II GSK 1019/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-18
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowyczas pracy kierowcytachografkara pieniężnakontrolaNSAskarga kasacyjnaprzepisy prawaorganizacja pracy

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uznając prawidłowość ustaleń organów i sądu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdu i stosowaniu tachografów. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA w wyroku z 18 grudnia 2024 r. utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 92b ustawy o transporcie drogowym. NSA uznał zarzuty za niezasadne, podkreślając, że ciężar wykazania właściwej organizacji pracy spoczywa na przedsiębiorcy, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2024 r. oddalił skargę kasacyjną G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wcześniej oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na skarżącego za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w tym przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków, a także stosowania urządzeń rejestrujących (tachografów). Sąd pierwszej instancji uznał, że naruszenia te zostały prawidłowo ustalone i ukarane, a skarżący nie wykazał przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary zgodnie z art. 92b ustawy o transporcie drogowym. Skarżący w skardze kasacyjnej podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 7, 75, 77, 80 k.p.a., kwestionując sposób zbierania dowodów i ustalenia stanu faktycznego. Zarzucił również naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 92b u.t.d. NSA oddalił skargę kasacyjną. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania dotyczącego publikatora ustawy, Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał istotnego wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Podkreślono, że do naruszeń doszło przed wejściem w życie nowelizacji, więc zastosowanie miały przepisy dotychczasowe, co zostało prawidłowo uwzględnione przez organy. W kwestii zbierania dowodów, NSA uznał, że postępowanie było prowadzone zgodnie ze standardami, a ciężar wykazania właściwej organizacji pracy spoczywa na przedsiębiorcy. Sąd uznał, że dowód z zeznań kierowcy nie byłby rozstrzygający, a skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, NSA stwierdził, że skarżący próbował uzasadnić go poprzez kwestionowanie ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w ramach zarzutu błędnej wykładni. Sąd potwierdził, że nie było podstaw do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego na podstawie art. 92b u.t.d., ponieważ nie wykazał on zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego na rzecz organu zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków, a także przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej, chyba że przedsiębiorca wykaże właściwą organizację i dyscyplinę pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o transporcie drogowym. Ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych z art. 92b u.t.d. spoczywa na przedsiębiorcy, a skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.t.d. art. 92b § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Określa przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeśli przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy.

Pomocnicze

ustawa nowelizująca art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw

Do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

u.t.d.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Załącznik nr 3, lp. 5.2.1., 5.2.2., 5.3.1., 6.1.4., 6.2.1. - określają rodzaje naruszeń i przypisane im kary pieniężne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdu i stosowaniu tachografów zostało prawidłowo ustalone. Przedsiębiorca nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych z art. 92b u.t.d. Postępowanie dowodowe było prawidłowe, a zebrany materiał wystarczający. Uchybienie w publikatorze ustawy nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy (publikator ustawy). Naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji (zbieranie dowodów, ustalenie stanu faktycznego, odmowa przesłuchania świadka). Błędna wykładnia art. 92b u.t.d.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania tych zdarzeń lub okoliczności obciąża przewoźnika, a nie organ nie ma więc racji skarżący, który twierdzi, że decyzja organu odwoławczego wydana została na podstawie ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od 3 września 2018 r., bowiem z samej decyzji odwoławczej płynie odmienny wniosek niezbędnym elementem odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości, na podstawie art. 92b ust. 1 u.t.d., jest wykazanie przez przedsiębiorcę, że nie przyczynił się on swoim zachowaniem do ich powstania

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

członek

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców i stosowaniu tachografów, a także ciężaru dowodu w zakresie organizacji pracy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym okresie. Interpretacja art. 92b u.t.d. jest utrwalona w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kar za naruszenia czasu pracy kierowców i stosowania tachografów, co jest istotne dla branży transportowej. Wyjaśnia zasady odpowiedzialności i ciężar dowodu.

Kary za tachografy: kiedy przedsiębiorca może uniknąć odpowiedzialności?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1019/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Krawczak
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Gl 549/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-12-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1481
art. 5 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2017 poz 2200
art. 92b ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant asystent sędziego Marta Górniak po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 549/20 w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 czerwca 2020 r. nr 2401-IOA1.48.1.2020.HI w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 549/20, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę G. J. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 czerwca 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 27 listopada 2019 r. Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach nałożył na skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] karę pieniężną w kwocie 6450 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2200; dalej jako: "u.t.d."), które dotyczyły:
1. wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, tj.:
a) przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
← czas powyżej 15 minut do 30 minut – zgodnie z lp. 5.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. 1x 150 zł;
← za każde następne rozpoczęte 30 minut – zgodnie z lp. 5.2.2. ww. załącznika do u.t.d. 1 x 200 zł;
b) skrócenia dziennego czasu odpoczynku:
← czas powyżej 15 min. do 1 godz. – zgodnie z lp. 5.3.1. ww. załącznika do u.t.d. – 1 x 100 zł;
2. wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju:
← nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi – zgodnie z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. – 5000 zł;
← wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji – zgodnie z lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do u.t.d. – 1000 zł.
Wydając powyższe rozstrzygnięcie Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach kierował się wynikami kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach w dniu 1 lipca 2018 r. dotyczącej ciągnika samochodowego marki MAN, numer rejestracyjny [...], z naczepą ciężarową marki Schmitz, numer rejestracyjny [...].
Na skutek odwołania, decyzją z dnia 16 czerwca 2020 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skargę na powyższą decyzję organu złożył skarżący. Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z ustaleń faktycznych wynika, że kierowca w dniu 1 lipca 2018 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 39 minut. Tego faktu skarżący nie kwestionował, zatem wymierzenie kary w kwocie 350 zł łącznie z tytułu naruszeń przewidzianych w lp. 5.2.1. i 5.2.2. załącznika nr 3 do u.t.d. było, zdaniem Sądu, zasadne.
Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w czasie kontroli organ ustalił także, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 30 minut w okresie rozliczeniowym rozpoczętym w dniu 12 czerwca 2018 r., a skarżący również tego ustalenia faktycznego nie podważył. Natomiast stosownie do lp. 5.3.1. załącznika nr 3 do u.t.d. karze 100 zł podlega skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny, zatem i ta kara, w ocenie Sądu, wymierzona została zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym.
W zakresie nałożonej na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5000 zł, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż z akt sprawy wynika, że w dniu kontroli kierowca nie rejestrował na niej wskazań w zakresie swej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi, czym wyczerpał hipotezę naruszenia z Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.
Analizując stanowisko organu co do tego, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, Sąd pierwszej instancji podzielił ten pogląd.
Postępowanie dowodowe Sąd pierwszej instancji ocenił jako kompletne. Według Sądu zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy przewidziane w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej jako: "k.p.a."), w tym wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu organ szczegółowo wskazał, za jakie konkretnie naruszenia, kiedy i przez kogo popełnione oraz na podstawie jakich dowodów stwierdzone wymierzył karę, a także powołał przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia.
II
Od przedmiotowego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2018 poz. 1481; dalej jako: "ustawa nowelizująca") oraz lp. 5.2.1., lp. 5.2.2., lp. 5.3.1., lp. 6.1.4., lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. i art. 74 u.t.d. przez oddalenie skargi pomimo wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji administracyjnej na podstawie ustawy z 6 września 2011 r. o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od 3 września 2018 r. podczas gdy decyzja o nałożeniu kary została wydana w oparciu o ustawę w brzmieniu obowiązującym do 3 września 2018 r., a tym samym strona nie zna podstawy prawnej na podstawie której nałożono na nią karę pieniężną,
2. naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 92b ust. 1 u.t.d. w związku z lp. 5.2.1., lp. 5.2.2., lp. 5.3.1. załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez wydanie decyzji administracyjnej i nałożenie na skarżącego kary, gdy organy obu instancji naruszyły tryb zbierania dowodów przewidziany w ustawie o transporcie drogowym i Kodeksie postępowania administracyjnego na potrzeby ustalenia czy w sprawie doszło do naruszenia prawa, czy występują w sprawie przesłanki egzoneracyjne pozwalające na nienakładanie na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, a także w zakresie, w jakim działania podmiotów kontrolujących naruszały przewidziane prawem procedury oraz w zakresie, w jakim organy dowolnie ustaliły istotne dla sprawy okoliczności, nie dysponując w tym zakresie wystarczającym materiałem dowodowym, a wręcz zakładając a prori rozstrzygnięcie przy jednoczesnym pozbawieniu strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu przez bezzasadne oddalenie i pomijanie jej wniosków dowodowych, w tym wniosku o przesłuchanie świadka, kierowcy R.O. , na okoliczność wytycznych pracodawcy dotyczących powierzonego mu zlecenia transportowego, organizacji pracy kierowców, sposobu sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania przez nich prawa i środków dyscyplinujących stosowanych przez pracodawcę;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnie art. 92b u.t.d., sprowadzającą się do możliwość zastosowania powołanego przepisu w sytuacji braku naruszeń norm czasu pracy kierowców, podczas gdy z hipotezy normy art. 92b u.t.d. wprost wynika, że ma być ona stosowana w przypadku jednoczesnego stwierdzenia naruszenia norm czasu pracy po stronie przedsiębiorstwa transportowego oraz wykazania właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych umożliwiająca przestrzeganie przez kierowców przepisów.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi w całości, ewentualnie, o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
III
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wnosząc o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując legalność decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie wniesionej na nią skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie podważa stanowiska Sądu pierwszej instancji.
Przystępując do oceny zasadności poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut wskazany w punkcie I.1 petitum skargi kasacyjnej.
Analizę tego zarzutu należy rozpocząć od wskazania, że – stosownie do treści art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) p.p.s.a. – Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powtórzenia wymaga także, że skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
W związku z powyższym, wobec sformułowanego w punkcie I.1 petitum skargi kasacyjnej zarzutu, obowiązkiem skarżącego było wykazać, że powołanie przez organ odwoławczy publikatora ustawy o transporcie drogowym z daty, w której opublikowano ten akt już w zmienionej treści, miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Z obowiązku tego skarżący nie wywiązał się, bowiem ze skargi kasacyjnej nie wynika, jaki wpływ miało ww. uchybienie na wynik sprawy.
Przypomnienia wymaga, że – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy nowelizującej – do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Na mocy art. 11 ustawy nowelizującej ustawa wchodzi w życie, z wyjątkami wymienionymi w tym przepisie, po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, tj. od dnia 3 września 2018 r. Ujawnione w toku kontroli i przypisane skarżącemu naruszenia miały miejsce w dniu 1 lipca 2018 r. Tym samym, na mocy przywołanego powyżej przepisu, do niniejszej sprawy zastosowanie miała ustawa o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 września 2018 r.
Organ pierwszoinstancyjny w decyzji z dnia 27 listopada 2019 r. przywołał ustawę o transporcie drogowym w wersji obowiązującej do dnia 3 września 2018 r., czyli w brzmieniu obowiązującym na dzień wystąpienia naruszenia. W decyzji z dnia 16 czerwca 2020 r. organ odwoławczy przywołał publikator ustawy o transporcie drogowym z daty, w której opublikowano tekst tego aktu prawnego w zmienionej, na mocy ustawy nowelizującej, treści, tj. w wersji obowiązującej od dnia 3 września 2018 r. Jednocześnie jednak Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, w uzasadnieniu tej decyzji, odwołał się do brzmienia ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 września 2018 r. Nie ma więc racji skarżący, który twierdzi, że decyzja organu odwoławczego wydana została na podstawie ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od 3 września 2018 r., bowiem z samej decyzji odwoławczej płynie odmienny wniosek. Zatem pomiędzy decyzją organu pierwszoinstancyjnego oraz decyzją organu odwoławczego nie ma istotnej sprzeczności.
W związku z powyższym zarzut wskazany w punkcie I.1. petitum skargi kasacyjnej należało uznać za nietrafny.
Przechodząc do oceny zarzutu wskazanego w punkcie 1.2 petitum skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd pierwszej instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej.
Należy wyjaśnić, że art. 92b ust. 1 u.t.d. stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: rozporządzenia 561/2006, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (punkt 1 lit. a-c); prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego (punkt 2).
W literaturze przedmiotu podobnie jak w orzecznictwie przyjmuje się, że wykazanie tych zdarzeń lub okoliczności obciąża przewoźnika, a nie organ (por. wyrok NSA z dnia: 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 504/17; 22 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 361/19), gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z powołanych przepisów. Równocześnie należy podnieść, że opisane obowiązki przewoźnika nie zwalniają organu od jego powinności podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego rozpatrzenia oraz oceny całego materiału dowodowego sprawy oraz przedstawionych w sprawie dowodów (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.).
Niezbędnym elementem odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości, na podstawie art. 92b ust. 1 u.t.d., jest wykazanie przez przedsiębiorcę, że nie przyczynił się on swoim zachowaniem do ich powstania, co oznacza, że musi on wykazać takie okoliczności i zdarzenia, które nie są przewidywalne, a więc typowe i zwyczajne w działalności polegającej na wykonywaniu przewozu w transporcie drogowym.
Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji słusznie nie podzielił zarzutów skargi akcentujących niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Trafnie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił bowiem, że dowód z zeznań kierowcy nie mógłby się przyczynić do pełniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego, gdyż stan faktyczny został wyjaśniony wystarczająco dla potrzeb wydania rozstrzygnięcia. Protokół kontroli zawiera wszystkie ustalenia dokonane w jej trakcie, w tym także wyjaśnienia kierowcy. Przeprowadzenie dowodu z zeznań kierowcy – na co zasadnie uwagę zwrócił Sąd pierwszej instancji – nie było nie tylko zbędne, ale także mogło się okazać niemożliwe ponieważ kierowca był obywatelem U., stale zamieszkałym w L. i jego stosunek pracy ustał z dniem 28 lutego 2019 r., a więc przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie, które nastąpiło w dniu 17 maja 2019 r. Dodatkowo, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, przesłuchanie kierowcy nie było jedynym sposobem wykazania istotnych dla strony okoliczności pozwalających uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, że zapewniła prawidłową organizację pracy. Wezwany, na podstawie pisma z dnia 9 lipca 2019 r., do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dowodów w zakresie organizacji pracy kierowców skarżący, w odpowiedzi udzielił tylko wybiórczych wyjaśnień w tym przedmiocie.
Sąd pierwszej instancji dokonał zatem prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, a podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącego sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. Nieusprawiedliwione są więc procesowe zarzuty kasacyjne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego także zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego wskazany w punkcie II petitum skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie.
Poddając powyżej wskazany zarzut ocenie wyjaśnić należy, że zarzut "błędnej wykładni prawa" to zarzut mylnego zrozumienia treści przepisu przez Sąd pierwszej instancji. Zarzut taki, aby mógł być rozpatrzony, wymaga wykazania, na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu, którego zarzut kasacyjny dotyczy i jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, co oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do kwestii spornej. Natomiast zarzut błędnego zastosowania przepisu prawa materialnego – aby był skuteczny – musi zostać oparty na wykazaniu, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa.
Przechodząc zatem do oceny tego zarzutu skargi kasacyjnej wskazania wymaga, iż z treści skargi kasacyjnej wynika, że jej autor podejmuje próbę uzasadnienia powyższego zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez zakwestionowanie ustaleń faktycznych i odmienną ich ocenę. W związku z tym powyższy zarzut trzeba uznać za oczywiście niezasadny, a co za tym idzie za nieskuteczny.
Należy więc stwierdzić, że w sprawie nie było podstaw do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego na podstawie art. 92b ust. 1 u.t.d. Mając zatem na uwadze, że skarżący nie wykazał, aby zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy w swoim przedsiębiorstwie, Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, iż organy administracji prawidłowo odmówiły zastosowania art. 92b u.t.d. i wymierzyły skarżącemu karę pieniężną.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI