II SA/Po 34/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-03-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
numer porządkowynieruchomośćgeodezjakartografiaczynność materialno-technicznauzasadnieniepostępowanie administracyjneWSAWójt Gminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził bezskuteczność czynności Wójta Gminy polegającej na nadaniu nowego numeru porządkowego nieruchomości z powodu braku uzasadnienia i potencjalnego zaburzenia dotychczasowego ładu numeracji.

Skarżący R. B. zakwestionował czynność Wójta Gminy K. z dnia 18 listopada 2024 r. dotyczącą nadania nowego numeru porządkowego dla jego nieruchomości, argumentując, że czynność ta była pozbawiona uzasadnienia i naruszała przepisy prawa, w tym zasady dotyczące utrzymania czytelności numeracji. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezskuteczność zaskarżonej czynności z powodu braku uzasadnienia ze strony organu oraz potencjalnego zaburzenia dotychczasowego ładu numeracji, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Sprawa dotyczyła skargi R. B. na czynność Wójta Gminy K. z dnia 18 listopada 2024 r. polegającą na nadaniu nowego numeru porządkowego dla budynku mieszkalnego. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując na brak uzasadnienia czynności organu, sprzeczność z wcześniejszymi ustaleniami oraz potencjalne zaburzenie dotychczasowego ładu numeracji. Wójt Gminy początkowo zawiadomił o nadaniu numeru, a następnie w odpowiedzi na skargę i pytania skarżącego wyjaśniał swoje stanowisko, wskazując na § 9 rozporządzenia w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów jako podstawę do uporządkowania numeracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że nadanie numeru porządkowego jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądu administracyjnego, która wymaga uzasadnienia. Stwierdzono, że zaskarżone zawiadomienie nie zawierało wystarczającego uzasadnienia ani nie wskazywało konkretnej podstawy prawnej z rozporządzenia, co naruszało zasady postępowania administracyjnego. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na potencjalne zaburzenie dotychczasowego ładu numeracji, co było istotnym uchybieniem. W konsekwencji, sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, czynność materialno-techniczna polegająca na nadaniu numeru porządkowego nieruchomości, mimo że nie jest decyzją administracyjną, podlega kontroli sądu administracyjnego i powinna być umotywowana, aby zapewnić zgodność z prawem i możliwość kontroli.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że nawet czynności materialno-techniczne, jeśli dotyczą praw i obowiązków obywateli, muszą być zgodne z prawem i podlegać kontroli. Brak uzasadnienia uniemożliwia sądowi ocenę legalności działania organu i narusza zasadę państwa prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

p.g.i.k. art. 47a § ust. 1, ust. 4 pkt 5 lit. a, ust. 5

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Określa zadania gminy w zakresie ustalania numerów porządkowych i prowadzenia ewidencji adresowej, a także obowiązek wójta do ustalania numerów porządkowych i zawiadamiania o tym właścicieli.

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, obejmujący również inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi i stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów art. 9 § pkt 6, 7

Określa przesłanki aktualizacji danych ewidencyjnych, w tym stwierdzenie rozbieżności z innymi rejestrami publicznymi.

Pomocnicze

p.g.i.k. art. 47b

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 52 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa termin do wniesienia skargi na czynność materialno-techniczną.

P.p.s.a. art. 53 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa termin do wniesienia skargi na czynność materialno-techniczną.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów art. 6 § pkt 9

Przepis wskazujący na konieczność zapewnienia ładu i czytelności numeracji porządkowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynność nadania numeru porządkowego nie została uzasadniona przez organ. Organ nie wskazał konkretnej podstawy prawnej z rozporządzenia, która uzasadniałaby zmianę numeracji. Istnieje ryzyko zaburzenia dotychczasowego ładu i czytelności numeracji porządkowej. Organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący.

Godne uwagi sformułowania

nadanie numeru porządkowego nieruchomości jest czynnością o charakterze technicznym brak uzasadnienia stanowiska organu w sytuacji, kiedy czynność nadania, zmiany, odmowy zmiany, czy odmowy nadania nowego numeru porządkowego podlegają kontroli sądu administracyjnego powoduje, że czynność ta uchyla się spod kontroli Sądu Działanie organu władzy publicznej mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i nie poddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem W państwie prawa nie wystarczy wskazać ogólne podstawy prawnej działania władczego, lecz konieczne jest wyjaśnienie, jaki konkretnie przepis został zastosowany nadanie numeru porządkowego może powodować zaburzenie dotychczasowego ładu i czytelności numeracji porządkowej

Skład orzekający

Jakub Zieliński

przewodniczący

Robert Talaga

sprawozdawca

Tomasz Świstak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymóg uzasadnienia czynności materialno-technicznych przez organy administracji publicznej, nawet w sprawach dotyczących nadawania numerów porządkowych nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii czynności materialno-technicznych w obszarze administracji samorządowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny aspekt kontroli sądowej nad czynnościami administracyjnymi, nawet tymi pozornie rutynowymi, podkreślając znaczenie uzasadnienia i zgodności z prawem.

Czy nadanie numeru domu musi być uzasadnione? WSA w Poznaniu odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 34/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Robert Talaga /sprawozdawca/
Tomasz Świstak
Symbol z opisem
6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 47a, art. 47b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1368
§ 6 pkt 9, § 9
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c, art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Świstak Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2025 r. sprawy ze skargi R. B. na czynność Wójta Gminy K. z dnia 18 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2) zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz R. B. koszty postępowania w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych).
Uzasadnienie
Zawiadomieniem z dnia 18 listopada 2024 r., nr [...] Wójt Gminy K. zawiadomił R. B. o nadaniu numeru porządkowego [...] dla budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] miejscowości M..
Wnioskiem z dnia 25 listopada 2024 roku R. B. zwrócił się do Wójta Gminy o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących nadania numeru porządkowego budynku, jednak nie uzyskał odpowiedzi do dnia składania przedmiotowej skargi.
Pismem 16 grudzień 2024 R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Wójta Gminy zawartą w zawiadomieniu [...] w przedmiocie nadania numeru porządkowego budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w miejscowości M.. Wskutek czynności organu zarzucił naruszenie :
1. art. 47a ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 roku poz. 1151), poprzez jego błędną wykładnię i odniesienie że "został nadany", co stoi w sprzeczności z wcześniejszym stanowiskiem skarżonego organu zawartego w piśmie [...] z dnia 05.01.2010 r. ,z którego wynika, iż numer został już nadany;
2. § 9 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 roku w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. 2012 r., poz. 125) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, która odnosi się do aktualizacji i zmiany numeru porządkowego nieruchomości, która jest użytkowana pod danym numerem przez 15 lat, ponadto nawet gdyby był zastosowany to w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do takiej aktualizacji, gdyż sytuacja kiedy organ arbitralnie zmienia numer porządkowy nieruchomości wybudowanej 15 lat temu i użytkowej pod numerem porządkowym nadanym 15 lat temu nie ma żadnej podstawy prawnej,
3. art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego tj. braku uzasadnienia stanowiska organu w przesłanym zawiadomieniu oraz art. 53 § 1 i 2 P.p.s.a. poprzez brak pouczenia skarżącego o przysługujących mu środkach zaskarżenia czynności materialno-technicznej,
4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania dowodów, na jakich organ oparł się, wydając kwestionowane rozstrzygnięcie.
Wobec powyższego skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonego zawiadomienia [...] z dnia 18 listopada 2024 r.; zasądzenie kosztów na rzecz skarżącego według norm przepisanych; rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Zdaniem skarżącego zawiadomienie o nadaniu numeru porządkowego [...] dla budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] miejscowości M. jest sprzeczne z zawiadomieniem z dnia 05.01.2010 r., nr [...] o nadaniu numeru porządkowego [...] dla budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] miejscowości M., które było wydane z uwagi na upływ czasu. W chwili składania w 2009 roku wniosku o nadanie numeru porządkowego budynku na nieruchomości istniał już budynek mieszkalny o numerze porządkowym [...], pomimo to pismem [...] z dnia 05 stycznia 2010 r. w nadano taki sam numer porządkowy, ale nie było to kwestionowane z uwagi na słowne zapewnienie, że wszystko jest w porządku. Nadanie tego samego numeru porządkowego dla osób mieszkających w odrębnych budynkach zameldowanych w nich nie stanowiło żadnych trudności czy przeszkód w załatwianiu spraw urzędowych czy też dotyczących ubezpieczenia budynków oraz innych sprawach związanych z występowaniem przed urzędami czy obrotem korespondencji.
W zawiadomieniu z 18 listopada 2024 roku brak jest informacji czy nadanie nastąpiło na wniosek czy też z urzędu. Nie wyjaśniono dlaczego ponownie nadano numer porządkowy a nie zmieniono poprzednio nadanego numeru. Obecnie zmiana a właściwie nadanie numeru ewidencyjnego nie ma nic wspólnego z zastanym porządkiem i przyzwyczajeniami mieszkańców, którzy zamieszkują pod tym adresem ponad 15 lat. Dokonanie kolejnego "nadania" (z przyczyn nieznanych skarżącemu nie jest to czynność zmiany istniejącego numeru) wiąże się z problemami zarówno dot. zmiany adresu w wielu instytucjach, organach oraz dokumentach, co pociągnie za sobą koszty wydania innych dokumentów i spowoduje ogromne zamieszanie i pomyłki naruszy zasadę pewności prawa, szczególnie że dotychczasowe rozwiązanie funkcjonuje od 15 lat i nie niosło za sobą żadnych problemów w załatwianiu spraw czy innych skutków prawnych również spraw załatwianych w Urzędzie Gminy K.. Przeciwko wprowadzeniu zmiany numeracji porządkowej nieruchomości, nawet jeżeli jest wadliwa z powodu braku ciągłości i przestrzennej regularności, jest potrzeba zachowania dotychczasowej, ukształtowanej nieraz w długim okresie historycznym, numeracji porządkowej nieruchomości. Zmiana ukształtowanej numeracji nieruchomości może prowadzić do utrudnienia wykorzystywania nowej numeracji, na przykład ze względu na ukształtowane przyzwyczajenia mieszkańców. Omawiana okoliczność została uwzględniona przez ustawodawcę w taki sposób, że wprowadzona została zasada zachowania w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych, co wynika z przepisu art. 47b ust. 5 p.g.i.k., zawierającego upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia wykonawczego oraz wytyczne dotyczące treści tego aktu.
Skarżący nie jest w stanie odnieść się do kwestii nadania/zmiany numeru porządkowego budynku, gdyż organ nie uzasadnił swojego stanowiska. Nie wiadomo czy stanowisko skarżonego organu jest zgodne z przepisami prawa materialnego tj. Prawa geodezyjnego i kartograficznego - regulujących kwestię nadawania a więc i zmiany numeru porządkowego budynku. Zawiadomienie nie wskazuje motywów podjętej czynności. organ powinien przedstawić racje, które przemawiały za zmianą numeru porządkowego budynku i przedstawić w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący tok rozumowania, który doprowadził go do podjęcia określonej czynności, przedstawiając ocenę poszczególnych dowodów i podniesionych argumentów stron.
Pismem z dnia 18 grudnia 2024 roku Wójt Gminy odpowiedział na pismo R. B. z dnia 25 listopada 2024 roku wyjaśniając, że numer porządkowy został ustalony jako czynność materialno-techniczna w celu uporządkowania numeracji porządkowej nieruchomości zgodnie z § 9 pkt 6 i 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Pracy i technologii z dnia 21 lipca 2021 roku w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U z 2021 roku, poz. 1368 ze zm.).
Pismem z dnia 23 grudnia 2024 r. R. B. skierował do Wójta Gminy kolejne 7 pytań w kwestii nadania numeru porządkowego na jego nieruchomości.
Pismem z dnia 10 stycznia 2025 roku Wójt Gminy odniósł się do zadanych pytań przez R. B..
Pismem z dnia 14 stycznia 2025 roku Wójt Gminy odpowiedział na skargę i wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ przywołał dotychczasowy stan sprawy i wyjaśnił swoje stanowisko.
Pismem z dnia 17 marca 2025 roku Wójt Gminy wyjaśnił, że w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił szczegółowo dlaczego nie zmienił a nadał nowy numer "[...]" nieruchomości zamieszkałej przez R. B.. Jednocześnie organ przesłał korespondencję ze skarżącym. W kwestii braku pouczenia organ wyjaśnił, że jak tylko zorientował się o braku pouczenia w wysłanym zawiadomieniu - chcąc uznać ten brak przygotował stosowne pismo uzupełniające jednak wcześniej wpłynął już wniosek skarżącego w kwestii sterylizacji zwierząt z uwzględnieniem nowego numeru nieruchomości w adresie wnioskującego. Tym samym uznano, że powyższa czynność została zaakceptowana przez R. B..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Ratio legis tego rodzaju regulacji rozszerzającej kontrolę sądu administracyjnego poza zakres decyzji i postanowień, jest w tym, by sądowa kontrola obejmowała także takie działania administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach, zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, ale również dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy, lub inne jednostki organizacyjne, za pośrednictwem których państwo realizuje swoje zadania (por. T. Woś: (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Komentarze LexisNexis, Wyd. 4, kom. do art. 3 ustawy).
Podkreślić należy, że kwestia nadania numeru porządkowego nieruchomości została uregulowana w art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym).
Stosownie do treści ust. 1 art. 47a Prawa geodezyjnego i kartograficznego, do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera między innymi dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania (art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
Zgodnie z art. 47a ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. a, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Nadanie numeru porządkowego nieruchomości jest zatem następstwem wykonania przez organ gminy zadań wskazanych w art. 47a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym (tak np. wyroki: NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 6/07, LEX nr 447879, NSA z dnia 18 stycznia 2002 r., sygn. akt SA/Bk 1074/01, ONSA 2003/2/65, NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 30/11, LEX nr 1149370, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 760/10, LEX nr 953222). Formę czynności materialno- technicznej przybiera także rozstrzygnięcie o odmowie nadania lub o odmowie zmiany numeru porządkowego.
Skoro z powyższego wynika, że nadanie, zmiana numeru porządkowego nieruchomości podejmowane są w drodze czynności materialno - technicznej z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., to w takim trybie czynności w tym przedmiocie mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego.
Skarga wniesiona przez R. B. na czynność Wójta Gminy K. z dnia 18 listopada 2024 roku, nr [...] w przedmiocie nadana numeru porządkowego [...] dla budynku mieszkalnego, usytuowanego na nieruchomość oznaczonej działkami o numerach ewidencyjnych [...] w miejscowości M., gmina K. podlegała zatem rozpoznaniu przez sąd administracyjny.
Zgodnie bowiem z treścią art. 52 § 1 i 2 oraz 53 § 2, P.p.s.a. skargę na czynność tego rodzaju wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia dowiedzenia się o tej czynności bez uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia skargi został zachowany pomimo braku pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia i nie miał negatywnego wpływu na skuteczność wniesienia skargi.
Podstawy formalne i procesowe tego rodzaju działań władczych organów gminy wyraża art. 47a P.g.i.k. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1368; zwane dalej rozporządzeniem). Według zawartych w nich postanowień zmiana na wniosek numeru porządkowego budynku, następuje na podstawie danych określonych w art. 47a ust. 6 P.g.i.k. oraz dokumentów załączonych do wniosku, wypełnionego według wzoru wskazanego w rozporządzeniu. Natomiast przesłanki materialnoprawne aktualizacji danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, ich uzupełnienia lub zmiany zostały wskazane w § 9 rozporządzenia. W orzecznictwie sądowym, jako utrwalony traktuje się pogląd, że nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym (zob. wyrok NSA z 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 6/07, LEX nr 447879, NSA z 18 stycznia 2002 r., sygn. akt SA/Bk 1074/01, ONSA 2003/2/65).
Z przepisów art. 47a Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r., poz. 1368, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów) wynika, że nadanie, a więc i zmiana na wniosek numeru porządkowego budynku, następuje na podstawie danych określonych w art. 47a ust. 6 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz dokumentów załączonych do wniosku, którego wzór określa wskazane rozporządzenie. Organ przed podjęciem rozstrzygnięcia w przedmiocie nadania, zmiany, lub odmowy nadania, czy też odmowy zmiany numeru porządkowego powinien zatem dokonać analizy przedstawionych danych i dokumentów mając na uwadze treść obowiązujących przepisów. Pomimo tego, że działania właściwego organu w przedmiocie nadania, zmiany, lub odmowy nadania, czy też odmowy zmiany numeru porządkowego nie przybierają formy decyzji administracyjnej, to jednak w sytuacji, gdy kwestia nadania numeru, odpowiednio jego zmiany lub odmowy nadania, czy też odmowy zmiany numeru porządkowego, jest czynnością z zakresu administracji publicznej, poddanej kontroli sądu administracyjnego, to podjęcie tego rodzaju czynności przez organ powinno być umotywowane. Brak uzasadnienia stanowiska organu w sytuacji, kiedy czynność nadania, zmiany, odmowy zmiany, czy odmowy nadania nowego numeru porządkowego podlegają kontroli sądu administracyjnego powoduje, że czynność ta uchyla się spod kontroli Sądu. Motywy przyjętego przez organ stanowiska powinny być znane stronie, której praw i obowiązków podjęta czynność dotyczy. W istocie powinny być one przez organ uzewnętrznione wraz z dokonaniem czynności. Działanie organu w takim przypadku także polega na stosowaniu prawa i wywiera wymierne skutki w sferze praw i obowiązków adresata rozstrzygnięcia. Działanie organu władzy publicznej mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i nie poddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ponadto prawo każdego obywatela do podania podstawy prawnej, na jakiej organ podjął konkretną działalność (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 893/14; LEX nr 1513776).
Wniesiona do sądu skarga została uwzględniona, bowiem wyrażone w niej zarzuty okazały się zasadne, zarówno co do naruszeń przepisów o charakterze procesowym jak i materialnoprawnym. Te uchybienia mogły mieć wpływ na treść zawiadomienia, co skutkowało jego uchyleniem.
W rozpatrywanej sprawie, pismo Wójta Gminy z dnia 18 listopada 2024 roku, nr [...] stanowiące uzewnętrznienie czynności polegającej na nadaniu numeru porządkowego budynku skarżącego, nie zawierało żadnego uzasadnienia. Organ w zawiadomieniu wskazał jedynie jako podstawę swojego działania art. 47a ust 5 oraz art. 47b p.g.i.k. Organ nie wskazał natomiast w tym zakresie żadnego przepisu rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Przepis § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów wymienia w poszczególnych jednostkach redakcyjnych (punkty od 1 do 7) przyczyny aktualizacji (zmiany lub uzupełnienia) danych ewidencyjnych. Zgodnie z wskazanym w zawiadomieniu § 9 ust. 7 rozporządzenia aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się z urzędu w trybie czynności materialno-technicznej, w przypadku gdy zostały stwierdzone rozbieżności z innymi rejestrami publicznymi, które wskazują na konieczność poprawy ewidencji. W kontrolowanym "zawiadomieniu", Sąd nie doszukał się wskazania wyraźnej jednostki redakcyjnej cyt. wyżej rozporządzenia, która została w sprawie skarżącej zastosowana. Organ gminy dokonując tak istotnej dla funkcjonowania właścicieli nieruchomości czynności skutkującej zmianą numerów porządkowych domów mieszkalnych (zawiadomienie generuje konieczność dostosowania ważnych dla prawa publicznego i prywatnego dokumentów) winien wskazać adresatom owej czynności wyraźną podstawę prawną swych działań, tak aby nie stwarzać niebezpieczeństwa konieczności wypełniania tej podstawy w sposób swobodny zarówno przez osoby, których interesu prawnego czynność ta dotyczy jak również instytucje kontroli, jak sąd administracyjny. Innymi słowy, działania Organu w tym zakresie nie mogą być dowolne, a winny być oparte o należycie zebrane dowody, ustalony niewątpliwie stan faktyczny, który zostanie następnie przyporządkowany do określonej części jednostki redakcyjnej stosownego przepisu prawa. Tego wymogu zaskarżone zawiadomienie nie zawiera. W państwie prawa nie wystarczy wskazać ogólne podstawy prawnej działania władczego, lecz konieczne jest wyjaśnienie, jaki konkretnie przepis został zastosowany. Adresat aktu nie może mieć wątpliwości na temat powodów prawnych i faktycznych aktualizacji numeracji. Stosowna argumentacja wskazująca podstawy zajętego stanowiska oraz motyw podjętego działania została zawarta dopiero w odpowiedzi na skargę oraz z pismach skierowanych do strony w reakcji na pisma zawierające konkretne pytania do organu w kwestii nadania numeru. W tym przypadku organ administracji udzieliły stosownych wyjaśnień dopiero w ramach pism odpowiadających na pytania R. B. dopiero po wniesieniu skargi do tutejszego Sądu. Takie działanie należy uznać jak najbardziej za pożądane ale niewątpliwie spóźnione. Brak wskazania motywów podjętej czynności w momencie doręczenia skarżącemu zawiadomienia, czynił tę czynność bezskuteczną. Wprawdzie odpowiedź na skargę jest pismem procesowym, ale w żaden sposób nie mogła ona konwalidować i przede wszystkim zastępować stanowiska organu, które stało się podstawą do podjęcia określonej czynności nadania nowego numeru porządkowego nieruchomości i znajdującemu się na niej budynkowi. Takiej funkcji nie mogły pełnić również pisemne odpowiedzi udzielone przez organ skarżącemu po wniesieniu przedmiotowej skargi. Dopiero na tym etapie organ wyjaśnił motywy swojego działania w okolicznościach odnoszonych do przedmiotowej sprawy zainicjowanej skargą R. B.. Z treści zarzutów wobec nadania numeru porządkowego wynika, że skarżący nie godzi się na dokonanie zmiany przedstawiając swoje racje. Organ administracji, który uchybia obowiązkom wynikającym z art. 7 (zasady prawdy obiektywnej) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieuzewnętrznienie podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia w zgodzie z praworządnością, art. 8 (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów) i art. 11 (zasady przekonywania).
O wiele poważniejsze uchybienia, które mogły mieć wpływ na treść czynności modyfikującej numerację orzekający Sąd stwierdził w odniesieniu do zarzucanego w zawiadomieniu naruszenia § 6 pkt 9 rozporządzenia, który stanowi: W przypadku gdy nadawanie kolejnych numerów porządkowych może powodować zaburzenie dotychczasowego ładu i czytelności numeracji porządkowej, organ prowadzący ewidencję podejmuje działania umożliwiające nadawanie numerów porządkowych zgodnie z ładem w zakresie numeracji porządkowej. Powołany wyżej przepis winien być stosowany także w ramach procedury aktualizacyjnej numerację, a więc także wobec strony skarżącej. Treść zawiadomienia, a także utrwalone w sposób urzędowy czynności poprzedzające jego skierowanie do skarżącej nie wyjaśniają kwestii kluczowej, a więc tego czy nadanie numeru porządkowego w istniejącym układzie numerów porządkowych w terenie, czyli na obiektach znajdujący się na działce skarżącej oraz na działkach sąsiednich, nie będzie powodować zaburzenia dotychczasowego ładu (logiki i porządku), a tym samym zakłócać pożądaną przez przepisy P.g.i.k. organizację numeracji porządkowej budynków. Jeżeliby bowiem okazałoby się, że wprowadzenie zmiany skutkowałoby dysfunkcjami, o jakich mowa w cytowanym przepisie to Wójt zobligowany treścią rozporządzenia, winien tak dostosować istniejącą numerację w terenie, aby wyeliminować bądź przynajmniej zminimalizować niebezpieczeństwo powstania utrudnień w właściwym odczytaniu numeracji obiektów.
Z powyższych względów skarga musiała wywrzeć zamierzony skutek.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie przepisu na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a. jak w punkcie II sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI