II SA/Ke 5/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2005-08-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
choroba zawodowapostępowanie administracyjnenieważność decyzjiorgan odwoławczyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymik.p.a.inspektor sanitarnyskład orzekający

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Inspektora Sanitarnego, uznając, że organ odwoławczy nie miał prawa stwierdzić nieważności decyzji organu I instancji w postępowaniu odwoławczym.

Sprawa dotyczyła decyzji Inspektora Sanitarnego stwierdzającej u F. G. chorobę zawodową. Organ odwoławczy stwierdził nieważność tej decyzji, wskazując, że została ona skierowana do niewłaściwych stron i wydana bez podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie miał uprawnień do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w postępowaniu odwoławczym, co stanowiło rażące naruszenie prawa.

Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził u F. G. chorobę zawodową – alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rąk pochodzenia zawodowego. Organ uzasadnił to długotrwałym kontaktem zawodowym ze związkami chromu. Następnie, Państwowy Inspektor Sanitarny stwierdził nieważność decyzji organu I instancji, wskazując na skierowanie jej do osób niebędących stronami w sprawie oraz na fakt, że F. G. jako właściciel zakładu nie podlega przepisom kodeksu pracy dotyczącym chorób zawodowych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył F. G., kwestionując pojęcie ostatniego zakładu pracy i krąg stron. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając jednak, że organ odwoławczy rażąco naruszył prawo, stosując sankcję nieważności w postępowaniu odwoławczym, podczas gdy art. 138 k.p.a. nie przewiduje takiej możliwości. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie ma takich uprawnień. Stwierdzenie nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Przepis art. 138 k.p.a. reguluje katalog rozstrzygnięć organów II instancji i nie przewiduje możliwości stwierdzenia nieważności decyzji. Organ odwoławczy może jedynie utrzymać w mocy, zmienić decyzję organu I instancji lub uchylić ją i orzec co do istoty sprawy, albo uchylić ją i umorzyć postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Podstawa do stwierdzenia przez Sąd nieważności rozstrzygnięcia, w przypadku rażącego naruszenia prawa przez organ II instancji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2 i 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity

Organ odwoławczy nie może stosować przepisu art. 156 § 1 kpa, który normuje sytuacje, w jakich organ wyższego stopnia działa jako organ nadzoru, a nie odwoławczy w toku instancji.

k.p.a. art. 138 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity

Reguluje zakres rozstrzygnięć organów II instancji, nie przewidując możliwości stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sądowa kontrola legalności sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Podstawa do orzeczenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 2 ust. 1 i § 14 ust. 2 pkt lc

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Rozporządzenie z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawach chorób zawodowych § § 10 ust. 3

Decyzje w sprawach chorób zawodowych kieruje się do ostatniego zakładu pracy, w którym pracownik był narażony na czynnik wywołujący chorobę zawodową.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy rażąco naruszył prawo, stosując sankcję nieważności w postępowaniu odwoławczym, co jest niezgodne z art. 138 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca pojęcia ostatniego zakładu pracy i kręgu stron nie była kluczowa dla rozstrzygnięcia sądu.

Godne uwagi sformułowania

Katalog rodzajów rozstrzygnięć wymieniony w przepisie art. 138 § 1 i 2 kpa jest zamknięty nie może podlegać jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej. Organ nie może zastosować przepisu art. 156 § 1 kpa, który normuje sytuacje, w jakich organ wyższego stopnia działa niejako odwoławczy w toku instancji, lecz jako organ nadzoru, którego kompetencje i uprawnienia przy stosowaniu art. 156 są węższe aniżeli organu odwoławczego.

Skład orzekający

Dorota Chobian

przewodniczący

Renata Detka

sprawozdawca

Beata Ziomek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji organów odwoławczych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zakazu stosowania sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odwoławczy próbuje zastosować przepisy o nadzorze (art. 156 k.p.a.) zamiast przepisów o postępowaniu odwoławczym (art. 138 k.p.a.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne różnice między nadzorem a postępowaniem odwoławczym w administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Organ odwoławczy nie może stwierdzić nieważności decyzji – kluczowa lekcja z orzecznictwa WSA.

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 5/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2005-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Dorota Chobian /przewodniczący/
Renata Detka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156, art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 200, art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Sygnatura akt: II SA/Ke 5/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant: Referent stażysta Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31.08.2005 r. sprawy ze skargi F. G. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...]numer [...] w przedmiocie : stwierdzenia nieważności decyzji I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Inspektora Sanitarnego na rzecz F G. 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził u F. G. chorobę zawodową: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rąk pochodzenia zawodowego wymienioną w poz. 18,1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. nr 132, poz. 1115).
W uzasadnieniu organ podniósł, że podstawą wydania decyzji jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej oraz ocena narażenia zawodowego sporządzona przez przedstawiciela Inspektoratu. Fakt, że w okresie swojego wieloletniego zatrudnienia w różnych zakładach pracy, F. G. miał długotrwały kontakt zawodowy ze związkami chromu obecnymi w olejach przemysłowych, smarach, płynach antykorozyjnych i chłodzących, przyczynił się do postania rozpoznanej u niego choroby zawodowej.
Rozpoznając odwołanie wniesione od tego rozstrzygnięcia przez A. oraz B., Państwowy Inspektor Sanitarny na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa stwierdził nieważność decyzji organu I-szej instancji.
Podniósł, że została ona skierowana do osób nie będących stronami w sprawie, gdyż zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawach chorób zawodowych, który winien być podstawą prawną rozstrzygania, decyzje w tych sprawach kieruje się do ostatniego zakładu pracy, w którym pracownik był narażony na czynnik wywołujący chorobę zawodową. W niniejszym przypadku, tym ostatnim zakładem jest Zakład Usługowy, którego właścicielem jest F. G. Odwołujące się zakłady pracy nie mogą być zatem stronami w tym postępowaniu. Ponadto F.G. jako właściciel zakładu nie podlega przepisom kodeksu pracy, nie jest pracownikiem i nie mają do niego zastosowania przepisy dotyczące chorób zawodowych. Dlatego też decyzja będąca przedmiotem odwołania wydana została bez podstawy prawnej
Skargę od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył F.G. wnosząc ojej uchylenie i "utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy". Zarzucił:
- naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię
( Rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. i z dnia 30 lipca
2002 r.) oraz
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez błędną
interpretację art. 107, 28 i 156 § 1 pkt 4 kpa.
Skarżący zakwestionował przyjęte przez organ II instancji pojęcie ostatniego zakładu pracy, którym w jego ocenie były A. Ponadto krąg stron mogących brać udział w postępowaniu określony jest art. 28 kpa, a nie § 10 rozporządzenia i ustalenie go przez organ I instancji było prawidłowe.
Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn aniżeli podniesione w jej uzasadnieniu.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest bowiem w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Dlatego niezależnie od merytorycznej oceny argumentów zawartych w uzasadnieniu tak zaskarżonej decyzji jak i zwalczających je zarzutów skargi podnieść należy, że przepis art. 138 § 1 i 2 kpa regulujący zakres rozstrzygnięć organów II instancji nie przewiduje możliwości stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym. Rozpoznając sprawy wskutek odwołania organy wydają - zgodnie z tym przepisem - decyzje merytoryczne, które mogą utrzymywać w mocy zaskarżone orzeczenie lub je zmienić i decyzje kasacyjne. Katalog rodzajów rozstrzygnięć wymieniony w przepisie art. 138 § 1 i 2 kpa jest zamknięty nie może podlegać jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej. W szczególności, organ nie może zastosować przepisu art. 156 § 1 kpa, który normuje sytuacje, w jakich organ wyższego stopnia działa niejako odwoławczy w toku instancji, lecz jako organ nadzoru, którego kompetencje i uprawnienia przy stosowaniu art. 156 są węższe aniżeli organu odwoławczego.
Jeżeli organ II instancji w toku postępowania odwoławczego dostrzeże zaś jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, może - stosownie do poczynionych ustaleń - wydać jedynie orzeczenie takiej treści, jakie przewidziane jest w art. 138 kpa, np. w razie rażącego naruszenia prawa - uchylić i zmienić decyzję, a w sytuacji gdy wydana została bez podstawy prawnej, z naruszeniem przepisów o właściwości, res iudicata czy skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie - uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie i umorzyć postępowanie I instancji.
Stosując sankcję nieważności i stwierdzając w postępowaniu odwoławczym nieważność zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji wydał orzeczenie nie wymienione w art. 138 § 1 i 2 kpa, czym dopuścił się rażącego naruszenia prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa ), co skutkować musiało stwierdzeniem przez Sąd nieważności rozstrzygnięcia będącego przedmiotem skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy o p.p.s.a. ( por. także wyroki NSA: w Warszawie z 4 stycznia 2000 r., I SA 344/99, LEX nr 47259 oraz Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z 3 grudnia 1999 r., I SA/Wr 101/98, LEX nr 39728 ).
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s . a, zaś rozstrzygnięcie o kosztach postępowania o art. 200 ustawy w zw. z § 2 ust. 1 i § 14 ust. 2 pkt lc rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy mając na uwadze przedstawione wyżej uwagi, po raz wtóry oceni merytorycznie rozstrzygnięcie będące przedmiotem odwołania i wyda stosowne orzeczenie, odpowiadające w treści art. 138 § 1 lub 2 kpa - w zależności od przyjętych ustaleń.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI