II SA/KE 505/06

II SA/Ke 505/06 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2007-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /sprawozdawca/
Danuta Kuchta /przewodniczący/
Dorota Chobian
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Sygn. powiązane
II OSK 1399/07 - Wyrok NSA z 2009-03-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 236 poz 2008
art.5
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Referent stażysta Katarzyna Tuz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2007r. sprawy ze skargi T. J. i E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]2006r znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku w zakresie utrzymania czystości na terenie gminy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją dnia [...]2006r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2006r. znak: [...] nakazującą T. i E. J. wyposażyć własną nieruchomość w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych do dnia 30 czerwca 2006r. i orzekło o nakazaniu Państwu T. i E. J. - właścicielom działki nr 152 w B. wyposażyć tę nieruchomość w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych w terminie do dnia 31 grudnia 2006r.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż podstawę orzekania Wójta Gminy stanowił art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.), który nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek utrzymania czystości i porządku na własnej nieruchomości między innymi przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych oraz gromadzenie nieczystości w zbiornikach bezodpływowych. W przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków wynikających z ustawy, wójt (burmistrz, prezydent miasta) na podstawie art. 5 ust. 7 powołanej ustawy wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku o którym mowa w ust. 1 - 4 art. 5.
T. i E. J. w odwołaniu podnosili, że decyzja naraża ich na niczym nie uzasadnione ogromne koszty, których nie są w stanie ponieść. Wprawdzie zamierzają wybudować zbiornik bezodpływowy ale stopniowo, w miarę możliwości finansowych. W ich ocenie, nie zanieczyszczają ściekami ani własnej ani cudzej nieruchomości. Skoro w budynku mieszkalnym nie ma instalacji kanalizacyjnej to nie można podłączyć do niej zbiornika bezodpływowego, gdyż zbiornik musi mieć dopływ ścieków, aby pełnił swoją funkcję użytkową.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że działka nr ewidencyjny 152 w B. stanowiąca własność T. i E. J. zabudowana jest budynkiem mieszkalnym nie posiadającym instalacji wodno-kanalizacyjnej, jak również sama nieruchomość nie jest wyposażona w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych. W budynku zamieszkałym przez pięcioosobową rodzinę znajduje się punkt czerpalny wody z wodociągu gminnego. Kolegium uznało, że w oczywisty więc sposób korzystanie przez rodzinę z niezbędnej do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych wody naturalnej powoduje wytwarzanie nieczystości ciekłych, które muszą być bezpiecznie gromadzone. We wsi B. nie ma kanalizacji sanitarnej i zgodnie z uchwałą Rady Gminy Sobków Nr XVI/156/2000 nieczystości płynne powinno się gromadzić w zbiornikach bezodpływowych lub przydomowych oczyszczalniach ścieków ponieważ do roku 2013 gmina S. nie będzie miała możliwości technicznych i ekonomicznych by ją wybudować. Wytwarzane na działce nr 152 nieczystości ciekłe z mocy prawa muszą być gromadzone w sposób bezpieczny dla środowiska, nie mogą więc przedostawać się do środowiska jak również stwarzać zagrożenie dla sąsiednich nieruchomości.
Uzasadniając wydanie decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa Kolegium wskazało, iż zmiana rozstrzygnięcia dotyczyła jedynie terminu wykonania obowiązku, albowiem termin wskazany w decyzji organu I instancji był za krótki aby zobowiązani przeprowadzili całą procedurę niezbędną do uzyskania pozwolenia na budowę zbiornika bezodpływowego nieczystości ciekłych. Nie bez znaczenia z uwagi na rodzaj przedsięwzięcia, jakie ma być realizowane był także aspekt warunków atmosferycznych.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2006 roku, znak: [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach T. i E. J., domagając się stwierdzenia jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy.
Skarżący zarzucili decyzji naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji w związku z art. 5 ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie poprzez niejednakowe traktowanie wszystkich osób zamieszkałych w B., które nie posiadają urządzeń do zbierania nieczystości lecz ograniczenie się do egzekwowania tego obowiązku tylko w stosunku do nich, z uwagi na interwencje sąsiada. Nadto podnieśli, iż w przypadku obowiązku wynikającego z mocy ustawy nie jest wymagana konkretyzacja wykonania takiego obowiązku w formie decyzji, a w związku z tym obie decyzje organów administracyjnych zostały wydane bez podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne oraz nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny, Kolegium powołując się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego (orzeczenie U 7/87 z dnia 9 marca 1988r.) wskazało, że sformułowana w tym przepisie zasada "polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych) charakteryzujące się daną cechą istotną w danym stopniu mają być traktowane równo. A więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących jak i faworyzujących." Kolegia z mocy art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) są organami właściwymi do rozpatrywania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy prawa nie stanowią inaczej, w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na skutek wniesionego przez Państwa J. odwołania było zobowiązane rozpatrzyć konkretną sprawę nie było zaś organem właściwym do zobowiązania wszystkich właścicieli nieruchomości z miejscowości B. nie posiadających bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe do ich wybudowania. Zadania tego typu, jak podkreśliło Kolegium zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należą do obowiązkowych zadań własnych gminy. W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji Kolegium uznało za bezzasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała.
Regulacje służące utrzymaniu czystości i porządku jak również w tym zakresie zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości zawiera ustawa z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.- cytowana dalej jako ustawa). Szczególne obowiązki w zakresie utrzymania czystości i porządku określa art. 5 ust 1 - 4 ustawy. Stosownie do dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 2 właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
Należy stwierdzić, że dyspozycja powołanego przepisu ustawy jest jasna i nie budzi zastrzeżeń interpretacyjnych. Treść art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy wskazuje, że dla realizacji celów ustawy na właściciela nieruchomości ustawodawca nałożył obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a w sytuacji gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona - obowiązek wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych.
Dokonane w sprawie niekwestionowane ustalenia potwierdzają, że nieruchomość położona w B. oznaczona nr ewidencyjnym nr 152, zabudowana budynkiem mieszkalnym i stanowiąca własność T. i E. J. nie jest wyposażona w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, jak również na terenie gminy brak istniejącej sieci kanalizacyjnej. Z powyższych faktów wynika zatem, że obowiązków w zakresie utrzymania czystości i porządku o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy właściciele nieruchomości położonej w B. nie wykonali.
Wbrew twierdzeniom skarżących brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności zarówno zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy Sobków albowiem zarzut, iż obowiązki właściciela nieruchomości jako wynikające z mocy ustawy nie wymagają konkretyzacji w formie decyzji jest nietrafny. Zasada ta jakkolwiek słuszna doznaje ograniczenia, jeżeli przepis prawa materialnego nakazuje wydanie decyzji w przedmiocie określenia obowiązku wynikającego z mocy prawa. Taka sytuacja występuje na gruncie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 7 ustawy w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków określonych w ust. 1- 4 art. 5 wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Skoro zatem przepis prawa materialnego wprost określa sposób załatwienia sprawy administracyjnej (poprzez wydanie decyzji administracyjnej) w przypadkach wymienionych w tym przepisie, Wójt Gminy na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy zasadnie nałożył na właścicieli obowiązek wyposażenia nieruchomości stanowiącej ich własność w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych.
Bez znaczenia dla oceny zasadności wydanej decyzji jest okoliczność braku możliwości finansowych skarżących dla realizacji nałożonego obowiązku, albowiem ustawodawca nie przewidział w tym zakresie rozstrzygania w ramach uznania administracyjnego.
Za nietrafny należy również uznać zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady równości.
Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP i art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych obejmuje ocenę zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego co do zgodności z przepisami, które mają zastosowanie w danej sprawie administracyjnej. Okoliczność, iż w stosunku do innych osób znajdujących się, w ocenie skarżącego, w takiej samej jak on sytuacji faktycznej nie została zastosowana taka sama ocena prawna nie podważa zasadności zaskarżonej decyzji i nie uzasadnia jej uchylenia z tych powodów. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż w świetle regulacji prawnych tj. art. 1 i 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach kolegium jest właściwe do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy, a zatem ustalenia czy abstrakcyjna norma prawna znajduje zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. Nie jest natomiast organem właściwym do nakładania obowiązków bądź nadawania uprawnień innym podmiotom, których dane postępowanie administracyjne nie dotyczy.
Zmiana rozstrzygnięcia sprowadzająca się do wydłużenia terminu wykonania nałożonego obowiązku nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego a powołana w tym względzie argumentacja organu znajduje pełną akceptację w ocenie Sądu rozpoznającego niniejsza sprawę.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.