II SA/Ke 51/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2024-03-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanysamowola budowlanalegalizacjakominyurządzenie budowlaneekspertyza technicznapostępowanie naprawczeodległość od granicysąsiedztwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę sąsiada na decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku legalizacji samowolnie dobudowanego komina, uznając go za urządzenie budowlane, a nie obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę.

Sąsiad zaskarżył decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku legalizacji samowolnie dobudowanego komina, twierdząc, że stanowi on budowlę wymagającą pozwolenia na budowę i narusza przepisy dotyczące odległości od granicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego, że komin jest urządzeniem budowlanym, a jego wykonanie zostało potwierdzone ekspertyzą techniczną jako zgodne z prawem i bezpieczne.

Sprawa dotyczyła skargi sąsiada (P. O.) na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą wykonanie obowiązku nałożonego na właścicielkę nieruchomości (K. W.) w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego zewnętrznego komina do stanu zgodnego z prawem. Skarżący zarzucał nieprawidłową kwalifikację komina jako urządzenia budowlanego zamiast obiektu budowlanego, naruszenie przepisów o odległościach od granicy oraz brak analizy zaburzenia ciągów kominowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając, że komin jest urządzeniem budowlanym, a nie odrębnym obiektem budowlanym. Sąd podkreślił, że postępowanie naprawcze ma charakter dwuetapowy i po wydaniu ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek, organ jest uprawniony jedynie do sprawdzenia jego wykonania. W tym przypadku, ekspertyza techniczna potwierdziła prawidłowe wykonanie komina i jego bezpieczeństwo, co pozwoliło organom na stwierdzenie wykonania obowiązku. Sąd odniósł się również do kwestii odległości od granicy, wskazując, że przepisy dotyczące sytuowania budynków nie mają zastosowania do urządzeń budowlanych, a odległość między budynkami mieszkalnymi była zgodna z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Komin zewnętrzny stanowi urządzenie budowlane, a nie odrębny obiekt budowlany, co uzasadnia zastosowanie trybu postępowania naprawczego.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że komin jest częścią instalacji centralnego ogrzewania i urządzeniem technicznym związanym z budynkiem, a nie odrębnym obiektem budowlanym. Wykonanie takiego urządzenia nie jest budowaniem obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, lecz podlega przepisom art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Pb art. 51 § ust. 1 pkt 2, ust. 3 i 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Pb art. 3 § pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja urządzenia budowlanego.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 1 pkt 1

Dotyczy sytuowania budynku na działce budowlanej, nie urządzeń budowlanych.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 271 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 209

Argumenty

Skuteczne argumenty

Komin zewnętrzny jest urządzeniem budowlanym, a nie obiektem budowlanym. Ekspertyza techniczna potwierdziła prawidłowe wykonanie komina i jego bezpieczeństwo. Przepisy dotyczące odległości budynków od granicy nie mają zastosowania do urządzeń budowlanych. Postępowanie naprawcze zostało przeprowadzone prawidłowo.

Odrzucone argumenty

Komin stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. Naruszenie przepisów o odległościach od granicy. Brak analizy zaburzenia ciągów kominowych. Nieprawidłowa kwalifikacja obiektu jako urządzenia budowlanego. Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.

Godne uwagi sformułowania

komin jako część instalacji centralnego ogrzewania stanowi część urządzenia technicznego związanego z obiektem budowlanym, a nie jest odrębnym obiektem budowlanym postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 Pb ma charakter dwuetapowy organ nadzoru budowlanego jest związany wydaną przez siebie decyzją ostateczną, wobec czego jest uprawniony wyłącznie do sprawdzenia, czy nałożone na inwestora obowiązki zostały wykonane przepis § 12 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia dotyczy sytuowania budynku na działce budowlanej w określonej odległości od granicy tej działki, a nie usytuowania komina, który jest tylko urządzeniem budowlanym

Skład orzekający

Beata Ziomek

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Armański

przewodniczący

Beata Ziomek

sędzia

Jacek Kuza

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kwalifikacji obiektów budowlanych jako urządzeń budowlanych oraz postępowania naprawczego w przypadku samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dobudowy komina do istniejącego budynku mieszkalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy częstego problemu samowoli budowlanej i jej legalizacji, a także rozróżnienia między obiektem budowlanym a urządzeniem budowlanym, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Komin dobudowany do domu – czy to samowola budowlana, czy legalne urządzenie?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 51/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i 7, art. 3 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 84 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 30 listopada 2023 r., znak: WOA.7721.97.2023 w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Ke 51/24
Uzasadnienie
Decyzją z 30 listopada 2023 r., znak: WOA.7221.97.2023 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (ŚWINB), po rozpatrzeniu odwołania P. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Busku-Zdroju z 13 października 2023 r., znak: PINB.5141.2.2023 stwierdzającej wykonanie obowiązku nałożonego ma K. W. w ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Busku-Zdroju z 14 czerwca 2023 r. znak: PINB.5141.2.2023, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że podstawę orzekania dla organu I instancji stanowił art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U z 2023 r. poz. 682), dalej "Pb". Stwierdzając wykonanie obowiązku PINB w Busku-Zdroju oparł się na ekspertyzie technicznej sporządzonej przez mgr inż. R. R.
W odwołaniu od tej decyzji organu I instancji z 13.10.2023 r., P. O. (sąsiad) podnosił, że dokonano nieprawidłowej kwalifikacji samowolnie wybudowanego komina jako instalowania urządzenia budowlanego określonego w art. 3 pkt 9 Pb, opartej na rozstrzygnięciu sądowym zamiast na indywidualnej ocenie obiektu. Zupełnie inny jest komin o lekkiej konstrukcji przytwierdzony do ściany niż obiekt posiadający fundament, który jest wybudowany z cegły i ocieplony. Legalizacja takiego obiektu narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem odwołującego się, nie zostaną zachowane minimalne odległości budynku od granicy oraz odległości pomiędzy budynkami, co narusza § 12 ust. 1 oraz § 271-273 ww. rozporządzenia. W opinii P. O. przedmiotowy komin stanowi budowlę i jako taki wymaga pozwolenia na budowę. Zwraca uwagę na brak analizy zaburzenia ciągów kominowych, opracowanej zgodnie z Polską Normą PN-89/B-10425. Sumując podnosi, że inwestor powinien uzyskać decyzję o warunkach zabudowy, a sprawa powinna być procedowana jako legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozpatrując odwołanie ŚWINB ustalił, że w wyniku interwencji inspektorzy PINB w Busku-Zdroju w dniu 13.04.2023 r. przeprowadzili kontrolę dotyczącą m. in. komina zewnętrznego murowanego zlokalizowanego przy budynku mieszkalnym na działce nr [...] w miejscowości W., gmina G. Stwierdzono m.in. że usytuowanie ściany przedmiotowego budynku mieszkalnego względem aktualnej granicy działki wynosi od 3,50m (narożnik północno-wschodni) do 3,30m (narożnik północno-zachodni). Przedmiotowy komin posiada kształt prostokąta o wymiarach 0,74m x 0,79m wraz z izolacją cieplną i tynkiem, natomiast jego wysokość wynosi ok. 8m. Ponadto na podstawie okazanego w trakcie kontroli protokołu granicznego stwierdzono również, że na przedmiotowej działce miały miejsce czynności ustalenia granic pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], będącą własnością K. W., a nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], będącą własnością P. O. Operat techniczny z tych czynności, wskazujący aktualny przebieg granicy, został przyjęty do zasobu geodezyjnego 2 grudnia 2022 r.
Według P. O., obiekt został wybudowany w innym terminie niż wskazywany przez W., tj. w latach 2005 – 2008, o czym świadczą załączone przez niego zdjęcia z prywatnego archiwum oraz zrzuty ekranu z geoportalu.
Na podstawie przedłożonej dokumentacji organ stwierdził, że pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego zostało wydane w dniu 2.10.1978 r. K. W. oświadczyła, że w związku z wykonaniem zbyt małego przekroju przewodu spalinowego w pierwotnie zbudowanym kominie w 1991 r. wykonano dobudowę nowego komina (przewodu spalinowego), który jest usytuowany w północnej elewacji budynku mieszkalnego. Został on zbudowany z cegły ceramicznej z wkładem z blachy kwasoodpomej i żaroodpornej. Na wykonanie komina inwestorka nie posiada żadnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Po wszczęciu z urzędu i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na budowie zewnętrznego komina przy budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości W., gmina G., PINB w Busku-Zdroju wydał decyzję z 14.06.2023 r. znak: PINB.5141.2.2023 nakazującą K. W. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem tj. wykonanie i przedłożenie do PINB w Busku-Zdroju ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego komina murowanego usytuowanego przy budynku mieszkalnym na działce nr [...] w miejscowości W., gm. G., dla robót budowlanych wykonanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia. Termin wykonania obowiązku określono do dnia 30.09.2023 r.
Od decyzji tej żadna ze stron w sprawie nie złożyła odwołania, zatem decyzja stała się ostateczna w organie I instancji.
Z załączonej w dniu 19.09.2023 r. do akt ekspertyzy technicznej dotyczącej komina murowanego usytuowanego przy budynku mieszkalnym, sporządzonej przez mgr inż. R. R., posiadającego uprawnienia budowlane nr 182/77 wynika, że dzięki prawidłowemu wykonaniu i zastosowaniu odpowiednich materiałów komin zewnętrzny znacznie poprawia bezpieczeństwo przeciwpożarowe budynku mieszkalnego oraz bezpieczeństwo zdrowotne lokatorów, a dalsze jego użytkowanie nie jest zagrożeniem dla mieszkańców domu i otoczenia. Powierzchnia zabudowy dobudowanego komina stanowi ułamek procenta powierzchni zabudowy domu, dokładnie 0,568%, co należy uznać za mało istotne odstępstwo. Wysokość komina nie jest większa od wysokości szczytu dachu. Dobudowany komin jest niezbędny dla funkcjonowania instalacji c.o. w budynku i poprawia sprawność spalania. Komin jest konstrukcją wykonaną poprawnie, dobrze odizolowaną od budynku mieszkalnego co minimalizuje jego oddziaływanie na wymieniony budynek. Długoletnia eksploatacja komina nie ujawniła żadnych oznak destrukcji na jego obudowie jak i na ścianie stykającej się z obudową.
Rozpoznając odwołanie, ŚWINB uznał stanowisko PINB w Busku-Zdroju za prawidłowe. Za bezsporne przyjął, że wybudowany komin stanowi część instalacji centralnego ogrzewania i jest urządzeniem technicznym związanym z budynkiem mieszkalnym, a nie jest odrębnym obiektem budowlanym, co uzasadnia tryb postępowania podjęty przez organ I instancji. Powołując się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z 8.12.2016 r. sygn. akt II OSK 640/15 stwierdził, że nałożenie na inwestorkę obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego komina murowanego usytuowanego przy budynku mieszkalnym znajduje podstawę prawną w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Pb. Zdaniem ŚWINB zebrany materiał dowodowy, w szczególności ekspertyza techniczna opracowana we wrześniu 2023 r. potwierdzają, że komin został poprawnie wykonany oraz spełnia warunki bezpieczeństwa pod względem konstrukcyjnym i przeciwpożarowym, zatem prawidłowe zrealizowanie obowiązku nałożonego decyzją z 14.06.2023 r. pozwalało organowi I instancji na wydanie decyzji z dnia 13.10.2023 r. znak: PINB.5141.2.2023 stwierdzającej wykonanie obowiązku nałożonego na K. W.
W ocenie ŚWINB, wobec braku podstaw do zastosowania przepisów art. 48 czy też art. 49f Pb oraz nakładania na inwestora obowiązku wykonania jakichkolwiek robót budowlanych, należało uznać, że zrealizowana inwestycja jest zgodna z prawem.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ zauważył, że nie bez wpływu na stan faktyczny w niniejszej sprawie pozostają podjęte w 2022 r. czynności ustalenia granic pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], będącą własnością K. W., a nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], będącą własnością P. O., ponieważ w ich wyniku nastąpiło "przybliżenie" przedmiotowego budynku mieszkalnego do granicy nieruchomości w aktualnym jej przebiegu. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23.07.2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 841/21) podkreślił, że, przepis § 12 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia dotyczy sytuowania budynku na działce budowlanej w określonej odległości od granicy tej działki, a nie usytuowania komina, który jest tylko urządzeniem budowlanym. Przytoczył również pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyroki z12.01.2011 r., sygn. akt II OSK 5/10 oraz z 26.10.2011 r., sygn. akt II OSK 1518/10), zgodnie z którym kwestia odległości od granicy z działką sąsiednią, pomimo że mowa jest o niej w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. ŚWINB uznał, że zgodnie z ustaleniami organu I instancji, odległość przedmiotowego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce o nr [...], od budynku mieszkalnego należącego do skarżącego na działce o nr [...], wynosi 8,14m, co spełnia warunki określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Natomiast do kompetencji organów nadzoru nie należą kwestie związane z ochrona własności.
W skardze na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach P. o. zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i zaniechanie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności treści ekspertyzy technicznej komina murowanego autorstwa R. R., co uznać należy za nierozpoznanie istoty sprawy, a w rezultacie powyższego:
2. rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 K.p.a. oraz art. 133 K.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, które polegało na bezrefleksyjnym powieleniu ustaleń poczynionych przez Organ I instancji, bez jakiejkolwiek analizy i oceny zebranego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie materiału dowodowego, który nawet nie został przesłany do organu odwoławczego;
3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 136 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak uzupełnienia materiału dowodowego, w sytuacji gdy w aktach sprawy nie znajduje się pełna dokumentacja, a która jest istotna dla niniejszego postępowania;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb, poprzez bezpodstawne stwierdzenie, iż nałożone na inwestora obowiązki zostały w całości wykonane, podczas gdy nie została w ogóle przeprowadzona analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, a sporządzona ekspertyza jest niekompletna;
5. naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne uznanie, iż wzniesienie zewnętrznego komina murowanego na działce o nr [...], pozostaje bez znaczenia dla warunków technicznych jakim powinien odpowiadać budynek jednorodzinny względem granicy nieruchomości, a odległości wynikające z treści powyższych przepisów powinno się interpretować względem budynków sąsiednich, a nie wobec linii granicznej, podczas gdy wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego doprowadziło do ewidentnego naruszenia wyraźnej treści przepisów w/w rozporządzenia, poprzez usytuowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego w zbyt bliskiej odległości względem granicy z działką o nr ewid. [...], a nie budynku sąsiedniego, a powyższego faktu nie zmienia okoliczność przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, ani kwalifikacja przedmiotowego komina zewnętrznego murowanego, jako rzekomego urządzenia budowlanego.
6. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i zaniechanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności ustaleń poczynionych przez organ I instancji w protokole pokontrolnym obiektu usytuowanego na działce o nr [...], oraz dokumentacji fotograficznej przedmiotowego zewnętrznego komina murowanego, i jego bezpodstawne zakwalifikowanie jako urządzenie budowlane, podczas gdy rozważany obiekt budowlany nie stanowi urządzenia budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 9 Pb, gdyż jest trwale związany z gruntem, posiada fundament, a jego paramenty użytkowe i techniczne wskazują, iż budowa przedmiotowego komina zewnętrznego stanowi roboty budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a w rezultacie powyższego:
7. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 28 ust. 1 Pb, poprzez jego niezastosowanie, i błędne uznanie, że w niniejszej sprawie uczestniczka postępowania K. W., która wzniosła na swej działce obiekt budowlany w postaci zewnętrznego komina murowanego nie musiała uprzednio uzyskać pozwolenia na budowę, podczas gdy przeprowadzenie przedmiotowych robót budowlanych, w wyniku których nastąpiła zmiana paramentów użytkowych oraz technicznych istniejącego obiektu budowlanego wymaga uprzedniego pozyskania decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z w/w przepisem.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z 13.10.2023 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął podniesione w skardze zarzuty.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do brzmienia art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli jest podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 3 Pb, decyzja Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Busku-Zdroju z 13 października 2023 r., którą stwierdzono wykonanie obowiązku nałożonego na K. W. decyzją tego organu z 14 czerwca 2023 r.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania; Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:
1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo
2) w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, badź doprowadzenie do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 3 Pb).
Na wstępie wskazać należy, że Sąd w pełni podziela pogląd, zgodnie z którym
postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 Pb ma charakter dwuetapowy. W pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora określone obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3, po czym sprawdza, czy te obowiązki zostały wykonane i w zależności od tego wydaje odpowiednią decyzję na podstawie art. 51 ust. 3 albo art. 51 ust. 4 lub ust. 5 Pb. Na drugim etapie postępowania naprawczego organ nadzoru budowlanego jest związany wydaną przez siebie decyzją ostateczną, wobec czego jest uprawniony wyłącznie do sprawdzenia, czy nałożone na inwestora obowiązki zostały wykonane, nie mogąc odmiennie ocenić tego, czy określone roboty budowlane mają charakter samowolny, kiedy zostały wykonane, kto był ich inwestorem (sprawcą samowoli) i jakie działania są wymagane do przywrócenia stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z 15 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1607/17; wyrok NSA z 8 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1679/17; wyrok NSA z 5 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 2740/15; wyrok NSA z 19 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1499/14, wyrok WSA w Warszawie z 27 lipca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 367/23).
W kontekście zaprezentowanego wyżej poglądu istotne jest stwierdzenie, czy obowiązek określony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Busku-Zdroju w decyzji z 14 czerwca 2023 r. znak: PINB.5141.2.2023 na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 został w terminie wykonany. Nie budzi bowiem wątpliwości, że decyzja ta stała się ostateczna, albowiem żadna ze stron nie skorzystała z przysługującego jej prawa i nie wniosła od tej decyzji odwołania. Z uwagi zatem na ostateczność decyzji nakładającej określony obowiązek kwestie, które zostały przesądzone jej wydaniem, nie podlegają wtórnej kontroli w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 Pb. W piśmiennictwie podnosi się, że w odwołaniu od decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 3 Pb strony postępowania mogą kwestionować jedynie to, co pozostaje przedmiotem rozstrzygnięcia w tejże sprawie. Nie można zatem w odwołaniu, a następnie w skardze do sądu, niezależnie od podważania decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowalnego, podnosić zarzutów, których istota wskazuje na kwestionowanie decyzji wcześniej wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego, od której służyły stronie odrębne środki zaskarżenia (por. A. Gliniecki (w:) Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, s. 686).
Jak wynika z decyzji PINB z 14 czerwca 2023 r. organ rozstrzygnięcie odnośnie zastosowania przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb oparł na stanowisku wyrażonym w dotychczasowym orzecznictwie wskazującym, że komin jako część instalacji centralnego ogrzewania stanowi część urządzenia technicznego związanego z obiektem budowlanym, jest to zatem urządzenie budowlane. Wykonanie przy istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego, o którym mowa w art. 3 pkt 9 Pb, nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 Pb (uchwała NSA z 15.05.2000 r. sygn. akt OPS 20/99, Lex Polonica 345579). Podjęte w sposób samowolny roboty stanowią inny przypadek niż określony w art. 48 ust. 1 Pb. Do takiego przypadku zastosowanie winny mieć przepisy 50 i art. 51 Pb i związane z nimi odpowiednie postępowanie. W rezultacie PINB nałożył na K. W. obowiązek wykonania i przedłożenia do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Busku-Zdroju ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego komina murowanego usytuowanego przy budynku mieszkalnym na działce nr [...] w miejscowości W., gm. G., dla robót budowlanych wykonanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia.
Z uwagi na zakres decyzji PINB z 13 października 2023 r. w niniejszym postępowaniu nie mogą być przedmiotem kontroli Sądu takie elementy jak: kwalifikacja robót budowlanych, kiedy zostały wykonane czy też zagadnienia procesowe dotyczące prawidłowości nakazu nałożonego w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, gdyż wykraczałoby to poza granice niniejszej sprawy.
Zaskarżona decyzja została wydana po wykonaniu nałożonego przez organ I instancji obowiązku. Z załączonej do akt przedłożonej przez K. W. ekspertyzy technicznej mgr inż. R. R. wynika, że poprzedni piec był podłączony do komina przebiegającego wewnątrz budynku, przez jego centralną część. Podczas palenia w piecu CO do pomieszczeń mieszkalnych przedostawał się zapach spalin, a na ścianach komina pojawiały się brązowe plamy od skroplin wody i smoły przenikających przez obudowę kanału dymowego. Przebudowa komina biegnącego wewnątrz budynku nie wchodziła w grę z powodów ekonomicznych i obawy o naruszenie konstrukcji budowli. Podjęto decyzję o budowie nowego komina, do którego został podłączony nowy piec przystosowany do spalania drewna. Rzeczoznawca na podstawie oględzin, opisu technicznego komina, sporządzonej dokumentacji fotograficznej wskazał, że komin jest konstrukcją wykonaną poprawnie, dobrze odizolowaną od budynku mieszkalnego. Na całej wysokości nie stwierdzono pęknięć na styku obudowy komina i ściany budynku. Na obudowie komina nie widać śladów destrukcji. Zabezpieczenie komina przed wpływem warunków atmosferycznych jest bardzo dobre. Wykonanie komina i obudowy spełnia warunki bezpieczeństwa pod względem konstrukcyjnym i przeciwpożarowym. Jego dalsze użytkowanie nie jest zagrożeniem dla mieszkańców i otoczenia.
Uwzględniając powyższe okoliczności stwierdzić należy, że sporządzona przez osobę z uprawnieniami budowlanymi, na zlecenie organu nadzoru budowlanego w toczącej się przed tym organem sprawie opinia mgr inż. R. R. stanowiła dowód w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a., który organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały za podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia. Skarżący nie wskazał na czym polegała niekompletność sporządzonej ekspertyzy, która miałaby wpływ na ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nie potwierdziły się zarzuty dotyczące nieprzesłania do organu odwoławczego materiału dowodowego, w tym wspomnianej ekspertyzy technicznej, ponieważ znajduje się ona w aktach administracyjnych organu I instancji na k. nr K-I-5. Podkreślenia wymaga, że po wydaniu decyzji organ II instancji nie ma obowiązku przechowywania całej dokumentacji związanej z wydanym rozstrzygnięciem, w szczególności powielania wydanych w sprawie analiz czy też ekspertyz technicznych. Z tych względów nie można uznać, że doszło do naruszenia wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polegającej na obowiązku dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy przez dwa różne organy, a także art. 136 § 1 K.p.a. stanowiącego podstawę do uzupełnienia materiału dowodowego. Tego stanowiska nie zmienia również okoliczność, że organ II instancji podzielił ustalenia dokonane przez organ I instancji w zakresie oceny przedłożonej ekspertyzy technicznej, skoro skarżący nie podważył prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Skarżący bezpodstawnie wywodzi, że nałożone na inwestora obowiązki nie zostały w całości wykonane.
Z niekwestionowanych pomiarów potwierdzonych na wydruku mapy będącym załącznikiem do protokołu z kontroli z dnia 13 kwietnia 2023 r. wynika, że odległość pomiędzy kominem a budynkiem mieszkalnym na działce skarżącego nr ewid. [...] wynosi 8,14m. Odległość ta spełnia wymogi określone § 271 ust. 1 w zw. z § 209 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Słusznie podnosi organ odwoławczy, że wobec zakwalifikowania przedmiotowego komina jako urządzenia budowlanego, nie znajduje zastosowania § 12 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia odnoszący się do sytuowania budynku na działce budowlanej w określonej tym przepisem odległości od granicy działki.
Podsumowując, podzielając stanowisko mgr inż. R. R. co do wykonania robót budowlanych dotyczących samowolnego wykonania komina murowanego usytuowanego przy budynku mieszkalnym na działce nr [...] w miejscowości W., gmina G., poprawnie i przy zastosowaniu odpowiednich materiałów jak również zgodnie z przepisami technicznymi - organy nadzoru prawidłowo orzekły o wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Busku-Zdroju z 14 czerwca 2023 r. znak: PINB.5141.2.2023.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI