II SA/Ke 485/25

II SA/Ke 485/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2026-01-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /sprawozdawca/
Beata Ziomek
Krzysztof Armański /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art. 3 pkt 6, art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 48a ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2025 r. [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku hali magazynowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz [...] Sp. z o. o. w W. kwotę [...](dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 24 czerwca 2025 r. [...] Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (dalej "ŚWINB"), po rozpoznaniu odwołania inwestora - [...] [...] Sp. z o.o. sp. k., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Końskich (dalej "PINB") z 23 października 2024 r. znak: [...] nakazującą inwestorowi dokonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku hali magazynowej konstrukcji stalowej o wymiarach ok. 32,37 x 13,90 m znajdującej się na działce nr ewid.[...] w miejscowości G., gm. K..
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną decyzji PINB stanowił art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 418), dalej "P.b.". Wyjaśnił, że
na skutek interwencji Urzędu Marszałkowskiego oraz na podstawie: ustaleń dokonanych podczas przeprowadzonych 13 czerwca 2022 r., 8 września 2022 r. oraz 18 stycznia 2023 r. kontroli, oświadczeń osób biorących w nich udział i przedłożonych przez te osoby dokumentów, a także dokumentów przesłanych przez Urząd Marszałkowski, PINB postanowieniem z 3 października 2022 r. wstrzymał inwestorowi roboty budowlane związane z budową ww. hali magazynowej z powodu ich realizacji bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie poinformował, że inwestor ma możliwość złożenia wniosku o legalizację ww. budowy w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia i w dalszej kolejności o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu lub jego części oraz o sposobie obliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej.
Po rozpatrzeniu zażalenia inwestora ŚWINB postanowieniem z 22 lutego 2023 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie. Wyrokiem z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę [...] [...] Sp. z o.o. sp. k. na powyższe postanowienie ŚWINB.
Inwestor 21 czerwca 2023 r. złożył wniosek (datowany na 20 czerwca 2023 r.) o legalizację ww. budynku magazynowego.
Następnie PINB postanowieniem z 27 czerwca 2023 r. na podstawie art. 48b ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do
31 grudnia 2023 r. wyszczególnionych w tym postanowieniu dokumentów legalizacyjnych. W toku postępowania PINB zmieniał termin przedłożenia tych dokumentów, które ostatecznie złożone zostały 25 kwietnia 2024 r.
Po analizie zgromadzonych dokumentów i poprawie projektów przez inwestora PINB postanowieniem z 27 czerwca 2024 r. ustalił opłatę legalizacyjną
w wysokości [...] zł. Postanowienie to ŚWINB uchylił w całości postanowieniem z 9 sierpnia 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ
I instancji. Powodem uchylenia ww. postanowienia PINB było złożenie wniosku
o legalizację po terminie.
PINB decyzją z 23 października 2024 r. nakazał inwestorowi dokonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku ww. hali magazynowej.
Dnia 12 listopada 2024 r. do ŚWINB wpłynęła skarga inwestora na postanowienie tego organu z 9 sierpnia 2024 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. Natomiast 14 listopada 2024 r. inwestor wniósł odwołanie od decyzji PINB z 23 października 2024 r. w przedmiocie rozbiórki hali magazynowej.
Pismem z 5 grudnia 2024 r. ŚWINB zawiadomił, że odwołanie od ww. decyzji PINB będzie rozpatrzone w terminie miesiąca po wpłynięciu do ŚWINB prawomocnego wyroku WSA w Kielcach, jaki zapadnie po rozpoznaniu sprawy ze skargi na postanowienie tego organu w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. Sąd postanowieniem z 19 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Ke [...], odrzucił ww. skargę. Postanowienie to jest prawomocne.
Rozpoznając odwołanie od decyzji PINB w przedmiocie nakazu rozbiórki hali magazynowej, ŚWINB zaznaczył, że postępowanie dotyczące samowolnie wykonanego obiektu prowadzono w trybie art. 48 P.b. Przypomniał, że postanowienie PINB z 3 października 2022 r. o wstrzymaniu robót budowlanych zostało zaskarżone przez inwestora, a ŚWINB postanowieniem z 22 lutego 2023 r. utrzymał je w mocy. Orzeczenie II instancji zostało doręczone inwestorowi 24 lutego 2023 r.
Powołując się na treść art. 48a ust. 1 P.b. ŚWINB podkreślił, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor mógł złożyć wniosek o legalizację. W świetle zaś art. 48a ust. 3 P.b., jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin ten biegnie od dnia,
w którym to postanowienie stało się ostateczne.
Jak wyjaśnił ŚWINB, postanowienie tego organu z 22 lutego 2023 r. było ostateczne w dniu wydania. Natomiast inwestor 21 czerwca 2023 r. złożył wniosek
o legalizację budowy hali magazynowej. Wniosek ten wpłynął zatem 4 miesiące później.
W ocenie ŚWINB, w tej sprawie nieusuwalną przeszkodą jest fakt, że wniosek o legalizację samowoli budowlanej inwestor złożył po terminie ściśle określonym
w powołanym przepisie, co uniemożliwia zalegalizowanie obiektu. W tej sytuacji organ I instancji, w świetle art. 49e pkt 1 P.b., zobligowany był do wydania decyzji
o rozbiórce hali magazynowej. Decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 1 P.b. ma bowiem charakter związany - w razie ziszczenia się przesłanki przewidzianej w tym przepisie organ jest zobowiązany do wydania określonej decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję organu odwoławczego wniosła D. W. (następca prawny [...] [...] Sp. z o.o. sp. komandytowa w Gracuchu), zarzucając temu rozstrzygnięciu:
1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 3 pkt 6 w związku z art. 28 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 1 P.b. poprzez niewłaściwe uznanie, że roboty przeprowadzone przy hali drewnianej polegały na rozbiórce hali magazynowej drewnianej i budowie nowej hali magazynowej, podczas gdy zakres wykonanych prac oraz bardzo zły stan techniczny drewnianej hali pochodzącej z lal 60-tych nie można zakwalifikować jako budowy, lecz prace remontowe, a zatem brak było podstaw do wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w myśl art. 48 ust. 1 P.b.;
- art. 48a ust. 1 i 3 w związku z art. 49e P.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie
i tym samym uznanie przez organy obu instancji, że w sprawie istnieją nieusuwalne przeszkody uniemożliwiające zalegalizowanie ww. obiektu, podczas gdy strona skarżąca złożyła wniosek o legalizację, dopełniła obowiązki związane z przedłożeniem wymaganych przez organ I instancji dokumentów i tym samym wypełniła przesłanki do obciążenia strony opłatą legalizacyjną, a nie do wydania decyzji o nakazie rozbiórki;
- art. 49e pkt 1 P.b. poprzez uznanie, że strona nie złożyła wniosku o legalizację
w wymaganym terminie, podczas gdy strona skarżąca złożyła wniosek
o legalizację, dopełniła obowiązki związane z przedłożeniem wymaganych przez organ I instancji dokumentów i tym samym wypełniła przesłanki do obciążenia strony opłatą legalizacyjną, a nie do wydania decyzji o nakazie rozbiórki;
2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji rozstrzygnięcia
o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego w sprawie odwołanie strony od decyzji organu I instancji zasługiwało w całości na uwzględnienie;
- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 139 k.p.a. poprzez wydanie przez organ
II instancji decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji i tym samym wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z naruszeniem zakazu reformationis in peius, opisanego w art. 139 k.p.a., co w konsekwencji spowodowało, że organ
II instancji wydał decyzję na niekorzyść strony, bowiem uznał, że w sprawie istnieją nieusuwalne przeszkody uniemożliwiające zalegalizowanie obiektu, podczas gdy strona złożyła wniosek o legalizację i dopełniła obowiązki związane z przedłożeniem wymaganych dokumentów, a zatem wypełniła przesłanki
do obciążenia strony opłatą legalizacyjną, którą PINB na stronę nałożył;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego, rzetelnego oraz pełnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie,
a w konsekwencji oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych i tym samym uznanie, że strona winna dokonać rozbiórki budynku;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego
w wyczerpujący sposób i orzekanie w oparciu o niepełny materiał dowodowy, który nie dawał podstaw do uznania przez organ II instancji, że w sprawie istnieją nieusuwalne przeszkody uniemożliwiające zalegalizowanie obiektu;
- art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez niedokładne zbadanie wszystkich okoliczności sprawy, a tym samym naruszenie zasady budowania zaufania do organów władzy państwowej.
W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organów I i II instancji w całości.
W uzasadnieniu skargi Spółka przedstawiła argumentację na poparcie postawionych zarzutów. Spółka nie przyznała racji organom obu instancji, że roboty przeprowadzone przy hali drewnianej polegały na odbudowie poprzez rozbiórkę hali magazynowej drewnianej i budowę nowej hali magazynowej. Z przedłożonej oceny technicznej, znajdującej się w aktach sprawy niewątpliwie wynika, że konstrukcja budynku drewnianego pochodzącego z lat 60-tych była w złym stanie technicznym, tym samym podjęto działania mające na celu wymianę elementów na nowe - nowocześniejsze i trwalsze. Doszło zatem do odtworzenia istniejącej już (zniszczonej) substancji.
Z ostrożności - na wypadek, gdyby Sąd uznał, że wydanie postanowienia
o wstrzymaniu budowy tego budynku w myśl art. 48 ust. 1 P.b. było prawidłowe, Spółka podkreśliła, że wypełniła przesłanki związane z legalizacją tej budowy.
Zdaniem Spółki, wydanie postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną oznacza, że PINB stwierdził już zgodność projektu zagospodarowania działki
z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz że wykonany został przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia. Tylko pozytywna ocena złożonej dokumentacji prowadząca do uznania, że zaszły warunki do legalizacji samowoli budowlanej stanowi podstawę do wydania postanowienia
o ustaleniu opłaty legalizacyjnej.
Spółka podkreśliła, że w myśl art. 139 k.p.a. orzeczenie organu II instancji
o uchyleniu postanowienia dotyczącego opłaty legalizacyjnej w całości celem podjęcia przez organ I instancji działania wobec samowolnej budowy ww. budynku, bacząc na nieusuwalną przeszkodę prawną uniemożliwiającą zalegalizowanie tego obiektu, z całą pewnością stanowi orzeczenie na niekorzyść strony. Zdaniem skarżącej organ II instancji wydał zaskarżone rozstrzygnięcie z naruszeniem zakazu reformationis in peius opisanego w art. 139 k.p.a., co w konsekwencji spowodowało, że organ II instancji wydał postanowienie na niekorzyść strony.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga odniosła zamierzony skutek, jednak z innych powodów niż w niej podniesiono.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach Sąd dopatrzył się tego rodzaju naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i powoduje konieczność jej uchylenia.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionej w skardze kwestii niewłaściwego uznania przez organy nadzoru budowlanego, że prace związane
z budową hali magazynowej stanowiły samowolę budowlaną, podczas gdy - zdaniem skarżącej - zakres wykonanych prac należało zakwalifikować jako prace remontowe, wskazać należy, że organy orzekające w tej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 6 i art. 28 ust. 1 P.b.
Warunkiem zakwalifikowania określonych robót jako remontu jest to, aby były wykonywane w istniejącym obiekcie, a nie w obiekcie, który nie istnieje w całości, czy też w znacznej części i efektem tych robót jest powstanie nowego obiektu, choćby zrealizowanego z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po wcześniej istniejącym obiekcie, który został rozebrany lub uległ zniszczeniu (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Po 68/25, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
W postanowieniu ŚWINB z 22 lutego 2023 r., utrzymującym w mocy postanowienie PINB z 3 października 2022 r. o wstrzymaniu inwestorowi robót budowlanych związanych z budową budynku hali magazynowej, organ nadzoru budowlanego II instancji ustalił, że inwestor w miejscu, gdzie wcześniej zlokalizowana była hala drewniana oddana do użytkowania w 1960 r. o wymiarach 14,00 m x 32,50 m i wysokości 7,44 m, wybudowany został nowy obiekt o podobnych wymiarach 32,37 m x 13,9 m i wysokości 7,12 m, lecz w innej niż poprzednio technologii. Wszystkie stalowe elementy konstrukcyjne obiektu są nowe, wykonane w innej technologii, ściany i dach wykonanie są z płyt warstwowych.
Okoliczności powyższe nie były sporne. Sam inwestor w treści skargi na postanowienie z 22 lutego 2023 r. przyznał, że: "W istniejącym już obiekcie odtworzyłem stan pierwotny budynku". Przypomnieć należy, że skarga ta została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Kielcach z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke [...]. Wprawdzie żadna ze stron nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, jednak oddalenie skargi oznacza, że sąd w omawianej sprawie przesądził, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych odpowiada prawu, a argumenty skargi, sprowadzające się forsowania tezy o remoncie hali magazynowej niewymagającym pozwolenia na budowę, nie zasługiwały na uwzględnienie. Zaznaczyć jednocześnie należy, że warunkiem wstrzymania robót budowlanych w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. jest uprzednie prawidłowe ustalenie, że obiekt budowlany lub jego część został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w wyniku prowadzonych przez inwestora robót budowlanych powstał nowy obiekt, o podobnych wymiarach, lecz wybudowany w nowej technologii niż poprzednio istniejący w tym miejscu, a co za tym idzie mamy do czynienia z budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b., na realizację której wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. Tego rodzaju robót budowlanych nie można zakwalifikować jako remont, jak zarzuca inwestor, skoro wykonanie remontu polega na wykonaniu określonych robót w obiekcie już istniejącym. Rozebranie "starego" budynku i wymiana wszystkich elementów konstrukcyjnych i wykończeniowych (powstaje nowa substancja budowlana) stanowi budowę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie remont.
W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły również, że wniosek o legalizację samowoli budowlanej inwestor złożył po terminie określonym w art. 48a ust. 1 P.b. W świetle tego przepisu wniosek o legalizację inwestor może złożyć w ciągu 30 dni od dnia doręczenia postanowienia
o wstrzymaniu budowy. Natomiast zgodnie z art. 48a ust. 3 P.b., trzydziestodniowy termin na złożenie wniosku legalizacyjnego, który standardowo biegnie od dnia doręczenia inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu budowy, w przypadku złożenia zażalenia na takie postanowienie, biegnie od dnia, w którym postanowienie to stało się ostateczne, czyli od daty doręczenia inwestorowi postanowienia utrzymującego
w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy wydanego w efekcie rozpatrzenia jego zażalenia. W przypadku zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu robót, ustawodawca wiąże zatem skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu na złożenie wniosku o legalizację z ostatecznością tego postanowienia, a nie z jego prawomocnością. Stosując do postanowień ogólne reguły k.p.a. sformułowane wobec decyzji (art. 16 § 1 i 3 k.p.a.), ostatecznymi są postanowienia, na które nie służy zażalenie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, natomiast prawomocnymi są postanowienia ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu.
W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy stwierdzić zatem należy, że trzydziestodniowy termin określony w art. 48a ust. 1 i 3 P.b. rozpoczął swój bieg od daty doręczenia inwestorowi postanowienia ŚWINB z 22 lutego 2023 r., utrzymującego w mocy postanowienie PINB o wstrzymaniu budowy, co nastąpiło 24 lutego 2023 r. Termin ten upłynął 27 marca 2023 r. (26 marca 2023 r. przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy - art. 57 § 4 k.p.a.).
Nie może być więc wątpliwości co do tego, że wniosek o legalizację samowolnie zrealizowanego budynku hali magazynowej, złożony przez inwestora
21 czerwca 2023 r., był spóźniony.
W orzecznictwie przyjmuje się, że termin przewidziany w art. 48a ust. 1 P.b. ma charakter terminu ustawowego, procesowego, którego nie można przedłużyć. Dokonanie czynności z uchybieniem takiego terminu powoduje jej bezskuteczność,
a w rezultacie inwestor, który składa wniosek o legalizację samowoli budowlanej po terminie, nie może skutecznie domagać się od organu wszczęcia procedury legalizacyjnej i rozpatrzenia w tym trybie jego sprawy (por. wyroki: WSA w Szczecinie z 24 marca 2022 r., II SA/Sz 1111/21, WSA we Wrocławiu z 30 stycznia 2025 r.,
II SA/Wr 368/24, WSA w Krakowie z 16 kwietnia 2024 r., II SA/Kr 125/24 oraz WSA w Poznaniu z 11 czerwca 2025 r., II SA/Po 68/25, dostępne w CBOSA).
Termin ten, tak jak każdy termin procesowy, podlega natomiast przywróceniu w trybie art. 58 k.p.a., przy czym jednym z warunków jego przywrócenia jest złożenie stosownego wniosku w tym zakresie (por. R. Godlewski [w:] Prawo budowlane. Komentarz, wyd. II, red. D. Sypniewski, Warszawa 2025, art. 48(a); A. Plucińska-Filipowicz, T. Filipowicz [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. M. Wierzbowski, LEX/el. 2024, art. 48(a); wyrok NSA z 18 listopada 2025 r., II OSK 167/25; wyroki WSA: w Gliwicach z 16 kwietnia 2025 r., II SA/Gl 328/25 i z 22 lipca 2025 r., II SA/Gl 223/25; w Gdańsku z 15 stycznia 2025 r., II SA/Gd 740/24;
w Warszawie z 4 marca 2025 r., VII SA/Wa 2638/24; dostępne w CBOSA).
Przedstawione wyżej stanowisko Sąd orzekający w sprawie podziela
w całości i przyjmuje jako własne.
Poczynienie uwag na temat charakteru przywracanego terminu określonego
w art. 48a ust. 1 P.b. ma kluczowe znaczenie w kontrolowanym przypadku, gdyż
w odwołaniu inwestora od decyzji PINB z 23 października 2024 r. znalazł się wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację budynku hali magazynowej, którego organ II instancji nie dostrzegł i nie poczynił stosownych kroków w celu jego rozpatrzenia. W odwołaniu wskazano: "Ponadto prosimy o przywrócenie terminu złożenia wniosku o legalizację. Spółka [...] [...] sp. k. nie była świadoma, iż termin złożenia wniosku liczony jest od postanowienia z dnia 22.02.2023 roku znak [...] Na postanowienie to spółka złożyła skargę do WSA w Kielcach. Skarga ta została oddalona a wyrok stał się prawomocny w dniu 20.05.2023 roku. Zarząd spółki uważał, iż dopiero od tej daty ma 30 dni na wniosek o legalizację".
Odwołanie zostało przez skarżącą wniesione do ŚWINB za pośrednictwem PINB. Jest zatem oczywiste, że w ramach stosowania dyspozycji art. 132 i art. 133 k.p.a. PINB zapoznał się z treścią tego odwołania. Nie było zatem przeszkód do nadania biegu tej części odwołania, którą stanowił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację, tym bardziej, że to właśnie organ I instancji jest właściwy do jego rozpoznania (tak NSA w powołanym wyżej wyroku w sprawie
II OSK 167/25).
Skoro tak się nie stało, to organ odwoławczy winien wniosek o przywrócenie terminu przekazać PINB i wstrzymać się z podjęciem decyzji rozpatrującej sprawę
w przedmiocie rozbiórki budynku haki magazynowej do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii związanej z przywróceniem terminu do złożenia wniosku o legalizację.
Zaskarżona decyzja okazała się więc przedwczesna. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania od decyzji o rozbiórce budynku hali magazynowej, bez uprzedniego załatwienia złożonego w odwołaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację, naruszało art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jako jedyną przesłankę rozbiórki organ odwoławczy wskazał uchybienie terminowi z art. 48a ust. 1 P.b. Naruszenie powyższych przepisów powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 139 k.p.a. należy wyjaśnić, że decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z reguły nie może uchybiać zakazowi reformationis in peius, gdyż jej istotą nie jest możliwość pogorszenia lecz podtrzymanie sytuacji prawnej strony odwołującej ukształtowanej rozstrzygnięciem pierwszoinstancyjnym. Z uzasadnienia skargi wynika, że omawiany zarzut został skierowany przede wszystkim wobec postanowienia kasacyjnego ŚWINB z 9 sierpnia 2024 r., które nie podlega kontroli w tej sprawie. Postanowienie to mogło być przedmiotem odrębnej skargi, którą wprawdzie inwestor złożył, jednak prawomocnym postanowieniem z 19 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Ke 640/24, została ona odrzucona jako wniesiona z uchybieniem terminu. Tym samym postanowienie ŚWINB z 9 sierpnia 2024 r. nie mieści się w granicach tej sprawy,
a co za tym idzie merytoryczne odnoszenie się do argumentacji skargi dotyczącej naruszenia art. 139 § 1 k.p.a. Sąd uznał za bezprzedmiotowe.
O kosztach postępowania w pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na koszty te, w łącznej wysokości [...] zł, złożyły się: wpis od skargi - [...] zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - [...] zł.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy wyeliminuje dotychczasowe naruszenia prawa kierując się stanowiskiem prawnym wyrażonym
w tym wyroku. W szczególności przekaże wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację do rozpoznania organowi I instancji i w razie potrzeby zawiesi postępowanie odwoławcze na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.