II SA/Gl 831/22

II SA/Gl 831/22 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Artur Żurawik /przewodniczący/
Krzysztof Nowak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 477/23 - Postanowienie NSA z 2023-04-06
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 559
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 par. 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska,, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Pochopin, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2022 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. T. na uchwałę Rady Miasta Bielsko-Biała z dnia 24 marca 2022 Nr XLIII/1011/2022 w przedmiocie: zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Uzasadnienie
B.T. (dalej: "Skarżący") wniósł skargę na uchwałę nr XLIIl/1011/2022 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 24 marca 2022 r. w sprawie uchwalenia zmiany w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w Wapienicy, pomiędzy ulicą Bohaterów Monte Cassino, ulicą Alabastrową, linią kolejową relacji Bielsko-Biała-Cieszyn, a ulicą Lajkonika, w obrębach Wapienica i Międzyrzecze Górne (dalej: "m.p.z.p.").
W skardze zarzucił uchwale w jej części tj. § 1 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej w Bielsku-Białej, nadającej nowe brzmienie zapisowi w § 6 w pkt 1 lit a) uchwały nr XLIV/1063/2009 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 30 czerwca 2009 r.: "na całym terenie objętym projektem planu - zakaz lokalizacji określonych w przepisach odrębnych instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z wyjątkiem instalacji do termicznego przekształcania odpadów innych niż niebezpieczne na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem "C", rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 9 ust. 4, 15 ust. 1 i 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( t.j. Dz.U z 2022 r., poz. 503 ze zm.) – dalej: "u.o.p.z.p.", poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że kwestionowany zapis zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zgodny z postanowieniami studium.
W konsekwencji zgłoszonego zarzutu Skarżący wniósł o:
1. wstrzymanie wykonania zaskarżonej części uchwały na podstawie art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.j. Dz.U z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a."
2. stwierdzenie nieważności zaskarżonej części uchwały na podstawie art. 147 p.p.s.a.
3. przeprowadzenie rozprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że kwestionuje zapis § 1 pkt 1 uchwalonej uchwały Rady Miejskiej w Bielsku-Białej, nadającej nowe brzmienie zapisowi w § 6 w pkt 1 lit. a: " na całym terenie objętym projektem planu- zakaz lokalizacji określonych w przepisach odrębnych instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z wyjątkiem instalacji do termicznego przekształcania odpadów innych niż niebezpieczne na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem C", jako zapisu odmiennego (różnego, niezgodnego) z treścią obowiązującego w przedmiotowym zakresie wyrysu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Bielska Białej stanowiącego załącznik 1a do projektu przedmiotowej uchwały.
W ocenie skarżącego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Bielska Białej dla zakresu objętego uchwaloną zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego:
- nie wskazuje w jakimkolwiek zakresie terenów obiektów i urządzeń gospodarki odpadami (oznaczenie "O") a taką funkcję ma mieć spalarnia śmieci (instalacja termicznego przekształcania odpadów ),
- przeciwnie studium precyzyjnie wskazuje, że teren objęty proponowanymi zmianami posiada przeznaczanie od "Z" (zieleń dolin rzek i potoków), poprzez "U" (obszar koncentracji funkcji usługowej), "UA" (obszar aktywności gospodarczej, wytwórczości i usług), "EC" (infrastruktura ciepłownicza, teren obiektów i urządzeń infrastruktury ciepłowniczej), a więc w żadnej mierze nie można przypisać tych zdefiniowanych przeznaczeń do lokalizowania tam spalarni śmieci (instalacji termicznego przekształcania odpadów ).
Skarżący wskazał, że powyższa sprzeczność pomiędzy zapisami studium, a uchwalonymi zapisami zmiany planu zagospodarowania, eliminuje możliwość prawnie skutecznego przeprowadzenia zmiany planu, bez uprzedniej zmiany i odpowiedniego dostosowania brzmienia zapisów i map studium.
Skarżący uzasadniając swoje stanowisko przywołał stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2019 r., l OSK 2333/17, LEX nr 2743129.
Uzasadniając swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały Skarżący wskazał, że jest mieszkańcem i posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego na osiedlu mieszkaniowym w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w B. w linii prostej ok. 1,5 km od nieczynnej od lat elektrociepłowni przy ul. Londzia, na terenie której gmina planuje realizację inwestycji polegającej na budowie spalarni śmieci. W ocenie Skarżącego uchwalona zmiana planu zagospodarowania tj. niewielkiego jego fragmentu, docelowo narusza prawa wielu tysięcy mieszkańców, poprzez zakres oddziaływania emisyjnego w tym również jego. Jego daniem, na przedmiotowym terenie od bardzo dawna nie ma żadnej emisji z kotłowni węglowej, a planowana emisja ze spalania śmieci ma w sposób oczywisty większą toksyczność. Skarżący wywodzi swój interes prawny z prawa własności wypływającego z treści art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 64 Konstytucji RP, zaś jego naruszenia upatruje w wynikającym z zaskarżonej uchwały ograniczeniu przysługujących mu uprawnień w wykonywaniu i dysponowaniu tym prawem. Na potwierdzenie swojego stanowiska Skarżący wskazał na załączony do skargi fragment, zleconej przez spółkę Z S.A. w B., Analizy Wielokryteriowej planowanej instalacji termicznego przekształcania odpadów dla aglomeracji Bielsko-Biała, która na stronie 118-119 obejmowała zakres oddziaływania i ilości mieszkańców w promieniu do 3000 m od dawnej elektrociepłowni. Zdaniem skarżącego ta analiza wskazuje, że jego prawa znajdują się w zakresie oddziaływania planowanej instalacji.
Prezydent Miasta Bielsko-Biała (dalej: "Organ") reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniósł o:
1) odrzucenie skargi w całości z uwagi na brak legitymacji Skarżącego do jej wniesienia, albo, w razie uznania, że Skarżący posiada legitymację do wniesienia Skargi, oddalenie skargi w całości;
2) zasądzenie od Skarżącego na rzecz Organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;
3) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
a. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Bielska- Białej, przyjęte uchwałą nr XIX/487/2012 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 29 maja 2012 r. - Części 2 Kierunki Zagospodarowania Przestrzennego Miasta - wyciąg str. 1-5, 29-30,
b. Analizy Wielokryterialnej Planowanej Instalacji Termicznego Przekształcania Odpadów dla Aglomeracji Beskidzkiej - Raport z dnia 19.10.2020 r. - wyciąg str. 1-4, 29-30.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Organ wskazał, że w jego ocenie Skarżący nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały Rady Miejskiej Bielska-Białej ponieważ w żaden sposób nie wykazał prawdziwości swoich twierdzeń w zakresie legitymacji do wniesienia skargi, ani nie przedłożył dokumentów, które potwierdzałyby fakt przysługiwania mu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. W ocenie Organu Skarżący powołując się na przysługujące mu prawo do lokalu położonego w odległości aż 1,5 km w linii prostej od obszaru, którego dotyczy zaskarżona uchwała, przyznaje tym samym, że nie dotyczy ona w istocie jego praw. Zdaniem organu zaskarżona uchwała nie ma żądnego wpływu na prawa lub obowiązki Skarżącego, ponieważ lokal, którego jest właścicielem znajduje się poza obszarem objętym zaskarżoną uchwałą i nie można go uznać nawet za obszar sąsiadujący z obszarem objętym tą uchwałą, gdyż znajduje się w odległości aż 1,5 km od miejsca planowanej inwestycji. Organ przywołał na poparcie stanowiska orzecznictwo sądów administracyjnych w tym wyroki: NSA z 29 grudnia 1999 r. IV SA 1501/99, i z dnia 3 września 2004 r., I OSK 476/04). Ponadto Organ wskazał, że lokal położony w odległości 1,5 km od obszaru którego dotyczy zaskarżona uchwała, znajduje się poza obszarem oddziaływania ewentualnej instalacji termicznego przetwarzania odpadów. Jak bowiem wynika z art. 74 ust. 4a pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029), przez obszar oddziaływania przedsięwzięcia rozumie się przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu. Ponadto załączony do skargi wycinek z Analizy Wielokryteriowej planowanej instalacji do termicznego przekształcania odpadów nie zawiera stwierdzenia, że przedmiotowa inwestycja będzie oddziaływać na obszar w promieniu 3000 m. Przedmiotowa analiza przedstawia jedynie dane o liczbie mieszkańców w tym obszarze.
Odnosząc się do postawionych zarzutów Organ wskazał, że w Rozdziale IV pkt 16 Studium pt.: "INFRASTRUKTURA CIEPŁOWNICZA"'* (str. 30 dokumentu pt: "Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Bielska-Białej Część 2 Kierunki Zagospodarowania Przestrzennego Miasta), wprost wskazano, że:
"Po likwidacji Ciepłowni Rejonowej w Wapienicy dopuszcza się przebudowę tego obiektu oraz lokalizację na tym terenie nowych obiektów infrastruktury ciepłowniczej, w tym związanych z termicznym przekształcaniem odpadów z odzyskiem wytwarzanej energii cieplnej."
Tym samym w ocenie Organu, już na etapie uchwalania Studium w 2012 r. Organ przewidywał lokalizację instalacji do termicznego przekształcania odpadów na terenach położonych w Wapienicy na miejscu Ciepłowni Rejonowej w Wapienicy. Zdaniem Organu w świetle takich zapisów zarzut, że zaskarżona uchwała, która wprowadziła taką możliwość do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu, jest sprzeczna ze Studium, uznać należy za całkowicie bezpodstawny. Potwierdza to również argument, że w zmienianej zaskarżoną uchwałą uchwale nr XLIV/1063/2009 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w Wapienicy, pomiędzy ulicą Bohaterów Monte Cassino, ulicą Alabastrową, linią kolejową relacji Bielsko - Biała - Cieszyn, a ulicą Lajkonika, w obrębach Wapienica i Międzyrzecze Górne, w § 17 części tekstowej przewidziano przeznaczenie terenu pod obiekty infrastruktury ciepłowniczej, a także dopuszczenie przebudowy istniejących obiektów i infrastruktury technicznej, oraz dopuszczenie rozbudowy istniejących i realizacją nowych obiektów związanych z funkcją ciepłownictwa (w tym np. obiektów gospodarki odpadami z odzyskiem wytwarzanej energii cieplnej). Organ zwrócił także uwagę, że z treści Studium wynika jednoznacznie, że instalację termicznego przetwarzania odpadów przyporządkowano symbolowi "EC" gdyż w Rozdziale IV pkt 16 Studium pt.: "Infrastruktura ciepłownicza" (str. 30 dokumentu pt.: "Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Bielska-Białej Część 2 Kierunki Zagospodarowania Przestrzennego Miasta") przewidziano, że na obszarach oznaczonych symbolem "EC":
"Po likwidacji Ciepłowni Rejonowej w Wapienicy dopuszcza się (...) lokalizację na tym terenie nowych obiektów infrastruktury ciepłowniczej, w tym związanych z termicznym przekształcaniem odpadów z odzyskiem wytwarzanej energii cieplnej."
W ocenie Organu instalacja termicznego przekształcania odpadów została w Studium potraktowana jako część infrastruktury ciepłowniczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Podstawę prawną wniesionej przez skarżącego skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm.) - zwanej dalej u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje zatem w sytuacji, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały.
Skarga z art. 101 ust. 1 us.g. nie ma charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004, Nr 7, poz. 114). Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4). Skarżący winien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, Lex nr 81964). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego.
W orzecznictwie przyjmuje się powszechnie, iż sam interes prawny może być wywodzony z prawa własności. Zatem każdy właściciel nieruchomości objętej zapisami (znajdującej się w obszarze odziaływania postanowień) studium lub planu ma interes prawny. Natomiast, aby przyjąć legitymację do skarżenia tych aktów i uruchomić kontrolę sądową strona skarżąca musi jeszcze wykazać, że uchwała w przedmiocie studium lub planu zagospodarowania przestrzennego wpływa na przysługujące jej prawo własności w aspekcie naruszenia interesu prawnego a nie faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2022 r. II OSK 2336/19, LEX nr 3403885).
Wprowadzone zaskarżoną uchwałą postanowienie nie ma, w ocenie Sądu, wpływu na sferę praw i obowiązków Skarżącego. Słusznie podnosi w odpowiedzi na skargę Organ, że znajdujący się w odległości 1,5 km od planowanej inwestycji ciepłowniczej, związanej również z termicznym przekształcaniem odpadów (z wyjątkiem niebezpiecznych), lokal będący własnością Skarżącego nie znajduje się w obszarze, na którym ma być realizowana inwestycja (objętym zmiana m.p.z.p.), ani w bezpośrednim jej sąsiedztwie.
Sam fakt obawy przed realizacją inwestycji w postaci instalacji termicznego przetwarzania odpadów w planowanej ciepłowni dla miasta Bielsko-Biała oraz hipotetycznym jej oddziaływaniem na środowisko i mieszkańców w obszarze 1,5 km od niej, nie stanowi podstawy do uznania, że Skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały, która daje taką możliwość.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, aby zaskarżona uchwała nr XLIIl/1011/2022 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 24 marca 2022 r. w sprawie uchwalenia zmiany w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w Wapienicy, pomiędzy ulicą Bohaterów Monte Cassino, ulicą Alabastrową, linią kolejową relacji Bielsko-Biała-Cieszyn, a ulicą Lajkonika, w obrębach Wapienica i Międzyrzecze Górne narusza interes prawny Skarżącego.
Jak stanowi art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie powołanego wyżej przepisu orzekł jak w sentencji.