II SA/Ke 5/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Inspektora Sanitarnego, uznając, że organ odwoławczy nie miał prawa stwierdzić nieważności decyzji organu I instancji w postępowaniu odwoławczym.
Sprawa dotyczyła decyzji Inspektora Sanitarnego stwierdzającej u F. G. chorobę zawodową. Organ odwoławczy stwierdził nieważność tej decyzji, wskazując, że została ona skierowana do niewłaściwych stron i wydana bez podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie miał uprawnień do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w postępowaniu odwoławczym, co stanowiło rażące naruszenie prawa.
Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził u F. G. chorobę zawodową – alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rąk pochodzenia zawodowego. Organ uzasadnił to długotrwałym kontaktem zawodowym ze związkami chromu. Następnie, Państwowy Inspektor Sanitarny stwierdził nieważność decyzji organu I instancji, wskazując na skierowanie jej do osób niebędących stronami w sprawie oraz na fakt, że F. G. jako właściciel zakładu nie podlega przepisom kodeksu pracy dotyczącym chorób zawodowych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył F. G., kwestionując pojęcie ostatniego zakładu pracy i krąg stron. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając jednak, że organ odwoławczy rażąco naruszył prawo, stosując sankcję nieważności w postępowaniu odwoławczym, podczas gdy art. 138 k.p.a. nie przewiduje takiej możliwości. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie ma takich uprawnień. Stwierdzenie nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Przepis art. 138 k.p.a. reguluje katalog rozstrzygnięć organów II instancji i nie przewiduje możliwości stwierdzenia nieważności decyzji. Organ odwoławczy może jedynie utrzymać w mocy, zmienić decyzję organu I instancji lub uchylić ją i orzec co do istoty sprawy, albo uchylić ją i umorzyć postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podstawa do stwierdzenia przez Sąd nieważności rozstrzygnięcia, w przypadku rażącego naruszenia prawa przez organ II instancji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2 i 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity
Organ odwoławczy nie może stosować przepisu art. 156 § 1 kpa, który normuje sytuacje, w jakich organ wyższego stopnia działa jako organ nadzoru, a nie odwoławczy w toku instancji.
k.p.a. art. 138 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity
Reguluje zakres rozstrzygnięć organów II instancji, nie przewidując możliwości stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądowa kontrola legalności sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podstawa do orzeczenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 2 ust. 1 i § 14 ust. 2 pkt lc
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach
Rozporządzenie z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawach chorób zawodowych § § 10 ust. 3
Decyzje w sprawach chorób zawodowych kieruje się do ostatniego zakładu pracy, w którym pracownik był narażony na czynnik wywołujący chorobę zawodową.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy rażąco naruszył prawo, stosując sankcję nieważności w postępowaniu odwoławczym, co jest niezgodne z art. 138 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego dotycząca pojęcia ostatniego zakładu pracy i kręgu stron nie była kluczowa dla rozstrzygnięcia sądu.
Godne uwagi sformułowania
Katalog rodzajów rozstrzygnięć wymieniony w przepisie art. 138 § 1 i 2 kpa jest zamknięty nie może podlegać jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej. Organ nie może zastosować przepisu art. 156 § 1 kpa, który normuje sytuacje, w jakich organ wyższego stopnia działa niejako odwoławczy w toku instancji, lecz jako organ nadzoru, którego kompetencje i uprawnienia przy stosowaniu art. 156 są węższe aniżeli organu odwoławczego.
Skład orzekający
Dorota Chobian
przewodniczący
Renata Detka
sprawozdawca
Beata Ziomek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji organów odwoławczych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zakazu stosowania sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odwoławczy próbuje zastosować przepisy o nadzorze (art. 156 k.p.a.) zamiast przepisów o postępowaniu odwoławczym (art. 138 k.p.a.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotne różnice między nadzorem a postępowaniem odwoławczym w administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Organ odwoławczy nie może stwierdzić nieważności decyzji – kluczowa lekcja z orzecznictwa WSA.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 5/05 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2005-08-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Beata Ziomek Dorota Chobian /przewodniczący/ Renata Detka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6200 Choroby zawodowe Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156, art. 138 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 200, art. 152 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Sygnatura akt: II SA/Ke 5/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant: Referent stażysta Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31.08.2005 r. sprawy ze skargi F. G. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...]numer [...] w przedmiocie : stwierdzenia nieważności decyzji I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Inspektora Sanitarnego na rzecz F G. 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził u F. G. chorobę zawodową: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rąk pochodzenia zawodowego wymienioną w poz. 18,1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu organ podniósł, że podstawą wydania decyzji jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej oraz ocena narażenia zawodowego sporządzona przez przedstawiciela Inspektoratu. Fakt, że w okresie swojego wieloletniego zatrudnienia w różnych zakładach pracy, F. G. miał długotrwały kontakt zawodowy ze związkami chromu obecnymi w olejach przemysłowych, smarach, płynach antykorozyjnych i chłodzących, przyczynił się do postania rozpoznanej u niego choroby zawodowej. Rozpoznając odwołanie wniesione od tego rozstrzygnięcia przez A. oraz B., Państwowy Inspektor Sanitarny na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa stwierdził nieważność decyzji organu I-szej instancji. Podniósł, że została ona skierowana do osób nie będących stronami w sprawie, gdyż zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawach chorób zawodowych, który winien być podstawą prawną rozstrzygania, decyzje w tych sprawach kieruje się do ostatniego zakładu pracy, w którym pracownik był narażony na czynnik wywołujący chorobę zawodową. W niniejszym przypadku, tym ostatnim zakładem jest Zakład Usługowy, którego właścicielem jest F. G. Odwołujące się zakłady pracy nie mogą być zatem stronami w tym postępowaniu. Ponadto F.G. jako właściciel zakładu nie podlega przepisom kodeksu pracy, nie jest pracownikiem i nie mają do niego zastosowania przepisy dotyczące chorób zawodowych. Dlatego też decyzja będąca przedmiotem odwołania wydana została bez podstawy prawnej Skargę od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył F.G. wnosząc ojej uchylenie i "utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy". Zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię ( Rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. i z dnia 30 lipca 2002 r.) oraz - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez błędną interpretację art. 107, 28 i 156 § 1 pkt 4 kpa. Skarżący zakwestionował przyjęte przez organ II instancji pojęcie ostatniego zakładu pracy, którym w jego ocenie były A. Ponadto krąg stron mogących brać udział w postępowaniu określony jest art. 28 kpa, a nie § 10 rozporządzenia i ustalenie go przez organ I instancji było prawidłowe. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn aniżeli podniesione w jej uzasadnieniu. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest bowiem w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Dlatego niezależnie od merytorycznej oceny argumentów zawartych w uzasadnieniu tak zaskarżonej decyzji jak i zwalczających je zarzutów skargi podnieść należy, że przepis art. 138 § 1 i 2 kpa regulujący zakres rozstrzygnięć organów II instancji nie przewiduje możliwości stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym. Rozpoznając sprawy wskutek odwołania organy wydają - zgodnie z tym przepisem - decyzje merytoryczne, które mogą utrzymywać w mocy zaskarżone orzeczenie lub je zmienić i decyzje kasacyjne. Katalog rodzajów rozstrzygnięć wymieniony w przepisie art. 138 § 1 i 2 kpa jest zamknięty nie może podlegać jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej. W szczególności, organ nie może zastosować przepisu art. 156 § 1 kpa, który normuje sytuacje, w jakich organ wyższego stopnia działa niejako odwoławczy w toku instancji, lecz jako organ nadzoru, którego kompetencje i uprawnienia przy stosowaniu art. 156 są węższe aniżeli organu odwoławczego. Jeżeli organ II instancji w toku postępowania odwoławczego dostrzeże zaś jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, może - stosownie do poczynionych ustaleń - wydać jedynie orzeczenie takiej treści, jakie przewidziane jest w art. 138 kpa, np. w razie rażącego naruszenia prawa - uchylić i zmienić decyzję, a w sytuacji gdy wydana została bez podstawy prawnej, z naruszeniem przepisów o właściwości, res iudicata czy skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie - uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie i umorzyć postępowanie I instancji. Stosując sankcję nieważności i stwierdzając w postępowaniu odwoławczym nieważność zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji wydał orzeczenie nie wymienione w art. 138 § 1 i 2 kpa, czym dopuścił się rażącego naruszenia prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa ), co skutkować musiało stwierdzeniem przez Sąd nieważności rozstrzygnięcia będącego przedmiotem skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy o p.p.s.a. ( por. także wyroki NSA: w Warszawie z 4 stycznia 2000 r., I SA 344/99, LEX nr 47259 oraz Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z 3 grudnia 1999 r., I SA/Wr 101/98, LEX nr 39728 ). Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s . a, zaś rozstrzygnięcie o kosztach postępowania o art. 200 ustawy w zw. z § 2 ust. 1 i § 14 ust. 2 pkt lc rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy mając na uwadze przedstawione wyżej uwagi, po raz wtóry oceni merytorycznie rozstrzygnięcie będące przedmiotem odwołania i wyda stosowne orzeczenie, odpowiadające w treści art. 138 § 1 lub 2 kpa - w zależności od przyjętych ustaleń.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI