II SA/Ke 486/21

II SA/Ke 486/21 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2021-08-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Krzysztof Armański
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Sylwester Miziołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 134/22 - Wyrok NSA z 2023-03-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 48 ust. 2 i 3, art. 3 pkt 1 i 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Ke 486/21
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (zwany dalej WINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwany dalej PINB) z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W wyniku wyjaśniania interwencji dotyczącej budowy drogi, do PINB wpłynęło pismo B. (zwanej dalej Spółką, bądź inwestorem) z dnia 26.03.2020 r., informujące że w związku z prowadzoną budową budynków mieszkalnych jednorodzinnych przy ul. [...] w [...] Spółka rozpoczęła budowę wewnętrznej drogi technicznej z elementów prefabrykowanych służącej do obsługi inwestycji. Jak wynika z dokumentacji, inwestor uzyskał szereg pozwoleń na budowę budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z instalacjami. PINB ustalił, że dla całego terenu, na którym realizowane jest ww. osiedle [...] oraz przedmiotowa droga obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego [...], zwany dalej m.p.z.p., który w tym zakresie:
- w § 15 ust. 1 wyznacza m.in. teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczony na rysunku planu symbolem 1.MN.14 z podstawowym przeznaczeniem pod lokalizację zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, przy czym na terenie tym położone jest ww. osiedle [...];
- w § 15 ust 4 pkt 12 określa szczególne warunki zagospodarowania terenu i kształtowania zabudowy dla terenu 1.MN.14 przewidując m. in., że podział na drogi wewnętrzne należy realizować zgodnie z obowiązującymi liniami podziałów działek wskazanymi na rysunku planu. Dopuszcza się przesunięcie tych podziałów o maksymalnej tolerancji przesunięcia do 3 m (lit. c).
W każdym z pozwoleń na budowę ww. budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z instalacjami, w dziale "obsługa w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji" zapisano w pkt 2 - obsługa komunikacyjna: "z ul. [...] poprzez ustanowioną służebność na działce nr ewid. 1167/21 oraz zrealizowanej na podstawie umowy nr 4 z dnia 6.08.2018 r. zawartej pomiędzy Gminą [...] - Miejskim Zarządem Dróg (dalej MZD), a Spółką drogi publicznej oznaczonej na rysunku planu symbolami 1.KDD.17. i projektowanej drogi wewnętrznej stanowiącej część działki nr 1769/1- budowa drogi wewnętrznej wg. odrębnego opracowania". W aktach sprawy znajdują się kopie:
- umowy nr 4 w sprawie szczegółowych warunków budowy drogi publicznej zawartej w dniu 6.08.2018r. dotyczącej zobowiązania Spółki do wybudowania ulicy KDD.17;
- pisma MZD z dnia 30.04.2020 r. skierowanego do Spółki co do tego, że docierają do niego informacje o działaniach podejmowanych przez Spółkę na terenie stanowiącym przyszłościowo pas drogowy drogi publicznej oznaczonej w MPZP [...] symbolem l.KDD. 17; MZD poprosił inwestora o powstrzymanie się od działań mających wpływ na realizację przyszłościowej drogi publicznej.
W dniu 25.05.2020r. przedstawiciele MZD przeprowadzili kontrolę na terenie budowy drogi, ustalając że:
- na działkach 1769/1, 1769/2, 1769/4, 1769/5, 1769/6, 1769/7, 1167/21 w obrębie 0023 w ul. [...] w [...] inwestor – który nie przedstawił pozwolenia na budowę drogi – wykonuje roboty budowlane polegające na budowie drogi z nawierzchnią z kostki betonowej; droga realizowana jest na potrzeby dojazdu do obecnie realizowanej przez inwestora inwestycji osiedla [...]; działki nr ewid. 1769/1, 1769/2, 1769/4, 1769/5, 1769/6, 1769/7 obecnie stanowią własność inwestora, a działka nr ewid. 1167/21 stanowi własność T. i K. B.;
- w przekroju pionowym realizowana droga składa się z warstw:
nawierzchnia z kostki betonowej BEHATON grub. 8 cm,
podsypka cementowa grubości ok. 3 cm (nieznana klasa materiału),
warstwa kruszywa o frakcji 0-63 mm grubości ok. 20 cm,
stabilizacja (brak widocznego materiału) szacowana grubość ok. 15 cm,
grunt;
- po obu stronach nawierzchni jezdni widoczny jest krawężnik betonowy o wymiarach: szerokość 15 cm, długość 100 cm, wysokość całkowita nieustalona, część widoczna o wysokości ok. 12 cm;
- realizowana droga na części odpowiadającej przewidywanej w planie zagospodarowania ulicy 1.KDD.17 oznaczona została w załączniku do protokołu oględzin jako odcinek A, natomiast dwie drogi wewnętrzne zapewniające dojazd do poszczególnych szeregów budynków oznaczone zostały jako odcinek B oraz odcinek C;
- szerokość nawierzchni drogi (bez krawężników) na odcinkach B i C wynosi około 6,12 m;
- inwestor wykonał zjazdy z odcinka A drogi w odcinki B i C oraz zjazd bramowy na działkę nr ewid. 1170/2 położoną przy ul. [...] w [...];
- odcinek drogi wewnętrznej B o długości ok. 86,1 m na działkach nr ewid. 1769/1, 1769/4, 1769/5 wykonany został w pełnym zakresie, to jest podbudowa z nawierzchnią z kostki betonowej, za wyjątkiem działki nr ewid. 1769/5, gdzie istniał teren zielony;
- odcinek drogi wewnętrznej C o długości ok. 95,4 m na działkach nr ewid. 1769/1, 1769/2, 1769/6, 1769/7 wykonany został w pełnym zakresie, to jest podbudowa z nawierzchnią
z kostki.
Mając na uwadze powyższe PINB postanowieniem z dnia 27.05.2020 r. wstrzymał w terminie natychmiastowym prowadzenie robót budowlanych przy budowie drogi zlokalizowanej na działkach nr ewid. gruntów 1769/1, 1769/2, 1769/4, 1769/5, 1769/6, 1769/7, 1167/21 w obrębie 0023 w ul. [...] w [...], ponieważ roboty te prowadzone są bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia określonych dokumentów.
Postanowieniem z dnia 1.09.2020 r. WINB, po rozpatrzeniu zażalenia inwestora. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na celowość prowadzenia odrębnego postępowania co do drogi położonej na trasie projektowanej drogi gminnej - ulicy i odrębnego postępowania co do dróg położonych na trasie dróg wewnętrznych.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji rozdzielił je na dwa odrębne postępowania, to jest postępowanie w sprawie:
- samowolnej budowy drogi zlokalizowanej na działkach nr ewid. 1769/1 (na odcinku pomiędzy działką 1186 a działką 1167/21, tj. na trasie przewidywanej ulicy oznaczonej symbolem 1KDD.17 - jako drogi publicznej kategorii dojazdowej) i 1167/21 w obrębie 0023
- samowolnej budowy dróg wewnętrznych zlokalizowanych na działkach nr ewid. 1769/1 (na odcinku pomiędzy działką 1172/1 a działkami 1769/4 i 1769/5), 1769/4 i 1769/5 oraz na działkach numer ewidencyjny 1769/1 (na odcinku pomiędzy działką 1172/3 a działkami 1769/6 i 1769/7), 1769/6 i 1769/7 w obrębie 0023 w [...] (niniejsze),.
Następnie postanowieniem z dnia [...] PINB:
1) nakazał Spółce wstrzymać w terminie natychmiastowym prowadzenie robót budowlanych przy budowie dwóch dróg wewnętrznych zlokalizowanych na działkach numer ewidencyjny 1769/1 (na odcinku pomiędzy działką 1172/1 a działką 1769/4 i 1769/5), 1769/4 i 1769/5 oraz na działkach nr ewid. 1769/1 (na odcinku pomiędzy działką 1172/3 a działkami 1769/6 i 1769/7), 1769/6 i 1769/7 w obrębie 0023 w ul. [...] w [...], wykonywanych przez inwestora, ponieważ roboty te prowadzone są bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę;
2) nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia następujących dokumentów:
1. w terminie do dnia 31.03.2021 r. - zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego m.p.z.p. albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego m.p.z.p.;
2. w terminie do dnia 31.05.2021 r. - czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnym na dzień opracowania projektu oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
z jednoczesnym pouczeniem, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonego obowiązku zostanie wydana, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W podstawie prawnej powołano art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r. poz. 471 ze zm.) oraz art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
W zażaleniu na ww. postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie:
art. 29 ust. 4 pkt 4 ustawy, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że inwestor bez wymaganego pozwolenia na budowę prowadzi roboty budowlane związane z budową drogi, podczas gdy treść tego przepisu wskazuje wprost, iż utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych, dokonane przez Spółkę, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ustawy;
art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji wstrzymanie prac prowadzonych przez skarżącego, podczas gdy dokonane utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ustawy, przez co nie zostały wypełnione przesłanki pozwalające na wstrzymanie tychże prac,
art. 48 ust. 3 ustawy poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieudzielenie w treści postanowienia informacji co do możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację" oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej,
naruszenie przepisów art. 48b ust. 2 pkt 2 ustawy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji nałożenie na Spółkę w obowiązku przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z innymi dokumentami (...), podczas gdy ww. przepis przedstawia wymóg przedłożenia dwóch egzemplarzy projektu technicznego, przy czym konieczność przedłożenia czterech egzemplarzy tego projektu nie została w żaden sposób uzasadniona,
błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść postanowienia, a polegający na nieuzasadnionym przyjęciu, że inwestor prowadzi roboty budowlane związane z budową przedmiotowej drogi na potrzeby obecnie realizowanej inwestycji, podczas gdy prace prowadzone są zgodnie z przepisami ustawy i nie mogą zostać zakwalifikowane jako "budowa drogi" i w konsekwencji stanowić samowoli budowlanej, gdyż obejmują jedynie utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych - z elementów prefabrykowanych, małogabarytowych i demontowalnych, przez co pozostaje zgodnie z przepisami.
WINB, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, przytoczył art. 28 ust. 1, art. 29 ust 2 pkt 5 ustawy oraz art. 2, 7, 8 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020r. poz. 470 ze zm.), stwierdzając że inwestor wybudował dwie drogi wewnętrzne zlokalizowane na działkach nr ewid. 1769/1 (na odcinku pomiędzy działką 1172/1 a działką 1769/4 i 1769/5), 1769/4 i 1769/5 oraz na działkach nr ewid. 1769/1 (na odcinku pomiędzy działką 1172/3 a działkami 1769/6 i 1769/7), 1769/6 i 1769/7. W tym zakresie WINB podkreślił, że utwardzenie terenu o którym mowa w przepisie art. 29 ust 2 pkt 5 ustawy może być zrealizowane na terenie działki budowlanej w celu na przykład zapewnienia wjazdu do garażu czy dojścia do budynku. Jeżeli utwardzenie zrealizowane jest w celu dotarcia do poszczególnych działek budowlanych, to występuje przypadek wybudowania drogi wewnętrznej określonej w przepisie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych, która wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Reasumując organ stwierdził, że ww. dwie drogi wewnętrzne wybudowane zostały przez inwestora bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Z tych względów w postanowieniu, wydanym w oparciu o przepisy art. 48 ust. 2 i 3 ustawy, organ I instancji zasadnie zobowiązał inwestora do przedłożenia stosownych dokumentów, umożliwiając Spółce legalizację obiektu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Spółka podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego to jest:
1) art. 3 pkt 1 i 6 ustawy oraz art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych, poprzez ich błędne zastosowanie i tym samym przyjęcie, że wykonane utwardzenie terenu w ramach robót budowlanych przy ul. [...] w [...] na potrzeby obecnie realizowanej inwestycji "[...]" stanowi drogę – podczas gdy definicja legalna terminu droga lub terminu budowla ujęta w ww. przepisach wyklucza tego rodzaju ustalenia, gdyż utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych ma charakter jedynie tymczasowy, zostało wykonane z elementów prefabrykowalnych, małogabarytowych, demontowanych, a nadto nie posiada żadnej instalacji deszczowej, wpustów odwadniających, urządzeń, wydzielenia pasów ruchu, instalacji oświetleniowej, które bez wątpienia każda droga musi posiadać;
2) art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy - w brzmieniu obowiązującym do dnia 18.09.2020 r. - poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący bez wymaganego pozwolenia na budowę prowadzi roboty budowlane związane z budową ww. drogi, podczas gdy treść tego przepisu wskazuje wprost, iż utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych, dokonane przez skarżącego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia;
3) art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji wstrzymanie prowadzonych prac budowlanych, podczas gdy wykonane utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych nie wymaga decyzji pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, przez co nie zostały wypełnione przesłanki pozwalające na wstrzymanie tychże prac.
Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
Na wstępie podkreślić trzeba, że kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie zostało objęte postanowienie WINB, utrzymujące w mocy postanowienie PINB, którym:
1) nakazano skarżącej Spółce wstrzymanie w terminie natychmiastowym prowadzenia robót budowlanych przy budowie dwóch dróg wewnętrznych zlokalizowanych na działkach numer ewidencyjny 1769/1 (na odcinku pomiędzy działką 1172/1 a działką 1769/4 i 1769/5), 1769/4 i 1769/5 oraz na działkach nr ewid. 1769/1 (na odcinku pomiędzy działką 1172/3 a działkami 1769/6 i 1769/7), 1769/6 i 1769/7 w obrębie 0023 w ul. [...] w [...], ponieważ roboty te prowadzone są bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę;
2) nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia wyszczególnionych dokumentów.
Materialnoprawną podstawę podjętych w niniejszej sprawie postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w brzmieniu obowiązującym do dnia 18.09.2020 r. Co prawda przepisy ustawy zmieniły się na mocy ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r. poz. 471), która to zmiana ta weszła w życie w dniu 19.09.2020 r., jednak z przepisu art. 25 tej ostatniej ustawy z dnia 13.02.2020r. wynika, że do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Jak trafnie zauważyły organy obu instancji. skoro postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 25.05.2020 r. (a zatem przed dniem 19.09.2020 r.) należało zastosować przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 18.09.2020 r.
W tym zakresie należy przytoczyć art. 48 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Przepis art. 48 ust. 2 ustawy stanowi, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że dokumentacja żądana przez organ I instancji w pkt 2) postanowienia z dnia 10.12.2020 r., to jest:
1. zaświadczenie Prezydenta Miasta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego m.p.z.p. albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego m.p.z.p. (w terminie do dnia 31.03.2021 r.),
2. cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy, aktualnym na dzień opracowania projektu oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w terminie do dnia 31.05.2021 r.)
odpowiada treści art. 48 ust. 3 ustawy – czego Spółka nie kwestionuje w złożonej skardze.
Zasadniczo spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny charakteru wykonanych robót budowlanych na działkach na działkach nr ewid. 1769/1 (na odcinku pomiędzy działką 1172/1 a działką 1769/4 i 1769/5), 1769/4 i 1769/5 oraz na działkach nr ewid. 1769/1 (na odcinku pomiędzy działką 1172/3 a działkami 1769/6 i 1769/7), 1769/6 i 1769/7 w obrębie 0023 w ul. [...] w [...], które organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały jako "budowę dwóch dróg wewnętrznych", wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę. Z kolei skarżąca Spółka stoi na stanowisku, że roboty budowlane polegały na utwardzeniu powierzchni gruntu na należących doń w większości działkach budowlanych, a wykonanie tego typu robót budowlanych zwolnione jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia, stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy, ew. art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Tym samym dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia zasadnicze znaczenie miała prawidłowa kwalifikacja wykonanych robót budowlanych.
W orzecznictwie przyjmuje się, że w sprawach związanych z oceną legalności robót związanych z utwardzaniem powierzchni gruntu na działkach budowlanych, w celu prawidłowej kwalifikacji prawnej tych robót jako utwardzenia w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy prowadzącego do powstania urządzenia budowlanego (art. 3 pkt 9 ustawy) albo jako budowy prowadzącej do powstania drogi (jako obiektu budowlanego będącego budowlą), należy uwzględnić nie tylko istnienie bezpośredniego związku funkcjonalnego utwardzenia z obiektem budowlanym (np. budynkiem mieszkalnym), w stosunku do którego utwardzenie ma pełnić funkcję służebną (zapewniając – zgodnie z art. 3 pkt. 9 ustawy – możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem), lecz także rodzaj użytych materiałów budowlanych oraz zastosowaną technikę (sposób) wykonania robót (por. wyrok NSA z dnia 20.11.2012 r., II OSK 1283/11, wyrok NSA z dnia 27.01.2017 r., II OSK 1181/15 oraz wyrok NSA z 19.12.2018 r. sygn. akt II OSK 701/16, dostępne jak wszystkie powołane orzeczenia na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewątpliwie, roboty budowlane, których skutkiem jest wyłącznie utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych, są zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jak wskazał NSA w ww. wyroku z dnia 27.01.2017 r. sam fakt wysypania i ewentualnego ubicia kruszywa w obrębie własnej nieruchomości, celem polepszenia warunków dojazdu do zabudowań nie stanowi jeszcze budowy drogi. Drogą zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm.), jest budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 u.d.p. drogi, drogi rowerowe, ingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi. Jako budową drogi wymagająca uzyskania pozwolenia na budowę traktowane powinno być na przykład trwałe ułożenie na działce budowlanej kostki betonowej lub brukowej albo położenie asfaltu, połączone z pomocniczymi urządzeniami lub instalacjami (np. odwadniającymi) (por. wyrok NSA z dnia 19.12.2018 r. sygn. akt II OSK 701/16).
W tym miejscu, odnosząc się do ostatniej z przytoczonych definicji, należy wskazać na prawidłowo poczynione ustalenia organów obu instancji, z których wynika że:
- po pierwsze, dla całego terenu, na którym Spółka realizuje osiedle budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej "[...]" (na podstawie odrębnych pozwoleń na budowę) oraz sporną inwestycję obowiązuje m.p.z.p. [...], który w tym zakresie w § 15 ust 4 pkt 12 określa szczególne warunki zagospodarowania terenu i kształtowania zabudowy dla terenu 1.MN.14, przewidując m. in. że podział na drogi wewnętrzne należy realizować zgodnie z obowiązującymi liniami podziałów działek wskazanymi na rysunku planu. Dopuszcza się przesunięcie tych podziałów o maksymalnej tolerancji przesunięcia do 3 m (lit. c);
- po drugie, realizowane drogi wewnętrzne, oznaczone przez organ jako odcinek B oraz odcinek C, odpowiadają przewidywanym w planie zagospodarowania drogom wewnętrznym na terenie 1.MN.14, przeznaczonym do obsługi położonych na tym terenie budynków;
- po trzecie, w każdym z pozwoleń na budowę ww. budynków w dziale "obsługa w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji" zapisano w pkt 2 - obsługa komunikacyjna: "z ul. [...] poprzez ustanowioną służebność na działce nr ewid. 1167/21 oraz zrealizowanej na podstawie umowy nr 4 z dnia 6.08.2018 r. zawartej pomiędzy Gminą [...] - Miejskim Zarządem Dróg (dalej MZD), a Spółką drogi publicznej oznaczonej na rysunku planu symbolami 1.KDD.17. i projektowanej drogi wewnętrznej stanowiącej część działki nr 1769/1- budowa drogi wewnętrznej wg. odrębnego opracowania".
Pomimo treści cyt. zapisów m.p.z.p., ustaleń zawartych w poszczególnych pozwoleniach na budowę w odniesieniu do obsługi komunikacyjnej realizowanych przez inwestora budynków, Spółka – jak wykazała kontrola PINB z dnia 25.05.2020 r. – wykonała na działkach nr ewid. 1769/1 (na odcinku pomiędzy działką 1172/1 a działką 1769/4 i 1769/5), 1769/4 i 1769/5 oraz na działkach nr ewid. 1769/1 (na odcinku pomiędzy działką 1172/3 a działkami 1769/6 i 1769/7), 1769/6 i 1769/7 (objętych ww. ustaleniami m.p.z.p. co do przebiegu dróg wewnętrznych na terenie symbolem 1.MN.14 przeznaczonym do obsługi położonych na tym terenie budynków) roboty budowlane polegające na budowie dwóch dróg wewnętrznych, oznaczonych jako odcinek B i C z nawierzchnią z kostki betonowej – bez uzyskania pozwolenia na budowę. Organ I instancji szczegółowo ustalił, że w przekroju pionowym realizowana droga o szerokości ok. 6,12 m, składa się z warstw nawierzchni z kostki betonowej BEHATON grub. 8 cm, podsypki cementowej, warstwy kruszywa o frakcji 0-63 mm grubości ok. 20 cm, oraz stabilizacji o szacowanej grubości ok. 15 cm, po obu stronach nawierzchni jezdni powstał krawężnik betonowy.
W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowej oceny, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z utwardzeniem powierzchni gruntu na działkach budowlanych, lecz z budową dwóch dróg wewnętrznych – która to budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Za taką oceną wykonanych robót budowlanych przemawia w szczególności opisany powyżej zakres i lokalizacja wykonanych robót, jak również rodzaj użytych przez inwestora materiałów. Bezspornym w sprawie pozostaje, że inwestor przedmiotowych robót budowlanych wykonał je, nie uzyskawszy uprzednio decyzji o pozwoleniu na budowę. Stało się tak, pomimo skierowania do Spółki – wobec uzyskania informacji o prowadzonej samowolnie inwestycji – pisma MZD z dnia 30.04.2020 r. o powstrzymanie się z realizacją inwestycji drogowej
W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdowała procedura legalizacyjna określona w ustawie Prawo budowlane, którą prawidłowo wdrożył PINB, wydając postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 i 3 tej ustawy. Tym samym nie mogły odnieść skutku podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym dotyczące również art. 3 pkt 1 i 6 ustawy, zwłaszcza że – jak prawidłowo ustaliły organy – w odniesieniu do przedmiotowych robót budowalnych nie mamy do czynienia z utwardzeniem powierzchni gruntu na działkach budowlanych, o jakim mowa w art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy.
Za nietrafną należy uznać argumentację Spółki co do tego, że wykonane zostało tylko utwardzenie terenu, ponieważ – jak wynika z akt sprawy – funkcją wykonanych samowolnie dwóch dróg wewnętrznych jest zapewnienie dojazdu do realizowanego osiedla [...], wobec czego wybudowane obiekty spełniają funkcje dróg.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.