II SA/Ke 486/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję odmawiającą statusu bezrobotnego studentce studiów stacjonarnych weekendowych, nakazując ponowne zbadanie sprawy pod kątem gotowości do podjęcia pracy.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania statusu osoby bezrobotnej P. N., która studiowała na studiach stacjonarnych w trybie weekendowym. Organy administracji uznały, że studia stacjonarne wykluczają posiadanie statusu bezrobotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił te decyzje, wskazując na potrzebę wykładni celowościowej i systemowej przepisów, a także konieczność indywidualnego badania gotowości do podjęcia pracy przez studentów studiów weekendowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę P. N. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego, która utrzymała w mocy decyzję o uchyleniu wcześniejszej decyzji uznającej P. N. za osobę bezrobotną. Problem prawny dotyczył interpretacji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (u.p.z.) w kontekście statusu studenta studiów stacjonarnych. Organy administracji przyjęły, że studia stacjonarne, niezależnie od harmonogramu zajęć, wykluczają możliwość posiadania statusu bezrobotnego. Sąd administracyjny uznał jednak, że taka wykładnia jest zbyt literalna i pomija cel ustawy, jakim jest promocja zatrudnienia i łagodzenie skutków bezrobocia. Podkreślono, że definicja bezrobotnego wymaga zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd wskazał, że studia stacjonarne odbywające się wyłącznie w weekendy mogą nie wykluczać tej gotowości i wymagać indywidualnej analizy sprawy (ad casum). W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych wytycznych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, możliwość posiadania statusu bezrobotnego przez studenta studiów stacjonarnych odbywających się w trybie weekendowym wymaga indywidualnego badania gotowości do podjęcia zatrudnienia, a sama forma studiów nie może być jedyną podstawą do odmowy przyznania tego statusu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że literalna wykładnia przepisów wykluczająca studentów studiów stacjonarnych z kręgu osób bezrobotnych jest nieadekwatna do celu ustawy, jakim jest promocja zatrudnienia. Kluczowa jest gotowość do podjęcia pracy, a studia weekendowe mogą nie kolidować z tą gotowością, co wymaga indywidualnej analizy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
u.p.z. art. 2 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Definicja osoby bezrobotnej, kluczowy przepis w sprawie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie obowiązku należytego uzasadnienia decyzji, w tym odniesienia się do wszystkich zarzutów strony.
u.p.s.w.n. art. 63 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Definicja studiów stacjonarnych i niestacjonarnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Studia stacjonarne odbywające się w weekendy nie wykluczają gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Należy stosować wykładnię celowościową i systemową przepisów, a nie tylko literalną. Organy administracji nie odniosły się do wszystkich istotnych zarzutów strony w uzasadnieniu decyzji.
Odrzucone argumenty
Studia stacjonarne z definicji wykluczają posiadanie statusu osoby bezrobotnej. Organ I i II instancji działał prawidłowo, opierając się na literalnym brzmieniu przepisów.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób jednak zaakceptować takiej interpretacji powołanego przepisu, która ogranicza się do jego językowego znaczenia, a pomija przede wszystkim kontekst systemowy i funkcjonalny. zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej są realizowane przede wszystkim w celu pełnego i produktywnego zatrudnienia przedmiotowe zagadnienie winno być każdorazowo badane ad casum, nie może zaś przesądzać wyłącznie określenie danego rodzaju studiów jako stacjonarne bądź niestacjonarne.
Skład orzekający
Renata Detka
przewodniczący
Krzysztof Armański
sprawozdawca
Jacek Kuza
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji osoby bezrobotnej w kontekście studiów stacjonarnych, zwłaszcza weekendowych; konieczność stosowania wykładni celowościowej i systemowej w prawie administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji studenta studiów weekendowych i wymaga indywidualnej analizy każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu studentów próbujących pogodzić naukę z poszukiwaniem pracy i korzystaniem z urzędów pracy. Wykładnia przepisów jest kluczowa dla wielu osób.
“Czy weekendowe studia stacjonarne blokują status bezrobotnego? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 480 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 486/24 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2024-11-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Jacek Kuza Krzysztof Armański /sprawozdawca/ Renata Detka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6330 Status bezrobotnego Hasła tematyczne Bezrobocie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 475 art. 2 ust. 1 pkt 2 , art. 63 ust. 1 Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 5 lipca 2024 r. znak: PSZ.IV.8640.85.2024 w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz P. N. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z 5.07.2024 r. znak: PSZ.IV.8640.85.2024 Wojewoda Świętokrzyski utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty Kazimierskiego w dniu 7.05.2024 r., znak: EŚ/150120/00003/2024, w sprawie uchylenia decyzji wydanej z upoważnienia Starosty Kazimierskiego znak: EŚ/150120/00003/2023, nr: 79/KB/02/23, z dnia 9.02.2023 r. orzekającej o uznaniu P. N. za osobę bezrobotną z dniem 9.02.2023 r., oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku oraz odmówienia uznania P. N. za osobę bezrobotną z dniem 9.02.2023 r. z powodu odbywania studiów na studiach stacjonarnych. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że P. N. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kazimierzy Wielkiej w dniu 9.02.2023 r. i na mocy decyzji z tego samego dnia została uznana z dniem 9.02.2023 r. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji zainteresowana otrzymała "Informację dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy (prawa i obowiązki)", zawierającą w swej treści informację w zakresie definicji bezrobotnego, jak również zobowiązała się do zawiadamiania Urzędu Pracy osobiście o wszelkich zmianach w danych przekazanych w trakcie rejestracji oraz w złożonych oświadczeniach, w terminie 7 dni od dnia ich wystąpienia oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ustawie. W dniu 16.03.2023 r. z upoważnienia Starosty Kieleckiego wydano decyzję w sprawie utraty przez panią P. N. statusu osoby bezrobotnej z dniem 14.03.2023 r. z powodu otrzymania przez zainteresowaną jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 475 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "u.p.z.". Z kolei w dniu 18.04.2024 r. do PUP w Kazimierzy Wielkiej wpłynęło zaświadczenie wystawione przez Wyższą Szkołę Umiejętności Zawodowych z siedzibą w Pińczowie z dnia 17.04.2024 r., z którego wynika, że P. N. w dniu 1.10.2020 r. rozpoczęła studia stacjonarne pierwszego stopnia na kierunku pielęgniarstwo. Na dokumencie widnieje również adnotacja wskazująca, że są to studia stacjonarne odbywające się w weekendy. W dniu 26.02.2024 r. PUP w Kazimierzy Wielkiej wystąpił z zapytaniem do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie ustalenia statusu osoby bezrobotnej dla osób studiujących w trybie stacjonarnym w formie weekendowej. Z udzielonej odpowiedzi wynika, że studiowanie w systemie stacjonarnym stanowi negatywną przesłankę w posiadaniu statusu bezrobotnego. W konsekwencji, w wyniku wznowienia postępowania, wydana została wskazana na wstępie decyzja z dnia 7.05.2024 r. Po analizie treści odwołania i zgromadzonego materiału dowodowego Wojewoda stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw prawnych do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. Z regulacji zawartej w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. wynika, że status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną. Przepis ten jest sformułowany w sposób kategoryczny i wyklucza rozstrzyganie przez organ na podstawie uznania administracyjnego. Aby zostać uznanym za osobę bezrobotną, wszystkie wymogi ustawowe muszą zostać spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego statusu. Zatem jeśli osoba zarejestrowana jako bezrobotna posiada status osoby studiującej z wyjątkiem studiów niestacjonarnych, stanowi to przesłankę do utraty tego statusu lub odmowy uznania za osobę bezrobotną. Jak wynika z akt sprawy P. N. była pouczona o okolicznościach mających wpływ na posiadanie statusu bezrobotnego. W dniu rejestracji potwierdziła własnoręcznym podpisem odbiór "Informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy (prawa i obowiązki)", w której zostały wskazane te okoliczności. U.p.z. nie zawiera definicji studiów stacjonarnych i niestacjonarnych, dlatego – zdaniem organu – należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.), dalej jako "u.p.s.w.n.". Przepis art. 63 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy wymienia jako formy studiów studia stacjonarne i niestacjonarne. Zgodnie z art. 63 ust. 1 pkt 1 tej samej ustawy studia stacjonarne zdefiniowane są jako forma studiów, w ramach których co najmniej połowa punktów ECTS objętych programem studiów jest uzyskiwana w ramach zajęć z bezpośrednim udziałem nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia i studentów. Natomiast art. 63 ust. 1 pkt 2 u.p.s.w.n. stwierdza, że studia niestacjonarne stanowią formę studiów wskazanych w uchwale senatu, w ramach których mniej niż połowa punktów ECTS objętych programem studiów może być uzyskiwana z bezpośrednim udziałem nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia i studentów. Ponadto art. 63 ust. 2 tej samej ustawy stwierdza, że zajęcia na studiach stacjonarnych są prowadzone odrębnie od zajęć na studiach niestacjonarnych. Mając na uwadze powyższe Wojewoda Świętokrzyski uznał, że organ I instancji zasadnie przyjął, iż P. N. w dniu rejestracji w PUP w Kazimierzy Wielkiej, tj. 9.02.2023 r., nie spełniała warunków pozwalających na posiadanie statusu osoby bezrobotnej. Jak wynika z akt sprawy, zainteresowana w dacie rejestracji była studentem studiów stacjonarnych w Wyższej Szkole Umiejętności Zawodowych z siedzibą w Pińczowie na kierunku pielęgniarstwo, które rozpoczęła w dniu 1.10.2020r. Wobec tego organ I instancji działał prawidłowo uznając, że istnienie powyższych okoliczności skutkuje uchyleniem wadliwej decyzji ostatecznej i wydaniem orzeczenia rozstrzygającego sprawę administracyjną co do istoty. Wojewoda podzielił stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zgodnie z którym w przypadku ww. formy studiów nie mają znaczenia dni, w których odbywają się zajęcia bowiem jest to wewnętrzna kwestia regulowana przez daną uczelnię, nie zaś przez ustawodawcę. Odnosząc się do argumentów pełnomocnika skarżącej organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej w odniesieniu do ustawowej przesłanki zdolności i gotowości osoby bezrobotnej do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej – w kontekście "odpowiedniej pracy" w rozumieniu przepisów u.p.z. – nie można utożsamiać posiadania statusu osoby bezrobotnej wyłącznie z dostępnością bezrobotnego w zakresie dni i godzin działalności Urzędu Pracy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach P. N. podniosła zarzuty naruszenia: 1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s.w.n., poprzez błędną wykładnię, tj. dokonanie przez organ wykładni ww. przepisów wyłącznie w sposób literalny, pomimo iż wykładnia ta była niewystarczająca, a w niniejszej sprawie koniecznym i uzasadnionym było odwołanie się również do wykładni celowościowej i systemowej, albowiem dopiero zastosowanie tych sposobów wykładni było najlepszym środkiem do osiągnięcia celu ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej - co skutkowało błędnym uznaniem, iż studiowanie w systemie stacjonarnym, z zajęciami odbywającymi się w weekendy, stanowi negatywną przesłankę w posiadaniu przez skarżącą statusu bezrobotnego; 2. przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 104 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zasadniczych zarzutów podnoszonych w odwołaniu, mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności co do przedstawianych okoliczności, iż w sytuacji skarżącej posiadanie przez nią statusu osoby studiującej w systemie stacjonarnym, ale w formie weekendowej świadczyło o gotowości do podjęcia i wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, po myśli art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Uzasadniając swe stanowisko skarżąca podniosła, że wyłącznie literalne odniesienie się przez organ II instancji do przepisów u.p.s.w.n. nie ma ws. skarżącej żadnego uzasadnienia z punktu widzenia celowości przepisów u.p.z., którymi jest łagodzenie skutków bezrobocia oraz aktywizacja zawodowa. Powyższe tylko potwierdza prezentowane dotychczas przez skarżącą stanowisko w sprawie, a mianowicie że na pojęcie statusu osoby bezrobotnej organ I instancji powinien był spojrzeć przez pryzmat wykładni celowościowej i systemowej art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s.w.n. – zamiast ograniczać się jedynie do dokonania wykładni językowej tych przepisów. Jeżeli natomiast, jak wywodzi organ II instancji (a na co wskazano również w skardze) - z uwagi na bezwzględny charakter przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. w zakresie statusu bezrobotnego, orzekające w niniejszej sprawie organy I i II instancji nie miały możliwości wydania odmiennego rozstrzygnięcia, aniżeli to, które zapadło ws. skarżącej - to taki brak swobody orzeczniczej nie obejmuje już sądów administracyjnych, które stosują najbardziej właściwą wykładnię, w konkretnej sprawie. Skarżąca podniosła również, że organ II instancji nieprawidłowo oraz bardzo pobieżnie potraktował argumentację i dowody przedstawione w odwołaniu z dnia 24.05.2024 roku od decyzji organu I instancji z dnia 7.05.2024 roku, a którymi to skarżąca wykazała, że weekendowa forma studiów umożliwia w każdym czasie, bez nieuzasadnionej zwłoki zgłoszenie się przez osobę bezrobotną do urzędu pracy w celu zapoznania się z propozycjami zatrudnienia. Przytaczane przez skarżącą argumenty i dowody miały na celu wykazanie, że skarżącą - która zarejestrowała się w ww. urzędzie pracy, posiadając status osoby studiującej stacjonarnie, ale w formie weekendowej - należało uznać za gotową do podjęcia pracy, i to właśnie ten aspekt powinien być kluczowy dla oceny czy skarżąca spełnia przesłanki do uznania jej za osobę bezrobotną (w ujęciu wykładni celowościowej i systemowej art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.z.). Tymczasem w niniejszej sprawie organ II instancji "gotowości" tej - w dalece niezrozumiały dla skarżącej sposób - nie przyznaje, a całą argumentację skarżącej sprowadza do tego że "skarżąca utożsamia posiadanie statusu osoby bezrobotnej wyłącznie z dostępnością bezrobotnego w zakresie dni i godzin działalności Urzędu Pracy". Skarżąca wykazała w swoim odwołaniu, że odbywające się w weekendy studia nie kolidują z realną możliwością podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, po myśli art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. - co także zostało całkowicie pominięte przez organ II instancji, pomimo iż fakt ten również nie mógł pozostać bez znaczenia dla oceny czy skarżąca spełnia przesłanki do uznania jej za osobę bezrobotną (w ujęciu wykładni celowościowej i systemowej art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.z.). Do tych zarzutów organ II instancji również merytorycznie się nie odniósł. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zasadniczą kwestią sporną w sprawie było to, czy skarżąca na dzień jej zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kazimierzy Wielkiej, tj. 9.02.2023r., spełniała przesłanki przewidziane w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., pozwalające uznać ją za osobę bezrobotną. Zdaniem organów obu instancji sprzeciwiała się temu informacja pisemna uzyskana od Wyższej Szkoły Umiejętności Zawodowych z siedzibą w Pińczowie, z której wynika, że P. N. w okresie od 1.10.2020 r. do 6.03.2024r. studiowała na tej uczelni na kierunku pielęgniarstwo, na studiach stacjonarnych. Takie stanowisko organów spowodowało wznowienie postępowania w sprawie uznania za osobę bezrobotną i uchylenie ostatecznej decyzji z 9.02.2023 r., a także odmowę uznania za osobę bezrobotną z tym dniem. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. przez bezrobotnego należy rozumieć osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g oraz i-m oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3, 4 i 4a, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia także dalsze przesłanki, przewidziane pod lit. a)-m). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma fragment tej definicji odnoszący się do odbywania studiów. Mianowicie bezrobotnym może być uznana osoba nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych. Rzeczywiście literalne rozumienie tego przepisu nakazywałoby z gruntu uznanie, że studiowanie na studiach stacjonarnych powoduje – a contrario – brak możliwości uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Nie sposób jednak zaakceptować takiej interpretacji powołanego przepisu, która ogranicza się do jego językowego znaczenia, a pomija przede wszystkim kontekst systemowy i funkcjonalny. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że w prawie administracyjnym należy zastosować wszystkie dyrektywy wykładni (językowe, systemowe, funkcjonalne) niezależnie od tego, czy uzyskano już wcześniej jednoznaczność interpretowanych zwrotów czy nie. Przyjmuje się jednolicie, że zasada pierwszeństwa wykładni językowej nie oznacza braku przeprowadzenia wykładni kompleksowej. Odstępstwo od reguły prymatu językowego sensu przepisu dopuszczalne jest wtedy, gdy wykładnia gramatyczna prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi lub do rażącej niesprawiedliwości, sankcjonuje nieracjonalność ustawodawcy, niweczy cel instytucji prawnej, prowadzi do wniosków niedorzecznych lub wynika z błędu legislacyjnego. W każdej sytuacji, gdy nasuwa się podejrzenie, że wynik wykładni językowej może okazać się nieadekwatny, interpretator powinien go skonfrontować z wykładnią systemową i funkcjonalną. Ustalając zatem znaczenie językowe przepisu, należy brać pod uwagę także jego kontekst systemowy i funkcjonalny, a więc na przykład inne przepisy prawne, wolę prawodawcy oraz cel regulacji (por. wyrok NSA z 18.01.2024 r., sygn. II OSK 2096/22 i przywołane tam orzecznictwo oraz literatura). U.p.z. nie definiuje pojęć "studia stacjonarne" i "studia niestacjonarne". Jak zaś wynika z art. 63 ust. 1 u.p.s.w.n., studia są prowadzone w formie: 1) studiów stacjonarnych, w ramach których co najmniej połowa punktów ECTS objętych programem studiów jest uzyskiwana w ramach zajęć z bezpośrednim udziałem nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia i studentów; 2) studiów niestacjonarnych wskazanych w uchwale senatu, w ramach których mniej niż połowa punktów ECTS objętych programem studiów może być uzyskiwana z bezpośrednim udziałem nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia i studentów. U.p.s.w.n. nie zawiera bliższego dookreślenia charakteru ww. studiów, przede wszystkim zaś nie nawiązuje do tego, w jakim wymiarze czasowym (za wyjątkiem liczby semestrów – art. 65 u.p.s.w.n.) studia te mają się odbywać, tj. np. w jakie dni tygodnia czy w jakiej porze dnia ma następować kształcenie na studiach stacjonarnych, a w jakie niestacjonarnych. Nietrudno nie dostrzec, że kryteria opisane w art. 63 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s.w.n., tj. uzyskanie określonej liczny punktów ECTS z bezpośrednim (bądź nie) udziałem nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia i studentów, niekoniecznie ma adekwatne i bezpośrednie znaczenie dla rozróżnienia, czy danej osobie można przypisać status osoby bezrobotnej czy też nie. Należy podkreślić, że zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej są realizowane przede wszystkim w celu pełnego i produktywnego zatrudnienia (art. 1 ust. 1 i 2 u.p.z.), zaś trzon definicji osoby bezrobotnej skupia się na tym, by była to osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej (art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.). Pozwala to na uznanie, że to właśnie przez ten pryzmat muszą być rozpatrywane pozostałe wymogi wskazane w definicji. Zwrócenia uwagi wymaga, że do dnia 25.10.2007 r. definicja bezrobotnego brzmiała inaczej i za taką osobę nie mogła być uznana osoba ucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym. Stanowiło to nawiązanie do ustawy z 12.09.1990 r. o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 1990 r. Nr 65 poz. 385), w której przewidziane były takie właśnie formy studiów, a która obowiązywała w dniu wejścia w życie u.p.z., tj. w dniu 1.06.2004 r. O ile zaś przewidziane w ww. ustawie z 12.09.1990 r. o szkolnictwie wyższym studia dzienne mogły – w odróżnieniu od studiów wieczorowych, zaocznych bądź eksternistycznych – ze swej istoty uniemożliwiać podejmowanie zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, o tyle podział na studia stacjonarne i niestacjonarne, jeśli wziąć pod uwagę sposób ich zdefiniowania w u.p.s.w.n., już niekoniecznie musi z góry przesądzać o prawidłowości takiego założenia. Świadczyć o tym może (choć nie musi) treść zaświadczenia uzyskanego w rozpatrywanym przypadku przez organ I instancji, z którego wynika, że w czasie zarejestrowania w Urzędzie Pracy skarżąca studiowała co prawda na studiach stacjonarnych, ale odbywających się w weekendy. Jak wyjaśniła skarżąca na rozprawie, studia te odbywały się w piątki od godziny 16.00, a także w soboty i w niedziele. W ocenie Sądu takie ustalenia wymagają dalszego zweryfikowania przez organ. Lakonicznie brzmiące zaświadczenie nie pozwala bowiem jednoznacznie rozstrzygnąć w jakim wymiarze czasowym w rzeczywistości odbywały się studia ukończone przez skarżącą, czy było możliwe ich odbywanie – w warunkach ustalonych przez tę konkretną uczelnię – rzeczywiście wyłącznie w weekendy (i czy rzeczywiście były to nadal studia stacjonarne – skarżąca na rozprawie wyraziła bowiem odmienne zdanie), a jeśli tak to czy skarżąca miała możliwość w związku z tym podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Jak widać, przedmiotowe zagadnienie winno być każdorazowo badane ad casum, nie może zaś przesądzać wyłącznie określenie danego rodzaju studiów jako stacjonarne bądź niestacjonarne. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że opierając się wyłącznie na wykładni literalnej przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. organ naruszył jego dyspozycję, a w konsekwencji nie dokonał wystarczających dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych, czym naruszył z kolei art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższą argumentację i wskazania prawne, dokona stosownych ustaleń i wyda rozstrzygnięcie, które w sposób należyty uzasadni.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI