ich dezinformacji mogła być także okoliczność, iż Przewodniczący Zgromadzenia wyznaczył pisemnie termin posiedzenia na 16 czerwca 2005 r.
Skarżąca wskazała, iż został naruszony jej interes prawny, gdyż jako członek zarządu ma prawo żądać by wszelkie działania podejmowane przez organy związku były dokonywane zgodnie z przepisami prawa i postanowieniami Statutu przyjętego przez Radę Gminy uchwałą Nr RG -XXV/167/02 z dnia 28 lutego 2002 r.
W odpowiedzi na skargę Międzygminny Związek Wodociągów i Kanalizacji wniósł o jej odrzucenie albo oddalenie podnosząc, iż zaskarżona uchwała w żaden sposób nie narusza interesu prawnego lub uprawnienia Gminy Sitkówka-Nowiny, a takie naruszenie skarżąca winna stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. wykazać. Gmina Sitkówka-Nowiny pozostaje nadal członkiem związku i może korzystać ze wszystkich przysługujących jej uprawnień. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II SA/Ka 2458/98 Związek podniósł, iż ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała nie narusza prawnie chronionego interesu prawnego lub uprawnienia. Na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie można więc zaskarżyć uchwały tylko na tej podstawie, że zdaniem skarżącej narusza ona prawo.
Zdaniem Związku wniesiona skarga powinna być odrzucona z uwagi na treść art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej jako p.p.s.a), bowiem uchwała o wyborze Przewodniczącego Zgromadzenia Związku nie należy do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie, gdyż nie wpływa na zmiany składu osobowego organu, jakim jest zgromadzenie związku.
Ponadto, zdaniem Związku, nie doszło do naruszenia prawa przy zwoływaniu zgromadzenia, gdyż działanie komisji rewizyjnej było zgodne z § 15 ust. 3 pkt 3 statutu przyznającego tej Komisji uprawnienie do złożenia wniosku o zwołanie Zgromadzenia. Wniosek ten został poddany pod głosowanie przez przewodniczącego S.B. , reprezentującego w skardze gminę Sitkówka-Nowiny i został przyjęty sześcioma głosami za i czterema przeciw - przy obecności wszystkich członków Zgromadzenia. Tym samym członkowie powzięli informację o terminie następnego posiedzenia Zgromadzenia. Pomimo braku jednomyślności w podjęciu uchwały o terminie posiedzenia w dniu 31 maja 2005 r. i uwagach S.B. o niemożności uczestniczenia przez niego w tym posiedzeniu, wszyscy członkowie mieli świadomość, iż następne posiedzenie odbędzie się w dniu 31 maja 2005 r.
Związek wskazał, iż przy porządku obrad przewidującym zmiany we władzach, członkowie Zgromadzenia nie mają żadnej pewności jakie kandydatury personalne będą głosowane, tak więc dołączenie do sformułowanego w ten sposób porządku obrad projektów uchwał spowodowałoby niemożność ich podjęcia w przypadku rozbieżności dotyczących powoływanych i odwoływanych osób.
Przewodniczący Zgromadzenia S.B., działając niezgodnie z uchwałą o terminie posiedzenia wysłał w dniu 25 maja 2005r. zawiadomienia informujące o zwołaniu posiedzenia na dzień 16 czerwca 2005r., a na posiedzeniu w dniu 23 maja 2005r. oświadczył, że w związku z wyjazdem zagranicznym nie będzie możliwe odbycie posiedzenia w dniu 31 maja 2005 r. Zdaniem Związku, w ten sposób Przewodniczący próbował samowolnie zmienić podjętą przez Zgromadzenie uchwałę. Wszystkie uchwały podjęte na posiedzeniu w dniu 31 maja 2005 r. zostały podjęte zgodnie ze statutem, w odrębnych głosowaniach tajnych bezwzględną większością statutowej liczby członków Zgromadzenia. Wojewoda Świętokrzyski nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej Gminy oświadczył, że podstawę skargi stanowi przepis art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. a nie przepis art. 101 ust. 1 u.s.g.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie uznał skargi za zasadną i oddalił ją wyrokiem z dnia 20 grudnia 2005r. sygn. akt II SA/Ke 1017/05.
W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd stwierdził, iż powołana przez skarżącą Gminę podstawa prawna skargi - art. 50 p.p.s.a. nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Przepis ten ma charakter lex generali, zaś lex specialis w stosunku do niego stanowi przepis art. 101 § 1 u.s.g., który określa podmioty uprawnione do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy (a także uchwałę organu związku).
W ocenie Sądu, uzasadnione są zarzuty podjęcia przedmiotowej uchwały niezgodnie z art. 20 ust. 1 w zw. z art. 69 u.s.g. Posiedzenie Zgromadzenia zostało zwołane przez organ nieuprawniony i z uwagi na jednoznacznie negatywne stanowisko Przewodniczącego Zgromadzenia odnośnie wniosku Komisji Rewizyjnej, aby termin kolejnego posiedzenia wyznaczyć na dzień 31 maja 2005r., jak również wyznaczenie przez tegoż Przewodniczącego stosownie do § 15 ust. 2 statutu związku (odpowiednik art. 20 ust. 1 u.s.g.) terminu posiedzenia na dzień 16 czerwca 2005 r. mogło budzić wśród członków Zgromadzenia wątpliwości co do daty kolejnego posiedzenia. W rezultacie, w posiedzeniu w dniu 31 maja 2005 r. wzięło udział tylko sześciu jego członków.
Za uzasadnione Sąd uznał zarzuty skarżącej, co do naruszenia § 15 ust.5 statutu, który nakłada na Przewodniczącego Zgromadzenia obowiązek doręczenia członkom porządku obrad i niezbędnych dokumentów i materiałów, a w szczególności projektów uchwał dotyczących spraw ujętych w porządku obrad. Członkowie związku powinni wiedzieć jakiego stanowiska we władzach związku mają dotyczyć "zmiany we władzach MZWiK",. Taki punkt znalazł się w proponowanym przez komisję rewizyjną porządku obrad. Pomysł zwołania posiedzenia Zgromadzenia na dzień 31 maja 2005 r. powstał przy omawianiu spraw różnych w związku z nieudzieleniem absolutorium Zarządowi MZWiK, co mogło sugerować że zmiany będą dotyczyć tylko zarządu.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 20 ust. 3 u.s.g., który określa, na czyj wniosek przewodniczący jest obowiązany zwołać sesję rady. Przepis ten nie ma wprost zastosowania do zwołania posiedzenia Zgromadzenia, zaś statut związku w § 15 ust. 3 pkt 3 przewiduje możliwość złożenia takiego wniosku przez Komisję Rewizyjną.
Pomimo zasadności zarzutów naruszenia prawa skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem brak jest związku pomiędzy "prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą" polegającego na tym, że uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi. Gmina Sitkówka-Nowiny wykazała, iż zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa, jednakże nie wykazała, że narusza ono w jakikolwiek sposób jej interes prawny lub uprawnienie. Skarżąca wykazała naruszenie interesu prawnego i uprawnienia ale tylko przez sposób podjęcia uchwały a nie przez samą uchwałę. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej oświadczył, że nie upatruje interesu prawnego Gminy w samym fakcie zajmowania stanowisk we władzach związku przez konkretne osoby, a to potwierdza brak legitymacji Gminy Sitkówka-Nowiny do zaskarżenia niniejszej uchwały.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik Gminy Sitkówka-Nowiny, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o zmianę wyroku i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przepisów:
- prawa formalnego art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 6, art. 134, 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. oraz art. 101 ust.1 i art. 102 u.s.g., które miało wpływ na wynik sprawy
- prawa materialnego art. 64 ust.2, art. 67 ust.1 i 2, art. 69 ust.3, art.70 ust. 3 u.s.g. i art. 38 k.c. przez ich błędną wykładnię.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, że odniesienie się Sądu do art. 101 u.s.g. zamiast do art. 50 ust. 1 p.p.s.a. miało wpływ na treść orzeczenia, bowiem przepis art. 101 u.s.g. zawiera przesłankę dalej idącą tj. naruszenie interesu prawnego a nie sam interes prawny. Interes prawny skarżącej Gminy polegał na żądaniu wyeliminowania z obrotu prawnego uchwał podjętych sprzecznie ze statutem Związku, który Gmina uchwaliła. Natomiast Sąd uznał, że skarżąca wykazała naruszenie prawa, ale tylko przez sposób podjęcia uchwały a nie przez samą uchwałę. Sąd rozdzielił tym samym interes prawny (uprawnienie) do podjęcia uchwały oraz co do treści samej uchwały, a takiej interpretacji nie uzasadnia brzmienie art. 101 ust.1 u.s.g. Takie rozdzielenie, zdaniem pełnomocnika Gminy, zakłada fikcję, iż są podmioty mające interes prawny wyłącznie w zakresie podejmowania uchwały i podmioty mające interes w zakresie treści uchwały, a do wniesienia skargi byłyby uprawnione tylko te ostatnie. Każda uchwała Zgromadzenia Związku wywołuje następstwa w sferze prawnej gminy będącej członkiem związku, co w przypadku podjęcia uchwały niezgodnej z prawem oznacza, że gmina musi znosić stan bezprawia i dostosować się do treści takiej uchwały. Gminę powinny wiązać, zgodnie ze statutem związku, tylko uchwały zgodne z prawem. Skarżąca wykazała naruszenie wielu przepisów, a pomijając to, że gmina ma prawo do tego by organy związku działały zgodnie z prawem, Sąd dokonał błędnej wykładni i nie podał jasno motywów swego rozstrzygnięcia czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Międzygminny Związek Wodociągów i Kanalizacji w Kielcach wnosił o jej oddalenie, wywodząc jak uprzednio i podzielając stanowisko Sądu.
Wyrokiem z dnia 12 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 570/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 grudnia 2006r., przekazał sprawę do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Międzygminnego Związku Wodociągów i Kanalizacji w Kielcach na rzecz Gminy Sitkówka - Nowiny kwotę 330 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego art. 64 ust. 2 , art. 67 ust. 1 i 2 oraz art. 69 ust. 3 i art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię Sąd II instancji uznał za niemogące stanowić przedmiot rozważań i oceny, ze względu na brak wskazania na czym ta błędna wykładnia miałaby polegać, zaś Sąd I instancji nie powoływał się na te przepisy a jedynie na art. 20 ust. 1 w zw. z art. 69 i art. 101 u.s.g. Tym samym Sąd nie dokonywał wykładni innych powołanych w skardze przepisów ustawy o samorządzie gminnym.
Brak wskazania odpowiedniego paragrafu art. 134 p.p.s.a. czyni zarzut nieuzasadnionym, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku rozważania na czym polegało przedmiotowe naruszenie i to takie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nieuzasadnionym jest również z uwagi na przedmiot sprawy zarzut naruszenia art. 102 u.s.g, którego treść odnosi się do decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż podstawę wniesienia skargi stanowił przepis art. 101 § 1 ustawy o samorządzie gminy jako regulacja o charakterze szczególnym w stosunku do art. 50 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mającej charakter ogólny, dokonując w tym zakresie szczegółowej analizy przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rodzaj zaskarżonego aktu, w związku z charakterem regulacji samorządowych, przesądza o zasadach i trybie wnoszenia skarg na uchwały organów samorządu w sprawach z zakresu administracji publicznej. Z przepisu art. 101 u.s.g. nie wynika wprost dopuszczalność zaskarżania uchwał organów związków komunalnych. Za taką dopuszczalnością przemawia art. 184 Konstytucji RP stanowiący, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej a ta kontrola obejmuje orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego, a więc także uchwał organów związku, mających przymiot organów samorządu terytorialnego. Również przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. umożliwia sądom administracyjnym kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na "akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej". W sytuacji, gdy zadania związków międzygminnych (realizowane m.in. poprzez podejmowanie uchwał) to zadania przekazywane im do wykonania przez gminy tworzące związek - ograniczenie dopuszczalności zaskarżania uchwał organów związków komunalnych prowadziłoby do nieuzasadnionego zróżnicowania zakresu prawa do skargi w zależności od tego czy gmina wykonywałaby zadania samodzielnie czy też ich wykonanie powierzała związkowi międzygminnemu.
Gmina uczestnicząca w związku jak również gmina która członkiem takiego związku nie jest, będąc odrębnym podmiotem władzy publicznej posiada prawo do zaskarżenia uchwały organu związku międzygminnego, która narusza jej interes prawny lub uprawnienie w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanie w skardze kasacyjnej, jako podstawy kasacji przepisów: art. 50 § 1 p.p.s.a. i art. 101 ust.1 u.s.g. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. prowadzi do uznania skargi kasacyjnej za mającą uzasadnione podstawy. Badając naruszenie interesu prawnego skarżącej Gminy Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał w istocie podziału "interesu prawnego", o jakim mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., na interes związany z podjęciem uchwały (konkretnie z trybem jej podjęcia) i interes prawny wynikający z treści zaskarżonej uchwały. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeprowadzona w ten sposób interpretacja "naruszenia interesu prawnego" jest nieuprawniona. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że podjęcie zaskarżonej uchwały nastąpiło z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów a jednocześnie uznał, iż z uwagi na treść uchwały i stanowisko Gminy brak jest podstaw do uznania, że Gmina miała legitymację do zaskarżenia przedmiotowej uchwały ponieważ jej interes prawny nie został naruszony. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż wymóg oparcia interesu prawnego o przepisy prawa materialnego (ustrojowego) nie oznacza wcale, że naruszenie ustawowego i statutowego trybu i zasad podejmowania uchwał nie ma znaczenia prawnego dla oceny legitymacji skargowej w świetle art. 101 u.s.g. Gmina, tworząc związek i uchwalając jego statut, określa zasady, na jakich przekazane zadania będą wykonywane, a także tryb podejmowania uchwał (w zakresie nieuregulowanym ustawowo). Naruszenie procedury podejmowania uchwał, nieprawidłowości związane ze zwołaniem Zgromadzenia, które w rezultacie mogły prowadzić do wątpliwości w kwestii terminu posiedzenia, jego przedmiotu (określenie "zmiany we władzach związku" może być uznane za zbyt ogólnikowe) i do podjęcia uchwał pod nieobecność osób uprawnionych do prowadzenia obrad i części członków Zgromadzenia (które tym samym straciły możliwość zabrania głosu i udziału w głosowaniu) mogło zatem prowadzić do naruszenia interesu prawnego skarżącej Gminy, opartego na przepisach ustrojowych i postanowieniach uchwalonego przez nią statutu. Kwestie te powinny stanowić przedmiot analizy w toku ponownego rozpoznania sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2006r. niniejszej sprawy stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył , co następuje :
Stosownie do przepisu art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa. W pozostałym zakresie ocena wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy gdy: a) stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w przekazującym mu do ponownego rozpoznania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kwestie dotyczące dopuszczalności zaskarżenia uchwał organów związków komunalnych jak również dopuszczalności skargi gminy na ich uchwały w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym zostały przesądzone w uzasadnieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego i jak już wyżej zaznaczono, wyrażona ocena prawna wiąże skład orzekający rozpoznający ponownie niniejszą sprawę.
Wobec spełnienia przez skarżącą wymogów formalnych wynikających z art. 101 ust. 1 u.s.g. ( tj. przedmiot zaskarżonej uchwały dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, wniesienie skargi nastąpiło po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa) pozostaje do rozważenia, zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, czy naruszenie procedury podejmowania uchwał mogło prowadzić do naruszenia interesu prawnego skarżącej Gminy, opartego na przepisach ustrojowych i postanowieniach uchwalonego przez nią statutu.
Ustalony stan faktyczny wskazuje, że zwołanie posiedzenia Zgromadzenia w sposób odbiegający od normatywnego trybu określonego przepisem art. 20 ust. 1 w zw. z art. 69 ust. 3 u.s.g. oraz postanowieniami § 15 ust. 2, 4 i 5 statutu - naruszyło prawa Gminy Sitkówka-Nowiny będącej członkiem Związku do zawiadomienia jej o terminie posiedzenia, udziału w posiedzeniu, uzyskania informacji o jej przebiegu a także wglądu do dokumentów dotyczących posiedzenia. Podjęta w tych warunkach uchwała o wyborze Przewodniczącego Zgromadzenia (§ 14 ust. 1 i ust. 3 statutu) dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi. Stan ten oznacza, że zaskarżona uchwała narusza interes Gminy Sitkówka-Nowiny jak również jest sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 w zw. z art. 99 ust. 1a u.s.g.
Zgodnie z art. 101 ust. 4 u.s.g. w sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 94. W ocenie Sądu odpowiednie stosowanie odnosi się zarówno do skutków upływu terminu do wydania orzeczenia jak i do skutków orzeczenia o niezgodności uchwały lub zarządzenia organów gminy (związku) z prawem. Uwzględniając treść regulacji zawartej w art. 94 ust. 2 należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi brak podstaw do stwierdzenia nieważności tej uchwały skoro upłynął rok od dnia jej podjęcia i uchwała była przedłożona Wojewodzie Świętokrzyskiemu w terminie określonym w art. 90 ust. 1 u.s.g. celem zbadania jej zgodności z prawem, jak również zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego.
Wobec upływu terminu przewidzianego w art. 94 ust. 1 u.s.g. ,naruszenie art. 20 ust. 1 w zw. z art. 69 ust. 3 u.s.g., § 14 ust. 1 i 3 oraz § 15 ust. 2, 4 i 5 skutkuje stosownie do art. 94 ust. 2 w zw. z art. 101 ust. 4 u.s.g. orzeczeniem o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Jak wynika z treści art. 94 ust. 2 zdanie drugie - uchwała ta straciła moc prawną z dniem wydania orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na zasadzie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.
Orzeczenie o kosztach postępowania oparto o art. 200 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI