II SA/Ke 491/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2023-11-29
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówprawo geodezyjneprawo administracyjnenieruchomościwłasnośćaktualizacja danychdokumentacja geodezyjnatabele likwidacyjnesądy administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą aktualizacji ewidencji gruntów, uznając brak możliwości zsynchronizowania historycznych dokumentów z aktualnym stanem prawnym działek.

Skarżący domagali się aktualizacji ewidencji gruntów w celu wykazania ich prawa własności do nieruchomości na podstawie historycznych dokumentów, w tym tabeli likwidacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo odmówiły aktualizacji, ponieważ skarżący nie przedstawili dokumentacji geodezyjnej pozwalającej na zsynchronizowanie historycznego opisu nieruchomości z aktualnymi numerami działek. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i nie służy do ustalania sporów o własność, a brak możliwości identyfikacji nieruchomości w sposób geodezyjny uniemożliwia dokonanie wnioskowanej aktualizacji.

Sprawa dotyczyła skargi M. S. i A. S. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Włoszczowskiego o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Skarżący domagali się wykazania ich prawa własności do nieruchomości na podstawie historycznych dokumentów, w tym aktu notarialnego z 1954 r. i późniejszych, odwołując się do tabeli likwidacyjnej nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd wskazał, że postępowanie ewidencyjne ma charakter rejestrowy i nie służy do rozstrzygania sporów o własność. Kluczowym problemem było brak możliwości zsynchronizowania historycznego opisu nieruchomości (z tabeli likwidacyjnej) z aktualnymi numerami działek w ewidencji gruntów. Mimo prób, skarżący nie przedstawili dokumentacji geodezyjnej, która pozwoliłaby na precyzyjne zlokalizowanie i zidentyfikowanie nieruchomości w odniesieniu do aktualnego stanu prawnego. Sąd podkreślił, że nawet jeśli skarżący nabyli prawa do nieruchomości na podstawie historycznych dokumentów, brak możliwości geodezyjnego powiązania ich z obecnymi działkami uniemożliwia aktualizację ewidencji. Organy administracji nie mogą ustalać prawa własności na podstawie dokumentów historycznych, jeśli nie można ich powiązać z aktualnym stanem ewidencyjnym i prawnym, który jest uregulowany w księgach wieczystych dla istniejących działek. Sąd odrzucił również argumentację skarżących odwołującą się do poprzedniego wyroku WSA, wskazując na błędną interpretację jego treści przez skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ ewidencyjny nie może dokonać aktualizacji, jeśli skarżący nie przedstawi dokumentacji geodezyjnej pozwalającej na precyzyjne zidentyfikowanie nieruchomości w odniesieniu do aktualnych działek i ich stanu prawnego.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i nie służy do ustalania sporów o własność. Brak możliwości geodezyjnego powiązania historycznych dokumentów z aktualnymi działkami uniemożliwia dokonanie wnioskowanej aktualizacji, nawet jeśli skarżący posiadają prawa do nieruchomości na podstawie historycznych aktów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

P.g.k. art. 24 § ust. 2a, 2b i 2c

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

K.p.a. art. 79a § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 1051-1057

Kodeks cywilny

k.c. art. 922

Kodeks cywilny

k.c. art. 1053

Kodeks cywilny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących opierająca się na historycznych dokumentach i tabelach likwidacyjnych jako podstawie do aktualizacji ewidencji gruntów bez możliwości geodezyjnej synchronizacji z aktualnym stanem prawnym. Twierdzenie, że poprzedni wyrok WSA nakazywał przeprowadzenie aktualizacji na podstawie posiadanych dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów i budynków rejestruje aktualne stany prawne, lecz ich nie ustala. W postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów nie można samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawie własności do gruntów i budynków. Brak możliwości zsynchronizowania za pomocą dokumentacji geodezyjnej gruntu nabytego przez skarżących z aktualnymi działkami.

Skład orzekający

Dorota Pędziwilk-Moskal

sędzia

Jacek Kuza

przewodniczący

Krzysztof Armański

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, zwłaszcza w kontekście braku możliwości zsynchronizowania historycznych dokumentów z aktualnym stanem prawnym i geodezyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji geodezyjnej, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność prawną i techniczną procesów związanych z ewidencją gruntów oraz dochodzeniem praw własności na podstawie historycznych dokumentów, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Jak historyczne dokumenty stają się bezużyteczne w aktualizacji ewidencji gruntów? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 491/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-11-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal
Jacek Kuza /przewodniczący/
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
art. 24 ust. 2a, 2b i 2c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 79a § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. S. i A. S. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 3 lipca 2023 r. znak: WIG.II.7221.28.2023 w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 3 lipca 2023 r. znak: WIG.II.7221.28.2023 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach (zwany dalej "ŚWINGiK") utrzymał w mocy decyzję Starosty Włoszczowskiego z 14 kwietnia 2023r. znak: GKN.6821.2.1.2019.EL w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z 1 października 2019 r. Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty Włoszczowskiego z 12 sierpnia 2019 r. o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości położonych w obrębie [...] miasta [...] oznaczonych jako działki nr [...]na rzecz M. S. i A. S. (zwanych też dalej stronami). Prawomocnym wyrokiem z 22 lipca 2020r. o sygn. akt II SA/Ke 983/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił ww. decyzję Wojewody Świętokrzyskiego oraz decyzję organu I instancji. We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd zwrócił uwagę na konieczność rozpoznania złożonego w sprawie wniosku zgodnie z rzeczywiście wyrażonym w nim żądaniem, podkreślając że wniosek ten koncentrował się na kompetencjach organu wynikających z ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (zwanej dalej "P.g.k.") oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Twierdzenie organu o złożeniu żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zostało, zdaniem Sądu, wywiedzione w sposób sztuczny i nieuprawniony – w sytuacji gdy wcześniejsza wymiana korespondencji na przestrzeni od sierpnia 2018 r. do stycznia 2019 r. nie pozostawiała wątpliwości, że żądanie wnioskodawczyni nie ma nic wspólnego ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości, ale ogranicza się do kompetencji Starosty wynikających z przepisów P.g.k. i ww. rozporządzenia. Tak też zresztą pojmował to żądanie sam organ, co jasno wynika z jego pism kierowanych do wnioskodawczyni. Jednocześnie tut. Sąd nie wypowiedział się w kwestiach merytorycznych i nie przesądził sposobu załatwienia wniosku, wskazując że w tym przedmiocie – na gruncie ww. przepisów – organ nie zajął stanowiska.
W ponownie prowadzonym postępowaniu do rozpatrzenia pozostał wniosek stron, który po wielokrotnej weryfikacji, zdaniem Starosty Włoszczowskiego, sprowadzał się do ustalenia prawa własności stron do nieruchomości wykazanej w tabeli likwidacyjnej nr [...] na podstawie aktu notarialnego z 15 grudnia 1954 r., aktu notarialnego z 16 kwietnia 1957 r. oraz protokołu z 12 sierpnia 1977 r., będącego podstawą wydania aktu własności ziemi. W celu ustalenia, jakim obecnie działkom odpowiada wnioskowany obszar, organ I instancji, powołując się na art. 79a § 2 K.p.a., poinformował wnioskodawczynię pismem z 27 września 2021 r., że zachodzi konieczność dostarczenia dokumentacji geodezyjnej synchronizującej nieruchomość opisaną we wniosku jako nieruchomość zapisaną pod nr [...] w tabeli likwidacyjnej osady [...] z numerami działek występującymi aktualnie w ewidencji gruntów miasta [...] obręb [...]. W odpowiedzi z 6 października 2021 r. strona zwróciła się do organu I instancji z prośbą o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu przedłożenia mapy synchronizacyjnej sporządzonej przez wykonawcę prac. W rezultacie 29 października 2021 r. wydano postanowienie o zawieszeniu prowadzonego postępowania.
Postanowieniem z 13 grudnia 2022 r. Starosta Włoszczowski podjął na wniosek strony z 6 grudnia 2021 r. zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie odpowiadającym działkom z tabeli likwidacyjnej nr [...].
Organ I instancji, po ponownej analizie zebranej w sprawie dokumentacji, wydał ww. decyzję z 14 kwietnia 2023 r. o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta [...], polegającej na wykazaniu praw własności M. S. i A. S. do nieruchomości wykazanej w tabeli likwidacyjnej nr [...] na podstawie aktu notarialnego z 15 grudnia 1954 r., aktu notarialnego z 16 kwietnia 1957 r. oraz protokołu z 12 sierpnia 1977 r., będącego podstawą wydania aktu własności ziemi. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazano, że żądanie stron sprowadza się do wprowadzenia zmian sprzed założenia ewidencji na podstawie dokumentów historycznych. Tymczasem ewidencja gruntów i budynków rejestruje aktualne stany prawne, lecz ich nie ustala. W postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów nie można zatem samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawie własności do gruntów i budynków. Strony nie udowodniły swoich praw własności do działek będących przedmiotem wniosku – które posiadają uregulowany stan prawny, co udokumentowano w aktach sprawy wypisami z rejestru gruntów oraz wypisami z ksiąg wieczystych.
W odwołaniu strony wskazały, że:
- ww. decyzja pomija istotne dokumenty dotyczące sprawy własności gruntu zapisanego w dawnej tabeli likwidacyjnej nr [...] - "[...]", która obecnie stanowi działkę nr A, położoną w obrębie [...] miasta [...];
- w wydanych przez Starostę Włoszczowskiego dokumentach są liczne błędy;
- dokumenty historyczne świadczą o przysługującej im własności poprzedników prawnych;
- żądają "wyprostowania" dokumentacji zgodnie z dawną tabelą likwidacyjną nr [...] "[...]", a obecną działką nr A położoną w obrębie [...] miasta [...], na podstawie aktu notarialnego z 21 listopada 2018 r. oraz dostarczonych w trakcie postępowania dokumentów.
ŚWINGiK, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, wskazał że organ I instancji – stosując się do ww. wyroku – przeprowadził postępowanie administracyjne, analizując złożony przez stronę wniosek, skorygowany kolejnymi pismami opisanymi szczegółowo w uzasadnieniu tego orzeczenia. W rezultacie Starosta Włoszczowski ustalił, że strony wnoszą o aktualizację ewidencji gruntów i budynków obrębu miasta [...], polegającą na wykazaniu ich prawa własności do nieruchomości wykazanej w tabeli likwidacyjnej nr [...] na podstawie aktu notarialnego z 15 grudnia 1954 r., aktu notarialnego z dnia 16 kwietnia 1957 r. oraz protokołu z dnia 12 sierpnia 1977 r., będącego podstawą wydania aktu własności ziemi. Zdaniem Wojewody organ I instancji prawidłowo ustalił przedmiot wniosku. W trakcie prowadzonego postępowania ujawniono w państwowym zasobie geodezyjnym materiały z pomiarów stanu posiadania gruntów części miasta [...], w tym obejmujących przedmiotową nieruchomość, dokonanych w latach 1946-1947. Natomiast żaden z dokumentów znajdujących się w tym zasobie nie zawiera informacji o nieruchomości oznaczonej numerem [...] opisanej w tabeli likwidacyjnej osady [...]. Tabele te nie stanowiły też nigdy części tego zasobu i nie służyły jako podstawa założenia ewidencji gruntów. W toku postępowania nie ustalono istnienia żadnych dokumentów pozwalających na zidentyfikowanie obszaru objętego wnioskiem, zapisanego pod nr [...] w tabeli likwidacyjnej osady [...] w odniesieniu do aktualnego stanu w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta [...]. Jak wynika ze wskazań M. S., nieruchomość opisana we wniosku ma odpowiadać nieruchomości oznaczonej numerami działek [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...] miasta [...].
Jak ustalono, ewidencja gruntów i budynków dla przedmiotowego obszaru miasta [...] zakładana była w latach 1968-1969. Z dokumentów z założenia ewidencji gruntów przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] (aktualny identyfikator ewidencyjny [...]) wynika, że obszar ww. nieruchomości oznaczony był od początku prowadzenia ewidencji gruntów dla miasta [...] nr działki A o powierzchni 2,6832 ha. Z rejestru gruntów załączonego do akt sprawy, sporządzonego w 1969 r., wynika, że działka nr A o powierzchni 2,6832 ha pierwotnie wykazana była w jednostce rejestrowej nr 6, a jako władający tą nieruchomością ujawniona była O. z siedzibą [...] ul. [...]. W kolejnych latach numeracja tej działki ulegała zmianom w wyniku wykonania kolejnych prac geodezyjnych – w konsekwencji których w operacie ewidencyjnym został ujawniony aktualny stan. Jak wynika z dołączonych do akt sprawy wypisów z ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta [...] ww. działki mają stan prawny uregulowany w następujący sposób:
- działka nr A/4 o powierzchni 0,0845 ha ujawniona jest w jednostce rejestrowej G.196 jako własność G. – na podstawie księgi wieczystej;
- działka nr A/6 o powierzchni 0,7780 ha ujawniona jest w jednostce rejestrowej G.566 jako własność Gminy [...] w użytkowaniu wieczystym B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – na podstawie księgi wieczystej;
- działki nr A/7 o powierzchni 0,3467 ha oraz działka nr A/8 o powierzchni 0,01 ha ujawnione są w jednostce rejestrowej G.725 jako własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – na podstawie księgi wieczystej;
- działka nr A/11 o powierzchni 0,0985 ha ujawniona jest w jednostce rejestrowej G.771 jako własność Skarbu Państwa w zarządzie P. – na podstawie księgi wieczystej; w tej samej jednostce rejestrowej ujawniona jest działka nr A/14 o powierzchni 0,0674 ha – na podstawie księgi wieczystej;
- działka nr A/12 o powierzchni 0,0858 ha, ujawniona jest w jednostce rejestrowej G.772 jako własność O. – na podstawie księgi wieczystej;
- działka nr A/16 o powierzchni 0,5839 ha oraz działka nr A/18 o powierzchni 0,3199 ha ujawnione są w jednostce rejestrowej G.195 jako własność P. – na podstawie księgi wieczystej;
- działka nr A/17 o powierzchni 0,0274 ha oraz działka nr A/19 o powierzchni 0,0107 ha i działka nr A/20 o powierzchni 0,0054 ha ujawnione są w jednostce rejestrowej G.788 jako własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie P. – na podstawie księgi wieczystej.
W prowadzonym postępowaniu administracyjnym przeanalizowano również dokumenty własności, przedkładane przez strony oraz dokumenty znajdujące się w państwowym zasobie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, ustalając że:
- na podstawie umowy kupna-sprzedaży z 13 sierpnia 1892 r. M. P. sprzedał A. S. grunt opisany w tabeli likwidacyjnej pod numerem [...] stanowiący działkę ziemi uprawnej w miejscowości "[...]", graniczący ze wschodu z ziemią spadkobierców O. C., z południa z drogą [...], od zachodu z ziemią J. S., od północy z drogą [...];
- spadek po zmarłym A. S. przyjęła jego żona – L. S., zaś spadkobiorcą po L. S. został S. S.;
- na podstawie zezwolenia nr Fn.IV.56/54 spadek po S. S. uzyskali: W. J. P. P., B. W. P. i K. A. G. w udziałach po 1/3;
- aktem notarialnym nr rep. 1197/54 W. J. P. oraz aktem Rep. 1619/57 B. W. P. sprzedały swoje udziały W. i L. małż. S., natomiast K. G. sprzedała swój udział H. S.;
- po śmierci W. S. spadek po nim nabyła na podstawie postanowienia sygn. akt Ns 48/89 żona M. S., oraz dzieci: H. S., W. S. i M. P. (obecnie S.), w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne odziedziczyła żona M. S. oraz synowie H. S. oraz W. S. po 1/3 każde z nich, zaś spadek po M. S. nabyły dzieci: H. S., W. S. oraz M. P. (obecnie S.), przy czym gospodarstwo rolne odziedziczyli H. S. oraz W. S.;
- na podstawie postanowienia sygn. akt I Ns 1/95, po śmierci W. A. S. spadek po nim nabył brat H. S. oraz siostra M. P. (obecnie S.), przy czym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne odziedziczył brat H. S.;
- zgodnie z aktem notarialnym [...] H. S. oświadczył, "że w trybie art. 1051-1057 K.c. sprzedaje w równych częściach A. S. oraz M. S. (...) obejmujący wyłącznie grunt orny pochodzący z dawnej części osady mieszczańskiej, położonej we W. w miejscowości "Przy drodze [...]", zawierającej obszaru 1,40 ha (jeden hektar czterdzieści arów), zapisanej w tabeli likwidacyjnej miasta [...] pod nr [...]".
Ponadto, Starosta Włoszczowski ustalił – na podstawie załączonych do akt sprawy wypisów z ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta [...], że aktualnie w ewidencji gruntów i budynków wykazani są:
- w jednostce rejestrowej [...] miasto [...] obręb [...] – H. A. S. jako właściciel w części 7846/26083 do działki nr B o powierzchni 0,0407 ha oraz małżeństwo H. A. S. i H. S. w części 18237/26083 – na podstawie księgi wieczystej;
- w jednostce rejestrowej [...] miasta [...] obręb [...] – H. A. S. jako właściciel działki nr C o powierzchni 0,6582 ha – na podstawie PS 1/95;
- w jednostce [...] miasta [...] obręb [...] – L. K. jako właściciel w 1/2 części oraz H. A. S. w 1/2 części do działki C o powierzchni 2,4730 ha – na podstawie PS 1/95;
- w jednostce rejestrowej G.455 miasta [...] obręb [...] – B. B. jako władający samoistny w 1/2 części i H. A. S. jako władający samoistny w 1/2 części w odniesieniu do działki nr D o powierzchni 0,9965 ha i działki nr E ha o powierzchni 1,1499 ha.
Uwzględniając powyższe ŚWINGiK przytoczył art. 2 pkt 8, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. a, pkt 2, art. 24 ust. 2b i ust. 2c ustawy, stwierdzając że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi potrzeba aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu miasta [...], polegającej na dostosowaniu zapisów w tej ewidencji do stanu zgodnego ze stanem prawnym w odniesieniu do działek nr [...], ponieważ ich stan prawny – uregulowany i ujawniony w księgach wieczystych – jest zgodny ze stanem wykazanym w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta [...]. Ponadto M. S. nie przedstawiła dokumentacji geodezyjnej zawierającej wykaz synchronizacyjny, przedstawiający jakim konkretnie działkom w aktualnej ewidencji miasta [...] odpowiada obszar gruntu wykazany w tabeli likwidacyjnej nr [...] na podstawie aktu notarialnego z 15 grudnia 1954 r., aktu notarialnego z 16 kwietnia 1957 r. oraz protokołu z 12 sierpnia 1977 r., będącego podstawą wydania aktu własności ziemi. Obszar ten przyjęto na podstawie wskazań wnioskodawczyni, uznając że nieruchomość wykazana w tabeli likwidacyjnej osady [...] pod nr [...] znajduje się na terenie nieruchomości "na której obecnie jest usytuowana dawna baza [...] oraz [...] i nowy budynek, w którym znajduje się sklep [...] oznaczonej w aktualnej ewidencji gruntów i budynków numerami działek: [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] miasta [...]". ŚWINGiK zauważył również, że strony nie udokumentowały prawa własności do ww. działek, przedstawiając jedynie dokumenty historyczne – które w żaden sposób nie odnoszą się do ww. działek wykazanych w aktualnej ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem w postępowaniu administracyjnym starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może rozstrzygać sporów o własność, ponieważ czynności te należą do kompetencji sądów powszechnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. S. i A. S. zakwestionowali decyzję ŚWINGiK, podnosząc zarzuty:
1. błędu prawa materialnego, polegającego na błędnej interpretacji przepisu prawa materialnego albo zastosowania przepisu prawa materialnego, niemającego zastosowania do okoliczności faktycznych w sprawie albo niezastosowania przepisu prawa materialnego, który w danych okolicznościach powinien zostać zastosowany;
2. procesowe, polegające na tym, że organ dokonał naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;
3. naruszenia art. 7 K.p.a., z którego wynika zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – poprzez przyjęcie wyłącznie korzystnej interpretacji przychodu skarżącego i jego rodziny;
4. naruszenia art. 77 i art. 78 K.p.a. w zakresie postępowania dowodowego i wniosków, jakie zostały złożone przez skarżących w toku postępowania administracyjnego oraz nieuwzględnienia ciągłości prawnej między II a III Rzeczpospolitą Polską, która została potwierdzona przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej w uchwale z dnia 16 kwietnia 1998 r. (M.P. Nr 12, poz. 200);
5. braku przeprowadzenia postępowania pod kątem ciągłości ww. prawa oraz pod kątem ww. prawomocnego wyroku o sygn. akt II SA/Ke 983/19, z sentencji którego wynikało, że Starosta Włoszczowski jest zobowiązany do przeprowadzenia aktualizacji ewidencji gruntów na podstawie posiadanych dokumentów w zasobach własnych oraz wiarygodnych dokumentów dostarczonych do akt sprawy przez skarżących.
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania ŚWINGiK,
2. zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego;
3. przeprowadzenia postępowania dowodowego z akt sprawy II SA/Ke 983/19, w jakiej zapadł prawomocny wyrok – z którego wynikały zobowiązania nałożone przez Sąd na podmiot prowadzący postępowania administracyjne, które nie zostały wykonane.
Uzasadniając swe stanowisko skarżący wskazali, że w toku postępowania pominięto część dokumentacji jaka była istotna do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim z tytułu wykonawczego z 1914 r. wprost wynika prawo własności do gruntu przodków skarżących. W związku z tym twierdzenie organu w zakresie prawa do tego gruntu na podstawie aktu nadania jest sprzeczne z materiałem dowodowym jaki znajduje się w aktach sprawy. Ponadto organy całkowicie pominęły treść pisma Archiwum Państwowego w Kielcach jakie znajduje się w aktach sprawy, z którego wynika, że utworzenie ewidencji gruntów w 1955 r. nastąpiło na podstawie tabel likwidacyjnych.
Zdaniem skarżących fakt, że grunt z tabeli likwidacyjnej [...] – obecnie grunt znajdujący się w obrębie ewidencyjnym [...] nr [...] – stanowi własność wnoszących skargę potwierdził geodeta uprawniony dokonujący aktualizacji ewidencji, a ponadto potwierdzenie tego prawa wynika z decyzji Starosty Powiatowego z 12 sierpnia 2019 r. Kolejnym dowodem są protokoły z lat 60 i 70-tych Stowarzyszenia [...] miasta [...], z których wynika że grunt A (dawna tabela likwidacyjna [...]-[...]) posiada tych samych sąsiadów co Akt Notarialny z 1892 r. , którym A. S. nabył od M. P. osadę mieszczańską wraz z zabudowaniami z tabeli likwidacyjnej [...]. Kolejnym dowodem, na jaki wskazali skarżący, są Zarysy Nr 2 i Nr 3 – ten drugi został złożony do KW [...] przez O. od strony ul. S., który również posiada tych samych sąsiadów co akt notarialny z 1892 r., którym A. S. nabył od M. P. osadę mieszczańską wraz z zabudowaniami z tabeli likwidacyjnej [...]. W dokumentacji KW [...] znajduje się plan nieruchomości przy ul. S. [...], która rzekomo dotyczy przekazanego aktem darowizny gruntu z tabeli 283. Jednak na planie tym umieszczone są już budynki z tabeli likwidacyjnej [...].
Zasadnym zdaniem skarżących jest również podniesienie argumentu, jaki wynika z treści pisma Burmistrza Gminy [...] z 3 września 2019 r., w którym organ ten stwierdził, że Starostwo nie posiadało prawa do użytkowania gruntu z tabeli 59.
W ocenie skarżących akty prawne (tabele likwidacyjne) i inne ustawy w zakresie ustalania w tamtym okresie prawa własności nie zostały nigdy uchylone. Tym samym, z uwagi na ich moc obowiązującą, rozpoznanie niniejszej sprawy należy poprzeć nie prawem stanowionym obecnie, a prawem jakie obowiązywało w tamtym okresie.
W pismach procesowych z 18 października 2023 r. i 16 listopada 2023 r. skarżący podtrzymali swoje wcześniejsze twierdzenia, podważając tezę organów w zakresie rzekomego uregulowania stanu prawnego gruntu i podkreślając, że organ I instancji – z uwagi na treść ww. wyroku – zobowiązał się do przeprowadzenia aktualizacji ewidencji gruntu, co nie zostało wykonane, a co z kolei powoduje w zasadzie bezwzględną przesłankę do zaskarżenia wadliwej prawnie decyzji. Z uwagi na dalsze podważanie przez ŚWINGiK prawa własności skarżących do obecnego gruntu ww. działek, powstałego w wyniku utworzenia ewidencji gruntów w końcówce lat sześćdziesiątych ub. wieku na podstawie tabel likwidacyjnych (co wynika z pisma Archiwum Państwowego w Kielcach) strony wniosły o przeprowadzenie postępowania dowodowego z załączonej dokumentacji na okoliczność uwiarygodnienia ich prawa do tego gruntu oraz "obalenia bezpodstawnych tez uzurpatorów". Dodatkowo, skarżący w sposób szczegółowy opisali zmiany w prawie własności przedmiotowych działek, jakie zachodziły na przestrzeni dekad. Ich zdaniem O. jako właściciel tabeli nr 283, posługując się fałszywymi dokumentami i nie posiadając uprawnienia do własności z tabeli 59 zagrabiła mienie skarżących, które w wyniku fałszywej dokumentacji stało się gruntem z tabeli 283, co w rzeczywistości spowodowało że w sposób nieustalony nieużytki miejskie i pastwiska stały się osadą z zabudowaniami znajdującymi się na gruncie z tabeli 59. Z uwagi na skomplikowany charakter sprawy skarżący przedłożyli m.in. sporządzone drzewo genealogiczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Na rozprawie sądowej w dniu 29 listopada 2023 r. skarżąca poparła skargę i złożyła do akt kopię aktu notarialnego z 27 maja 1970 r., twierdząc że składała ten dokument w toku postępowania administracyjnego, ale obecnie w aktach go nie ma. Wskazała, że na zarysie pomiarowym z 1947 r. – którego oryginał okazała i którego identyczność z jego pomniejszeniem znajdującym się na k. 44 akt administracyjnych stwierdził Przewodniczący – znajdują się opisane nieruchomości sąsiadów poprzednika skarżących, tj. S. C. i J. D. Stąd zdaniem skarżącej ma wynikać identyfikacja działki, o którą jest sprawa. Tę identyfikację potwierdza również protokół graniczny z 16 maja 1970 r. (k. 66 akt organu II instancji).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja ŚWINGiK, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Włoszczowskiego o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta [...], polegającej na wykazaniu praw własności stron do nieruchomości wykazanej w tabeli likwidacyjnej nr [...] na podstawie aktu notarialnego z 15 grudnia 1954 r., aktu notarialnego z 16 kwietnia 1957 r. oraz protokołu z 12 sierpnia 1977 r., będącego podstawą wydania aktu własności.
Zgodnie z art. 24 ust. 2a, 2b i 2c P.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (ust. 2a).
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (ust. 2b).
Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2c).
Postępowanie ewidencyjne jest postępowaniem rejestrowym, co oznacza, że nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, budynków, lokali ani nie nadaje tych praw, rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Wprowadzane w trakcie procedury aktualizacji zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych (m.in. zmiany granic i powierzchni działek) przez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej, który winien być utrzymywany w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Uaktualnienie informacji na wniosek wymaga wskazania dokumentacji geodezyjnej, potwierdzającej zasadność proponowanej zmiany (por. m.in. wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r., sygn. I OSK 3227/18, wyrok WSA w Gliwicach z 10 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Gl 1143/19).
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach – wyrokiem z 22 lipca 2020 r. o sygn. akt II SA/Ke 983/19 – uchylił wydaną uprzednio decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z 1 października 2019 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Włoszczowskiego z 12 sierpnia 2019 r. o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości położonych w obrębie [...] miasta [...] oznaczonych jako działki nr [...]na rzecz M. S. i A. S.
Podkreślenia jednak wymaga, że – wbrew konsekwentnemu twierdzeniu skarżących – wydając ten wyrok (opubl. w CBOSA i znany Sądowi z urzędu) Sąd nie orzekł o tym, że organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do dokonania aktualizacji na podstawie posiadanych dokumentów. Stanowisko takie nie wynika ani z samego wyroku, ani z jego uzasadnienia. Wyrokiem tym uchylono decyzje organów obu instancji wydane w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości, a więc prowadzonego w zupełnie innej materii. Motywem takiego rozstrzygnięcia było błędne zinterpretowanie żądania skarżącej i przyjęcie, że wnosiła ona o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, podczas gdy – zdaniem Sądu orzekającego w sprawie – w istocie żądanie wnioskodawczyni nie miało nic wspólnego ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości, ale ograniczało się do kompetencji Starosty wynikających z przepisów P.g.k. i rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd polecił Staroście rozpoznanie wniosku skarżącej zgodnie z rzeczywiście wyrażonym w nim żądaniem, mając na względzie uwagi Sądu i przede wszystkim fakt, że wniosek ten koncentrował się na kompetencjach organu wynikających z P.g.k. oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przede wszystkim jednak Sąd w końcowej części uzasadnienia wyraźnie podkreślił, że: "Z uwagi na przyczynę uchylenia decyzji Sąd nie wypowiada się w kwestiach merytorycznych, a w szczególności nie przesądza sposobu załatwienia wniosku skarżącej, w tym przedmiocie bowiem – na gruncie wspomnianych przepisów – organ jak dotąd nie zajął stanowiska". Odnosząc się zatem do zarzutu skarżących odwołującego się do wspomnianego wyroku WSA w Kielcach, musi on zostać uznany za całkowicie bezpodstawny i oparty na mylnym odczytaniu motywów uzasadnienia i wytycznych Sądu.
Dalej należy podzielić stanowisko ŚWINGiK co do tego, że Starosta ponownie rozpoznając sprawę prawidłowo zidentyfikował jej przedmiot.
Skarżący podstaw żądanej aktualizacji upatrywali przede wszystkim w umowie sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 21 listopada 2018 r., a także szeregu dokumentów historycznych – począwszy od umowy kupna-sprzedaży z 13 sierpnia 1892 r., na podstawie której M. P. sprzedał A. S. grunt opisany w tabeli likwidacyjnej pod numerem [...] stanowiący działkę ziemi uprawnej w miejscowości "[...]", graniczący ze wschodu z ziemią spadkobierców O. C. , z południa z drogą [...], od zachodu z ziemią J. S., z od północy z drogą [...]. W umowie wyrażonej we wspomnianym akcie notarialnym z dnia 21 listopada 2018 r. H. S. oświadczył, że "w trybie art. 1051-1057 K.c. sprzedaje w równych częściach A. S. oraz M. S. (...) cały spadek po rodzicach W. S. S. i M. L. S. oraz po bracie W. A. S., nabyty przez niego w drodze dziedziczenia ustawowego (...) obejmujący wyłącznie grunt orny pochodzący z dawnej części osady mieszczańskiej, położonej we W. w miejscowości "Przy drodze [...]", zawierającej obszaru 1,40 ha (jeden hektar czterdzieści arów), zapisanej w tabeli likwidacyjnej miasta [...] pod nr [...] (pięćdziesiąt dziewięć)".
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że na podstawie ww. umowy doszło do nabycia przez skarżących spadku, a zatem ogółu praw i obowiązków majątkowych zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób (art. 922 K.c.). Nabywca spadku wstępuje w prawa i obowiązki spadkobiercy (art. 1053 K.c.). Nie doszło tu zatem do zawarcia typowej umowy sprzedaży określonego składnika majątkowego, ale całego spadku. Trzeba przy tym zauważyć, że nawet jeśli przyjąć, iż H. S. w dacie sprzedaży posiadał prawo do całego spadku po S. S.u, obejmującego również wspomnianą nieruchomość, udział w wysokości 1/3 w tym spadku nabył w drodze umowy sprzedaży od K. G., co wprost wyrażono także w § 1 pkt 5) umowy z dnia 21 listopada 2018 r. Tymczasem w § 4 umowy sprzedał skarżącym "(...) cały spadek po rodzicach W. S. i M. L. S. oraz po bracie W. A. S., nabyty przez niego w drodze dziedziczenia ustawowego (...)". Powstać może zatem wątpliwość, czy H. S. sprzedał w ten sposób również udział nabyty w drodze umowy sprzedaży od K. G. (chyba że udział ten z jakichś powodów nie obejmował przedmiotowego gruntu).
Nie jest to jednak kwestia stanowiąca zasadniczy problem w tej sprawie. Nawet bowiem jeśli przyjąć, że skarżący nabyli całość spadku po S. S., a w każdym razie prawo do przedmiotowego gruntu, sporną nieruchomość wymieniono w akcie notarialnym z 21 listopada 2018 r. jako składnik spadku – miał on obejmować "grunt orny pochodzący z dawnej części osady mieszczańskiej, położonej we W. w miejscowości "Przy drodze [...]", zawierającej obszaru 1,40 ha (jeden hektar czterdzieści arów), zapisanej w tabeli likwidacyjnej miasta [...] pod nr [...] (pięćdziesiąt dziewięć)". Tego rodzaju wskazanie nieruchomości ma charakter opisowy, ogólny, w akcie nie odesłano w szczególności do żadnych dokumentów (poza tabelą likwidacyjną miasta [...]) pozwalających określić szczegółowe parametry indywidualizujące tę nieruchomość, takie jak dokładne położenie i granice. W tej sytuacji w ocenie Sądu w sposób w pełni zasadny Starosta Włoszczowski powołując się na art. 79a § 2 K.p.a. poinformował wnioskodawczynię pismem z 27 września 2021 r., że zachodzi konieczność dostarczenia dokumentacji geodezyjnej synchronizującej nieruchomość opisaną we wniosku jako nieruchomość zapisaną pod nr [...] w tabeli likwidacyjnej osady [...] z numerami działek występującymi aktualnie w ewidencji gruntów miasta [...] obręb [...]. Na skutek tego skarżąca złożyła opracowanie pt. "Sprawozdanie z poszukiwania dokumentów dotyczących tabeli likwidacyjnej na osadę [...] pod nr [...]", autorstwa geodety uprawnionego R. R.. Wynika z niego, że pomimo badania dokumentów w PODGiK (archiwum geodezji we W.), w sądzie wieczystoksięgowym, Archiwum Państwowym w Kielcach i Archiwum Państwowym w Warszawie, nie udało się odnaleźć dokumentów pozwalających dokonać takiej synchronizacji. We wnioskach opracowania stwierdzono, że nie ulega wątpliwości, iż M. S. jest współwłaścicielką obszaru 1,40 ha zapisanego w tabeli likwidacyjnej miasta [...] pod nr [...], który nabyła na podstawie aktu notarialnego rep. A nr 3829/2018 w dniu 21 listopada 2018r. Według wiedzy M. S. ww. grunt odpowiada działkom aktualnie oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków pod numerami [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] miasta [...]. Ww. działki ewidencyjne zajmowane są aktualnie przez dawną bazę P. oraz P. i nowy budynek, w którym znajduje się sklep [...]. Aby jednak móc sporządzić dokumentację geodezyjną, która umożliwi odnalezienie i odzyskanie przedmiotowej nieruchomości, niezbędne jest jej zlokalizowanie w odniesieniu o aktualne dane ewidencyjne. Posiadając mapy, zarysy, szkice lub inne dokumenty kartograficzne można odtworzyć granice dawnej nieruchomości i wykazem synchronizacyjnym pokazać jakim aktualnie działkom odpowiadają dawne nieruchomości. W przypadku przedmiotowej nieruchomości – jak dalej wynika z opracowania – są pewne informacje świadczące o położeniu nieruchomości, jednak na ich podstawie nie da się wykonać dokumentacji geodezyjnej i określić jakim aktualnie działkom odpowiada tabela likwidacyjna miasta [...] pod nr [...]. Wykonanie takiej dokumentacji wymaga posiadania map, szkiców, zarysów pomiarowych z jasno opisaną nieruchomością jako tabela likwidacyjna [...]. Wszystkie inne informacje zawarte w dokumentach archiwalnych i dawnych aktach notarialnych mogą służyć orientacyjnemu zlokalizowaniu nieruchomości, ale nie mogą być podstawą do wykonania dokumentacji geodezyjnej. Do momentu odszukania przedmiotowych dokumentów, których brak jest w rodzinnym archiwum M. S., archiwum geodezji, ksiąg wieczystych czy Archiwum Państwowym, nie ma możliwości, według autora sprawozdania, wykonania jakichkolwiek opracowań geodezyjnych określających zasięg tabeli likwidacyjnej miasta [...] pod nr [...].
W dalszym toku postępowania Starosta Włoszczowski podjął próbę zwrócenia się do Archiwum Państwowego w Kielcach (k. 753 akt organu I instancji) o przesłanie poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów związanych z tabelą likwidacyjną miasta [...] pod nr [...], w tym szkiców, map, zarysów, a także rejestrów w których przedmiotowa tabela likwidacyjna jest wyszczególniona (np. rejestry pomiarowe). Uzyskano jednak odpowiedź (k. 760 akt organu I instancji), że wybrane jednostki z przedmiotowego zespołu archiwalnego przechodzą proces planowej konserwacji i odkażania i w związku z tym nie ma możliwości przesłania kopii wnioskowanych dokumentów. W piśmie podniesiono również, że Archiwum nie prowadzi ewidencji gruntów i budynków oraz nie przechowuje materiałów pogrupowanych w teczki na poszczególne nieruchomości. W oparciu wyłącznie o podany numer tabelowy nieruchomości nie można prowadzić skutecznych poszukiwań. Na przestrzeni lat numery tabelowe osad włościańskich (odpowiednik numerów działek) ulegały zmianom, podobnie mogli zmieniać się również właściciele. W wyniku poszukiwań przeprowadzonych w archiwalnych bazach danych i pomocach ewidencyjnych nie odnaleziono map i planów Włoszczowy, na których widnieje osada tabelowa Nr [...].
Przy piśmie z dnia 17 lutego 2023 r. Archiwum potwierdziło informację dot. konserwacji dokumentów i przesłało uwierzytelnione kserokopie dokumentów z rejestru pomiarowego miasta [...] z 1868 r. z wpisami dotyczącymi pozycji Nr [...] wg. projektu tabeli likwidacyjnej.
W tej sytuacji, na wyraźne żądanie skarżącej (k. 790, 794), zdaniem której w sprawie zebrany został kompletny materiał dowodowy, Starosta Włoszczowski zakończył postępowanie i wydał decyzję z dnia 14 kwietnia 2023 r.
W ocenie Sądu postępowanie organu w opisanym wyżej zakresie należy uznać za prawidłowe, zwłaszcza że to na stronie składającej wniosek do organu spoczywa obowiązek właściwego udokumentowania zasadności zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków (jak wynika z akt sprawy skarżąca samodzielnie także próbowała pozyskać informacje w Archiwum Państwowym w Kielcach – por. pisma z k. 70-71 akt organu II instancji). Jak zaś wynika z powyższych wywodów, w tym z przedłożonego przez M. S. "Sprawozdania z poszukiwania dokumentów dotyczących tabeli likwidacyjnej na osadę [...] pod nr [...]", w przypadku przedmiotowej nieruchomości istnieją co prawda pewne informacje świadczące o położeniu nieruchomości, jednak na ich podstawie nie da się wykonać dokumentacji geodezyjnej i określić jakim aktualnie działkom odpowiada tabela likwidacyjna miasta [...] pod nr [...]. Wykonanie takiej dokumentacji wymaga bowiem posiadania map, szkiców, zarysów pomiarowych z jasno opisaną nieruchomością jako tabela likwidacyjna [...]. Wszystkie inne informacje zawarte w dokumentach archiwalnych i dawnych aktach notarialnych mogą służyć wyłącznie orientacyjnemu zlokalizowaniu nieruchomości, ale nie mogą być podstawą do wykonania dokumentacji geodezyjnej. Do momentu odszukania przedmiotowych dokumentów nie ma możliwości wykonania jakichkolwiek opracowań geodezyjnych określających zasięg tabeli likwidacyjnej miasta [...] pod nr [...]. Jest to bardzo jasne i jednoznaczne stanowisko – wyrażone przez uprawnionego geodetę na zlecenie samej skarżącej – i wynika z niego, że aktualnie nie jest możliwe sporządzenie dokumentacji synchronizującej na potrzeby postępowania ewidencyjnego "grunt orny pochodzący z dawnej części osady mieszczańskiej, położonej we W. w miejscowości "Przy drodze [...]", zawierającej obszaru 1,40 ha (jeden hektar czterdzieści arów), zapisanej w tabeli likwidacyjnej miasta [...] pod nr [...]", którego dotyczy akt notarialny z 21 listopada 2018 r. i poprzedzające go dokumenty, z aktualnymi działkami – z dokładnym określeniem granic (punktów granicznych), położenia czy powierzchni konkretnych nieruchomości, bo tylko taka dokumentacja geodezyjna mogłaby stanowić podstawę aktualizacji. Póki co, jak zauważył autor ww. opracowania, informacje zawarte w dokumentach archiwalnych czy aktach notarialnych, mogą służyć jedynie orientacyjnemu zlokalizowaniu nieruchomości, ale nie mogą być podstawą do wykonania tego rodzaju dokumentacji geodezyjnej.
Aktualnie zatem wyłącznie na podstawie wskazania przez M. S. ustalono, że nieruchomość opisana we wniosku (zajmowana aktualnie przez dawną bazę P. oraz P. i nowy budynek, w którym znajduje się sklep [...]) ma odpowiadać nieruchomości oznaczonej numerami działek [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...] miasta [...]. Jak się zaś okazuje, wszystkie ww. działki mają obecnie uregulowany stan prawny. I tak:
- działka nr A/4 o powierzchni 0,0845 ha ujawniona jest w jednostce rejestrowej G.196 jako własność G. Spółka Jawna – na podstawie księgi wieczystej;
- działka nr A/6 o powierzchni 0,7780 ha ujawniona jest w jednostce rejestrowej G.566 jako własność Gminy [...] w użytkowaniu wieczystym L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – na podstawie księgi wieczystej;
- działki nr A/7 o powierzchni 0,3467 ha oraz działka nr A/8 o powierzchni 0,01 ha ujawnione są w jednostce rejestrowej G.725 jako własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – na podstawie księgi wieczystej;
- działka nr A/11 o powierzchni 0,0985 ha ujawniona jest w jednostce rejestrowej G.771 jako własność Skarbu Państwa w zarządzie P. – na podstawie księgi wieczystej; w tej samej jednostce rejestrowej ujawniona jest działka nr A/14 o powierzchni 0,0674 ha – na podstawie księgi wieczystej;
- działka nr A/12 o powierzchni 0,0858 ha, ujawniona jest w jednostce rejestrowej G.772 jako własność O. – na podstawie księgi wieczystej;
- działka nr A/16 o powierzchni 0,5839 ha oraz działka nr A/18 o powierzchni 0,3199 ha ujawnione są w jednostce rejestrowej G.195 jako własność P.– na podstawie księgi wieczystej;
- działka nr A/17 o powierzchni 0,0274 ha oraz działka nr A/19 o powierzchni 0,0107 ha i działka nr A/20 o powierzchni 0,0054 ha ujawnione są w jednostce rejestrowej G.788 jako własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie P.– na podstawie księgi wieczystej.
Podkreślenia wymaga, że rolą ewidencji, co wynika już także z powyższych rozważań, nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących kwestii przysługiwania prawa własności i jego zasięgu. Z tego powodu poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Służą temu takie postępowania jak rozgraniczenie nieruchomości, uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy powództwo o ustalenie albo o ochronę własności. Organy ewidencyjne są uprawnione jedynie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów uzasadnione jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów (por. m.in. wyrok WSA w Lublinie z 6 lipca 2023 r., sygn. III SA/Lu 94/23). Organ ewidencyjny nie mógł zatem zajmować się np. kwestią, czy OSP we W., posługując się fałszywymi dokumentami i nie posiadając uprawnienia do własności z tabeli 59 "zagrabiła mienie skarżących, które w wyniku fałszywej dokumentacji stało się gruntem z tabeli 283".
W świetle powyższych wywodów całość przedstawionej przez skarżących dokumentacji jest niewystarczająca dla dokonania wnioskowanej aktualizacji, brak jest bowiem możliwości zsychronizowania za pomocą dokumentacji geodezyjnej gruntu nabytego przez skarżących z aktualnymi działkami, które dodatkowo – ustalone wyłącznie na podstawie subiektywnego wskazania skarżącej – posiadają uregulowany stan prawny. Zgromadzona dokumentacja skupia się na wykazaniu praw właścicielskich skarżących do gruntu opisanego jak w akcie notarialnym z 21 listopada 2018 r., jednak nie pozwala na zidentyfikowanie go w sposób geodezyjny, a co najwyżej – jak to określił autor opracowania złożonego przez skarżącą – orientacyjny, co nie może być podstawą dokonania wnioskowanej aktualizacji.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI